Ұрланған тудың тарихы

2000 жылдың 11 қыркүйегінде түсірілген бұл суреттің тарихы тереңде жатыр. Ол жайында сәл кейінірек. Суреттегі – АҚШ-тың ардагер спортшысы Хэйг Прист. Ол 1920 жылы Антверпенде өткен Олимпия ойындары кезінде қолды болып, із-түзсіз жоғалып кеткен туды Халықаралық Олимпиада комитетінің (ХОК) президенті Хуан Антонио Самаранчқа қайтарғалы тұр.

Егемен Қазақстан
21.01.2019 1838
2

1920 жылғы VII жазғы Олим­пия ойындарын Бельгияның Антверпен қаласы қабылдағаны белгілі. 14 тамызда дүбірлі дода­ның ашылуы салтанаты өтіп, бақ сынауға келген 29 мемлекеттің өрен­дері сап түзеді. Осы жарыс­та тұңғыш рет бес сақиналы олим­пиялық ту көкте желбіреп, бар­лық спортшылар қауымы атынан жергілікті ватерполшы әрі сем­сер­лесуші Виктор Боэн ант берді. Осылайша 24 спорт түрі бойын­ша 154 жүлде жиынтығы сарапқа са­лынған байрақты бәсеке басталды.

Арада екі тәулік өткенде олимпиялық ту белгісіз жағдайда жоғалып кетеді. Халықаралық ұйым басшылары дабыл қағып, Бельгияның билік басындағы азаматтарына шағымданды. Өз кезегінде олар ұйымдастырушылар мен тәртіп сақшыларына байрақты дереу тауып, қайта орнына қоюды тапсырады. Сәйкесінше ұрылар жазалануы тиіс. Бірақ жедел іздестіру іс-шаралары еш нәтиже бермеді. Тудың қайда жоғалғаны және кімнің қолды қылғаны белгісіз. Көрген-білген ешкім жоқ. Ақыры табылмағаннан кейін ол байрақты басқасымен алмастыруға тура келді.

1997 жылы АҚШ-тың Олим­пиа­да комитеті үлкен шара ұйым­дастырып, сол жиынға жасы 100-ден асқан ардагер спортшы Хэйг Прист мырза құрметті қонақ ретін­де шақырылды. Дәл осы ақса­қал 1920 жылғы Олимпия ойындары бағдарламасындағы суға секіру сайысында қола медальды иеленген болатын. Кешкілік банкетте бір ғасыр жасаған қарияны БАҚ өкілдері қаумалап, түрлі сауалдар қоя бастайды. Соның бірі жоғарыда баяндалған оқи­ғаға байланысты болды. Сон­да еш шімірікпеген Прист: «Антвер­пендегі тудың қайда екенін мен жақсы білемін. Оны кезінде команда­лық әріптесім әрі өзімнің жақын досым Дюк Кэхэнэмоку екеуміз алғанбыз. Қазір сол байрақ менің чемоданымның түбінде жатыр», деп мәлімдеді.

Ғасырлар тоғысында Сидней­де алауы тұтанған жазғы Олим­пия ойындары қарсаңында Аус­тралияға арнайы ат басын бұрған 103 жастағы Хэйг Прист «Енді осының маған қажеті жоқ-ау» деп байрақты ХОК президенті Хуан Антонио Самаранчқа қайтарып береді. Осылайша, арада 80 жыл өткеннен кейін Олимпиялық ту өзінің заңды орнын тапты.

Бұл күндері бес сақина бейнелеген сол байрақ Лозаннадағы Олимпиялық мұражайда сақтаулы тұр. Ал Хэйг Прист болса, 2001 жылдың 19 сәуірінде 105 жасқа қараған шағында дүниеден өтті.

Ғалым СҮЛЕЙМЕН,

«Egemen Qazaqstan»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

15.02.2019

Бірге барайық: Интеллектуал дос тапқыңыз келе ме?

15.02.2019

Назгүлдің фото нысанасында – бейкүнә сәбилер қасіреті

15.02.2019

Е.Біртанов медицина саласындағы сапасыз қызметтерді атады

15.02.2019

Смартфоныңыз денсаулығыңыздың көмекшісіне айналады

15.02.2019

Мұхтар Тайжан ауылшарушылығы жерлерін жалға беру туралы пікір білдірді

15.02.2019

Өскемен көшелері  жаңғырып жатыр

15.02.2019

Батырхан Шүкеновтің естелік медалін анасына табыстау рәсімі өтті

15.02.2019

Бердібек Сапарбаев халық алдында есеп берді

15.02.2019

Абайдың латын графикасындағы кітаптары көрмеге қойылды

15.02.2019

Тағам өндірушілерінің І халықаралық форумы өтті

15.02.2019

Адамзат тарихында ең қымбатқа бағаланған картина

15.02.2019

Әлемге әйгілі болған қазақ қызы алдағы уақытта Америкаға аттанады  

15.02.2019

Дипломатиялық қатынастар орнату туралы бірлескен коммюникеге қол қойылды

15.02.2019

Сенатор Ә.Құртаев Азия елдері парламентшілерінің кездесуіне қатысты

15.02.2019

Қолжетімді баспанамен қамтуда қозғалыс бар

15.02.2019

Астана әкімі Бақыт Сұлтанов көпбалалы аналармен кездесті

15.02.2019

Семейде өлкетану оқулары өтті

15.02.2019

Испанияда кезектен тыс сайлау болады

15.02.2019

Киногерлер Шәкен Аймановтың ескерткішіне гүл шоқтарын қойды

15.02.2019

Зауыттар көбейсе, жұмыссыздық азаяр еді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdikke bala ǵana kináli me?

Sońǵy kezderi mektep oqýshylarynyń arasynda sotqarlyq órship barady. Teledıdardan kórip, áleýmettik jeliden oqyp otyrǵanda, olar mundaı qatygezdikke qalaı bardy degen saýal kókeıdi tebendeı tesip, oıdy oıran etedi. 

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Keleli istiń paidasy

Búginde ár kólikke tirkelip beriletin memlekettik nómirlerdiń deni jappaı satylymǵa shyǵaryldy. Olar birkelki sandar men úılesimdi áripter tizbeginen quralǵandyqtan birden kóz tartady. Ony halyq arasynda «ádemi nómirler» deıdi. Atalǵan nómirlerdi alýǵa júrgizýshiler de yntyq. Ásirese qymbat kólik ıeleri úshin sándi nómirdi taǵý, ózine bir artyqshylyqty beretindeı kóredi. Endeshe bul nómirlerdi satylymǵa shyǵarǵannan kim utyp jatyr dep oılaımyz?

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Qumar oıynnyń quryǵy uzyn

«Aıdalada altyn bar» dese, soǵan birinshi qandastarymyz baratyn shyǵar dep oılaıtyn halge jettik. Bulaı deýimizge qoǵamda qordalanyp qalǵan, ordalanyp alǵan máseleler mysal bola alady. Sonyń biri – báske aqsha tigý, ıaǵnı býkmekerlik keńselerdiń keleńsiz kásibi bolyp tur. Jalpy, ózi jarymaı otyrǵan jannyń «úıde otyryp ońaı aqsha tabý jolyn úıretemin» degenine erip kete beretin ańqaý bolatynyna ekenine búginde kózimiz ábden jetti. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу