Telefonǵa telmirgen sana

Jurtty áleýmettik jeli arqyly aldap-sýlap, óziniń jeke basynyń maqsatyna paıdalanyp, bireýdiń adal eńbekpen tapqan aqshasyn áp-sátte jymqyryp ketetin alaıaqtardan qazir abaılamasań, oılamaǵan tusta oıpańǵa omaqasa qulata salýy op-ońaı.

Егемен Қазақстан
31.01.2019 947
3

«Mynany on adamǵa joldasań bir aıdan keıin, jıyrma adamnyń vatsapyna salsańyz eki aptadan soń qýanyshty habar alasyz» dep, adamnyń neǵurlym sanyn kóbeıtken saıyn baq-dáýletke sonshalyq molynan keneltip, dúnıede sizden asqan baqytty jan bolmaıtynyn aıtyp, al eger alda-jalda mundaı jazbaǵa senimsizdik tanytyp, habarlamany múlde óshirip tastar bolsańyz «kóp uzamaı basyńyzǵa qorǵasyn-qaýip tóngeli tur» dep syrttaı qorqytyp-úrkitý arqyly oıyndaǵysyn júzege asyrǵysy keletin neshe túrli dinı sıpattaǵy, sondaı-aq basqa da osy taqylettes jarnama-jazbalar ájeptáýir kózi ashyq, kókiregi oıaý deıtin jandardan túsip jatatynyn kórgende, kez kelgen kisiniń jan dúnıesin baýrap áketetin bu shirkinniń jurtty ábigerge salyp qoıarlyqtaı ne qudireti baryn túsinbeı dal bolatynyńyz taǵy ras. 

Endi bir sáýegeıdiń sózine sensek, týǵan jylyńyzǵa oraı arzan baǵaǵa, magıalyq kúshke ıe amýlet satyp alsańyz, ómirdiń sheksiz baqytyna kenelip, kól-kósir aqshaǵa belsheden batyp-aq qalǵaly tur ekensiz. Uıaly telefon arqyly kelip túsetin mundaı jazbalarǵa búginde kózimiz ábden úırenip ketti desek te, keıde osyndaı habarlamalardyń áli tolyq qalyptasyp úlgermegen balapan sanaǵa tıgizer keri áseri týraly oılaǵanda, muny eleýsiz qaldyra salý ókinishke ákelip soqtyratynyn amalsyz moıyndaýǵa týra keledi. Mundaıda árıne, onyń bárin ýaqytsha qubylys sanaýymyz múmkin. Bul synnan jer betindegi búkil adamzat balasynyń bári ótip jatqandyqtan bizdiń de bastan keshýimiz zańdylyq deýimiz múmkin. Jaramsyz nárse ómir-ózenniń tolqynymen ózi-aq jaǵalaýǵa jańqadaı shyǵyp qalady deýimiz múmkin. 

Alaıda qazaqta «Aýyryp em izdegenshe, aýyrmaıtyn jol izde» degen sóz bar emes pe? Sol aıtqandaı, «mundaı jaǵdaıdy barlyq damyǵan elder bastan ótkergen eken ǵoı» dep oǵan múlde kóńil bólmeı qoıý tipti aǵattyq bolar edi. Ǵalym-mamandardyń pikirine súıensek, adasýǵa beıim adamdardyń psıhologıalyq erekshelikteri túrli deńgeılik kategorıalarǵa jatady eken. Mysaly, birinshi topqa, psıhıkalyq damý qalyby turaqsyz, ózindik erekshelikke ıe klıentter jatqyzylady jáne de búgingi tańda nebir kertartpa aǵymdarǵa kirý faktileriniń jıi kórinis tabýy sonyń aıqyn dáleli bolyp tabylady. Mamandar ondaı jandardyń minez-qulqynan qalypty psıhıkalyq jetispeýshilik baıqalyp turatynyn málimdeıdi. Sondaı-aq telefondy uzaq paıdalaný ásirese jasóspirimderdiń júıkesine qatty áser etip, bala psıhıkasyn múlde ózgertip tastaıtyndyǵy týraly synı pikirlerdi dárigerler qashannan beri aıtýdaı-aq aıtqanmen odan sabaq alýǵa asyqqan pendeni ázirge jolyqtyra qoımaıtynymyz taǵy ókinishti. Ekinshi topqa psıhıkalyq túrde saý, biraq, álsiz minezdiler jatatyn kórinedi. Úshinshi top – otbasynda da, qyzmet babynda da ózderin dáleldeı almaǵan jandar. Jan-jaǵyndaǵylardyń árdaıym qoldaý-kómegine muqtaj bul sanatqa jatatyndar úshin de ómirde eshteńe mańyzdy emes, bulardy álgindeı túrli áýlikpe áýre-sarsańǵa túsire salý túk qıyndyq týǵyzbaıtyn is kórinedi. 

Muny áńgime arqaýyna aınaldyryp otyrǵan sebebimiz, neshe túrli ýaǵyzdy uzaq-sonar baıandaı kelip, «endi osyny óziń syılaıtyn, jaqsy kóretin pálen adamǵa jolda, túgen adamǵa tarat» dep tý syrtyńnan sanańdy ǵana bılep qoımaı, is-áreketińe de ústemdik qura bastaýdyń ar jaǵynda qandaı bóten pıǵyldyń buǵyp jatqanyn qaıdan bilemiz?! Árıne aq-adal oıdan týǵan dostyq nıettegi ıdeıa bolsa, bul týraly sonshama sóz etip nemiz bar edi deısiz ǵoı, árıne. Osy oraıda taǵy bir aıta ketetin jaıt, muny eki-úsh adamǵa ǵana joldap qoıa salsańyz meıli-aý, al endi álgi paqyrlar 20-25 adamǵa jiberýdi talap etkende kisi kádimgideı oılanyp bas qatyra bastaıdy. Sonsha adamǵa bul habar keri jetkizilmeı qalǵan jaǵdaıda ómiri sátsizdikke ushyraıtyndaı kúı keshedi. «Bul – áldekimderdiń qıaldan oılap tapqan oıyny ǵoı» dep syrttaı senimsizdik tanytqanmen kóp adam: «Bálkim bul talapty oryndasam, shynymen-aq kóksegen arman-muratyma qol jetkizip qalarmyn» degen oıǵa boı aldyrtyp, áli de telefonnyń «tutqynyna» aınalyp júr. Álemdi aqparattyq bıleý, sanany jaýlaý, bıleý degenimiz kúndelikti tirshilikte asa kóp mán berile qoımaıtyn osyndaı usaq-túıek nárseden quralatyn bolsa kerek. Tipti qazir adam sanasyn basqaratyn nebir ádis-tásilder, dálirek aıtqanda, psıhologıalyq tehnıkalar qoldanylady degendi estip, bilip júrmiz. Mundaıda salt-sana ózgeriske ushyrap, kilti men basqarýy ózgeniń qolyndaǵy oıynshyqqa aınalyp qala bererimiz haq. Bul – «Ondaı kúıge túspeý úshin ne isteýimiz kerek?» degende, «Bylaı etsek, ol olqylyq túzeledi» dep bir aýyz sózdiń qaýyzyna syıyp ketetin nárse emes, kópshilik bolyp únemi ortada talqylap otyratyn ótkir de ózekti úlken máselemiz.

Qarashash TOQSANBAI,

«Egemen Qazaqstan»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.02.2019

Қарағандыда сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар бойынша брифинг өтті

20.02.2019

Алматыда ережесіз жекпе-жектен жарыс өтеді

20.02.2019

Ақтөбе облысында «Агрогектар» жобасы жүзеге асырылуда

20.02.2019

Қырғыз Республикасынан кіргізілетін өнімдерге шектеу қойылмақ

20.02.2019

2018 жылға мемлекеттік қызметшілер декларациясын тапсыру мерзімі 31 наурызда аяқталады

20.02.2019

Астанада кәсіпкерлер мен инноваторларды біріктіретін алаң ашылады

20.02.2019

Алматы халқы жылына 50 мың адамға көбейіп келеді

20.02.2019

Әли Ахмедовтың қарсыласы анықталды

20.02.2019

Астананың қоғамдық көлігі: ұтқырлық – жолаушылар жайлылығының негізгі элементі

20.02.2019

Алматыдағы «Women in business» форумы мәреге жақындады

20.02.2019

Алматыда аз қамтылған отбасы балалары балабақшаларға тегін баратын болды

20.02.2019

Бақыт Сұлтанов: «Астана – кәсіпкерлер қаласы»

20.02.2019

Ресейде оқып жүр, талай қазақ баласы

20.02.2019

Асқар Мамин: Үкімет Астананың дамуындағы өзекті мәселелерді шешуде ықпал етеді

20.02.2019

Алматы облысында үш ауысымды мектептерді жою мәселесі кезең-кезеңімен шешілуде

20.02.2019

Түркістанда «Жастар ресурстық орталығы» ашылды

20.02.2019

«Ақтөбе» индустриялық аймағында 1 млрд теңгенің өнімі өндірілді

20.02.2019

«Алматы марафонының» қысқы жүгіруі осы сенбіде өтеді

20.02.2019

Қызылордада жоғалған 7 бала табылып, ата-аналарына қайтарылды

20.02.2019

Ақтөбелік жас кәсіпкер сал ауруымен ауыратын балаларды иппотерапиямен тегін емдейді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу