Халыққа қажет құқықтық ақпарат

Бүгінгі ақпараттық қоғамда ха­лық­тың құқық жүйесіндегі заңна­малық ахуалмен құлақтанып отыр­уы аса қажет. Қазір дүкенге кі­ріп азық-түлік алғаннан бастап, баспа­наң­ды ресімдеу, қызметке орналасу сия­қты әлеуметтік-тұрмыстық іс-әрекеттің бәрінде адам өз құқын анық біліп, жа­ңа заңдық нормалармен таныс болмаса ертеңгі күні опық жеуі ықтимал.
Егемен Қазақстан
03.08.2017 95
2

Бірақ жасыратыны жоқ, қазір елімізде заңдылық және құқықтық тәртіп туралы толық ақпараттың кө­зін табу оңай емес. Себебі ортақ заңдары­мызға сүйенген бо­­лып, өз алдына әрекет етіп жатқан са­ла­лар да көп екені белгілі. Сондықтан ақ пен қа­раны айы-руда көз байланып, күміл­житіндер кездесіп қалады. Ал ме­м­ле­кетіміз үшін  заңдылық және құ­қық­тық тәртіп туралы жан-жақты ақ­парат алу өте қажет. Халық бәрін біліп отыруы тиіс. Бұл, әсіресе, заңдылықты қа­да­ғалау барысында үлкен қолдау болып табылады.

Осы орайда қазіргі күні Бас про­кура­­ту­раның Құқықық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі ко­ми­тетінің құқықтық статистиканы жинақтау мен арнайы есепке алудағы рөлі артып отыр. Со­ның арқасында Қазақстанның құ­қық­тық статистикалық қызметінің кәсіби қоғамдастықта беделі өсіп, мемлекеттік басқару жүйесінде лайықты орын алды. Құқықтық ақпарат және қадағалау – бұл өзара байланыс­ты құрамдар. Қадағалау ше­гі жүйелік деректердің негізінде ғана бел­гіленеді. Онсыз қадағалау ісінде адасу,  қа­телесу орын алуы мүмкін. 

Бұл орайда комитеттің ақпараттық жүйе­лері құқық қорғау және өзге де мем­лекеттік органдардың жұмыс құралы болып отыр. Қолданыстағы жақсы де­ректер базалары мен түрлі платформалар комитеттің жұртшылықпен бай­ла­ныс саласындағы жұмысын одан әрі дамыта түспек. Соған орай аталған ко­ми­­теттің үш не­гізгі міндетін атап өт­кен жөн. Ол құқық қорғау жүйесінің про­цестерін және мемлекеттік органдарды цифрландыру болып табылады, яғни электронды рәсімдерді енгізу қағазбастылықты жойып қана қоймай, мәліметтердің бұрыстығын азайтады, сондай-ақ, істерді тергеу жеделдігін арт­тырады және сәйкесінше сыбайлас жемқорлық қаупін төмендетеді. Екін­шісі, «ақпарат құндылығын арттыру», бұл – міндеті процестерді алго­ритм­дендіру, талдау жұмысын авто­маттандыру, ішкі және сыртқы де­рек­тердің байланысы болып табылатын Талдау орталығын құру және сол арқылы криминогендік болжамдар жасау. Үшіншіден, құқықтық қызметтер ор­та­­лығын құру арқылы «Тиімді ша­ғы­м­дар қоғамына» жобасы арқылы азаматтардың мәселелерін шешу және олар­дың өтініштерін нәтижелі қарауды жүзеге асыру.

Әрине, қылмыс туралы хабарла­малардың толық пішімді статистикалық есебін жүргізу, мәліметті бұрмалаудың кез келген дерегіне шұғыл түрде шара қабылдау – осы жұмыстардың басты бағыты. Бұл ретте прокурорлардың  кө­мек­шісі – инновациялық технология­лар. Осы тұста ерекше айтар жайт, коми­тетте тек қана қылмыстылық туралы ға­на мәліметтер емес, сот шешімдері, про­ку­ро­рлық қадағалаудың нәтижесі, кәсіпкерлікті қолдау, мемлекеттік органдармен азаматтардың жүгінулерін қараудағы заңдылықтың сақталуы туралы да мәліметтер жинақталады. Бұл стратегиялық түрде өзін ақтайды, өйткені ол органдарда осы тектес жүйе­­лерді құру қажеттілігі болмайды. Оларға қуатты сервермен және бағдарламамен қамтамасыз етілген ко­ми­тет­тің мәлімет­терін қолдану ыңғай­лы әрі тиімді. Өйткені, «Қада­ға­лау» ақ­парат­тық жүйесі про­курор­лардың күнделікті қадағалау қызметінің есебін тоқтаусыз жүргізеді.

Бұл арада ең басты жетістік, аталған құ­қықтық статистиканы қалыптастыру және осы салада прокурорлық қадаға­лауды жүзеге асыру қызметтерін заңмен бекіту, орталық мемлекеттік органдарды өзге де мемлекеттік органдардың жұмысы туралы жүйелі, толық және анық ақпаратпен қамтамасыз ету үшін тиім­ді шара болып табылды. Ал бұған қоғамдағы қылмыстық жағдай, сот пен қылмыстық қудалау органдарының процессуалдық қызметінің сандық және сапалық көрсеткіштері, кәсіпкерлікті қолдау мен қорғау мәселелері жатады. Осылайша, азаматтық-құқықтық статистиканы қалыптастыру бойынша автоматтандырылған ақпараттық жүйелер бүгінгі күні құқық қорғау орган­дарының жұмысының маңызды ті­ре­гі болып отыр. Бұл Елбасымыз ерекше екпін қоятын заңдылықты қадағалау қызметінің атқарылуына үнемі тың серпін беріп келеді.

Александр ТАСБОЛАТ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.02.2019

Орал қатты қалдықты өңдеуге кірісті

18.02.2019

ҚХЛ: «Барыс» «Адмиралдан» ұтылды

18.02.2019

Семейде математикадан аймақтық олимпиада өтті

18.02.2019

Шымкентте өртеніп жатқан үйден сәбилерді аман алып қалған жас батыр марапатталды

18.02.2019

Семейде татар халқы  «Самавыр янында» бас қосты

18.02.2019

Жетісу кәсіпкерлері көшелерді  жарықтандыруға кіріседі

18.02.2019

Мәскеуде Еуразиялық экономикалық комиссия Кеңесінің кезекті отырысы өтеді

18.02.2019

Жапония мен Түрікменстан өкілдері кездесті

18.02.2019

Баку қаласында Каспий теңізі мәселелері жөнінде отырыс өтеді

18.02.2019

Алматыда 120 көшеге энергия үнемдейтін жарықдиодты жарықтандыру орнатылады

18.02.2019

Астана-Қарағанды тас жолы қатты бұрқасын салдарынан жабылды

18.02.2019

Алматы облысында 365 күнде 365 кәсіпкерден өтініш қабылданды

18.02.2019

Атақты дизайнер қиын жағдайға тап болған әйелдерге 50 киім үлгісін сыйлайды

18.02.2019

2018 жылы қызылшамен ауырғандар саны өскен

18.02.2019

«Батыс» өңірлік қолбасшылығының әскери бөлімдері дабыл бойынша көтерілді

18.02.2019

Ақтаулық ата-аналар Оксфордтық курсты оқыды

18.02.2019

Қостанай ювеналдық сотында «Отбасы бөлмесі» ашылды

18.02.2019

Донецк қаласында бірнеше жарылыс болды

18.02.2019

Үндістан үкіметі Эверестің биіктігін қайта өлшемек

18.02.2019

Қазақстанда қанша қасқыр бар?

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdikke bala ǵana kináli me?

Sońǵy kezderi mektep oqýshylarynyń arasynda sotqarlyq órship barady. Teledıdardan kórip, áleýmettik jeliden oqyp otyrǵanda, olar mundaı qatygezdikke qalaı bardy degen saýal kókeıdi tebendeı tesip, oıdy oıran etedi. 

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Keleli istiń paidasy

Búginde ár kólikke tirkelip beriletin memlekettik nómirlerdiń deni jappaı satylymǵa shyǵaryldy. Olar birkelki sandar men úılesimdi áripter tizbeginen quralǵandyqtan birden kóz tartady. Ony halyq arasynda «ádemi nómirler» deıdi. Atalǵan nómirlerdi alýǵa júrgizýshiler de yntyq. Ásirese qymbat kólik ıeleri úshin sándi nómirdi taǵý, ózine bir artyqshylyqty beretindeı kóredi. Endeshe bul nómirlerdi satylymǵa shyǵarǵannan kim utyp jatyr dep oılaımyz?

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу