Асқар Мамин 2019 жылғы ІЖӨ өсімін 5%-ға жеткізуді тапсырды

Премьер Мамин мырза  2019 жылғы ішкі жалпы өнім өсімін 5%-ға жеткізуді тапсырды. Ұлттық экономика министрі Дәленов максимум 3,8%-ға жеткізе алатынын айтады. Ал S&P сарапшылары көрсеткіштің 1,8% ғана болатынын болжап отыр.

Егемен Қазақстан
15.03.2019 550
2

Таратып айтсақ, «Бірқатар өңір өнеркәсіп, құрылыс салалары мен негізгі капиталға инвестиция көрсеткішінде қалып келе жатыр. Осы орайда жауапты мемлекеттік органдар мен әкімдіктер шараларды қолға алып, жылдың I тоқсанында оң көрсеткіш көрсетуі керек» деп тапсырды Министрлер кабинетінің басшысы.

Премьер-министрдің бұл тапсырмасы бірінші кезекте Ұлттық экономика министріне қарата айтылғаны анық. Ал Қаржы министрі Дәленов бұл көрсеткішке жету мүмкін еместігін қазірден ескертіп, ары кетсе биыл 3,8%-дық өсім ғана көрсете алатынын айтып отыр. «Түрлі факторларды ескере отырып, номиналды ІЖӨ 2019 жылы 64,3 трлн теңге болмақ. Бұл алдыңғы есептеуден 323,5 млрд теңгеге көп. Жан басына шаққандағы ІЖӨ көлемі 9,4 мың АҚШ доллары болады» деді Қаржы министрі Дәленов.

Расымен де, қолда бар мәліметтерге сүйенсек, 5%-дық өсім біздің шекпенімізге сыймайтындай болып көрінеді.

Осы пікірді қолдайтындар өсімнің бұл көрсеткішке жете алмау мүмкіндігіне екі негізгі дәлелді алға тартады.

Біріншіден, былтыр Брент мұнайының орташа бағасы 72-73 доллар шамасында болғанда ІЖӨ өсімі 4,1% болғаны есімізде. Ал 2019 жылғы қара алтынның болжамды бағасы 63-67 доллар аралығында. Нақтырақ айтсақ, АҚШ Энергетикалық мәлімет агенттігі биыл Брент маркасының орташа құны 63 доллар болады деп болжаса, Goldman Sachs орташа бағаны 65 доллар деп жорамалдап отыр. Ал Дүниежүзілік банк 67 доллар болады деп болжайды. Яғни, ең оптимистік болжамдардың өзі мұнай бағасының биыл былтырғыдан 7-8 пайызға төмен болатынын көрсетіп отыр. Екіншіден, Қазақстанда мұнай өндірісінің төмендеуі. Естеріңізде болса, былтыр Қазақстан мұнай өндіруден абсолютты рекорд орнатып, бір жылда 90,4 млн тонна қара алтын шығарған.

Ал биыл көрсеткіш 89 млн тонна болатынын таяуда Энергетика министрі Қанат Бозымбаев мәлімдеген еді. Оған Дәленов та қосылып отыр.

«Мұнай өндірісі былтырғымен салыстырғанда 1,4 млн тоннаға, яғни 1,5% азаяды. Бұл өнеркәсіптегі өсімнің төмендеуіне әсер етеді. Дегенмен, қызмет көрсету саласы 4,8%, ауыл шаруашылығы 6,2%, құрылыс 3,7%, сауда 4,3%, көлік және қоймалау 3,8%, өнеркәсіп 1,6% өседі деген болжам бар. Ал өңдеуші өнеркәсіп өсімі тау-кен өнеркәсібінің өсімінен артық болмақ» деді министр.

Сонымен қатар, болжам бойынша биыл экспорт $3 млн-ға артып, $54,4 млрд-қа жетсе, импорт  $32,9 млрд болады деп күтілуде.

EXANTE инвестициялық компанияның сарапшысы  Валерий Давыдовтың пайымдауынша, жалпы ішкі өнімнің 5 пайызға өсуі, бір жағынан, аз.

 Өйткені абсолюттік сандарда біздің еліміздің барлық номиналды ЖІӨ ($59,4 млрд) шамамен Айдахо штатының ЖІӨ тең және Калифорниядан бес есе аз. «Бірақ бір жыл ішінде өзгеріске ұшырайтын абсолюттік сандар жайлы айтпай, пайыз туралы айтатын болсақ, онда 5% көрсеткішке қол жеткізу мүмкін еместей көрінуі мүмкін» дейді ол бізбен әңгімесінде.

Бұл тұста «Неліктен?» деген сауал алдымыздан шығады.

Себебі Түркияның ЖІӨ өткен жылы 2,2%-ға ғана, Қытай 6,6%-ға өсті және бұл ұзақ жылдардағы алғашқы баяулады.

 Германияның ЖІӨ болжамы 1,8%-дан 1%-ға дейін төмендеді. Ұлыбританияның ЖІӨ жылдық мәнде 2%-дан асып түсу мүмкіндігі туралы мәлімдеді. Ал Қазақстанның ІЖӨ қаңтар айында жылдық есеппен 3,5% өсімді көрсетті, бұл - өте жақсы көрсеткіш. Өйткені, Ұлттық банк 2019-2020 жылдары Қазақстанның ЖІӨ-нің нақты өсімі 4%-дан төмен, ал бұған дейінгі болжам тіпті пессимистік, тек 2,7% болған еді.

«Еуразиялық Даму Банкі бізге 3,3%, Дүниежүзілік банк — 3,5%, ал Ұлттық экономика министрлігі 3,8% берді. Ағымдағы жағдайда егер инфляцияны емес, ЖІӨ өсімін таргеттеуді бастаса 5%-дық серпіліс жасауға болады. Ұлттық қордың текшесін ашуға, арзан несиелер беруге және нәтижесінде бақыланбайтын инфляцияға ұшырауға болады. Ал әлемдегі рецессиялық көңіл-күйді және әлемдік дағдарыстың қазірдің өзінде-ақ барлығына, әсіресе, дамып келе жатқан экономикаларға әсер ету мүмкіндігі туралы ашық мәлімдемені ескере отырып, мұндай іс-әрекеттер айтарлықтай инфляцияға әкелуі мүмкін, бұдан басқа экономикалық модельді, монетарлық саясатты өзгертуді және ондаған жыл бұрын жоспарлы экономикаға қайта оралуды талап етеді. 2019 жылы ЖІӨ өсімінің 5%-ын жасауға бола ма – иә, болады. Бұл Қазақстан мен қазақстандықтарға қажет пе? Жоқ. 3,8% өсу бізге ТМД-дағы жетекші позицияны қамтамасыз етеді, ал ең бастысы біздің экономикамыздың нақты дамуының сенімді және тұрақты көрсеткіші болады» дейді Валерий Давыдов.

Гүлбаршын САБАЕВА,

 «Еqemen Qazaqstan»

Алматы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.03.2019

Ж. Қасымбек су тасқыны кезеңіне дайындық туралы кеңес өткізді

18.03.2019

5 баланы құтқарған азамат Ішкі істер министрінің бұйрығымен марапатталды

18.03.2019

Елбасының азаматтарды әлеуметтік қорғау туралы тапсырмаларын орындау мәселелері талқыланды

18.03.2019

Индонезияда су тасқыны салдарынан 63 адам қаза тапты

18.03.2019

Мемлекет басшысы Қазақстан мұсылмандары діни басқармасына барды

18.03.2019

«Жетісу» телеарнасы 20 жылдығын атап өтеді

18.03.2019

Жетісу кәсіпкерлері жақсылық жасаудан жарысып жатыр

18.03.2019

Түркі Академиясының 2019 жылғы жұмыс жоспары бекітілді

18.03.2019

Е. Алпысов Ұлттық экономика вице-министрі қызметіне тағайындалды

18.03.2019

Ауыл шаруашылығы бірінші вице-министрі тағайындалды

18.03.2019

Астана әкімдігі халықтың әлеуметтік осал топтарын қолдаудың жаңа 13 шарасын ұсынды

18.03.2019

Елбасы Астана қаласында салынатын жаңа мешіттің іргетасын қалау рәсіміне қатысты

18.03.2019

Көпбалалы және аз қамтылған отбасыларды әлеуметтік қолдаудың қосымша шаралары жарияланды

18.03.2019

Оңдасын Оразалин жол-көлік апатынан қаза болғандардың туыстарына көмек көрсетуді тапсырды

18.03.2019

Бокстан Марина Вольнованың жүлдесі үшін турнир өтті

18.03.2019

Калгариде конькишілердің қанжығасы майланды

18.03.2019

Көпбалалы аналар үшін баспана кезегі бөлек болады - Бердібек Сапарбаев

18.03.2019

2025 жылға қарай өнеркәсіптік тауарлардың өндірісі 2 есеге артады

18.03.2019

Түркістан: Сайрам ауданында кәсіпкер тәулігіне 10 тонна сүт өңдейді

18.03.2019

Астанада алдағы екі айда экологиялық науқандар өтеді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Amangeldi QURMET,

Igi bastama ult tanymymen úılesýi tıis

Keıde qazaq qoǵamyndaǵy oqıǵalar men qubylystarǵa nazar aýdarǵan kezde «Biz ózi­mizimdi ózimiz tolyq tanymaımyz-aý osy» degen oıǵa qalatynymyz bar. Árıne, qa­zaq ekenimizdi, bizdiń de tanym-túısigimiz, dúnıetanymymyz, ar­man-ańsarymyz, muraty­myz bar ekenin bilemiz. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Алты жасар Алпамыстың арманы не еді?

«Білесің бе, оқитын болсам тез өсіп, үлкен бастық болам. Оқуды да тез бітіремін. Тез келіншек аламын. Сосын менің он екі ұлым болады. Оның бірі колхоз бастығы, екіншісі агроном, үшіншісі мұғалім, бәрі де үлкен-үлкен бастық болады...»

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Kúmis tostaǵandaǵy kóne álipbı

Kóne órkenıet oshaqtarynan urpaqqa mura bolyp qalǵan qundy dúnıelerdiń bi­ri – adamzattyń aqyl-oıyn taspalaǵan jazý­lar. Elbasy «Uly dalanyń jeti qyry» atty ma­qalasynda Esik qorymynan tabylǵan «Altyn adamnyń» janyndaǵy kúmis tosta­ǵan­dardyń birinde oıyp jazylǵan tańba­lar bar ekenin aıta kelip, «Bul – Ortalyq Azıa aýma­ǵynan buryn-sońdy tabylǵan jazý ataýlynyń ishindegi eń kónesi» degen bolatyn.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

«Jaqsy kitap – jan azyǵy»

Kitap oqıtyn jáne oqymaıtyn adamdardyń alshaqtyǵy árqashan kózge kórinip turady. Alǵashqylardyń oıy tereńdeý, tili sheshendeý bolsa, sońǵylardyń tili tutqyr, aýzynan sózi túsip turatynyn jıi kóresiz. Máseleni jaqsy bilip tursa da, ondaılar oıyn jetkize almaı, ábden qysylady.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Suranys kо́p, qoldaý kem

О́z elimizde óz tilimizdiń kenje qalǵanyn jasyra almaımyz. Eń basty másele – onyń qoldaný aıasy tarylyp ketti. Bul kemshilikti eńserý úshin qazaq tilin jańǵyrtý qajet. Qalaı? Mine, bul kimdi bolsa da tyǵyryqqa tirep, oılandyratyn úlken suraq. Biraq onyń sheshimin búgingi tańda memlekettiń ózi usynyp otyr. Bar másele, osyny arqaý etip, zańdy qoldaýǵa qajettilik týǵyzý. Ol úshin ne istegen jón?

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу