Сыбайластық сырқат емес, індет

Президент Нұрсұлтан Назарбаев «Қазақстан-2050» Стратегиясында Қазақстан әлемнің ең дамыған 30 елінің қатарынан табылуын бас­ты меже етіп белгілегені баршаға аян. Соған сәйкес, елімізде көптеген ауқымды жұмыс атқарылып жатыр. Экономикалық жағдай жақсарып, халықтың тұрмыс деңгейі артты. Дүние жүзінің назарын аударған небір халықаралық шаралар өткізілуде. Олардың бәрін тізбелемесек те, бір ғана ЭКСПО-2017 халықаралық көрмесін айтудың өзі-ақ үлкен мақтаныш екені рас. Алайда, осындай игі істерді атқаруда етектен тартатын кемшіліктер де кездеседі.
Егемен Қазақстан
18.07.2017 414
2

Азаматтар тұрмысының сапасын озық мемлекеттердегі деңгейге жеткізуді көздейтін мақсатты жолдағы басты кедергінің бірі – сыбайлас жемқорлық. Сондықтан да Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев сыбайлас жемқорлықпен ымырасыз күрес жүргізуді мемлекеттік саясаттың негізгі басымдығы ретінде атап көрсетті. Осы орайда мемлекет тарапынан жемқорлықтың алдын алуға бағытталған кешенді шаралардың біртіндеп іске асырылып жатқаны да бар.

Әрине, сыбайлас жемқорлық әлем­нің барлық елдерінде, оның ішінде дамыған мемлекеттерде де орын алып жатады. Десек те, бұл індет эконо­ми­каның бәсекеге қабілеттілігін барын­ша тежейтіні белгілі. Сондай-ақ, елдің халықаралық беделіне нұқсан кел­тіретіні мәлім. Бұлардың ішінде ең сорақысы, азаматтардың билікке деген сенімін төмендетіп, сол арқылы мемлекетке қауіп төндіреді.

Міне, осы орайда қай мәселеде болсын, ең алдымен, қарапайым халықтың мүддесін ойлау керек. Ал халықтың жанына бататыны күнделікті өмірде белең алып отырған, яғни халық жиі кезігетін – жемқорлық. Сондықтан, ең бірінші кезекте адамдарға көрсетілетін мемлекеттік қызметтердің барлық түрі еш кедергісіз жүзеге асуын қам­та­ма­сыз ету қажет деп ойлаймыз. Неге десеңіз, қазір байқасаңыз, әлемнің ең да­мыған отыз елінің өзгелерден басты айыр­машылығы күнделікті қарым-қатынастардан туындайтын тұрмыстық жемқорлықты жойып, халықтың өмір сүруіне қолайлы орта туғызғандығында екен. Елбасының Қазақстанды барынша дамыған елдердің қатарына қосу жөніндегі сөзінің мән-маңызы да осында жатыр.

 Ал біле білсек, елдегі жемқорлықты жою барысында қолданылатын шаралар аз емес. Елбасының тапсырмасы бойынша әзірленген 2025 жылға дейінгі мерзімге арналған сыбайлас жемқорлыққа қарсы ұлттық стратегия жобасы бар. Бұл стратегияда сыбайлас жемқорлықты тудыратын себептер әбден зерттелген. Және мұндай кеселмен халық болып күресу қажеттігі зерделенген. Соның ішінде сарапшылар пікіріне сүйенсек, сыбайлас жемқорлықты тек құқық қорғау органдарының күшімен жеңу де, тежеу де мүмкін еместігі ашық айтылады. Сондықтан, ол індетпен күреске барлық халық араласуы тиіс.

Өйткені, сыбайлас жемқорлыққа деген әрбір азаматтың жеке көзқарасы қалыптасуы қажет. Егер осы кеселмен күресте әрбір азамат өзіндік азаматтық ұстанымын көрсете білсе, онда сыбайлас жемқорлықты тежеу оңайырақ болмақ. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы Үкімет қолға алып жатқан шараларға әркім өз үлесін қоса алса, адамдардың өзіне тиімді. Өйткені, әкімшілік кедергілерді жойып, билік ісіне халықтың өзі баға бере алатындай дәрежеге жету тек көпшіліктің жұдырықтай жұмылуымен жүзеге аспақ.

Жоғарыда айтылған, Елбасының Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының 2015-2025 жылдарға арналған сыбайлас жемқорлыққа қарсы стратегиясының 5-тармағында, осы стратегияны іске асыру бойынша сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі уәкілетті орган басты орган болып табылатындығы айтылған. Ал аталған стратегияны орындауға барлық мемлекеттік органдар, ұйымдар мен мекемелер, компаниялар, саяси партиялар және басқа да қоғамдық бірлестіктер, тұтастай алғанда, азаматтық қоғам қатысатындығы сөзсіз.

Демек, «Сыбайлас жемқорлыққа қар­сы іс-қимыл туралы» Заңда қара­с­ты­рылғандай, сыбайлас жем­қор­лық­қа қарсы іс-шаралар жүйесінің не­гізі, әрине, алдымен халықтың өмі­рін жақсартуды көздейтін шаралар мен мем­лекеттік қызмет көрсету сала­сын­дағ­ы сыбайлас жемқорлыққа қар­сы ымырасыз іс-қимыл болып табы­лады. Ен­деше, әл-ауқатымызды, тұр­мы­сы­мызды, жай-күйімізді жақсарту үшін қолға алынған оң істерді етектен тартатын кемшіліктермен күресте еш ымыра болмауы керек.

Александр ТАСБОЛАТ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.02.2019

Орал қатты қалдықты өңдеуге кірісті

18.02.2019

ҚХЛ: «Барыс» «Адмиралдан» ұтылды

18.02.2019

Семейде математикадан аймақтық олимпиада өтті

18.02.2019

Шымкентте өртеніп жатқан үйден сәбилерді аман алып қалған жас батыр марапатталды

18.02.2019

Семейде татар халқы  «Самавыр янында» бас қосты

18.02.2019

Жетісу кәсіпкерлері көшелерді  жарықтандыруға кіріседі

18.02.2019

Мәскеуде Еуразиялық экономикалық комиссия Кеңесінің кезекті отырысы өтеді

18.02.2019

Жапония мен Түрікменстан өкілдері кездесті

18.02.2019

Баку қаласында Каспий теңізі мәселелері жөнінде отырыс өтеді

18.02.2019

Алматыда 120 көшеге энергия үнемдейтін жарықдиодты жарықтандыру орнатылады

18.02.2019

Астана-Қарағанды тас жолы қатты бұрқасын салдарынан жабылды

18.02.2019

Алматы облысында 365 күнде 365 кәсіпкерден өтініш қабылданды

18.02.2019

Атақты дизайнер қиын жағдайға тап болған әйелдерге 50 киім үлгісін сыйлайды

18.02.2019

2018 жылы қызылшамен ауырғандар саны өскен

18.02.2019

«Батыс» өңірлік қолбасшылығының әскери бөлімдері дабыл бойынша көтерілді

18.02.2019

Ақтаулық ата-аналар Оксфордтық курсты оқыды

18.02.2019

Қостанай ювеналдық сотында «Отбасы бөлмесі» ашылды

18.02.2019

Донецк қаласында бірнеше жарылыс болды

18.02.2019

Үндістан үкіметі Эверестің биіктігін қайта өлшемек

18.02.2019

Қазақстанда қанша қасқыр бар?

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdikke bala ǵana kináli me?

Sońǵy kezderi mektep oqýshylarynyń arasynda sotqarlyq órship barady. Teledıdardan kórip, áleýmettik jeliden oqyp otyrǵanda, olar mundaı qatygezdikke qalaı bardy degen saýal kókeıdi tebendeı tesip, oıdy oıran etedi. 

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Keleli istiń paidasy

Búginde ár kólikke tirkelip beriletin memlekettik nómirlerdiń deni jappaı satylymǵa shyǵaryldy. Olar birkelki sandar men úılesimdi áripter tizbeginen quralǵandyqtan birden kóz tartady. Ony halyq arasynda «ádemi nómirler» deıdi. Atalǵan nómirlerdi alýǵa júrgizýshiler de yntyq. Ásirese qymbat kólik ıeleri úshin sándi nómirdi taǵý, ózine bir artyqshylyqty beretindeı kóredi. Endeshe bul nómirlerdi satylymǵa shyǵarǵannan kim utyp jatyr dep oılaımyz?

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу