Қос азаматтық алғанның құқы қорғалмайды

Біз, ортақ тарихи тағдыр бірік­тір­ген Қазақстан халқы, бір елдің ға­на, яғни Қазақстанның азаматы­мы­з. Біздің ұғымымызда қос ел­дің азама­ты болу деген түсінік мүл­де жоқ және болмауы тиіс. Бі­рақ біз солай ойласақ та, екі ел­­дің аза­мат­ты­ғын алған, яғни қос аза­ма­т­тығы бар адамдар қа­та­ры­мыз­да жүруі әбден мүмкін кө­рінеді. Тіпті, солай жүруге әрекет жасайтындары да бар екен. 
Егемен Қазақстан
19.05.2017 1533
2

Бұл заң талаптарына қаншалықты қарама-қайшы мәселе? Ал анығында мұндай іс-әрекетке әлемдегі бірде-бір ел төзбейді, өрескел жағдай санайды. Демек, қайсыбір адам мұны білмейді немесе заңға мойынсұнғысы келмейді деген сөз. Ал оларға заңның өз айта­ры бар. Заң адамды жақсылыққа жете­лей­ді. Ендеше, бұл туралы Қазақстан аза­маттарының түсінігі мол болуға тиіс.
 Егер белгілі бір адам Қазақстан Рес­пуб­ликасының азаматтығын алған болса, онда Ата Заңымыздың 10-бабында жә­не «Қазақстан Республикасының аза­­маттығы туралы» Заңның 3-бабын­да жазылғандай, ол адамда басқа мем­ле­­кеттің азаматтығының бар болуы заң­­ды деп танылмайды. Яғни, өзге ел­дің азаматтығын қоса алу біздің заң­­ға қайшы. Алайда, осы арада бұл заң тала­бына қарамастан, ол адам өз­ге мем­лекеттің азаматтығын алып қой­­ған бол­са қайтеді деген сұрақ та ту­ын­дайты­ны анық қой. 
Ондай жағдайда еліміздің Кон­­сти­­туциялық Кеңесінің 2003 жыл­ғы желтоқсандағы «Қазақстан Рес­пуб­ликасы Конституциясының 10 жә­не 12-баптарын ресми түсіндіру ту­ра­лы» қаулысына сәйкес, егер Қазақ­стан Республикасының азаматы басқа мемлекеттің азаматтығын ала­тын болса, онда сол сәттен бастап оның Қазақстан Республикасының аза­маттығы сақталмайды. Егер әл­гі адамның басқа мемлекеттің аза­мат­ты­ғын алғандығы анықталса, онда ол «Қазақстан Республикасының аза­мат­тығы туралы» Заңның 21-бабына сәй­кес, Қазақстан Республикасының аза­­маттығынан айырылады.
Міне, көрдіңіз бе, заңда соқырға та­яқ ұстатқандай, бәрі айқын жазылған. Мұны біле тұра қайшы әрекетке бару – аталған заңды мойынсұнбау деген сөз. Осы арада бұл мәселе туралы ха­бар­ласқан ІІМ Мемлекеттік тіл және ақ­парат департаментінің директоры А.Садубаевтың пікірін де келтіре кет­­кенді жөн көрдік. «Қазақстан Рес­­публикасының азаматы болып та­былатын және шет мемлекеттің аза­маттығын қабылдаған адам өзге аза­маттықты алған күнінен бастап күн­­тізбелік отыз күн ішінде шет ел азаматтығын алу фактісі туралы Қа­зақ­стан Республикасының іш­кі іс­тер ор­гандарына немесе Қазақстан Рес­публикасының шет ел­дердегі меке­ме­леріне хабарлауға жә­не Қазақстан Рес­публикасы аза­ма­ттығының паспортын және жеке куә­лі­г­ін тапсыруға міндетті. Шет ел аз­а­­маттықты алу фактісі туралы осы бап­тың екінші бөлігінде бел­гі­лен­ген мерзімде хабарламаса, онда ол Қазақстан Республикасының заң­да­ры­на сәйкес, жауапқа тартылады», – дей­ді А.Садубаев.
Алайда, заңда осылай көр­се­тіл­ге­німен, бұл жағдайда аяғын шалыс бас­қан жандар арасында төлқұжаты мен жеке куәлігін уақтылы тапсыруды қажет деп санамайтындары да болады екен. Ондай жағдайда заңымыздың нақты тетігі іске қосылады деп ойлай­мыз. Яғни, «Әкімшілік құқық бұ­зу­шылық туралы» кодекстің 496-бабын­да көрсетілгендей, Қазақстан Рес­пуб­ликасының азаматтығынан айы­рыл­ған адам Қазақстан Республикасы аза­матының паспортын немесе жеке куәлігін одан әрі пайдаланса, оған 100 айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салынады. Сол сияқты, бел­гіленген мерзім ішінде шет ел аза­мат­тығын алғаны туралы хабарламау –200 ай­лық есептік көрсеткіш мөлшерінде айы­ппұл салуға, не Қазақстан Рес­пуб­ли­касының аумағынан тыс шығарып жі­бе­руге апарып соғатынын есте ұс­та­ған жөн.
Сонымен қатар, аталған баптың 1 және 2-бөліктерінде көзделген іс-әре­кеттерді мемлекеттік қызметтегі адам­дар, сондай-ақ, билік өкілінің фун­кцияларын жүзеге асыратын, не мем­лекеттік органдарда ұйым­дас­ты­ру­шы­лық-өкімдік немесе әкімшілік-ша­руа­шылық функцияларды орындайтын адам­дар жасаған жағдайда олар да әкім­шілік жауапкершілікке тартыла­тынын ұмытпау керек. Мұндай жағ­дай­да оларға 300 айлық есептік көр­сет­­кіш мөлшерінде айыппұл салына­ды. 
Сонымен, қос азаматтық дерегін анық­тау және оның алдын алу мақ­са­тында басқа мемлекеттің аза­мат­ты­ғының бар болуы туралы хабарлама қа­­зақстандық азаматтықпен қатар тек­се­рілетінін қаперден шығармаған жөн. 

Александр ТАСБОЛАТОВ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.09.2018

Халықаралық «Ясауитану-2018» байқауы өз мәресіне жетті

22.09.2018

Елбасы елорданың қала құрылысын игеру жоспарымен танысты

22.09.2018

Елбасы Чан Дай Куангтің қайтыс болуына байланысты көңіл айтты

22.09.2018

Жаңа Жібек жолы: Алматы

22.09.2018

Катонқарағай ауданы тұрғынының сібір жарасынан көз жұмғаны расталды

22.09.2018

Сенаторлар сенбілікке шықты

22.09.2018

Б.Бекназаров Әзербайжан Парламентінің 100-жылдығына арналған шараға қатысты

22.09.2018

Мұнайдың әлемдік бағасы өсті

22.09.2018

Лондонда қазақстандық өнер көрмесі ашылды

22.09.2018

Түркия «Қазақстан» журналын шығарды

22.09.2018

Ақтөбеде «Анаға тағзым» орталығы ашылды

21.09.2018

Тимур Жақсылықов Президенттің көмекшісі болып тағайындалды

21.09.2018

Маман дайындау мәселесі талқыланды

21.09.2018

Астанада тұрғын үй кешенінде шартты өртті сөндіру бойынша тактикалық оқу-жаттығу өтті

21.09.2018

Бүркітші қыз Айшолпан түскен «Көшпенділер» фильмі көрерменін қуантады

21.09.2018

Павлодарда биыл 1655 жұп қосылса, 1101-і ажырасқан

21.09.2018

Тұрмыстық қатты қалдықтарды өңдеу бойынша жоба әзірленді

21.09.2018

Кәрім Мәсімов терроризмге қарсы орталықтың отырысын өткізді

21.09.2018

Қостанайлықтар жарықдиодты шыны жолмен жүреді (ВИДЕО)

21.09.2018

Қанат Ислам мақтааралдық жас боксшыларға мастер-класс өткізді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу