Тіркелдіңіз бе, азамат?

Егемен Қазақстан
23.02.2017 171
3

Осыдан бір ай бұрын азаматтарды тұрғылықты жері бойынша уақытша тіркеу мәселесі күн тәр­тібіне шыққан болатын. Се­б­е­бі, өткен жылғы 22 жел­тоқ­сан­да Мем­­лекет басшысы «Қазақ­стан Рес­­публикасының кейбір заң­на­ма­лық актілеріне экстремизмге жә­не тер­роризмге қарсы іс-қимыл мә­с­е­лелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Заң­­ға қол қойған соң, ол биылғы 7 қаңтарда күшіне толықтай енген еді. Соған орай осы заң шеңберінде ішкі көші-қон барысын реттейтін бір­қатар заңнамалық актілерге, атап айт­қанда, «Халықтың көші-қоны ту­ра­лы» Заңға, «Әкімшілік құқық бұ­зу­шы­лық туралы» Кодекске, «Тұрғын үй қатынастары туралы» Заңға, т.б. заңнамалық құжаттарға тиісті өз­герістер мен толықтырулар енгізілді. Бұл өзгерістер мен толықтырулардың бас­­­ты мақсаты ішкі көші-қон барысын ба­­қылауды күшейту, мониторингілеу екен­дігі түсінікті. Дәл қазіргі кезде елде тір­кел­ме­­ген азаматтардың саны едәуір кө­­рі­­неді. Халыққа қызмет көр­се­ту орта­лық­та­рына жүгінген аза­мат­тар­дың саны ша­мамен 8-9 мыңды құ­­рап отыр, бұл үсті­міздегі жылғы қаң­тар айындағы көр­сеткіштермен са­лыс­тыр­ғ­анда әл­деқайда аз, өйткені, қаң­тар айында күніне 25-40 мың адам түпкілікті және уақытша тіркелген болса, қазір олар­дың саны 3-4 есеге азая түскен. Мұн­дай жағдай азаматтарды өздерінің әлеу­­меттік қолдауларға, бірінші кезек­те, денсаулық сақтау және білім бе­р­у салаларындағы игіліктерге қол­же­­тімділігін айтарлықтай шектейді. Ал тұрғын үйлердің меншік иелері көп жағдайда өздерінің пәтерлерін жал­ға алушыларды тіркемейді. Бұл – олар қолданыстағы заңнаманы бұзып отыр деген сөз. Осылайша, «жасырын көші-қон» мен заңсыз пай­­­­­да табушылар мәселесі түпкілікті ше­­­­шілмеуде. Бір айдан астам мерзімге уақытша тұ­ру үшін келген ішкі көшіп-қону­шы­лар алғашқы күнінен бастап күн­тіз­белік 10 күн ішінде уақытша бола­тын не­месе тұратын жері бойынша тір­ке­луі тиіс. Бұл заңнамалық талаптарды бұз­ған жағдайда, яғни азамат уақытша тұ­­рып жатқан жерінде бір айдан аса уа­­қыт тіркеусіз тұрғаны үшін оған 7 АЕК, яғни 15 883 теңге айыппұл салынады. Осы бұзушылық бір жыл­дың ішінде қайталанған жағдайда айып­пұл 13 АЕК, яғни 29 497 теңге бо­­лады. Пә­тер, тұрғынжай меншік ие­­лері өз пәтерінде тұрып жатқан аза­мат­тар­ды тіркеуге қоймағаны үшін 10 АЕК, яғни 22 690 теңге айыппұл төлейді. Олар же­ке тұлға емес, шағын кәсіпкерлер бол­са, айыппұл көлемі 15 АЕК-ке немесе 34 035 теңгеге, ал ірі кәсіп­кер­лік субъектілері болса, 50 АЕК көр­сет­кішке, яғни 113 450 тең­ге­ге дейін ар­тады. Алайда, заң күшіне енгенімен, айыппұл салына қойған жоқ. Өйткені, айыппұл салу реті әлі де бірқатар нор­ма­тивті-құқықтық актілердің қабыл­да­нуын талап етеді. Сондықтан, бү­гінгі күні азаматтардың уақытша бол­ған жері бойынша тіркеусіз тұруын анық­тау шаралары жүргізіліп жатқан жоқ. Тек наурыз айынан бастап бұл заң бұзушылықтарға жол берген аза­мат­­тарға қатысты әкімшілік шаралар қабылданатындығы ескертілді. Сөй­тіп, үй немесе пәтерді жалға беретін адам­дар онда тұратын азаматтарды тір­кеуі міндеттелді. Ал тұрғылықты және уақытша бол­атын (тұратын) жері бойынша тір­кел­удің еш қиындығы жоқ. Ең бастысы, қажетті құжаттарды тіркеу орнына алып бару керек. Мәселен, ол үшін үй иесінің келісімі, үй иесінің жеке куә­лі­гі, тіркелушінің жеке куәлігі жә­не тір­келу үшін 226,9 теңге баж са­лығын төле­гені туралы түбіртек қа­жет. Соны­мен қатар, тіркелетін үй ие­сінің өзі ке­луі шарт немесе оның но­тариус куәландырған сенімхаты қа­жет. Бұдан бас­қа, биылғы жылғы 17 қаң­тардан баст­ап электрондық үкімет пор­талы ар­­қылы уақытша болатын (тұ­ратын) же­рі бойынша тіркелу мүм­кіндігі ту­ды, яғни электронды ци­фрлық қолы бол­ған жағдайда, азамат электрондық үкімет порталына жү­гіне алады. Осындай түрлі жеңілдіктерге бай­ла­­нысты бүгінде азаматтарды тұр­ғы­­­лықты жері және уақытша болатын (тұратын) жері бойынша тіркеу ба­­­рысы қайта қарқын ала бастады. Биыл­ғы 7 қаңтардан, яғни заң күшіне ен­­ген күннен бастап 14 ақпанға дей­ін­­гі мерзім ішінде 876 969 азамат тір­­­­келген, олардың 392 191-і тұр­ғы­лық­­ты жері бойынша, ал 484 778-і­ уа­­­қытша болатын (тұратын) жері бой­­ы­нша тіркелген. Соның ішінде тір­­келген азаматтар санының басым бө­­­­лігі – Алматы (165 229), Астана қа­ла­­­ларына (132 104), Алматы (82 130), Оң­түстік Қазақстан (71 364) және Шы­ғыс Қазақстан облыстарына (62 915) тиесілі болып отыр. Ал сіз тіркелдіңіз бе, азамат?

Александр ТАСБОЛАТОВ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.09.2018

Халықаралық «Ясауитану-2018» байқауы өз мәресіне жетті

22.09.2018

Елбасы елорданың қала құрылысын игеру жоспарымен танысты

22.09.2018

Елбасы Чан Дай Куангтің қайтыс болуына байланысты көңіл айтты

22.09.2018

Жаңа Жібек жолы: Алматы

22.09.2018

Катонқарағай ауданы тұрғынының сібір жарасынан көз жұмғаны расталды

22.09.2018

Сенаторлар сенбілікке шықты

22.09.2018

Б.Бекназаров Әзербайжан Парламентінің 100-жылдығына арналған шараға қатысты

22.09.2018

Мұнайдың әлемдік бағасы өсті

22.09.2018

Лондонда қазақстандық өнер көрмесі ашылды

22.09.2018

Түркия «Қазақстан» журналын шығарды

22.09.2018

Ақтөбеде «Анаға тағзым» орталығы ашылды

21.09.2018

Тимур Жақсылықов Президенттің көмекшісі болып тағайындалды

21.09.2018

Маман дайындау мәселесі талқыланды

21.09.2018

Астанада тұрғын үй кешенінде шартты өртті сөндіру бойынша тактикалық оқу-жаттығу өтті

21.09.2018

Бүркітші қыз Айшолпан түскен «Көшпенділер» фильмі көрерменін қуантады

21.09.2018

Павлодарда биыл 1655 жұп қосылса, 1101-і ажырасқан

21.09.2018

Тұрмыстық қатты қалдықтарды өңдеу бойынша жоба әзірленді

21.09.2018

Кәрім Мәсімов терроризмге қарсы орталықтың отырысын өткізді

21.09.2018

Қостанайлықтар жарықдиодты шыны жолмен жүреді (ВИДЕО)

21.09.2018

Қанат Ислам мақтааралдық жас боксшыларға мастер-класс өткізді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу