«Өлкетану» оқулығы өткенге үңілтеді

Жаңа оқулық биылғы қаңтар айынан бастап өңірдегі жалпы білім беретін орта мектептерде оқытыла бастайды. Елбасының «Рухани жаңғыру» мақа­ласының бір бөлімі «Туған жер» жобасы аясында жазылған «Өлкетану» оқулығының арнайы таныстырылымы өтті. 

Егемен Қазақстан
11.01.2019 3371
2

Жиында сөз алған мемлекеттік педагогикалық университет ректоры, өңірдің өткені туралы жазыл­ған тарихи-танымдық «Өлкетану» оқу­лығын құрастырған ғылыми топ­тың жетекшісі Алтынбек Нұхұлы ата-бабалар мирас етіп қалдырған ел мен жердің тари­хын жоғалтпау екендігін атап өтті. «Өткен тарихты бола­шаққа жеткізу үшін оқу­шыларға таныс­тыру қажет. Бұл үлкен міндет. Біздің шығарған оқулығымыз 5,6,7-сы­нып­тарға арналған», дейді ол.

Оқулықты құрастырған автор­лар­дың тағы бірі – педагогика ғылым­­дарының докторы, профессор Мәнсия Әлинова. Профессордың сөзін­ше, «Өлкетану» сабағы тек жеке пән ретін­де емес, қазақ әде­биеті, география, Қазақ елінің тарихы және музыка пән­дері арқылы оқытылады. 

Оқулық ғылыми, пәндік, оқу-әдіс­темелік, әлеуметтік, «Рухани жаң­ғыру» мақаласының негізінде арнайы сарап­тамалардан өтті.

Оқулықтың құрылымы мен маз­мұнына келсек, әрине әр өңірдің өзін­дік тарихы бар. Бірнеше пәннің мәліметтері біріге отырып, 5-7 сынып­тың оқушысына жеңіл әрі түсінікті тілде жазылған. Ғалым­дардың дәл осы сыныптарға арнап жазуының да мәні бар. Сондай-ақ дәл осы жаста (11-13 жас) жас­өспі­рім­дер өз халқының ұлттық құндылықтарды қабылдап, тарихи сана қалыптасуының алғашқы сатысын бастайды.

Жалпы оқулықтың құрылымы 20 параграфтан тұрады. Оның бесеуі 5-сыныпта, жетеуі 6-сыныпта, сегіз параграфы 7-сыныпта өткізіледі. 

Мысалы, оқулықтағы «Туған өл­ке­нің аңыз-ертегілері» деген бөлім­­­де Жасыбай батырдың ерлігі тура­­лы және Абылай ханның «Жетім торы» күйінің шығу тарихы жазыл­ған. Сондай-ақ «Ескерткіштер» деген топ­тамадан өңірдегі тарихи ескерт­­кіш­тер, Екібастұздың Өлеңті ауылы маңын­дағы тастарда қашал­ған жазулар, петроглифтер туралы айтылады. 

Сонымен бірге «Өлкенің тарихи тұлғалары» деген тақырыпшаларда батырлар, билер, басқа да ұлы тұлға­лардың өмірбаяндары жазылып, суреттері басылған болса, ал «Туған өлке симфониясы», «Топонимдер», «Ту­ристік маршруттар» секілді тақы­рыптарда өңір ерекшеліктері жайлы қызықты, мәнді мәліметтер бар. 

Облыстық білім басқармасының басшысы Дінислам Болатханұлының айтуынша, барлық ақпа­раттарды бір жүйеге түсіріп оқулық жасап, сол арқылы кейінгі ұрпаққа таныстыру міндет. 

Жерлесіміз Сұлтанмахмұт Торай­ғыров – Алаштың әнұранын жаз­ған ақын. Алғаш рет қазақ әскери жасағын баянауылдық Жүсіпбек Аймауытов пен Қошке Кемеңгеров құрғаны, қазақ театрын Зейін Шаш­кин ашқаны сарғайған жазбалардан белгілі. Бүгінгі және келер ұрпақтар да осы өткен тарих жолдарын білуі керек.

Бұл күндері жалпы білім беретін барлық орта мектепте Қазақстан тарихы, қазақ әдебиеті, география және музыка пәндеріне біріктірілген «Өлкетану» сабағының бағдарламасы әзірленуде. Бағдарламаны жүзеге асыру үшін заманауи IT-технология­лардың көмегімен мектеп музейлерінің де жұмыстары ұйымдастырылуда. 

Сонымен қатар Елбасының «Ұлы да­ла­ның жеті қыры» мақаласында ай­тыл­­ғандай, тарихи-археологиялық зерт­теу шараларына қатысуды жобалауда. 

Мысалы, облыс орталығындағы №19 мектептегі музей «Туған өлке кел­беті», «Өлкетану» бағытында және этно­гра­фия­лық, шығармашылық, ғылы­ми-зерттеу бойынша жұмыс істейді. 

Соңына қалдырған ғибратты мұрасы, өлке тарихы, ұлттық мәде­ниеті бір арнаға тоғысқан осын­дай музейлердің әрине оқушылар­ға рухани күш-жігер берері сөзсіз.

Ал қалалық оқу бөлімінің басшысы Самал Айтқазинаның айтуынша, қазір облыс орталығындағы мектептер «Өлкетану» оқулықтарымен сабақты бастап та кетті. Педагогтар да курстық дайындықтан өткен.

Ендігі мақсат – оқулықтағы әрбір пән арқылы туған жердің, өз өлке­сінің тарихын оқып білетін, өткенді бағалап, зерделей алатын патриот жастар тәрбиелеу.

С.Торайғыров атындағы облыстық кітапханада өткен таныстырылым шарасы барысында облыс әкімінің орын­басары Мейрам Бегентаев мектеп оқу­шыларына өңір тарихы мен руханиятын танытудағы «Өлкетану» атты жаңа оқулықтың орны ерекше екенін атап өтті. Оқулықты құрастырып, да­йын­да­ған ректор Ал­тынбек Нұх­ұлы бас­та­ған ғалым­дар тобына алғыс білдірді. 

Осы ретте Алтынбек Нұх­ұлының бұған дейін де көптеген ғылыми ең­бек­тердің, мақа­ла­лар­дың авторы екенін айта кеткеніміз жөн. Ғалым­ның «Баянауыл пер­зент­тері», «Мұса Шорман­ұлы» сияқ­ты кітап­тары да жарық көрген.

Айтса айтқандай-ақ, көне Кереку өңі­рі­нің шежіресі тереңде. Өз­ге елдің тарихын оқып, біліп өскен ке­­шегі ұрпақ­тың ұл-қыздары бүгін, мі­не, сол тереңде жатқан өз хал­қы­ның өт­­ке­ніне үңіліп, зерделеуге мүмкіндік алды.

Фарида БЫҚАЙ,

«Егемен Қазақстан»

ПАВЛОДАР

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

24.01.2019

Қостанайда Ақылбек Шаяхметтің шығар­ма­шы­лық кеші өтті

24.01.2019

Астанада британдық қаламгер Ник Филдингпен кездесу өтті

24.01.2019

Сексен деген сеңгірге шығып жатқан Кәмел Жүністегі туралы үзік сыр

24.01.2019

Береке белсендіге бітеді

24.01.2019

Алғашқы қысқы ҰБТ қорытын­дылары шықты

24.01.2019

Маңызды заң жобалары мақұлданды

24.01.2019

ҚХА «Жаңғыру жолы» республикалық жастар қозғалысының үндеуі

24.01.2019

Жалындаған жастардың жарқын жобалары

23.01.2019

Шекара бұзған азамат қаза тапты

23.01.2019

Елбасының Жастар жылының салтанатты ашылуында сөйлеген сөзі

23.01.2019

Мәулен Әшімбаев: Жастар жылында науқаншылдыққа жол бермеуіміз қажет

23.01.2019

Түркістанда «Орта Азия жастарының форумын» өткізу жоспарлануда

23.01.2019

«Жастар жылы» жамбылдық жастарға мол мүмкіндік береді

23.01.2019

Қаржы және бюджет комитетінің Заң жобаларын талқылау бойынша отырысы өтті

23.01.2019

Мәжіліс сот жүйесі мен судьялар мәртебесі туралы конституциялық түзетулерді мақұлдады

23.01.2019

Алматы облысында 1332 әйел онкологиялық есепте тұр

23.01.2019

Сенаторлар Жастар жылын қолдауға бағытталған жұмыстарға кірісті

23.01.2019

Еурокомиссия MasterCard-қа айыппұл салды

23.01.2019

Жылқының қозғалыс аллюры: Аяң түрлері

23.01.2019

Юлия Тимошенко Украина президенті сайлауына қатысатынын мәлімдеді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Adasqandardyń aldy jón, arty soqpaq...

  Bıylǵy qańtarda Qazaqstan óziniń azamattaryn dúnıeniń qaı shetinde bolsa da qorǵaı alatyn irgeli el ekendigin kezekti ret kórsetti. Sırıadaǵy qandy qasapqa soqyr senimniń shyrmaýyndaǵy kúıeýimen birge baryp qalǵan áıelder men jas balalarǵa arnaıy ushaq bólip, alyp keldi. Elbasy N.Nazarbaev óziniń tapsyrmasymen 47 adamnyń, sonyń ishinde 30 balanyń qutqarylǵanyn málimdedi. Qutqarý sharalary «Jýsan» operasıasy» dep atalǵany da jarıa boldy.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Jaýapkershilik joq jerde...

Sońǵy jyldary elimizde bosaný úshin aýrýhanaǵa kelgen analardyń qaitys bolý jaǵdaıy jıilep barady. О́tken jazda medısınasy jetilgen qalalar sanatyndaǵy Astananyń ózinde tórt birdeı qaıǵyly oqıǵanyń oryn alýy osy sózimizge dálel. Al Qazaqstan boıynsha 2018 jyldyń segiz aıynda ǵana ana óliminiń 40 faktisi tirkelgen eken. Onyń sebebi nede? Bul jóninde oılanyp, belgili bir sharalar qabyldap jatqan adam bar ma? Shynyn aıtsaq, bul jaǵy óte kúmándi. Eger adamdar jumysta jibergen kemshiligi úshin jazalanbaıtyn bolsa, ondaı jaǵdaıdyń qaıtalana bermesine kim kepil?

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sóz salmaǵy

Baıaǵynyń bıleri taý qulatyp, jer terbetpese de, eldi ıitip, teli-tentekti tıyp, kem basqandy ilgeri ozdyryp, asqynǵandy tejep, órshigendi órelep, ata ǵuryppen, ana úlgisimen bárin jónge saldy. Ul men qyzdyń eteginen tartpaı, aýzynan qaqpaı, qyrandaı túletip otyrǵan. Sodan da shyǵar, «Aýzym jetkenshe sóıleımin, qolym jetkenshe sermeımin, aıaǵym jetkenshe júremin» dep 14 jasynda aýzynan ot shashyp: «El ebelek emes, er kebenek emes, dat!» dep dara tanylǵan Qazybek bıdiń Qońtajynyń tilin baılap, qatty sastyrǵany. Jeteli sózge jetesiz ǵana des bermeıdi.

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу