«Мультикке» миллион көптік етпейді

«Бала тәрбиесінде ұсақ-түйек болмайды» деген қағида бар. Бұл кіш­кентайларға берген жақсы тәрбие де, жағымсыз әдет те бала есейген сай­ын бірге ұлғая беретінін аңғартса керек. Ал телеөнім мен интернетті тел еміп өскен бүгінгі «бұзықтардың» тәр­биесінде анимациялық фильм­дер­дің орны ерекше екендігі белгілі.
Егемен Қазақстан
14.07.2017 227
2

Қазіргі балдырғандардың ой-санасына, тұрмыс-тіршілігіне дендеп еніп алған танымал кейіпкерлер бар. Маша мен аю, өрмекші адам, тротро, пороро, миньондар, спанджбоб... Үйде де, сыртта да, үтіктен басқа құрылғыны қосып қалсаңыз, солар шыға келеді. Теледидар мен интернетті айтпағанда, сауда үйіне барсаң да, алдыңнан сол кейіпкерлер ойыншық болып, киімге салынған бедер болып самсап шығады.

Соншама бауыр басатындай бұл кейіпкерлердің қандай қасиеті бар деп қызығушылық танытқан едік. Сөйтсек, әр сериясын жасауға жұмса­ла­тын қаражатты, оған атсалысатын мамандарды біліп, бір жайтты түсін­ген­дей болдық. Құйылған қаржы мен жұмсалған еңбектің арқасында бұл «мультиктердің» барлығы өте сапалы жасалған. Әрқайсысы балалардың жасына, талғамына сай. Еңбектеп жүр­генде елең еткізіп, тәй-тәй басқанша жа­қын туысқанына айналып, есейгенде жан досы болып алатын қасиеті бар.

Дүние жүзіндегі ең танымал екі мультфильмнің біріне айналған «Маша мен аюға» ғана тоқталайықшы. Муль­тсериалдың әр маусымына 6,5 миллион АҚШ долларынан астам қаражат құйылады екен. Әр минутын түсіруге орта есеппен 50 мың доллар жұмсалады. Бастапқыда маркетингке бөлек ақша бөлсе, қазір онсыз да жарнамасы жер жарып тұр. Жасыратыны жоқ, бұл біздің «Қошқар мен текенің» түсіне де кіріп шықпайтын ақша.

«Қошқар мен теке» демекші, аузымызды қу шөппен сүртуден құтқарып тұрған «Сақ» студиясының осы тектес өнімдері. Солардың ішіндегі ең танымалы, қазақша мақалдап-мәтелдеп майын тамызып сөйлейтін, әзілдің түбін түсіретін «Қошқар мен Теке» Youtube желісіне шығысымен бір аптада бірнеше миллиондық қаралымға ие бо­лып үлгерген-ді. Алайда, әлемнің 25 тіл­інде сөйлейтін, 25 елдің телеарнасынан көрсетілетін «Машаға» олар да бәсекелес бола алмады. Осыдан бірнеше ай бұрын  біздің басылым тілшісіне сұхбат берген «Сақ» киностудиясының ре­жи­ссері Батырхан Дәуренбеков:

 – «Қошқар мен текенің» екі сериясы «Қазақфильмнің» тапсырысы бойынша түсірілді. Қазір үшінші сериясының сценарийі жазылып, дайын тұр. Бірақ, оны түсіруге қаржы болмай тұр. Әзірге демеушілерге хабарласып, ұсыныс айтқанымыз жоқ. Дегенмен де, бұл іске қолдау болмаса, сценарий тартпада жатып, өз ма­ңы­зын жоғалтып ала ма деген де қау­пі­міз бар,– деген. Қысқасы, отандық муль­ткейіпкерлерді қайта оралтуға қаржы жетпей, қарындары қабысып жүрген сыңайлы.

Ал «Маша» ше? «Маша» ештеңеден тарыққан емес. Орыстың шынашақтай қызы өзіне салынған ақшаны еселеп қайтарып, «Анимаккорд» студиясын табысқа кенелтіп отыр. 2015 жылы ол студияға 225 миллион доллар пайда әкелген. Осынша табыстың 30 пайызы ғана телеарналардағы трансляциядан түсіпті, қалған 70 пайызы кейіпкерлердің тауарлық брендінен келген. Ойыншық, журнал, кітапша, кейіп­керлердің қатысуымен қойылған спектакльдер... мұның бәрі пайда көзі. «Маша мен аю» туралы мобильді ойын­дардың түрлі нұсқасы жыл сайын жаңарып отыратыны және бар. Біз ресейлік студияның бір ғана өнімін мысал етіп отырмыз. Одан бөлек, Голли­вуд­тың анимациялық фильмдері де үлкенді-кішілі экрандарды жаулап алғалы қашан?!

Баланы теледидар мен интернеттен шектеу қиын. Ойыншықтан шектеу одан да қиын. Тек, назарын басқаға аудару арқылы ғана алдарқатуға болар еді. Өкінішке қарай, өз баламызға көрсететін отандық мультфильмдер аз. Отандық арналардың күн сайын қайталап берген өнімдерін жаттап алған, жалыққан. Ал шетелдік студиялардың өнімі жалықтырмайды, жаңарып отырады. Қызықтырудан, еріксіз еліктіруден шаршамайды. Себебі, балаларға базарлық сыйлау – олар үшін табыстың қайнар көзі. «Бала болған соң көреді де қояды» дей салуға болар еді, бірақ мультфильмнің бала санасына терең әсер етіп, дүниетанымын қалыптастыратыны бұған дейін талай мәрте айтылып, мамандардың сөзімен дәйектелген.

Иә, мультфильм – қазір балаларға базарлық қана емес, қыруар табыс көзі. Құй­ған қаражаты еселеп қайтатын нарықтан сту­диялар ешқашан бас тартпайтыны түсінікті. Сондықтан «Маша» қашан да көңілді, «аю» тоқ. Ал біздің «Қошқар мен теке» сияқты сүйікті кейіпкерлерге қаражат бөлініп, жаңа сериялары жиі шығатын күн болар ма екен?!

Арнұр АСҚАР,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.02.2019

Елбасы Сауд Арабиясының Королімен телефон арқылы сөйлесті

20.02.2019

Елбасы «Самұрық-Қазына» акционерлік қоғамы басқармасының төрағасы Ахметжан Есімовті қабылдады

20.02.2019

Жас журналистер клубы құрылды

20.02.2019

Алексей Луценко тағы да топ жарды

20.02.2019

«Амурға» әліміз жетпеді

20.02.2019

Асанәлі Әшімов: «Театрды ашудағы мақсатым – талантты жастарды қолдау»

20.02.2019

Бақыт Сұлтанов автобус паркін жаңарту жоспарлары туралы айтып берді

20.02.2019

Қарағанды облысында 2 күнде 41 жол-көлік оқиғасы тіркелді

20.02.2019

Бейсенбі күні Қостанай облысы мен СҚО-да дауылды ескерту жарияланды

20.02.2019

Тілсіз жаудан зардап шеккен отбасыға тәртіп сақшылары көмектесті

20.02.2019

Ақмола облысының 5 ауданында «Еnglish for jastar» жобасы жалғасатын болады

20.02.2019

Бурабайда қысқы президенттік көпсайыстан облыстық біріншілік өтті

20.02.2019

Көкшетауда «Бояулар құпиясы» жас суретшілер байқауы өткізілді

20.02.2019

Еліміз Иранға 42 тонна сиыр етін экспорттайды

20.02.2019

Қарағандыда жемқорлық құқық бұзушылықтар бойынша брифинг өтті

20.02.2019

Алматыда ережесіз жекпе-жектен жарыс өтеді

20.02.2019

Ақтөбе облысында «Агрогектар» жобасы жүзеге асырылуда

20.02.2019

Қырғыз Республикасынан кіргізілетін өнімдерге шектеу қойылмақ

20.02.2019

Мемлекеттік қызметшілер декларациясын тапсыру мерзімі 31 наурызда аяқталады

20.02.2019

Астанада кәсіпкерлер мен инноваторларды біріктіретін алаң ашылады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу