Күн энергиясы коммуналдық қызмет бағасын төмендетеді

Күн энергиясы ЭКСПО-2017 көрмесінің өзекті тақырыбы болатыны мәлім.
Егемен Қазақстан
30.05.2017 12518
2

Әлемдегі басты энергия көздерінің бірі болып есептелетін күн энергиясы 2050 жылға дейін дүние жүзінің жартысын электр қуатымен қамтамасыз ететін электр қуатының негізгі қайнарына айналуы тиіс. Осы орайда, шымкенттік ғалымдар коммуналдық қызмет бағаларын төмендету мақсатында ғылыми жобалар әзірлеуде. Ал  шалғайдағы елді мекенде орналасқан шаруа қожалықтарын электр энергиясы және ауыз сумен, жылумен қамтамасыз ету мақсатындағы жобаларына шетелдіктер қызығушылық танытып отыр.
М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік университеті мен Германияның Юлих қаласындағы Күн энергетикасы институты арасында тығыз қарым-қатынас орнатылып, энергетика саласында инновациялық жаңа технологияларды дамыту бағытында бірқатар  ғылыми-зерттеу жұмыстары жүргізілуде. Германиялық ғалымдар әсіресе шымкенттік әріптестерінің күн энергиясы арқылы жұмыс істейтін жылжымалы қондырғы жобасын бірлесе өндіріске енгізуге мүдделі. Неміс ғалымдарын қызықтырып отырған қандай жоба? «Кең-байтақ елімізде игерілмеген жер көп. Инфрақұрылыммен қамтамасыз ету тиімсіз болып саналатын шалғай орналасқан шағын ауылдар да аз емес. Ен даладағы кен барлаушыларға да, шопандарға да жарық пен сапалы ауыз су қажет. Міне, біз ұсынып отырған мобильді жылжымалы қондырғы осы мәселелердің шешімін табуына ықпал етеді. Бұл қондырғы төтенше жағдай кезінде де, әскерилердің оқу-жаттығуы үшін де керек техника. Жобаның негізгі бағыты күн энергиясын пайдаланып, электр қуатын өндіру. Жоба бойынша қондырғы 5 киловатт электр қуатын өндіріп, тәулігіне 200-250 литр су береді. Яғни, бір отбасын жарықпен және сумен қамтамасыз етеді.  Жылу да береді. Біздің оңтүстікте жылдың басым бөлігінде ауа райы ыстық және ашық болып келеді. Күн энергиясын шамамен 300 күн пайдалануға, электр қуатына айналдыруға мүмкіндік бар. Сондай-ақ, қондырғы ауадағы ылғалдан су алып жинайды. Жылжымалы қондырғының жыл он екі ай тоқтаусыз жұмыс істеп тұруы да жан-жақты есептеліп, қаралған. Өндірілетін қуат пен су мөлшерін ұлғайтуға да болады», дейді жоба авторларының бірі М.Әуезов атындағы ОҚМУ оқытушысы, физика-математика ғылымдарының кандидаты, доцент Серік Досыбеков.
Ғалымдардың ғылыми еңбегінің өндіріске енгізілуін облыс әкімдігі де қош көріп отыр. Жуырда облыс әкімі Жансейіт Түймебаевтың ұйытқы болуымен осы салаға жауапты мамандар  германиялық профессорлармен кездесті. Бонн университетінің профессоры Штефан Курцман, Күн энергетикасы институтының директоры Ульф Герман, Күн энергетикасы институтының жаңғырмалы энергия көздері департаментінің басшысы Криштиану Боуран мен М.Әуезов атындағы ОҚМУ профессорлары қатысқан кездесуде жобаны жүзеге асыру жайы талқыланды. Профессор Ш.Курцманның айтуынша, бірлескен жобаның негізгі мақсаты арнайы жылжымалы қондырғылар орнату арқылы Қазақстанның шалғайда тұратын фермерлері мен мал шаруашылығымен айналысатын шағын бизнес өкілдерін  электр энергиясы  және ауыз сумен қамтамасыз ету. Жоба нақты зерттеліп, қондырғылар орнатылған жағдайда, қосымша жұмыс орындары ашылады. Сондай-ақ, кездесу барысында облыс әкімінің орынбасары Жақып Бөкенбаев жобаның қажеттілігінің өте жоғары екенін атап өтіп, облыс тарапынан жан-жақты қолдау көрсетілетіндігін жеткізді.
«Біздің облыста электр қуатына мұқтаж, алайда электр желісін  тарту қымбатқа түсетін ауылдар бар. Облыс әкімдігі қондырғы осындай жерлерге керек деп отыр. Зерттеулерді германиялық әріптестерімізбен бірге жасаймыз. Дегенмен, олар өндіріске енгізетін компанияның қазақстандық болғанын қалап отыр. Жергілікті компания қызығушылық танытса, бірге қаржы салып, Шымкентте өндірісті ұйымдастыруға мүдделі. Екі ел университетіне ортақ инновациялық жобаның зерттеу жұмыстарының басым бөлігі Германияның Білім министрлігі жағынан қаржыландырылады. Біз де қарап отырған жоқпыз, бұл бағыттағы жұмыстарды жетілдіре түсу мақсатында жұмыс істеудеміз. Әріптестерімізді Германияға шілде айына шақырып отыр. Барып келген соң жұмыс ілгерілейді деген сенімдеміз. Әрине, мемлекеттік қолдау қажет», дейді жоба авторларының бірі М.Әуезов атындағы ОҚМУ оқытушысы, техника ғылымдарының кандидаты, доцент Серік Исмаилов. 
Сондай-ақ, ғалымдардың мәлім­деуін­ше, қондырғы бағасы қымбат емес, қолжетімді болмақ.

Ғалымжан ЕЛШІБАЙ,
«Егемен Қазақстан» 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

13.11.2018

Маңғыстау мұражайы мектеп оқушылары үшін жылжымалы көрме ұйымдастыруда

13.11.2018

Тауарлық газдың бағалары 6-15%-ға төмендейді — Қ. Бозымбаев

13.11.2018

Шахматшы Жансая Әбдімәлік бірінші партияда әлем чемпионын жеңді

13.11.2018

Маңғыстауда автоматтандырылған жылу пунктін орнатады

13.11.2018

Түркі кеңесi диаспора істеріне жауапты министрлер мен мекемелер басшыларының үшінші кездесуі өтті

13.11.2018

Маңғыстауда 251 жер қойнауын пайдаланушы мекеме тіркелген

13.11.2018

Оралда қазіргі заман қаһармандарына құрмет көрсетілді

13.11.2018

Қазақстан БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің ашық пікірталастарында көп жақтылықты нығайтуға шақырды

13.11.2018

Маңғыстау облысында «Мемлекеттік қызмет мектебі» ашылды

13.11.2018

Қолтырауындар да жылайды

13.11.2018

ҚР Қарулы Күштерінің әскери қызметшісі Батыс Сахарада күрделі тапсырмаларды орындады

13.11.2018

Сөз сойыл №70

13.11.2018

Шерағаң шерткен шер

13.11.2018

Бақыршық жармалықтарды жұмыспен қамтып отыр

13.11.2018

«Абай болмаса, «Мирас» болмас еді...»

13.11.2018

Барқытбел баурайында ұлттық парк құрылды

13.11.2018

Теңдесі жоқ жобаның тегеуріні импортты ығыстырады

13.11.2018

Түйе шаруашылықтары ортақ іске жұмылады

13.11.2018

Тоқсан жыл бұрын Семейде...

13.11.2018

Балдыр жесе, балық та бағалы

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Zaman talqysyndaǵy qazaq

Feısbýktegi paraqshamdy ashyp qaraımyn da oılanamyn. Feısbýkti men ádette merzimdik buqaralyq aqparat quraldarynyń nazarynan tys qalǵan oqıǵalar men jańalyqtardy jáne oǵan degen qoǵamnyń kózqarasyn bilý úshin ashamyn. Meniń paraqshamda úsh jarym myńnan astam jazylýshym bar. Olardyń 95 paıyzdan astamy – qazaqtar.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу