Астыққа орақ түскен шақ

Берекелі күз айлары да таяп қалды. Биылғы ауа райы еліміз­дің диқандары үшін күрделі болатын түрі бар. Таби­ғат бұрын-соңды болмаған тосын мінез танытуда. Бір жер­­де жұмыртқадай бұршақ жауса, екінші бір жерде күн күй­діріп тұр. Осыған қарағанда, өсіп келе жатқан ас­тық­ты шашпай-төкпей жинап алу оңайға соқпайтын секілді.
Егемен Қазақстан
17.07.2017 684
2

Республикада астық жи­нау науқаны Оңтүстіктен бас­тау алады. Шілде түсісімен оңтүстікқазақстандық диқан­дар орақ салып, қазір бұл науқан аудандарда қызу жүріп жатыр. Ауа райының қолайсыз болғанына қарамас­тан шаруалар биыл мол өнім аламыз деп отыр. 

Иә, рас былтырғы күздің жауын-шашынды болуы, ал әдетте наурыздың басын­да шығып кететін көктем­нің кеші­гуі шаруаға үлкен қолбай­лау болды. Сол себеп­ті өңірде астық жинау 10 күн­ге кеш басталды. Ауыл шаруашылығы басқар­масы­ның берген мәліметі бойынша биыл облыста 218 мың гектар жерге бидай мен арпа егілген. Есеп бойынша одан 401 мың тонна астық жиналады, ал, биология­лық түсімі 18,5 цент­нер болады деген болжам бар. 

Астықтың биылғы түсімі Сайрам ауданында жоға­ры болып тұр. Мәселен, аудан­дағы ірі астық өндіру­ші шаруа­шылық «Қайнар-Астық» серіктестігінде гек­тарына 30 центнерден келіп отыр. Серіктестік биыл 1600 гек­тарға бидайдың «Крас­но­водопадская-210» сұрпын еккен. Шаруашылық бас­шы­­­­ларының айтуынша, ас­тық жинау науқаны енді бірер күннен кейін аяқ­та­лады. Серіктестікке қарасты «Нұркөл» өндірістік коопе­ра­тивінде бидай «Фергуссон», «Енисей» комбайндарымен жиналуда. Диқандарға арнап егістік басына дала қосы тігілген. Орақшыларға күніне екі мезгіл ыстық тамақ, бұдан бөлек  салқындатылған су­сын­дар беріледі, тіпті мұн­­да жылжымалы монша да қыз­мет етеді екен. Қалып­тас­қан тәжірибеге сә­й­кес ас­тық орылып біт­кен жер қат­пай тұрып жыр­ты­ла­ды. Бұл қызметті шаруа­шы­лық­тың меншігіндегі «Джон Дир» тракторлары атқарады. 

Биыл оңтүстікте арпа көп егілді. Бұған бидай егушілерге берілетін субси­дияның тоқтатылуы себеп болып отыр. Жалпы, облыс бойын­ша ақ егіс егуден бәйді­­бектіктер озып тұр. Мұн­да биыл 40 мың гектарға дән себілген. Бұдан кейін­гі орын­да – 38 мың гек­тар жерге бидай ек­кен қазы­ғұрт­тық шаруалар.
Еліміздің Қостанай, Ақмола, Солтүстік Қазақ­стан секілді астықты облыс­тарын­да әлі егіске орақ түсіру үшін біраз уақыт бар. Қазақстан астығы­ның биыл қандай деңгейде болатындығын осы өңірлерден алынған өнім көлемі шешетіндігі белгілі. Алдын ала болжамдарға қарағанда, биыл 17-18 мил­лион тонна көлемінде астық алы­нуы тиіс. Бұл, әрине, был­­тыр­ғы мол астыққа (20,6 мил­лион тонна) қарағанда бі­раз төмен көрсеткіш. Деген­мен, соның өзінде 8,5 мил­лион тоннаға дейін ас­тық­ты экс­портқа шығаруға бола­ды екен. Қалғаны елдің ішкі қа­жеттілігіне жұмсалмақ.

Ендігі диқандарды тол­ғандыратын ең үлкен мәселенің бірі – астық бағасының қалай болатындығы. Сарапшы­лар­дың мәліметінше, өткен маусым айында Англия мен Францияда бидай бағасы көтеріле түссе, АҚШ-та күрт шарықтап кеткен. Мәселен, 26 мамыр – 30 маусым ара­лығында 1 тонна бидайдың бағасы биржалар бойынша Лондонда 102,4 пайызды, Парижде 106,9 пайызды құрағанда, Чикагода 120 па­йыз деңгейінде қалыптас­қан. Бұл, әрине, астық экспорты­на белсене қатысатын Қазақ­стан үшін қуанарлық мәлі­мет. Дегенмен, әлемдік ас­тық нарығының сарапшылары баға мәселесінде биылғы жылы тұрақсыздық етек алып кетуі мүмкін екендігін де ескертіп отыр. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ,
Ғалымжан ЕЛШІБАЙ,

 «Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.02.2019

Елбасы Сауд Арабиясының Королімен телефон арқылы сөйлесті

20.02.2019

Елбасы «Самұрық-Қазына» акционерлік қоғамы басқармасының төрағасы Ахметжан Есімовті қабылдады

20.02.2019

Жас журналистер клубы құрылды

20.02.2019

Алексей Луценко тағы да топ жарды

20.02.2019

«Амурға» әліміз жетпеді

20.02.2019

Асанәлі Әшімов: «Театрды ашудағы мақсатым – талантты жастарды қолдау»

20.02.2019

Бақыт Сұлтанов автобус паркін жаңарту жоспарлары туралы айтып берді

20.02.2019

Қарағанды облысында 2 күнде 41 жол-көлік оқиғасы тіркелді

20.02.2019

Бейсенбі күні Қостанай облысы мен СҚО-да дауылды ескерту жарияланды

20.02.2019

Тілсіз жаудан зардап шеккен отбасыға тәртіп сақшылары көмектесті

20.02.2019

Ақмола облысының 5 ауданында «Еnglish for jastar» жобасы жалғасатын болады

20.02.2019

Бурабайда қысқы президенттік көпсайыстан облыстық біріншілік өтті

20.02.2019

Көкшетауда «Бояулар құпиясы» жас суретшілер байқауы өткізілді

20.02.2019

Еліміз Иранға 42 тонна сиыр етін экспорттайды

20.02.2019

Қарағандыда жемқорлық құқық бұзушылықтар бойынша брифинг өтті

20.02.2019

Алматыда ережесіз жекпе-жектен жарыс өтеді

20.02.2019

Ақтөбе облысында «Агрогектар» жобасы жүзеге асырылуда

20.02.2019

Қырғыз Республикасынан кіргізілетін өнімдерге шектеу қойылмақ

20.02.2019

Мемлекеттік қызметшілер декларациясын тапсыру мерзімі 31 наурызда аяқталады

20.02.2019

Астанада кәсіпкерлер мен инноваторларды біріктіретін алаң ашылады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу