Тіркелдіңіз бе, азамат?

Егемен Қазақстан
23.02.2017 187
3

Осыдан бір ай бұрын азаматтарды тұрғылықты жері бойынша уақытша тіркеу мәселесі күн тәр­тібіне шыққан болатын. Се­б­е­бі, өткен жылғы 22 жел­тоқ­сан­да Мем­­лекет басшысы «Қазақ­стан Рес­­публикасының кейбір заң­на­ма­лық актілеріне экстремизмге жә­не тер­роризмге қарсы іс-қимыл мә­с­е­лелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Заң­­ға қол қойған соң, ол биылғы 7 қаңтарда күшіне толықтай енген еді. Соған орай осы заң шеңберінде ішкі көші-қон барысын реттейтін бір­қатар заңнамалық актілерге, атап айт­қанда, «Халықтың көші-қоны ту­ра­лы» Заңға, «Әкімшілік құқық бұ­зу­шы­лық туралы» Кодекске, «Тұрғын үй қатынастары туралы» Заңға, т.б. заңнамалық құжаттарға тиісті өз­герістер мен толықтырулар енгізілді. Бұл өзгерістер мен толықтырулардың бас­­­ты мақсаты ішкі көші-қон барысын ба­­қылауды күшейту, мониторингілеу екен­дігі түсінікті. Дәл қазіргі кезде елде тір­кел­ме­­ген азаматтардың саны едәуір кө­­рі­­неді. Халыққа қызмет көр­се­ту орта­лық­та­рына жүгінген аза­мат­тар­дың саны ша­мамен 8-9 мыңды құ­­рап отыр, бұл үсті­міздегі жылғы қаң­тар айындағы көр­сеткіштермен са­лыс­тыр­ғ­анда әл­деқайда аз, өйткені, қаң­тар айында күніне 25-40 мың адам түпкілікті және уақытша тіркелген болса, қазір олар­дың саны 3-4 есеге азая түскен. Мұн­дай жағдай азаматтарды өздерінің әлеу­­меттік қолдауларға, бірінші кезек­те, денсаулық сақтау және білім бе­р­у салаларындағы игіліктерге қол­же­­тімділігін айтарлықтай шектейді. Ал тұрғын үйлердің меншік иелері көп жағдайда өздерінің пәтерлерін жал­ға алушыларды тіркемейді. Бұл – олар қолданыстағы заңнаманы бұзып отыр деген сөз. Осылайша, «жасырын көші-қон» мен заңсыз пай­­­­­да табушылар мәселесі түпкілікті ше­­­­шілмеуде. Бір айдан астам мерзімге уақытша тұ­ру үшін келген ішкі көшіп-қону­шы­лар алғашқы күнінен бастап күн­тіз­белік 10 күн ішінде уақытша бола­тын не­месе тұратын жері бойынша тір­ке­луі тиіс. Бұл заңнамалық талаптарды бұз­ған жағдайда, яғни азамат уақытша тұ­­рып жатқан жерінде бір айдан аса уа­­қыт тіркеусіз тұрғаны үшін оған 7 АЕК, яғни 15 883 теңге айыппұл салынады. Осы бұзушылық бір жыл­дың ішінде қайталанған жағдайда айып­пұл 13 АЕК, яғни 29 497 теңге бо­­лады. Пә­тер, тұрғынжай меншік ие­­лері өз пәтерінде тұрып жатқан аза­мат­тар­ды тіркеуге қоймағаны үшін 10 АЕК, яғни 22 690 теңге айыппұл төлейді. Олар же­ке тұлға емес, шағын кәсіпкерлер бол­са, айыппұл көлемі 15 АЕК-ке немесе 34 035 теңгеге, ал ірі кәсіп­кер­лік субъектілері болса, 50 АЕК көр­сет­кішке, яғни 113 450 тең­ге­ге дейін ар­тады. Алайда, заң күшіне енгенімен, айыппұл салына қойған жоқ. Өйткені, айыппұл салу реті әлі де бірқатар нор­ма­тивті-құқықтық актілердің қабыл­да­нуын талап етеді. Сондықтан, бү­гінгі күні азаматтардың уақытша бол­ған жері бойынша тіркеусіз тұруын анық­тау шаралары жүргізіліп жатқан жоқ. Тек наурыз айынан бастап бұл заң бұзушылықтарға жол берген аза­мат­­тарға қатысты әкімшілік шаралар қабылданатындығы ескертілді. Сөй­тіп, үй немесе пәтерді жалға беретін адам­дар онда тұратын азаматтарды тір­кеуі міндеттелді. Ал тұрғылықты және уақытша бол­атын (тұратын) жері бойынша тір­кел­удің еш қиындығы жоқ. Ең бастысы, қажетті құжаттарды тіркеу орнына алып бару керек. Мәселен, ол үшін үй иесінің келісімі, үй иесінің жеке куә­лі­гі, тіркелушінің жеке куәлігі жә­не тір­келу үшін 226,9 теңге баж са­лығын төле­гені туралы түбіртек қа­жет. Соны­мен қатар, тіркелетін үй ие­сінің өзі ке­луі шарт немесе оның но­тариус куәландырған сенімхаты қа­жет. Бұдан бас­қа, биылғы жылғы 17 қаң­тардан баст­ап электрондық үкімет пор­талы ар­­қылы уақытша болатын (тұ­ратын) же­рі бойынша тіркелу мүм­кіндігі ту­ды, яғни электронды ци­фрлық қолы бол­ған жағдайда, азамат электрондық үкімет порталына жү­гіне алады. Осындай түрлі жеңілдіктерге бай­ла­­нысты бүгінде азаматтарды тұр­ғы­­­лықты жері және уақытша болатын (тұратын) жері бойынша тіркеу ба­­­рысы қайта қарқын ала бастады. Биыл­ғы 7 қаңтардан, яғни заң күшіне ен­­ген күннен бастап 14 ақпанға дей­ін­­гі мерзім ішінде 876 969 азамат тір­­­­келген, олардың 392 191-і тұр­ғы­лық­­ты жері бойынша, ал 484 778-і­ уа­­­қытша болатын (тұратын) жері бой­­ы­нша тіркелген. Соның ішінде тір­­келген азаматтар санының басым бө­­­­лігі – Алматы (165 229), Астана қа­ла­­­ларына (132 104), Алматы (82 130), Оң­түстік Қазақстан (71 364) және Шы­ғыс Қазақстан облыстарына (62 915) тиесілі болып отыр. Ал сіз тіркелдіңіз бе, азамат?

Александр ТАСБОЛАТОВ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.11.2018

Солтүстік Қазақстанда өткен ел біріншілігінде Н. Жарылғапов «түйе палуан» атанды

18.11.2018

Солтүстік Қазақстанда «Қозыбаев оқулары» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция өтті

18.11.2018

Қор нарығы ел экономикасына серпін береді

18.11.2018

Мәулен Әшімбаев ауыл шаруашылығы қызметкерлерін кәсіби мерекелерімен құттықтады

18.11.2018

Элизабет Тұрсынбаева Мәскеудегі турнирде үздік алтылыққа енді

18.11.2018

Қызылорда облысында МЖӘ бойынша екі спорт кешені ашылды

17.11.2018

Amazon мен Google-де жұмыс істейтін қазақстандықтарды елге шақыру керек - Атамекен ҰКП

17.11.2018

Павлодар облысында 370 жүргізуші мөлшерден артық жүк тасыған

17.11.2018

Павлодарда 524 полиция қызметкері пәтерге мұқтаж

17.11.2018

Дулат Қажанов: Оңтүстік тұрғындарын Күршімге шақырамыз

17.11.2018

Таразда Ауыл шаруашылығы қызметкерлерінің күні аталып өтті

17.11.2018

Қызылордадағы ЖКО: 29 адам ауруханада, 45-і үйіне оралды

17.11.2018

Қызылордада жолаушылар автобусы соқтығысты

17.11.2018

Атырауда балық шаруашылығы басқармасының басшысы тағайындалды

17.11.2018

Астанада дзюдодан Қазақстан Чемпионаты өтті

17.11.2018

Таразда «Туған жерге туыңды тік!» форумы өтті

17.11.2018

Ақ Жайықтың жастарында жігер көп

17.11.2018

Оралда қоғамдық ұйымдардың VIII форумы өтті

17.11.2018

17 қарашаға арналған ауа райы болжамы

16.11.2018

Қазақстан туризмін дамытудағы кезекті қадам

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу