Астыққа орақ түскен шақ

Берекелі күз айлары да таяп қалды. Биылғы ауа райы еліміз­дің диқандары үшін күрделі болатын түрі бар. Таби­ғат бұрын-соңды болмаған тосын мінез танытуда. Бір жер­­де жұмыртқадай бұршақ жауса, екінші бір жерде күн күй­діріп тұр. Осыған қарағанда, өсіп келе жатқан ас­тық­ты шашпай-төкпей жинап алу оңайға соқпайтын секілді.
Егемен Қазақстан
17.07.2017 564
2

Республикада астық жи­нау науқаны Оңтүстіктен бас­тау алады. Шілде түсісімен оңтүстікқазақстандық диқан­дар орақ салып, қазір бұл науқан аудандарда қызу жүріп жатыр. Ауа райының қолайсыз болғанына қарамас­тан шаруалар биыл мол өнім аламыз деп отыр. 

Иә, рас былтырғы күздің жауын-шашынды болуы, ал әдетте наурыздың басын­да шығып кететін көктем­нің кеші­гуі шаруаға үлкен қолбай­лау болды. Сол себеп­ті өңірде астық жинау 10 күн­ге кеш басталды. Ауыл шаруашылығы басқар­масы­ның берген мәліметі бойынша биыл облыста 218 мың гектар жерге бидай мен арпа егілген. Есеп бойынша одан 401 мың тонна астық жиналады, ал, биология­лық түсімі 18,5 цент­нер болады деген болжам бар. 

Астықтың биылғы түсімі Сайрам ауданында жоға­ры болып тұр. Мәселен, аудан­дағы ірі астық өндіру­ші шаруа­шылық «Қайнар-Астық» серіктестігінде гек­тарына 30 центнерден келіп отыр. Серіктестік биыл 1600 гек­тарға бидайдың «Крас­но­водопадская-210» сұрпын еккен. Шаруашылық бас­шы­­­­ларының айтуынша, ас­тық жинау науқаны енді бірер күннен кейін аяқ­та­лады. Серіктестікке қарасты «Нұркөл» өндірістік коопе­ра­тивінде бидай «Фергуссон», «Енисей» комбайндарымен жиналуда. Диқандарға арнап егістік басына дала қосы тігілген. Орақшыларға күніне екі мезгіл ыстық тамақ, бұдан бөлек  салқындатылған су­сын­дар беріледі, тіпті мұн­­да жылжымалы монша да қыз­мет етеді екен. Қалып­тас­қан тәжірибеге сә­й­кес ас­тық орылып біт­кен жер қат­пай тұрып жыр­ты­ла­ды. Бұл қызметті шаруа­шы­лық­тың меншігіндегі «Джон Дир» тракторлары атқарады. 

Биыл оңтүстікте арпа көп егілді. Бұған бидай егушілерге берілетін субси­дияның тоқтатылуы себеп болып отыр. Жалпы, облыс бойын­ша ақ егіс егуден бәйді­­бектіктер озып тұр. Мұн­да биыл 40 мың гектарға дән себілген. Бұдан кейін­гі орын­да – 38 мың гек­тар жерге бидай ек­кен қазы­ғұрт­тық шаруалар.
Еліміздің Қостанай, Ақмола, Солтүстік Қазақ­стан секілді астықты облыс­тарын­да әлі егіске орақ түсіру үшін біраз уақыт бар. Қазақстан астығы­ның биыл қандай деңгейде болатындығын осы өңірлерден алынған өнім көлемі шешетіндігі белгілі. Алдын ала болжамдарға қарағанда, биыл 17-18 мил­лион тонна көлемінде астық алы­нуы тиіс. Бұл, әрине, был­­тыр­ғы мол астыққа (20,6 мил­лион тонна) қарағанда бі­раз төмен көрсеткіш. Деген­мен, соның өзінде 8,5 мил­лион тоннаға дейін ас­тық­ты экс­портқа шығаруға бола­ды екен. Қалғаны елдің ішкі қа­жеттілігіне жұмсалмақ.

Ендігі диқандарды тол­ғандыратын ең үлкен мәселенің бірі – астық бағасының қалай болатындығы. Сарапшы­лар­дың мәліметінше, өткен маусым айында Англия мен Францияда бидай бағасы көтеріле түссе, АҚШ-та күрт шарықтап кеткен. Мәселен, 26 мамыр – 30 маусым ара­лығында 1 тонна бидайдың бағасы биржалар бойынша Лондонда 102,4 пайызды, Парижде 106,9 пайызды құрағанда, Чикагода 120 па­йыз деңгейінде қалыптас­қан. Бұл, әрине, астық экспорты­на белсене қатысатын Қазақ­стан үшін қуанарлық мәлі­мет. Дегенмен, әлемдік ас­тық нарығының сарапшылары баға мәселесінде биылғы жылы тұрақсыздық етек алып кетуі мүмкін екендігін де ескертіп отыр. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ,
Ғалымжан ЕЛШІБАЙ,

 «Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

16.10.2018

Маңғыстауда теміржол вокзалында мемлекеттік көрсетілетін қызметтердің жәрмеңкесі өткізілді

16.10.2018

Жаңақала мен Қазталов ауданы тұрғындары таза суға қол жеткізді

16.10.2018

Қаржы министрлігі инвесторлардың жекешелендірілген нысандар бойынша міндеттер орындауын бақылайды

16.10.2018

Б. Сағынтаев «Президенттің Бес әлеуметтік бастамасын» іске асыру жұмыстарын жандандыруды тапсырды

16.10.2018

Қарсыластар арасында осалы жоқ

16.10.2018

Шабуылда Щеткин жоқ

16.10.2018

Алматыда Ингмар Бергманның мемориалдық көрмесі өтуде

16.10.2018

11 қазақ футболшысы алаңға шығады

16.10.2018

Маңғыстауда «7 -20-25» бағдарламасы бойынша 194 өтінім қолдау тапты

16.10.2018

Мемлекет басшысы Энергия тиімділігі орталығына барды

16.10.2018

Аралда пластикалық қайық жасалады

16.10.2018

Өскеменде Әміре Қашаубаев атындағы республикалық фестиваль өтеді

16.10.2018

Алматыда алма музейі ашылды

16.10.2018

Нұрсұлтан Назарбаев «Әсем» білім беру және таным орталығына барды

16.10.2018

Мектеп түлектері жарты жыл бұрын оқуға түсе алады

16.10.2018

Маңғыстау облысы 2018 жылға 464 миллиард теңге инвестиция тартуды жоспарлап отыр

16.10.2018

Қазақстан Ардагерлер кеңесі Бурабайда бас қосты

16.10.2018

Спорттың жекпе-жек түрлері бойынша конфедерация кубогының іріктеу туры өтті

16.10.2018

Кашемирді күтіп киіңіз

16.10.2018

Қыз-келіншектерді маммологке тегін тексерілуге шақырады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Megapolıster múmkindigi

Elbasy «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty jańa Joldaýynda elimizdiń aýmaqtyq damýyna jańa tásilder engizýdi qamtamasyz etý qajet ekendigin aıta kele: «Búginde jetekshi elderdiń ekonomıkasy kóbine jahandyq qalalar nemese megapolıster arqyly tanylady.

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Izgilikke shaqyrý iriliktiń belgisi

Bıylǵy 10-11 qazan kúnderi Astanada ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń dástúrli siezi óziniń halyqaralyq aýqymdaǵy asa mańyzdy únqatysý alańy ekenin taǵy bir ret dáleldedi.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Jer emgender oza ma, toza ma?

Jalpy, bizdiń halyqtyń arman-maqsatynyń bir ushyǵy qashan da jermen baılanysty sıaqty. Jerdi keńeıtý, jerdi qorǵaý, jerdi óńdeý, jerdi qurmetteý... Mentalıtetimiz jerge jaqyn. Bul basqa halyqtarda olaı emes degen sózimiz emes, biraq bizdiń halyq úshin tym erekshe sıaqty. 

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdik vırýsy

О́tken ǵasyrdyń 80-jyldary rejısser R.Bykovtyń «Chýchelo» atty fılmi Odaq kólemindegi búkil eldi shýlatqan bolatyn. Kishkentaı ǵana 6 oqıtyn balalardyń boıynan sonshalyqty qatygezdikti kórgen qazaq qaýymy, bálesinen aýlaq, qalada ósken ózge ulttyń qatybastary ábden buzylyp ba­rady eken, bizdiń balalarymyzdan, keleshegimizden aýlaq dep shoshyǵan. Ol kezde mundaı zulymdyq qazaq balasynda kezdespeıtin jat qylyq sanalatyn. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

О́mir kúzetindegi meıirim

Otbasylyq jáne jeke basynyń jaǵdaıyna baılanysty Germanıadaǵy oqýynan eriksiz qol úzip, týǵan jerge oralǵan Ǵabıt Nurhanuly esimdi azamattyń feısbýktegi jazbasy kóńilge túrli oı saldy. Elimizdegi densaýlyq saqtaý salasyndaǵy kóptegen túıtkildi synaǵan avtor nemis halqynan kóp nárseni úırenýimiz kerek deıdi.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу