Құдықтың лас суын қашанғы іше береді?

Шымкенттің миллионды қала атанып, орталық аудан­дарының келбеті заман талабына сай өзгеріп жатқаны қуантады. Алайда, шаһардың шекарасы осы мұнтаздай аумақ­пен шекте­ліп қалмайтыны анық. 2015 жылы Бас жоспары бекітілген Шымкентке ен­ші­лес жатқан аудандардан 41 ел­ді мекен қосылған болатын. Қала­ның барлық аумағы бұрын 40 мың гектарды құраса, жаңа өз­геріске сәйкес жердің көлемі 117 мың гектарға жетті.

Егемен Қазақстан
12.02.2019 1042
2

Шаһарға қосылған ауыл тұрғын­дарының басындағы әлеуметтік түйт­кілдің түйіні әлі күнге дейін тар­қаты­лар емес. Әкімдікке қарасты бас­қар­малардың есігін тоздырған аға­йын­ның айтатыны – газ, су, жарық, жол, қоғамдық көлік мәселесі. Еститін­дері нақты атқарылған жұмыстан гөрі цифрға құрылған есептер ғана. Халық алдындағы есеп біткенше үйді аралап, «шешеміз» деп үйіп-төгіп уәде беретін шенділерге тұрғындар сенуден қалған. 

Міне, сондай ауылдың бірі Абай ауданына қарасты Қызылжар тұрғын алабы. Онда әлі күнге ауыз су жү­йесі тар­тылмаған. Құдық суына күндері қарап отырған жұрт қарашаның соңынан наурыз­дың ортасына дейін жерасты суының қатуы мен тартылуы салдарынан оның өзін таппай отыр. Жуырда ғана Абай ауданы әкімінің есепті кездесуінде қызылжарлық тұрғын Мұрат­бек Сатыбалдыұлы ауылдағы құдық суларының ластанып жатқандығын айтып, дабыл қақты. 

«Анығында, Қызылжар тұр­ғын алабында 4 балабақша, 1 мектеп бар. Одан шығатын әжетхана мен шайынды суы арнайы тазалау жабдықтары жоқ үлкен шұңқырға құйылып жатыр. Ойпаңнан басқа бағытқа ағып кете алмаған су жер астына сіңіп кетуде. Демек, жер­асты сулары ластануда. 500-ге тарта шаңырақ сол шұңқырдан 50-100 метр қашықтықтағы құдықтан су ішіп отыр», дейді ауыл тұрғыны. 

Ал аудан басшысы мәсе­ленің мән-жайын анық­тап, рет­ке келтіруге уәде берді. Алай­да, әкімнің жауабына қана­­ға­т­­­танбаған ауыл тұр­ғын­­дары жылдам­датып ауыз су жүйесін тартып, су тазалау жаб­дық­тарын орнатып беруін сұрады. 

Сонымен Қызылжарға қашан таза ауыз су құбыры тар­ты­лады деген сұ­рақ­қа аудан әкімі­нің жауабы төмен­дегідей. 

«Қызылжар, Тәуелсіздікке 20 жыл, Жаңаталап, Игілік, Көкбұлақ тұрғын алаптарын ауыз сумен қамтамасыз ету үшін су құбырын тарту бойынша 448 млн 852 мың теңгеге жобалық құжат­тары дайындалып, сараптама қо­ры­тындысы алынды. Құрылыс жұ­­мыс­тарын бастауға бюджеттен қар­жы бөлу үшін қалалық экономика және бюджетті жоспарлау бас­қар­масына ұсыныс жолданды. Атал­ған 5 тұрғын алабының ішкі ауыз су жүйелерін тартуға «Улмад» ЖШС тарапынан жобалық-сметалық құжаттары дайындалып, сараптама қоры­тындысы алынды. Құрылыс жұ­мыс­тарын жүргізуге бюджет­тен қар­жы қарастыруға ұсы­ныс дайындалуда», дейді аудан әкімі.

Демек, қызылжарлық­тар осы қыста да амалдың жоқ­тығынан қар ерітіп, Бадам өзенінің суын тұндырып ішу­ге мәж­бүр. Сайрам ауданы­нан қосылған ел­ді мекен тұр­ғындары тіпті кір-қоңын жуу үшін лай аралас суды пайдаланып отыр. Ал Бадам өзені жағалауындағы зауыт­тардың сарқынды сулары өзенге құ­йы­­ла­тынын ескерсек, ойыңды үрей билей­ді. 

Ауыл ақсақалдары Қызыл­жар қала­ның санатында бол­ғанымен, әкім­дік көп мойын бұра бермейді дейді. «Әйтпесе іргедегі Игілік ауылы мен Құс фаб­рикасында таза ауыз су бар. Ал мұнда жоқ. Қалалық энергетика және коммуналдық шаруашылық бас­­қар­масының жаттанды жауабы су ж­ү­йес­ін тартуға жобалық-сметалық құ­жа­ттар әзірленіп жатыр дегеннен ас­пайды», деп кейістік танытты. 

Қалаға қосылған елді ме­кен­дерде тіршілік нәрінен тап­шы­лық көрген тек қызыл­жар­лықтар ғана емес. Ынты­мақ-2, Солтүстік-саяжай хал­қы да ауыз судың азабын тартып отыр. Тіпті бұл ауылдарда инф­­­ра­­құрылым мәселесі де кү­­йіп тұрған тақырыптардың бірі... 

Келер жылы Шымқала ТМД елдерінің мәдени астанасы мәртебесін алады. Қала мә­де­ниеті қалыптасуы үшін алды­мен тұр­ғын­дар­дың әлеу­мет­­тік проблема­сы шешілуі қа­жет. Әйтпесе жарығы мен газы жиі сөніп, қоғам­дық көлі­гі бір тоқтап, бір қаты­найтын елді ме­кен­дерде әлеуметтік тең­сіз­дік салтанат құрып, түрлі қыл­мыс­тың өрши түс­пе­сіне кім кепіл?.. 

Нұршат ТӨКЕН,

«Egemen Qazaqstan»

ШЫМКЕНТ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

15.02.2019

Бірге барайық: Интеллектуал дос тапқыңыз келе ме?

15.02.2019

Назгүлдің фото нысанасында – бейкүнә сәбилер қасіреті

15.02.2019

Е.Біртанов медицина саласындағы сапасыз қызметтерді атады

15.02.2019

Смартфоныңыз денсаулығыңыздың көмекшісіне айналады

15.02.2019

Мұхтар Тайжан ауылшарушылығы жерлерін жалға беру туралы пікір білдірді

15.02.2019

Өскемен көшелері  жаңғырып жатыр

15.02.2019

Батырхан Шүкеновтің естелік медалін анасына табыстау рәсімі өтті

15.02.2019

Бердібек Сапарбаев халық алдында есеп берді

15.02.2019

Абайдың латын графикасындағы кітаптары көрмеге қойылды

15.02.2019

Тағам өндірушілерінің І халықаралық форумы өтті

15.02.2019

Адамзат тарихында ең қымбатқа бағаланған картина

15.02.2019

Әлемге әйгілі болған қазақ қызы алдағы уақытта Америкаға аттанады  

15.02.2019

Дипломатиялық қатынастар орнату туралы бірлескен коммюникеге қол қойылды

15.02.2019

Сенатор Ә.Құртаев Азия елдері парламентшілерінің кездесуіне қатысты

15.02.2019

Қолжетімді баспанамен қамтуда қозғалыс бар

15.02.2019

Астана әкімі Бақыт Сұлтанов көпбалалы аналармен кездесті

15.02.2019

Семейде өлкетану оқулары өтті

15.02.2019

Испанияда кезектен тыс сайлау болады

15.02.2019

Киногерлер Шәкен Аймановтың ескерткішіне гүл шоқтарын қойды

15.02.2019

Зауыттар көбейсе, жұмыссыздық азаяр еді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdikke bala ǵana kináli me?

Sońǵy kezderi mektep oqýshylarynyń arasynda sotqarlyq órship barady. Teledıdardan kórip, áleýmettik jeliden oqyp otyrǵanda, olar mundaı qatygezdikke qalaı bardy degen saýal kókeıdi tebendeı tesip, oıdy oıran etedi. 

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Keleli istiń paidasy

Búginde ár kólikke tirkelip beriletin memlekettik nómirlerdiń deni jappaı satylymǵa shyǵaryldy. Olar birkelki sandar men úılesimdi áripter tizbeginen quralǵandyqtan birden kóz tartady. Ony halyq arasynda «ádemi nómirler» deıdi. Atalǵan nómirlerdi alýǵa júrgizýshiler de yntyq. Ásirese qymbat kólik ıeleri úshin sándi nómirdi taǵý, ózine bir artyqshylyqty beretindeı kóredi. Endeshe bul nómirlerdi satylymǵa shyǵarǵannan kim utyp jatyr dep oılaımyz?

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Qumar oıynnyń quryǵy uzyn

«Aıdalada altyn bar» dese, soǵan birinshi qandastarymyz baratyn shyǵar dep oılaıtyn halge jettik. Bulaı deýimizge qoǵamda qordalanyp qalǵan, ordalanyp alǵan máseleler mysal bola alady. Sonyń biri – báske aqsha tigý, ıaǵnı býkmekerlik keńselerdiń keleńsiz kásibi bolyp tur. Jalpy, ózi jarymaı otyrǵan jannyń «úıde otyryp ońaı aqsha tabý jolyn úıretemin» degenine erip kete beretin ańqaý bolatynyna ekenine búginde kózimiz ábden jetti. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу