Oıynshyq týraly oı

«Bárimiz balalyqtyń aýylynan kelgen­biz», oıynshyqpen oınaıtyn jastan áldeqas­han asyp ketsek te, keı-keıde balalarymyzdyń qolyndaǵyǵa qyzyǵa qarap qoıamyz. Qyńqyldap qandaı oıyn­s­hyq suraǵanyn, dúken sórelerinen kóz ala almaı turatynyn baqylaı júrip, búgingi balalardyń talǵamyn da birshama túsinip qalǵan sıaqtymyz. 

Егемен Қазақстан
11.01.2019 522
3

Búgingi balalardyń talǵamy burynǵydan bólekshe. Eresekter suraǵanyn áperip tym erkeletip jibergen be, álde telearna men ǵalamtordan ózderi kórip-bilip alǵan ba, áıteýir bala túgili úlkenderdiń ózin eliktirip áketetin neshe túrli oıynshyqtarǵa qumar.

 Kishkentaılarǵa arnalǵan buıymdar shyǵarýmen jáne satýmen shuǵyldanatyn iri kompanıalardyń jyl sońynda eń ótimdi oıynshyqtardyń tizimin jasaıtyn ádeti bar. Solardyń birqatary túzgen tizimge kóz júgirtken edik. 3D modeldeý jıyntyǵy, Play-Doh dep atalatyn erekshe plastılın, Lego Friends, Lego Duplo dep atalatyn túrli taqyryptaǵy Lego qurastyrǵyshtar alǵashqy ondyqta tur eken. Kishkentaılardyń shyǵarmashylyq qabiletterin, qıalyn damyta­tyn Lego sońǵy birneshe jyldan beri oıynshyqtardyń TOP-10 tiziminen túspeı kele jatqanyn aıta keteıik.

О́tken jyldary úlken-kishiniń qolynan túspegen spınner qazir sánnen qalypty.  Qazaqstandyq ata-analardyń synyna ushyrap júrgen Baby Born qýyrshаqtary eń ótimdi oıynshyqtardyń ishinde ekinshi orynda tur. Shyn sábıden aýmaıtyn, sýsyn ishetin, kúletin, jylaıtyn, uıyqtaıtyn, óziniń jeke kıim-keshegi, kereýeti bar, erekshe kútimdi qajet etetin bul qýyrshaqtar birneshe býyn almassa da baldyrǵandardyń mahabbatynan aıyryla qoımapty. Kompanıalarǵa eń kóp tabys ákelgen,  ondyqtyń kósh basyndaǵy oıynshyq ta kishkentaı qýyrshaqtar jıyntyǵy.  

Marvel-diń Spider-man, Hulk, Batman sıaqty keıipkerleri, Transformerler de jyldyń eń úzdik oıynshyqtarynyń sanatynan túspeı kele jatqanyna biraz jyldyń júzi boldy. Tek bıyl bul atalǵandar alǵashqy ondyqtan kórine almaǵanǵa uqsaıdy. 

Biz jalpy halyqaralyq oıynshyq nary­ǵyn­daǵy trendterdi tizbelep otyrmyz. Qazaqstandaǵy baldyrǵandardyń talǵamy da álemniń ár túkpirindegi qurdastarynyń talǵamynan aıtarlyqtaı erekshelenedi demes edik. Oǵan qarapaıym bazarlardan bastap, saýda ortalyqtarynyń sórelerine deıin súzip shyqsańyz anyq kóz jetkizesiz. Alysqa barmaı-aq, aýladaǵy balalardyń oıynyna qarańyzshy. Qulynshaqtyń, qoshaqannyń, botaqannyń músinimen oınap otyrǵan balany óte sırek kezdestirerińiz anyq. Sońǵy ýaqytta balalarǵa arnalǵan kitaptar ǵana emes, neshe túrli buıymdardy da satýmen aınalysatyn marwin.kz ınternet-dúkeniniń saıtyn dál qazir ashyp qarasańyz bolady. Ol jerden de otandyq oıynshyqty emge tappaısyz. Sol transformer robottar, Makkýın degen shashasyna shań juqpaıtyn júırik kólik, Raıder, Marshal, Zýma dep atalatyn ataqty mýltfılmniń tanymal keıipkerleri.  

Jaıshylyqta «otandyq ónim shyǵarylyp jatyr» dep jarysa maqtaǵan kásiporyndar shyǵaratyn ata men áje, botaqan, qulynshaq, qoshaqan, laq, kishkentaı kıiz úı bar ma eken deısiń. Joq, kózińe ilinbeıdi. Basqa keıipkerdiń bári bar.  Qaǵazyna úńilip qaı jerde shyǵarylǵanyn qaraǵanbyz. Reseılik, ýkraınalyq, belarýs kompanıalarynyń ónimderi samsap tur. Belarýstyń «Polese» degen kompanıasy búkil TMD-nyń balalaryn oıynshyqpen qamtyp otyr. Byltyrdan beri Japonıa naryǵyn jaýlaýǵa kiristi, bıyldan bastap Gollıvýdtyń kompanıalarymen baıla­nys ornatpaq. Qytaıda 4 myńnan astam kásiporyn, Reseıde 1,5 myńnan astam kásiporyn oıynshyq shyǵarýmen aınalysady eken. Reseıdiń oıynshyq naryǵyndaǵy qarjy aınalymynyń kólemi byltyr 110 mıllıard rýblden asyp túsipti. О́kinishke qaraı, Qazaqstandaǵy mundaı kásiporyndar sany boıynsha da, shyǵaratyn óniminiń kólemi men túri boıynsha da olarmen básekeles bolýǵa jaramaıtynyn moıyndaýǵa májbúrmiz. 

Iá, ár jerde qazaqı mazmundaǵy otandyq oıynshyqtardy shyǵarýmen aınalysatyn kásipkerler bar ekeni ras. Máselen, almatylyq Aıdar Beksultanov esimdi jigit kıiz úıdiń kishkentaılarǵa arnalǵan oıynshyq nusqasyn shyǵarady. Aýdany bir-eki metrge jaqyn, ýyǵy, keregesi, syqyrlaýyǵy, shańyraǵy, bári bar. Túndigine deıin túriletin shap-shaǵyn úıshik. 

Kásipkerdiń aıtýynsha, barlyq bólshekteri aǵashtan jáne júnnen jasalǵan, ıaǵnı, ekologıalyq turǵyda óte paıdaly. Qurylysynyń kúrdeliligi jaǵynan jurt maqtaǵan Lego-dan kem túspeıdi. Alaıda Aıdar kıiz úıin úlken naryqqa shyǵaraıyn dese, qol qysqa, qarjylaı qoldaýǵa zárý. 

Myna zamanda eshkimdi tas úıden shyǵyp, kıiz týyrlyqty úıge kósh dep májbúrleı almaıtynyń sıaqty balalardy da Spider-man-men emes, Aldar kósemen oınaýǵa, Makkýınmen emes, qulynshaqpen oınaýǵa kúshtep kóndire almaısyń. Degenmen baldyr­ǵandarymyzdy otandyq oıynshyqtarǵa qyzyq­tyra alsaq, olardyń sál de bolsa qazaqy rýhta tárbıelenýine áser etetini sózsiz.

Arnur ASQAR,

«Egemen Qazaqstan»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.01.2019

Шекара бұзған азамат қаза тапты

23.01.2019

Елбасының Жастар жылының салтанатты ашылуында сөйлеген сөзі

23.01.2019

Мәулен Әшімбаев: Жастар жылында науқаншылдыққа жол бермеуіміз қажет

23.01.2019

Түркістанда «Орта Азия жастарының форумын» өткізу жоспарлануда

23.01.2019

«Жастар жылы» жамбылдық жастарға мол мүмкіндік береді

23.01.2019

Қаржы және бюджет комитетінің Заң жобаларын талқылау бойынша отырысы өтті

23.01.2019

Мәжіліс сот жүйесі мен судьялар мәртебесі туралы конституциялық түзетулерді мақұлдады

23.01.2019

Алматы облысында 1332 әйел онкологиялық есепте тұр

23.01.2019

Сенаторлар Жастар жылын қолдауға бағытталған жұмыстарға кірісті

23.01.2019

Еурокомиссия MasterCard-қа айыппұл салды

23.01.2019

Жылқының қозғалыс аллюры: Аяң түрлері

23.01.2019

Юлия Тимошенко Украина президенті сайлауына қатысатынын мәлімдеді

23.01.2019

Конькимен жүгіру: Классикалық көпсайыстан ел біріншілігі мәресіне жетті

23.01.2019

Қостанайда «Эндохирургия мектебі» өтті

23.01.2019

Ақ Жайықтың жастары жастар жылынан көп үміт күтеді

23.01.2019

Жамбыл облысы жұмыспен қамту бойынша екінші орында тұр

23.01.2019

«Murager production» фото-кино студиясы ашылды

23.01.2019

Иван Дычко 1 наурызда рингке шығады

23.01.2019

Республика бойынша «Қайырымдылық керуені» байқауына үміткерлер іріктеліп жатыр

23.01.2019

«Барыс» қонақта «Металлургті» ұтты

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Adasqandardyń aldy jón, arty soqpaq...

  Bıylǵy qańtarda Qazaqstan óziniń azamattaryn dúnıeniń qaı shetinde bolsa da qorǵaı alatyn irgeli el ekendigin kezekti ret kórsetti. Sırıadaǵy qandy qasapqa soqyr senimniń shyrmaýyndaǵy kúıeýimen birge baryp qalǵan áıelder men jas balalarǵa arnaıy ushaq bólip, alyp keldi. Elbasy N.Nazarbaev óziniń tapsyrmasymen 47 adamnyń, sonyń ishinde 30 balanyń qutqarylǵanyn málimdedi. Qutqarý sharalary «Jýsan» operasıasy» dep atalǵany da jarıa boldy.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Jaýapkershilik joq jerde...

Sońǵy jyldary elimizde bosaný úshin aýrýhanaǵa kelgen analardyń qaitys bolý jaǵdaıy jıilep barady. О́tken jazda medısınasy jetilgen qalalar sanatyndaǵy Astananyń ózinde tórt birdeı qaıǵyly oqıǵanyń oryn alýy osy sózimizge dálel. Al Qazaqstan boıynsha 2018 jyldyń segiz aıynda ǵana ana óliminiń 40 faktisi tirkelgen eken. Onyń sebebi nede? Bul jóninde oılanyp, belgili bir sharalar qabyldap jatqan adam bar ma? Shynyn aıtsaq, bul jaǵy óte kúmándi. Eger adamdar jumysta jibergen kemshiligi úshin jazalanbaıtyn bolsa, ondaı jaǵdaıdyń qaıtalana bermesine kim kepil?

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sóz salmaǵy

Baıaǵynyń bıleri taý qulatyp, jer terbetpese de, eldi ıitip, teli-tentekti tıyp, kem basqandy ilgeri ozdyryp, asqynǵandy tejep, órshigendi órelep, ata ǵuryppen, ana úlgisimen bárin jónge saldy. Ul men qyzdyń eteginen tartpaı, aýzynan qaqpaı, qyrandaı túletip otyrǵan. Sodan da shyǵar, «Aýzym jetkenshe sóıleımin, qolym jetkenshe sermeımin, aıaǵym jetkenshe júremin» dep 14 jasynda aýzynan ot shashyp: «El ebelek emes, er kebenek emes, dat!» dep dara tanylǵan Qazybek bıdiń Qońtajynyń tilin baılap, qatty sastyrǵany. Jeteli sózge jetesiz ǵana des bermeıdi.

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу