Қайраткерлік қағидасы

Мың жерден төрткүл дүниенің оқуын тауысса да, азаматтық ұс­та­­нымы болмаса адам баласы бі­лім саласындағы жиған-тергенін халық­тың қажетіне жаратуы қиын-ақ. Осы тұрғыдан келгенде алаш қай­раткері Әлихан Бөкейханнан асыра айту мүмкін емес: «Ұлтына, жұр­­тына қызмет ету – білімнен емес, мінезден». Біздің жұртына қыз­­мет етуде тек білім аздық етеді деген­ді меңзеп отырғанымыз да сол. 
Егемен Қазақстан
03.07.2017 175
2

Игі жақсылардың айтқандарын көкейге түйіп, орайы келсе ойлы оқырманның олжасына айналдырып отырудың өзі сауап емес пе. Әдетте, халқына қалтқысыз қызмет етудің ар жағында, астарында қарапайымдылық қасиет менмұндалайды. Өзбекстанның халық әртісі Фарух Закировтің осы жөнінде айтқаны көңілден шығып, күнделік бетіне қонақтаған екен: «Қарапайымдылық ғана халқыңмен жақындастыра түседі. Мен осы уа­қытқа дейін өзім жайлы пиар жасап көрмеппін. Пиар сабын су сияқты, пайда болып, жылдам жоғалып кетеді. Ал адам бойындағы асыл қасиеттерді ешқандай ақшаға сатып ала алмайсыз». Иә, қолдан жасаған пиардың арқасында атаң-даңқыңды аспандатып, жарнаманың арқасында жалаулатып, қалың жұртқа атың танылар-ау. Бірақ, ақша арқылы әу басындағы жа­ратылысыңды, болмысыңды тү­бегейлі өзгертем деу асылық болар еді. Ал қарапайымдылық қанмен, от­басындағы тәрбиемен, ұлттық дәс­түр арқылы беріледі емес пе. Ол ыңғайлы керек кезінде сатып ала салатын тауар емес, ол асыл қасиет.

Айтпақшы, адамдар арасындағы қарым-қатынас бар да, қоғам дамуына белгілі бір деңгейде әсер ететін би­ліктегілердің арасындағы қарым-қа­тынас бар. Басқалай айтқанда, бұқара биліктегілерге қарап бой түзейді. Мем­лекеттік қызметшілер өз міндетін қаншалықты деңгейде тия­нақты адал атқарады, билікке деген көзқарас соған қарап қалыптасады. Басшы мен қосшы арасындағы байланыстың да қоғамдық ортада өзіндік ықпалы бар.
«Бастық пен бағынышты арасын­дағы қарым-қатынас құқықтық межеден аттап кетпеуге, әдеп-әжеттен аттап кетпеуге тиіс деп есептеймін. Мә­селені ақылдасудың, талқылаудың, кеңесу мен дәйектеудің, келісудің, шешім қабылдаудың өркениетті тәсілдерін білу – кәсіби парыз. Одан аттап, бас изей беру – көлгірлік, жағадан алып, жармаса кету – оспадарсыздық, қалайда өз дегенімді өткізем деп, айла-шарғыға бару – интригандық деп білемін. Билікті аздыратын осы үшеуі. Мемлекеттік қызметші осы үшеуінен де аулақ тұруға тиіс» дейді ел Тәуелсіздігінің қалыптасуына ерен еңбек сіңірген мемлекет қайраткері, ойшыл Әбіш Кекілбайұлы.

Кәсіби парызына, мемлекет­ке берген антына мемлекеттік қызмет­шілердің барлығы бірдей адалдық танытып жүр ме? Бар гәп осында. Адалдық танытып жүр десек, біздікі Кекілбайұлы айтқандай көлгірсу болып шығады. Сол себепті, кейбір мемлекеттердің өн бойында кездесетін кемшіліктер қазақ қоғамына да тән деп айтар едік. Ендеше, билікті аздыратын үшеу – көлгірсу, оспадарсыздық, интригандықтан арылудың амалдарын қарастырғанымыз абзал. 

Өзіндік мінез туралы, қара­пайым­дылық қасиет жөнінде, мем­лекеттік қызметшілер хақында бекер әңгіме қозғап отырғанымыз жоқ. Өйткені, елдігіміздің ертеңі осы үштағанның төңірегінде тоғысады десек, ұшқары пікір болмайтын шығар. Біздіңше, қа­рапайымдылық қасиетті берік ұс­танған адам өзіндік мінезімен ұлтына, жұртына адал қызмет ететін болса, мемлекет қайраткері деңгейіне көтерілетініне сөз жоқ. Олай болса, қайраткерлік қағидасының бастауы халқының дәстүріне, тәлім-тәрбиесіне негізделген қарапайымдылық қасиетте жатыр деп айтуымызға әбден болатындай.
Халқының дәстүріне, тәлім-тәр­биесіне негізделген демекші, тағы бір мемлекетшіл қайраткер туралы оқиғаның есімізге түскені. Ма­хатма Гандиді анасы Англияға оқу­ға жіберерде: «Үш талабым бар. Орындай аламын десең ғана жібе­ремін», деген екен. Сонда «ет же­мейсің, арақ ішпейсің және жат ұлттың қызына бармайсың», – деген талап қойған. «Мақұл» деген Ма­хатма бір күн бойы табанынан таусылып, Англияда етсіз тамақ істейтін, қазіргіше вегетариандық асхананы әзер тауыпты. Ұлттық тәлім-тәрбиенің арқасында Махатма Гандидің қандай биікке көтерілгенінен бүгінде төрткүл дүние хабардар. «Ұлық болсаң, кішік бол» дегенді Махатма бала жасынан осылайша бойына сіңіріп өсіпті. Әрбірімізге өнеге боларлық-ақ тағылым.

Ғабит Іскендерұлы,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.02.2019

Елбасы Сауд Арабиясының Королімен телефон арқылы сөйлесті

20.02.2019

Елбасы «Самұрық-Қазына» акционерлік қоғамы басқармасының төрағасы Ахметжан Есімовті қабылдады

20.02.2019

Жас журналистер клубы құрылды

20.02.2019

Алексей Луценко тағы да топ жарды

20.02.2019

«Амурға» әліміз жетпеді

20.02.2019

Асанәлі Әшімов: «Театрды ашудағы мақсатым – талантты жастарды қолдау»

20.02.2019

Бақыт Сұлтанов автобус паркін жаңарту жоспарлары туралы айтып берді

20.02.2019

Қарағанды облысында 2 күнде 41 жол-көлік оқиғасы тіркелді

20.02.2019

Бейсенбі күні Қостанай облысы мен СҚО-да дауылды ескерту жарияланды

20.02.2019

Тілсіз жаудан зардап шеккен отбасыға тәртіп сақшылары көмектесті

20.02.2019

Ақмола облысының 5 ауданында «Еnglish for jastar» жобасы жалғасатын болады

20.02.2019

Бурабайда қысқы президенттік көпсайыстан облыстық біріншілік өтті

20.02.2019

Көкшетауда «Бояулар құпиясы» жас суретшілер байқауы өткізілді

20.02.2019

Еліміз Иранға 42 тонна сиыр етін экспорттайды

20.02.2019

Қарағандыда жемқорлық құқық бұзушылықтар бойынша брифинг өтті

20.02.2019

Алматыда ережесіз жекпе-жектен жарыс өтеді

20.02.2019

Ақтөбе облысында «Агрогектар» жобасы жүзеге асырылуда

20.02.2019

Қырғыз Республикасынан кіргізілетін өнімдерге шектеу қойылмақ

20.02.2019

Мемлекеттік қызметшілер декларациясын тапсыру мерзімі 31 наурызда аяқталады

20.02.2019

Астанада кәсіпкерлер мен инноваторларды біріктіретін алаң ашылады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу