«Birlikten» – Jastar jylyna deıin

Tarıhı derekterge kóz júgirter bolsaq, Uly dalada qanat jaıyp, qaǵanat qurǵan túrki halyqtary, onyń ishinde kóshpendiler kóshiniń erekshe jaýjúrek qazaq ulysy el isine jas tulǵalardy erte aralastyra bilgen. Ol úrdis ult táýelsizdigin saqtap qalý jolynda sonaý Kúltegin zamanynan beri úzilmepti. Uly qaǵan jaıly kóne tas jazbalarda onyń on alty jasyna kelgende alty chýb soǵdylarǵa qarsy attanyp, jıyrma bir jasynda Chacha Seńmen shaıqasqany aıtylady. Odan beride úsh júzdiń basyn qosqan qazaq hany Abylaı sultan jıyrma jasynda erligimen elge tanylyp, memlekettik iske jastaı aralasqanyn bilemiz.

Егемен Қазақстан
09.01.2019 132
3

Batyr babalardan qalǵan qasıetti dástúr keıin Alash arystarynyń boıynan tabyldy. Aıtalyq, Alashtyń erek tulǵasy Smaǵul Sádýaqasuly qazaqta eń alǵashqy jastar uıymy Omby qalasynda 1914 jyly ashylǵandyǵyn jazady. Ol uıymnyń aty «Birlik» edi deıdi. Qarap otyrsaq, sol kezde de qazaq halqyn mádenı hám ádebı jaǵynan ilgeri qatardaǵy jurttarǵa qosý, ultshyldyq sezimin týǵyzý jolynda Maǵjan Jumabaıuly, Smaǵul Sádýaqasuly, Qoshke Kemeńgeruly, Shahmardan Áljanuly syndy ultymyzdyń óreli jastary bas kóteripti. Jáne bul jerde atalǵan uıymnyń ıdeologııalyq tizgini qazaqtyń rýhty aqyny Maǵjan Jumabaıulynda bolǵanyn aıta ketkenimiz jón. «Birlik» uıymynyń jınalysynyń tóraǵalyǵyna da, «Birliktiń» úni «Balapan» jýrnalynyń redaktorlyǵyna da Maǵjan Jumabaıuly saılanady. Sol kezeńde Alashtyń mańǵaz aqyny Maǵjannyń:

Arystandaı aıbatty,
Jolbarystaı qaıratty –
Qyrandaı kúshti qanatty

Men jastarǵa senemin! – dep barlyq qazaq jastaryna qaratyp óleń arnaýy ómir talabynan týǵanyna kóz jetkizemiz.
Aty aıtyp turǵandaı, «Birlik» qaýymy kúlli qazaq jastarynyń basyn qosqan úlken ıdeologıa alańy boldy. О́zderi jazyp qaldyrǵandaı, qıyn kúnderde týyp, qara túnderde ómirin ótkizse de aldyndaǵy adaldyq, ádildik, ultshyldyq jolynan taımady. Izgi nıet, qasıetti tileginen qaıtpady, shamasynsha ultyna qyzmet etý jolynda boldy. 

Ekken dán, etken qyzmet eshqaıda joǵalyp ketpeıtinindeı, odan beride qanshama ýaqyt ótip, túrli dáýirler qazaq halqyn nebir zobalańǵa salsa da, qazaq jastarynyń sol ór rýhy áli boıymyzda ekenin ár kezde ańǵartyp kelemiz. Tar kezeńde Alash arystary bastap «Birlikke» shaqyrǵan ulttyq rýh keıin 1986 jylǵy Jeltoqsan oqıǵasynda da týra solaı bas kóterdi. Ult taǵdyry tarazyda turǵanda batyr babalardyń qanymen kelgen ór namys qazaq jastaryn alańǵa atoılatyp shyǵardy. Sol Maǵjan aıtqan, kózderinde ot oınaǵan, sózderiniń jalyny bar, janynan góri ardy qymbat qoıatyn aıbarly jastar qazaqqa egemendik áperdi.

Biz munyń bárin nege aıtyp otyrmyz? Tabaldyryǵymyzdan attaǵan 2019 jyl – barlyǵymyz biletindeı Jastar jyly dep atalyp otyr. Ony Elbasy óziniń byltyrǵy 5 qazandaǵy kezekti Joldaýynda jastar men otbasy ınstıtýtyn qoldaý – memlekettik saıasattyń basymdyǵyna aınalýy tıis ekendigin eskerte kelip: «Jastardyń barlyq sanatyn qoldaýǵa arnalǵan sharalardy tolyq qamtıtyn áleýmettik satynyń aýqymdy platformasyn qalyptastyrý kerek. Kelesi jyldy «Jastar jyly» dep jarıalaýdy usynamyn», degen bolatyn.

Táýelsizdik jylnamasyna kóz júgirter bolsaq, Prezıdentimiz Nursultan Nazarbaev jastarǵa únemi qoldaý bildirip kele jatqanyn kóremiz. Aıtalyq, óz jemisin berip ónerli de ónegeli jastarǵa sep bolǵan «Serpin», «Dıplommen – aýylǵa!» baǵdarlamalary jastardyń óz mamandyǵy boıynsha jumysqa turyp, elimizge qyzmet etýi máselesine úlken kópir bolǵany anyq. 

Sondaı-aq Memleket basshysy N.Nazarbaev qazaq jastarynyń shetelde oqýyna úlken jol ashqan «Bolashaq» baǵdalamasyn jarıalap, jastardyń saıası-rýhanı jaǵynan tárbıeleýine kóp úles qosty. Bunyń barlyǵy bıylǵy Jastar jylyna ákelgen úlken baspaldaqtar. Eki  jyldan beri el ishinde úlken qoldaýǵa ıe bolyp, ónerli de bilimdi jastarymyzdyń tanylýyna sep bolyp jatqan «100 jańa esim» jobasy da Jastar jylynyń jarqyn bir beti dep qabyldaýymyzǵa turarlyq.

Biz Jastar jylynan ne kútemiz? Árıne, bıyl biz bul ataýly jyldan qazaq qoǵamynda buryn-sońdy bolyp kórmegen qazaq jastarynyń ıdeıalyq turǵyda uıymdasýy jáne qoǵamdyq-saıası isterge belsene aralasýyn kútetinimiz anyq. 

Qazaq halqyn órge súırer, ult qamy úshin ómirlerin sarp eter zıaly jastar bizde jeterlik. Solardyń kúsh biriktiretin, bir-birin birlikke shaqyratyn, baıaǵy «Birliktiń» jańasha sıpatta jalyndaı jarqyraıtyn kúnin kórseter jyl deýimiz kerek.

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.01.2019

Шекара бұзған азамат қаза тапты

23.01.2019

Елбасының Жастар жылының салтанатты ашылуында сөйлеген сөзі

23.01.2019

Мәулен Әшімбаев: Жастар жылында науқаншылдыққа жол бермеуіміз қажет

23.01.2019

Түркістанда «Орта Азия жастарының форумын» өткізу жоспарлануда

23.01.2019

«Жастар жылы» жамбылдық жастарға мол мүмкіндік береді

23.01.2019

Қаржы және бюджет комитетінің Заң жобаларын талқылау бойынша отырысы өтті

23.01.2019

Мәжіліс сот жүйесі мен судьялар мәртебесі туралы конституциялық түзетулерді мақұлдады

23.01.2019

Алматы облысында 1332 әйел онкологиялық есепте тұр

23.01.2019

Сенаторлар Жастар жылын қолдауға бағытталған жұмыстарға кірісті

23.01.2019

Еурокомиссия MasterCard-қа айыппұл салды

23.01.2019

Жылқының қозғалыс аллюры: Аяң түрлері

23.01.2019

Юлия Тимошенко Украина президенті сайлауына қатысатынын мәлімдеді

23.01.2019

Конькимен жүгіру: Классикалық көпсайыстан ел біріншілігі мәресіне жетті

23.01.2019

Қостанайда «Эндохирургия мектебі» өтті

23.01.2019

Ақ Жайықтың жастары жастар жылынан көп үміт күтеді

23.01.2019

Жамбыл облысы жұмыспен қамту бойынша екінші орында тұр

23.01.2019

«Murager production» фото-кино студиясы ашылды

23.01.2019

Иван Дычко 1 наурызда рингке шығады

23.01.2019

Республика бойынша «Қайырымдылық керуені» байқауына үміткерлер іріктеліп жатыр

23.01.2019

«Барыс» қонақта «Металлургті» ұтты

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Adasqandardyń aldy jón, arty soqpaq...

  Bıylǵy qańtarda Qazaqstan óziniń azamattaryn dúnıeniń qaı shetinde bolsa da qorǵaı alatyn irgeli el ekendigin kezekti ret kórsetti. Sırıadaǵy qandy qasapqa soqyr senimniń shyrmaýyndaǵy kúıeýimen birge baryp qalǵan áıelder men jas balalarǵa arnaıy ushaq bólip, alyp keldi. Elbasy N.Nazarbaev óziniń tapsyrmasymen 47 adamnyń, sonyń ishinde 30 balanyń qutqarylǵanyn málimdedi. Qutqarý sharalary «Jýsan» operasıasy» dep atalǵany da jarıa boldy.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Jaýapkershilik joq jerde...

Sońǵy jyldary elimizde bosaný úshin aýrýhanaǵa kelgen analardyń qaitys bolý jaǵdaıy jıilep barady. О́tken jazda medısınasy jetilgen qalalar sanatyndaǵy Astananyń ózinde tórt birdeı qaıǵyly oqıǵanyń oryn alýy osy sózimizge dálel. Al Qazaqstan boıynsha 2018 jyldyń segiz aıynda ǵana ana óliminiń 40 faktisi tirkelgen eken. Onyń sebebi nede? Bul jóninde oılanyp, belgili bir sharalar qabyldap jatqan adam bar ma? Shynyn aıtsaq, bul jaǵy óte kúmándi. Eger adamdar jumysta jibergen kemshiligi úshin jazalanbaıtyn bolsa, ondaı jaǵdaıdyń qaıtalana bermesine kim kepil?

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sóz salmaǵy

Baıaǵynyń bıleri taý qulatyp, jer terbetpese de, eldi ıitip, teli-tentekti tıyp, kem basqandy ilgeri ozdyryp, asqynǵandy tejep, órshigendi órelep, ata ǵuryppen, ana úlgisimen bárin jónge saldy. Ul men qyzdyń eteginen tartpaı, aýzynan qaqpaı, qyrandaı túletip otyrǵan. Sodan da shyǵar, «Aýzym jetkenshe sóıleımin, qolym jetkenshe sermeımin, aıaǵym jetkenshe júremin» dep 14 jasynda aýzynan ot shashyp: «El ebelek emes, er kebenek emes, dat!» dep dara tanylǵan Qazybek bıdiń Qońtajynyń tilin baılap, qatty sastyrǵany. Jeteli sózge jetesiz ǵana des bermeıdi.

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу