Қазақстанның беделін өсірген айтулы қадам

Өткен апта Сирияда гуманитарлық көмек аясында өткі­зілген операция үш негізгі ерекшелігі тұрғысынан үлкен маңызға ие.

Егемен Қазақстан
14.01.2019 744
2

Біріншіден, Қазақстан соңғы 10 жылда Еуропа, Ислам әлемі және Еуразия кеңістіктерінде жү­зе­ге асырған халықаралық деңгей­дегі істерімен қатар, дип­­ло­ма­тиялық қатынастарын енді ғана дамытып жатқан елдер­­дің өзінде елеулі әсер қалдыр­ғанға ұқсайды. Әсіресе мерзімі жақында аяқ­тал­ған БҰҰ Қауіпсіздік Кеңе­сі­нің тұрақ­ты емес мүшелігі кезін­де бас­шылыққа алған ақыл­гөй және конструктивті ұстаны­мы Қазақ­станның сыртқы саясат­тағы ықпалын одан сайын арттыр­ғанын атап өтуге болады. Ли­ванға Үндістанмен бірігіп жолдан­ған қазақ әскерлерінің халық­аралық қауымдастықтың пікіріне әсері оңды болды. Қарапайым көрінетін бұл қадамның «Қазақ­стан дағдарысты кезеңді артта қалдыру мақсатында және әлем­дік бейбітшілік үшін әске­ри күш тұрғысынан үлес қоса алады» деген пікірді күшейте түс­ті. Қа­зақстанның мұндай опера­циялар жасай алу қабілетін тек бүгінгі күштік шаралар тұрғы­сынан қарастыруға болмайды. 

Мәселен, «Мәдени мұра» бағ­дарламасы шеңберінде Сирияда атқарылаған бірқатар іс-шаралар мен орнатылған екіжақты ын­ты­мақтастықтың соғыстан бұрын Сириямен ықпалдасуда дип­­ломатиялық арналардың тиім­ді қолданылғанын көрсетеді. Соңғы жылдары Қа­зақстан Түркия, Ливан және Иор­даниядағы си­рия­лық босқындарға көмек көр­сету мақсатында 700 мың доллардан астам қаражат бөлді. Осы­ның барлығы жұм­сақ күш элементтерінің және халықаралық дипломатия ша­­раларының бірге қолда­ны­луының нәтижесінде іске асы­рылды. Бұлар Назарбаев көш­бас­­шы­­лығының өзге­шеліктерін ай­шық­­тайды. 

Операцияның екін­ші ма­ңызды тұсына келсек. Сирияда, әсіресе, Идлиб аймағында Қазақ­станнан келген бірқатар отба­сылардың бар екендігі белгілі. Бұлардың бір бөлігі Қазақстан үшін жақын және орта мерзімді болашақта қауіпсіздік тұрғысынан қатер туғызуда. Олардың елге оралуы және ел аумағында ықпал жасауы Сирия мәселесі тудыруы мүмкін салдарлардың ішіндегі ең үлкен проблема. Қазақстан осыны түсінді және аймақты ұдайы назарында ұстады. Ақырында, Женевадан кейінгі ең маңызды халықаралық реттеу бастамасы – Астана процесін ұйымдастырды. Ай­мақ­тағы ең ықпалды үш ел – Ресей, Иран және Түркия­мен ынтымақтастығын инсти­ту­цио­налдық деңгейде күшейтті. Халықаралық қауымдас­тық­тың Қазақстанға деген сенімі екіжақты және көпжақты ынтымақтастық жасауына мүмкіндік берді. Жақында Сириядан 47 Қазақ­стан аза­ма­тының қайтарылуын Назарбаев­тың бірнеше жылдан бері Сирия саясатында көрсетіп келе жатқан жігерінің жемісі ретінде бағалауға болады.

Бұл жаңалық Түркияның қоғамдық пікірінде үлкен әсер тудырып, әсіресе, әлеуметтік желілерде көп бөлісілді. Онсыз да имиджі жақсы болып отырған Қазақстан және оның басшысы Назарбаевтың елден сырт жерлерде операция жасау қабілетін көрсетуіне Түркияда оң баға берілуде. Қазақстанның Түркиядағы елшілігінің соңғы уақытта ат­қар­ған шаралары және әртүр­лі деңгейдегі ақпараттық жұмы­сы осындай қадамдар туралы жаңалықтардың дұ­рыс дерек­көздерден тарауы тұр­ғысы­нан үлкен маңызға ие. Қазақ­­станның Ресеймен қатар Түркия­мен ынтымақтастығын артты­руы елге оралғандарды бақы­лауда ұстауына мүмкіндік береді.

Үшіншіден, Президент Назарбаевтың осындай опера­ция­лардың жалғасатыны жөнін­дегі мәлімдемесі аймақтағы қа­зақстандықтарға жолданған бір белгі іспетті. Осылайша Қа­зақстан Таяу Шығыстан келуі мүм­кін бейберекеттіктерге қар­­сы тұру қабілетін арттыра түс­ті. Себебі бұл үдеріс әртүр­лі дереккөздерден дұрыс ақпарат пен барлау мәлімет­тері­­не қол жеткізуге әрі дер ке­зін­де тиісті іс-қимыл жасауға мүм­кін­дік береді. Қазақ­стан­ның мұндай операциялар­да жетістікке жетуі және халық­аралық қоғамдастықтың келі­сімімен алға жылжуы аймақ­тағы басқа елдердегі, тіпті Шан­хай ынтымақтастық ұйымын­­дағы позицияларының кү­шеюіне ықпал етуі мүмкін. Қазақ­­стан, сонымен қатар аймақ­­тың басқа елдеріне ұқсас қатер­­лі мәселелер бойынша көш­­бас­­шылық ету және көмек көр­сету әлеуетін паш етті. Осы­лай­ша аймақтық интеграция үде­рісінің институционализа­циясы басқа тұрғыдан да күшейе түспек.

Күршад ЗОРЛУ,

профессор, сарапшы (Түркия)

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.02.2019

Қарағанды облысында көпбалалы отбасыларды қолдаудың 10 қадамы жасалды

22.02.2019

Қостанайда әкім есебі жаңа ғимаратта өтті

22.02.2019

Қарағанды облысының тумасы Қазбек Нұржановтың құрметіне арналған 41-ші жеңіл атлетика жарысы өтті

22.02.2019

Қарағанды облысында 479 жоба іске асады

22.02.2019

Ұлттық валютадағы мәтін тек қазақ тілінде болады

22.02.2019

Sanofi - күдіктен ада компания

22.02.2019

Сенатор С.Айтпаева Германиядан келген делегациямен кездесті

22.02.2019

Қарағанды облысында көпбалалы отбасыларға тұрғын үй сертификаттары беріледі

22.02.2019

Ақтөбе облысында су тасқынына дайындық шаралары қабылданып жатыр

22.02.2019

Құралай Ахмет: Шет елде оқуға ынтасы бар кез келген адам «болашақтық» бола алады

22.02.2019

Жастар кәсіпкерлігіне арналған «Jas Business» семинары өтті

22.02.2019

Халықтың әл-ауқатын жақсарту – басты мақсат

22.02.2019

Жоғарғы сот жемқор судьяларды анықтауды күшейтеді

22.02.2019

Шаңғымен тұғырдан секіруден Қазақстан командасы әлем чемпионатында бақ сынайды

22.02.2019

Ерлан Қошанов көпбалалы отбасылар тұрғын үймен қалай қамтамасыз етілетінін айтты

22.02.2019

Мамандар: Денсаулық туралы жаңа Кодексті қабылдау бизнес үшін кедергілер туғызуы мүмкін

22.02.2019

Семейде «Нәджип Әмір» атындағы аудитория ашылды

22.02.2019

«Әбу-Даби Плаза» елордада жаңа жұмыс орындарын құруға мүмкіндік береді

22.02.2019

Милад Карими мен Аким Мусаев Мельбурндегі Әлем кубогінің финалына өтті

22.02.2019

Юлия Галышева бастаған Қазақстан командасы Жапониядағы әлем кубогіне қатысады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Jol erejesinen buryn, saqtyq kerek

Jasyratyny joq, ózimizdiń bir áriptesimiz, Qaraǵandy tas jolynan Astanaǵa kirer tusta keshqurym, ıaǵnı alageýim shaqta kóligimen bir adamdy basyp ketti. Ol jaıaý júrginshi jolaǵymen júgire basqan jandy kórmeı qalǵan. Qansha jerden kinásin moıyndasa da, ol – jaýapker. Sebebi jaıaý júrginshige arnalǵan jolaqta ereje buzdy. Toqtamady. Al toqtar edi, biraq adamdy kórgen joq. Mine, endi mundaı jaǵdaıda kimge kiná artasyz? Jaıaý júrginshi de opat boldy, júrgizýshi de qamalady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tyıym men tıyn

Toı-toımalaqta tún jamylyp óner kórsetetin kámelettik jasqa tolmaǵan, ómirleri aq paraqtaı taza, kóńilderi aq bulaqtaı móldir kishkentaılarymyzdy jasyna laıyqsyz kıindirip, boıandyryp kópshiliktiń aldynda shyǵarý, án saldyrý – qý aqshaǵa qunyqtyryp qoıǵan ata-analarynyń kinásinen. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу