Бюджет жобалары артық шығынды көтермейді

Бюджет қаржысының әр теңгесі тиімді жұмсалса, басы артық шығынға жол берілмесе, жергілікті бюджеттердің бүйірі қабыса қоймасы кәміл. Істі осылайша жүргізудің жолдары мен тәсілдері де бар. 

Егемен Қазақстан
22.01.2019 13309
2

Соның бірі – бюджет қаражаты есебінен әзірленетін жобалық-сметалық құжаттардың, яғни ЖСҚ-ның тиімділігі мен пайдалы әсер коэффициентін көтере білу. Өндірісті өңірде осы мәселенің соңғы үш-төрт жыл аралығындағы жай-күйіне жан-жақты сараптама мен терең талдау жасалды. Айталық, Ақтөбе облыстық экономика және бюджеттік жобалау басқармасында әзірленген деректерге сүйенсек, жаңадан тұрғы­зылатын нысандар үшін 1120 ЖСҚ жасалған. Бүгінге дейін оның 486-сы толық жүзеге асырылған. Бұған дейін жасалған талдаулар мен мониторингтік зерттеулер 12 ЖСҚ-ның мерзімі өтіп кеткенін айғақтады. Бұл қаржыны тиімді жұмсауға нұқсан келтіргені сөзсіз.  

Тиісті басқарма мамандары мен сарапшылары ЖСҚ-ның тиімсіз жасалуының бірнеше себебін алға тартады. Біріншіден, басты басымдықтар ескерілмейді. Сонымен қатар нысан бой көтеретін елді мекендердің мүмкіндіктері мен болашағы, нысанның сол жерге қажеттілігі немесе қажетсіздігі ойластырылмауы жиі кездесетін кемшілік. Айталық, 2016 жылы Әйтеке би ауданының Сарыбұлақ ауылында 60 оқушыға арналған мектептің жобасы жасалған екен. Алайда ауыл­да осынша балаға арналған мектеп бар екені ескерілмеген.  Қазіргі таңда Сарыбұлақта барлығы 

29-ақ оқушы бар. Ауылдағы бар­лық тұрғынның саны 200 шамалы еке­нін ескерсек, жаңа мектептің  қа­жет емес екені түсінікті емес пе? 

Бюджетті жоспарлауға нем­кет­ті қарау мысалын Қобда ауданынан да келтіруге болады. 2017 жылы осы ауданға қарасты Қаракемер ауылында мектеп құрылысының жобалау-сметалық құжаттары жасалған. Жобалаушылар ауылда 120 орындық мектеп бар екеніне мән бермеген. Бұл ғимарат тарлық етсе бір жөн, керісінше жоба жасалған уақытта небәрі 22 оқушы болыпты. 

Жасалған талдаулар бюджет қаражаты есебінен ЖСҚ жасау кезінде оған негізсіз шығындардың қосылғанын көрсетеді. Бұл кей жағ­дайда құрылыс-монтаж жұ­мыс­тарының қымбаттауына әкеліп соқтыратыны түсінікті. Мәсе­лен, қазір аудандардың орталық­тарында 6 дене шы­нық­тыру-сауық­тыру кешені салынып жатыр, әрқайсысы 160 адамға шақтал­ған. Алайда кешендердің құры­лыс жүргізу құны 250 мен 430 мил­лионның аралығын құрай­ды. Баға алшақтығының мәні­сіне үңіле келгенде, оның бас­ты себебі ғимарат жанындағы алаң­­дар­дың айырмашылығына, атап айт­­қанда оны жабдықтау мен абат­тандыруға жұмсалатын шығындар мен қазандықтар құрылысы ба­ғаларының әртүрлі екендігіне байланысты болып шықты.

Қазіргі таңда өңірде жобалық-сметалық құжаттарды әзірлеудің тиімділігін көтеру жөнінде нақты шаралар қолға алынуда. Соған сәйкес жергілікті мемлекеттік органдар ЖСҚ жасауға өтініш беру процесін қатаң бақылауды ұйғарып отыр. Облыстық экономика және бюджеттік жоспарлау басқармасы жанынан жобалау бөлімінің ашылғаны да қаржының тиімді әрі үнемді жұмсалуына сеп­тігін тигізбек. Салалық басқармалардың келісімін алмаған және бюджет комиссиясының сүзгісінен өтпеген жобаларды қабылдамау тәртіптері де қарастырылған. Бұған қоса жаңа бөлімнің құзыретіне жобаның басты басымдықтары мен елді мекендердің әлеуетін және бюджет мүмкіндіктерін анықтау жұмыстары да енгізілмек.

Темір ҚҰСАЙЫН,

«Egemen Qazaqstan»

АҚТӨБЕ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.02.2019

Қарағанды облысында көпбалалы отбасыларды қолдаудың 10 қадамы жасалды

22.02.2019

Қостанайда әкім есебі жаңа ғимаратта өтті

22.02.2019

Қарағанды облысының тумасы Қазбек Нұржановтың құрметіне арналған 41-ші жеңіл атлетика жарысы өтті

22.02.2019

Қарағанды облысында 479 жоба іске асады

22.02.2019

Ұлттық валютадағы мәтін тек қазақ тілінде болады

22.02.2019

Sanofi - күдіктен ада компания

22.02.2019

Сенатор С.Айтпаева Германиядан келген делегациямен кездесті

22.02.2019

Қарағанды облысында көпбалалы отбасыларға тұрғын үй сертификаттары беріледі

22.02.2019

Ақтөбе облысында су тасқынына дайындық шаралары қабылданып жатыр

22.02.2019

Құралай Ахмет: Шет елде оқуға ынтасы бар кез келген адам «болашақтық» бола алады

22.02.2019

Жастар кәсіпкерлігіне арналған «Jas Business» семинары өтті

22.02.2019

Халықтың әл-ауқатын жақсарту – басты мақсат

22.02.2019

Жоғарғы сот жемқор судьяларды анықтауды күшейтеді

22.02.2019

Шаңғымен тұғырдан секіруден Қазақстан командасы әлем чемпионатында бақ сынайды

22.02.2019

Ерлан Қошанов көпбалалы отбасылар тұрғын үймен қалай қамтамасыз етілетінін айтты

22.02.2019

Мамандар: Денсаулық туралы жаңа Кодексті қабылдау бизнес үшін кедергілер туғызуы мүмкін

22.02.2019

Семейде «Нәджип Әмір» атындағы аудитория ашылды

22.02.2019

«Әбу-Даби Плаза» елордада жаңа жұмыс орындарын құруға мүмкіндік береді

22.02.2019

Милад Карими мен Аким Мусаев Мельбурндегі Әлем кубогінің финалына өтті

22.02.2019

Юлия Галышева бастаған Қазақстан командасы Жапониядағы әлем кубогіне қатысады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Jol erejesinen buryn, saqtyq kerek

Jasyratyny joq, ózimizdiń bir áriptesimiz, Qaraǵandy tas jolynan Astanaǵa kirer tusta keshqurym, ıaǵnı alageýim shaqta kóligimen bir adamdy basyp ketti. Ol jaıaý júrginshi jolaǵymen júgire basqan jandy kórmeı qalǵan. Qansha jerden kinásin moıyndasa da, ol – jaýapker. Sebebi jaıaý júrginshige arnalǵan jolaqta ereje buzdy. Toqtamady. Al toqtar edi, biraq adamdy kórgen joq. Mine, endi mundaı jaǵdaıda kimge kiná artasyz? Jaıaý júrginshi de opat boldy, júrgizýshi de qamalady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tyıym men tıyn

Toı-toımalaqta tún jamylyp óner kórsetetin kámelettik jasqa tolmaǵan, ómirleri aq paraqtaı taza, kóńilderi aq bulaqtaı móldir kishkentaılarymyzdy jasyna laıyqsyz kıindirip, boıandyryp kópshiliktiń aldynda shyǵarý, án saldyrý – qý aqshaǵa qunyqtyryp qoıǵan ata-analarynyń kinásinen. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу