Өнеге алғанның өрісі кең

Абай атамыз: «Қырқын мінсе қыр артылмайтұғын осы бір «қырт мақтан» деген бір мақтан бар, сол неге керек, неге жарайды? Ол ар, есті білмейді, намысты білмейді, кең толғау, үлкен ой жоқ, не балуандығы жоқ, не батырлығы жоқ, не адамдығы жоқ, не ақылдылығы, арлылығы жоқ», дейді. Расында, осы күні не адамдығы, не арлылығы жоқ бос мақтан қуғандар арамызда көбейіп бара жатқан жоқ па?
Егемен Қазақстан
29.06.2017 636
2

Ондайлар құр кеуде кергеннен артыққа, яғни арды ардақтайтын, ұлт намысын қорғайтын іске бара алмайды. Бірақ, өзінде негіз болмаса, өзгеден үлгі алуға болады ғой. Бұрын «Оу, ағайын, айналада ел-жұрт бар дейтін едік, енді айналамызда ғана емес, ортамызда шет жұрттықтар қаптап жүр. Елбасының арқасында адамзаттың озық ойлы өнертапқыштары ойлап тапқан ең жаңа, су жаңа дүниелері қазақстандықтарға көрсетілуде. Қалай айтсақ та, мына төрімізден орын алған ЭКСПО-2017 халықаралық көрмесі орынды болды. Небір үлгілі үрдісті өнеге қылып алатын уақыт-ақ! Өйткені, мұндай тиімді оқиғалар қайталанар, бірақ дәл осындай сәтті мүмкіндіктер қайта туар ма екен дейміз. Уақыт зымырап, заман келбеті өзгеріп барады. Елбасы айтқандай, уақыттан қалмай, заман ағымына ілесе отырып дамуымыз қажет. Сол дамуымыздың нақты көрінісіне бүгінгі шаралар нақты дәлел болып отыр.

Қазақтың маңдайына бақ болып қонған ЭКСПО-2017 халықаралық көрмесіне Ержеңіс есімді азамат әлемнің небір кереметі мен соңғы жаңалығын көрсін деп зайыбын, төрт баласын ертіп барған ғой. Сенсеңіз де, сенбесеңіз де айтайық, сонда Ержеңістің төбесі көкке тие жаздапты. Әрине, таңғажайыпты көріп қуанғаннан, еліне деген мақтаныш­тан! Мұндай керемет көрмені аралау бақыты қазақстандықтардың маң­дайына жазылып отыр. Мұнда бәрі бар: адам әлемді шарлап жүргендей, түрлі шетелдердің төріне барғандай әсер алатыны рас. Жан дүниені кер­нейтін мақтаныш қой. 
Ержеңіс ең кішкентайын қарай тұруға қалдыратын жері болмаған соң, бесік арбамен көрмеге ала келген көрінеді. Әрине, ЭКСПО-2017-ге келушілер көп. Сондықтан, кезексіз бола ма? Кезекте тұрады. Бірақ мұны көрген шетелдіктер, мәселен, Германия павильонына келгенде бұларды әудем тұстан байқаған қызметкерлер алдынан жүгіріп шығып, кезекте кідірмей өтулеріне жол ашып­ты. Олардың келушілерге деген қыз­мет көрсетулері ерекше. Әр қимыл-әрекеттері жүрекке жылы тиеді. Бұған Ержеңіс секілділер өздерін кереметтей сезініпті.

Одан әрі олар Қытайдың павильоны­на өтіпті. Мұнда да солай қарсы алыпты. Келушілерге деген құрмет орасан. Мұндай мейірімділік пен адамға жылы ілтипат білдірушілікке риза болған Ержеңіс балаларын ертіп көрмені әрі қарай аралайды. Ал осындай мейірім төгілген ізеттілік пен әдепті іс-әрекетті қалаларымыздағы қайсыбір сауда, мәдениет орындарынан кезіктіре аламыз ба? Әрине, жоқ. Өйткені, кейбір қызмет көрсету орындарында сіз таяққа сүйеніп келдіңіз бе, бесік арбамен келдіңіз бе, ондағы қызметкерлерге бәрібір екенін жұрт жақсы біледі. Бір ғана, дәрігерге қаралудағы ондағы қызметкерлердің жауапсыздықтан туатын салғырттығын алып қараңыз. Тіпті, өз құқыңызды талап етсеңіз дөрекі жауап естисіз. Ол сізге де, бізге де етене таныс жағдай. Оны біз іштей жасырғанымызбен, сырт көзден бәрібір таса ұстай алмайсыз.

Өйткені, елімізге шетелдіктер ағылуда. Қазақстанды аралауға ынтыққан шетелдіктер енді келе де бермек. Сонда жоғарыдай қоғамдық жерлерде, тамақтандыру орындарында, көшеде, сауда, мәдениет, қызмет көрсету жайларында олар дөрекілікті, адам құқын құрметтемеушілікті көрсе немесе кездестіріп қалса не дейді? Және ондай дөрекілік, әдепсіздік таны­та­тындар кемшілігін мойындамай сал­ғы­ласқанда жаға жыртысуға дейін барады ғой. Осындайда әріден ойлауды, кең толғауды білмейді деп жоғары­да айтылған ойды жалғаған Абай ата­мыздың «Ай, құдай-ай!.. «Ұялмас бетке талмас жақ береді», деген ой­түйініне қосыласыз. Қосыла отырып, осындай келеңсіздіктердің алдын алу үшін елімізде ұйымдастырылған, өздеріндегі өркениетін көрсетіп жатқан өзгелердің жағымды жақсылы­ғын, үлгілі адамгершілік үрдісін неге үйреніп қалмасқа, тіпті өнеге алмасқа болмай ма дейсіз?! Демек, ЭКСПО-2017-ден алатын өнеге көп, үйренетін оң үрдіс баршылық. 

Александр Тасболатов, 
«Егемен Қазақстан»
 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.02.2019

Орал қатты қалдықты өңдеуге кірісті

18.02.2019

ҚХЛ: «Барыс» «Адмиралдан» ұтылды

18.02.2019

Семейде математикадан аймақтық олимпиада өтті

18.02.2019

Шымкентте өртеніп жатқан үйден сәбилерді аман алып қалған жас батыр марапатталды

18.02.2019

Семейде татар халқы  «Самавыр янында» бас қосты

18.02.2019

Жетісу кәсіпкерлері көшелерді  жарықтандыруға кіріседі

18.02.2019

Мәскеуде Еуразиялық экономикалық комиссия Кеңесінің кезекті отырысы өтеді

18.02.2019

Жапония мен Түрікменстан өкілдері кездесті

18.02.2019

Баку қаласында Каспий теңізі мәселелері жөнінде отырыс өтеді

18.02.2019

Алматыда 120 көшеге энергия үнемдейтін жарықдиодты жарықтандыру орнатылады

18.02.2019

Астана-Қарағанды тас жолы қатты бұрқасын салдарынан жабылды

18.02.2019

Алматы облысында 365 күнде 365 кәсіпкерден өтініш қабылданды

18.02.2019

Атақты дизайнер қиын жағдайға тап болған әйелдерге 50 киім үлгісін сыйлайды

18.02.2019

2018 жылы қызылшамен ауырғандар саны өскен

18.02.2019

«Батыс» өңірлік қолбасшылығының әскери бөлімдері дабыл бойынша көтерілді

18.02.2019

Ақтаулық ата-аналар Оксфордтық курсты оқыды

18.02.2019

Қостанай ювеналдық сотында «Отбасы бөлмесі» ашылды

18.02.2019

Донецк қаласында бірнеше жарылыс болды

18.02.2019

Үндістан үкіметі Эверестің биіктігін қайта өлшемек

18.02.2019

Қазақстанда қанша қасқыр бар?

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdikke bala ǵana kináli me?

Sońǵy kezderi mektep oqýshylarynyń arasynda sotqarlyq órship barady. Teledıdardan kórip, áleýmettik jeliden oqyp otyrǵanda, olar mundaı qatygezdikke qalaı bardy degen saýal kókeıdi tebendeı tesip, oıdy oıran etedi. 

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Keleli istiń paidasy

Búginde ár kólikke tirkelip beriletin memlekettik nómirlerdiń deni jappaı satylymǵa shyǵaryldy. Olar birkelki sandar men úılesimdi áripter tizbeginen quralǵandyqtan birden kóz tartady. Ony halyq arasynda «ádemi nómirler» deıdi. Atalǵan nómirlerdi alýǵa júrgizýshiler de yntyq. Ásirese qymbat kólik ıeleri úshin sándi nómirdi taǵý, ózine bir artyqshylyqty beretindeı kóredi. Endeshe bul nómirlerdi satylymǵa shyǵarǵannan kim utyp jatyr dep oılaımyz?

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу