Махаббат бақаны құтқарады

Ромео махаббат үшін жаратылған. Бірақ талайдан бері ол сүйгеніне қосылған жоқ. Оның ұялшақ екені, құрт жейтіні, кірпігі жоқ екені анық. Әрі жасы оннан асып кетті. Алайда осы жасына қарамастан, ол – ерекше жігіт.

Егемен Қазақстан
26.01.2019 16101
2 Боливия музейінде өмір сүретін Ромео Сехуенкас су бағасының соңғы нұсқасы саналып келген. Кейіннен аналығы табылды. Д.Аларкон, Д.Грунбаум /Global Wildlife Conservation

Джоанна КЛЕЙН,

«Нью-Йорк Таймс»

Ромео – Сехуенка су бақасы. Бұған дейін ол өз түрлерінің соңғысы деп есептеліп келген. Ол Боливиядағы Museo de Historia Natural Alcide d’Orbigny музейінде аквариумде жалғыз өмір сүреді. Алғаш рет Ромеоны 10 жыл бұрын тауып алғанда сол аймақтағы бақаларға саңырауқұлақ ауруы қауіп төндіріп тұрған еді.

Зерттеушілер оны музейдің көбейту және қорғау орталығына әкелгеннен кейін тағы бір бақаны тауып, оларды сақтап қалудан үміттенген болатын. Олар өзен бойын шарлап, түк таппады. «Әлемдегі жалғыз бақа» атанған Ромеоға «қалыңдық» керек еді. Сондықтан былтыр табиғат қорғаушылар Match.com сайтында оған арнап аккаунт ашқан еді. Адамдар Ромеоның махаббат әлегін жақсы түсінді. Ақыры өткен жылғы Валентин күнінде Ромеоның Джульеттасын табу мақсатында компания мен бақаның жанкүйерлері экспедиция үшін 25 000 доллар жинап берді.

Әлбетте, Джульетта табылды. Енді Ромео бойдақтықтан құтылады. Табиғат қорғаушылардың үміті қайта оянды. Екеуін кездестіргенде бәрі ойдағыдай болса, олардың балалары табиғатқа жіберіледі. Ал бақалардың одан кейінгі өмірі қалай болатынын уақыт көрсетеді.

Боливиядағы бақа түрлері жойылып кету алдында тұр. Д.Аларкон, Д.Грунбаум /Global Wildlife Conservation

Былтыр экспедиция жолға шыққанда, тарихи деректердің көмегі тиген жоқ. Боливиядағы Сехуенкас ауданы жойылып кетіп, оның орнына алып су қоймасы салынған. Жергілікті гидтер команданы тұщы ағыстарға апарды. Бір кездері бақа түрлері мыңғырған өзен жағасы бүгінде мүлгіген тыныштыққа оранған. Ал Ромеоның ағайындары ешқашан судан шықпайтын ерекшелікке ие.

Іздеу жұмыстары суыққа, ылғалға, қиындыққа қарамастан жалғаса берді. Қас қарая бастағанда зерттеушілердің үміті үзіле бастаған-тұғын. Бірақ соңғы жылғаны тексеріп көруге бел байлады. Осы арада музейдің герпетологисі Тереза Камачо Бадани сарқырамадан суға секіріп түскен бақаны байқап қалды. Ол жәндік түскен жерге жүгіріп барып, суға сүңгіп, Сехуенкас су бағасын алып шықты. Джульетта табылды! «А, құдай! Таптым оны» деп айқай салды ол. Команда мүшелері кейінірек осы арадан тағы бір аналық және үш аталық бақаны кезіктірді.

Джульеттаның жағдайы жақсы болғанына қарамастан, Ромеомен жолыққанға дейін оны карантинге қойды. «Алғаш кездесуден кейін Ромеоның ауырып қалғанын қаламаймыз», дейді доктор Камачо Бадани. Джульетта табиғатта өскен, күш-қуатқа толы әрі Ромео секілді камераға қамалған емес. Алайда екеуі де құрттарды жақсы көреді. Егер осы арқылы олар тіл табысып кетсе, команда Ромео мен Джульеттаның балаларын тұмса табиғатқа жіберуге ниетті. Әйтсе де, әуелі зерттеушілер бақалардың дені сау болуын қадағалап, саңырауқұлақ ауруына қаншалықты төзімділік танытатынын анықтау керек.

Доктор Камачо Бадани ғашығын іздеп жалғыз жүргендерге айтатын өсиеті бар: «Соңы бақытты аяқталатын іздеу жұмысын ешқашан тоқтатпа».

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.02.2019

Қарағанды облысында көпбалалы отбасыларды қолдаудың 10 қадамы жасалды

22.02.2019

Қостанайда әкім есебі жаңа ғимаратта өтті

22.02.2019

Қарағанды облысының тумасы Қазбек Нұржановтың құрметіне арналған 41-ші жеңіл атлетика жарысы өтті

22.02.2019

Қарағанды облысында 479 жоба іске асады

22.02.2019

Ұлттық валютадағы мәтін тек қазақ тілінде болады

22.02.2019

Sanofi - күдіктен ада компания

22.02.2019

Сенатор С.Айтпаева Германиядан келген делегациямен кездесті

22.02.2019

Қарағанды облысында көпбалалы отбасыларға тұрғын үй сертификаттары беріледі

22.02.2019

Ақтөбе облысында су тасқынына дайындық шаралары қабылданып жатыр

22.02.2019

Құралай Ахмет: Шет елде оқуға ынтасы бар кез келген адам «болашақтық» бола алады

22.02.2019

Жастар кәсіпкерлігіне арналған «Jas Business» семинары өтті

22.02.2019

Халықтың әл-ауқатын жақсарту – басты мақсат

22.02.2019

Жоғарғы сот жемқор судьяларды анықтауды күшейтеді

22.02.2019

Шаңғымен тұғырдан секіруден Қазақстан командасы әлем чемпионатында бақ сынайды

22.02.2019

Ерлан Қошанов көпбалалы отбасылар тұрғын үймен қалай қамтамасыз етілетінін айтты

22.02.2019

Мамандар: Денсаулық туралы жаңа Кодексті қабылдау бизнес үшін кедергілер туғызуы мүмкін

22.02.2019

Семейде «Нәджип Әмір» атындағы аудитория ашылды

22.02.2019

«Әбу-Даби Плаза» елордада жаңа жұмыс орындарын құруға мүмкіндік береді

22.02.2019

Милад Карими мен Аким Мусаев Мельбурндегі Әлем кубогінің финалына өтті

22.02.2019

Юлия Галышева бастаған Қазақстан командасы Жапониядағы әлем кубогіне қатысады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Jol erejesinen buryn, saqtyq kerek

Jasyratyny joq, ózimizdiń bir áriptesimiz, Qaraǵandy tas jolynan Astanaǵa kirer tusta keshqurym, ıaǵnı alageýim shaqta kóligimen bir adamdy basyp ketti. Ol jaıaý júrginshi jolaǵymen júgire basqan jandy kórmeı qalǵan. Qansha jerden kinásin moıyndasa da, ol – jaýapker. Sebebi jaıaý júrginshige arnalǵan jolaqta ereje buzdy. Toqtamady. Al toqtar edi, biraq adamdy kórgen joq. Mine, endi mundaı jaǵdaıda kimge kiná artasyz? Jaıaý júrginshi de opat boldy, júrgizýshi de qamalady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tyıym men tıyn

Toı-toımalaqta tún jamylyp óner kórsetetin kámelettik jasqa tolmaǵan, ómirleri aq paraqtaı taza, kóńilderi aq bulaqtaı móldir kishkentaılarymyzdy jasyna laıyqsyz kıindirip, boıandyryp kópshiliktiń aldynda shyǵarý, án saldyrý – qý aqshaǵa qunyqtyryp qoıǵan ata-analarynyń kinásinen. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу