Астыққа орақ түскен шақ

Берекелі күз айлары да таяп қалды. Биылғы ауа райы еліміз­дің диқандары үшін күрделі болатын түрі бар. Таби­ғат бұрын-соңды болмаған тосын мінез танытуда. Бір жер­­де жұмыртқадай бұршақ жауса, екінші бір жерде күн күй­діріп тұр. Осыған қарағанда, өсіп келе жатқан ас­тық­ты шашпай-төкпей жинап алу оңайға соқпайтын секілді.
Егемен Қазақстан
17.07.2017 617
2

Республикада астық жи­нау науқаны Оңтүстіктен бас­тау алады. Шілде түсісімен оңтүстікқазақстандық диқан­дар орақ салып, қазір бұл науқан аудандарда қызу жүріп жатыр. Ауа райының қолайсыз болғанына қарамас­тан шаруалар биыл мол өнім аламыз деп отыр. 

Иә, рас былтырғы күздің жауын-шашынды болуы, ал әдетте наурыздың басын­да шығып кететін көктем­нің кеші­гуі шаруаға үлкен қолбай­лау болды. Сол себеп­ті өңірде астық жинау 10 күн­ге кеш басталды. Ауыл шаруашылығы басқар­масы­ның берген мәліметі бойынша биыл облыста 218 мың гектар жерге бидай мен арпа егілген. Есеп бойынша одан 401 мың тонна астық жиналады, ал, биология­лық түсімі 18,5 цент­нер болады деген болжам бар. 

Астықтың биылғы түсімі Сайрам ауданында жоға­ры болып тұр. Мәселен, аудан­дағы ірі астық өндіру­ші шаруа­шылық «Қайнар-Астық» серіктестігінде гек­тарына 30 центнерден келіп отыр. Серіктестік биыл 1600 гек­тарға бидайдың «Крас­но­водопадская-210» сұрпын еккен. Шаруашылық бас­шы­­­­ларының айтуынша, ас­тық жинау науқаны енді бірер күннен кейін аяқ­та­лады. Серіктестікке қарасты «Нұркөл» өндірістік коопе­ра­тивінде бидай «Фергуссон», «Енисей» комбайндарымен жиналуда. Диқандарға арнап егістік басына дала қосы тігілген. Орақшыларға күніне екі мезгіл ыстық тамақ, бұдан бөлек  салқындатылған су­сын­дар беріледі, тіпті мұн­­да жылжымалы монша да қыз­мет етеді екен. Қалып­тас­қан тәжірибеге сә­й­кес ас­тық орылып біт­кен жер қат­пай тұрып жыр­ты­ла­ды. Бұл қызметті шаруа­шы­лық­тың меншігіндегі «Джон Дир» тракторлары атқарады. 

Биыл оңтүстікте арпа көп егілді. Бұған бидай егушілерге берілетін субси­дияның тоқтатылуы себеп болып отыр. Жалпы, облыс бойын­ша ақ егіс егуден бәйді­­бектіктер озып тұр. Мұн­да биыл 40 мың гектарға дән себілген. Бұдан кейін­гі орын­да – 38 мың гек­тар жерге бидай ек­кен қазы­ғұрт­тық шаруалар.
Еліміздің Қостанай, Ақмола, Солтүстік Қазақ­стан секілді астықты облыс­тарын­да әлі егіске орақ түсіру үшін біраз уақыт бар. Қазақстан астығы­ның биыл қандай деңгейде болатындығын осы өңірлерден алынған өнім көлемі шешетіндігі белгілі. Алдын ала болжамдарға қарағанда, биыл 17-18 мил­лион тонна көлемінде астық алы­нуы тиіс. Бұл, әрине, был­­тыр­ғы мол астыққа (20,6 мил­лион тонна) қарағанда бі­раз төмен көрсеткіш. Деген­мен, соның өзінде 8,5 мил­лион тоннаға дейін ас­тық­ты экс­портқа шығаруға бола­ды екен. Қалғаны елдің ішкі қа­жеттілігіне жұмсалмақ.

Ендігі диқандарды тол­ғандыратын ең үлкен мәселенің бірі – астық бағасының қалай болатындығы. Сарапшы­лар­дың мәліметінше, өткен маусым айында Англия мен Францияда бидай бағасы көтеріле түссе, АҚШ-та күрт шарықтап кеткен. Мәселен, 26 мамыр – 30 маусым ара­лығында 1 тонна бидайдың бағасы биржалар бойынша Лондонда 102,4 пайызды, Парижде 106,9 пайызды құрағанда, Чикагода 120 па­йыз деңгейінде қалыптас­қан. Бұл, әрине, астық экспорты­на белсене қатысатын Қазақ­стан үшін қуанарлық мәлі­мет. Дегенмен, әлемдік ас­тық нарығының сарапшылары баға мәселесінде биылғы жылы тұрақсыздық етек алып кетуі мүмкін екендігін де ескертіп отыр. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ,
Ғалымжан ЕЛШІБАЙ,

 «Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

14.12.2018

Самал Еслямова «Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері» атанды

14.12.2018

1991 жылдан бері қазақ жерінде 8,7 миллион сәби дүниеге келді

14.12.2018

Бурабайда «Қансонар-2018» халықаралық турнирі өткізілді

14.12.2018

Еуропа лигасы: плей-оффқа шыққан 16 команда анықталды

14.12.2018

Азаттықты айшықтаған аламан

14.12.2018

Президентке жасалған тартулар

14.12.2018

Батыс Қазақстанда жер қатынастары қызметі электронды форматқа көшті

14.12.2018

«Балуан Шолақ» көрерменімен қауышады

14.12.2018

Мемлекеттік марапаттарға ие болды

14.12.2018

Отырарда Шәмші Қалдаяқов атындағы саябақ пен ескерткіш ашылды

14.12.2018

Қарағанды облысының «Жыл мұғалімі» белгілі болды

14.12.2018

Бүркітшілер олжалы оралды

14.12.2018

Азат елдің бағы да жоғары

14.12.2018

Көк ту рухымызды көтерді

14.12.2018

Мерекеге орай құттықтаулар

14.12.2018

Әл-Айннан олжалы оралды

14.12.2018

Ғасырлар бойы армандаған азаттық

14.12.2018

«Куньлунь РС» клубынан басым түсті

14.12.2018

Оралда «Жаһанша оқулары» өтті

14.12.2018

Әнұранды асқақтатқан саңлақтар

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Baılyq jasaýshy sala

Árbir adam óz úıiniń ishinde qandaı zattar bar ekendigin jáne onyń qaı jerde turǵandyǵyn, qaı shkaftyń ishinde qandaı zattyń jatqandyǵyn, jertólesinde qandaı azyq túrleriniń saqtalyp turǵandyǵyn jaqsy biledi. Sondyqtan eshnársesin shashaý qaldyrmaıdy. Qajetine qaraı paıdalanyp otyrady. Al ózimizdiń ortaq úıimiz – Qazaqstanda qandaı zattar bar ekendigin, ásirese, jerimizdiń astynda qandaı mıneraldyq shıkizat kózderiniń shoǵyrlanǵanyn jáne olardyń qory qandaı ekendigin bilemiz be?

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Nápaqa qaıdan tabylar?

  «Qul bazar» tek qazaqqa arnalǵan sıaqty, 100 paıyz qazaq, qazaqtan basqa ult joq qul bazarda jaldanyp turǵan», dep kújingen jazba oqydym áleýmettik jeliden. Nege? Onyń sebebiniń biri – qazaqtyń kásip ıgerýge kerenaýlyǵynda tárizdi.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу