Ұрланған құндылық және ұялы телефон

Астанада жасалған ұрлықтың 80 пайызы – қалта ұрлығы, ең көп қол­ды болатын бұйым – қалта телефон. Іш­кі іс­тер министрлігі хабарлаған ақ­пар осындай. Лақтыр­­ған таяғың құ­қық қорғау­шы­ларға тиетін қалада осылай болғанда, басқа қалаларда да «ұялы­ның» ұрлығы көп болмаса аз емес сыңайлы. 
Егемен Қазақстан
24.07.2017 350
2

Қазір ұялы телефоны ұрланған адам – мүсәпір. Байланысың да, басқа тірлігің де осы телефонға тіреліп тұр. Ұрлатпақ түгілі, үйде ұмыт қалдырсаң да тыпыршып, қашан қолымызға тигенше жанымыз жай таппайтыны белгілі. Бұрын «айшылық алыс жерлерден жылдам хабар алғанымызға» қуанушы едік, кейінгі жылдары интернетке қосылғаннан кейін толып жатқан тірліктің түйіні телефонсыз тарқамайтын болды. Банкке барып бітіретін жұмысты бас бармағымен смартфонын сипап бітіре салуға болады, базар араламас бұрын таңдауды телефоныңыздағы интернеттен жасайсыз, такси шақырасыз, автобус күтесіз.  

Заманауи техниканың тиімді жақ­тарын осылай тізбелей беруге болар  еді.  Бірақ, көз алдыңда көлбеңдеген кейбір жағдайларды көргенде еріксіз ойға берілесің. Осы біз ұялы телефон ұрланды деп уайым жеп жүргенде, одан да маңызды дүниелерді ұрлатып жатқан жоқпыз ба?  

Мәселен, үйдегі тірліктің бәрін ұялы телефон арқылы әлеуметтік желі­ге жайып салу әлдеқашан әдетке ай­налған. Қоғамдық орындарда қалта­фонын құлағына жабыстырып алып, керілдесіп жататындар көп. Бір-біріне «дистанционно» доқ көрсетіп жатқан жас жігіттерді де кездестіріп жүрміз. 
Әлеуметтік желіге телефон арқы­лы тіркеліп, күнұзақ тесіліп отыр­ғандардың ұрланған уақытына обал. Театрға барсаңыз да, қаракөлеңке залда жарқ-жұрқ еткізіп фотоға түсіп һәм түсіріп отыратындар жеткілікті. Мәдениет киімілгіштен басталатын мекемедегі мәдениетсіздікке себеп болған бұйым тағы да сол телефон. 

Хадиске сүйенсек, жақсы қасиет­тің көкесі – қарапайымдық екен. «Жарлының жанында жүріп – бай­лығың туралы, ауру адамға мықты ден­саулығың жайлы, баласы жоққа – балаларың туралы» айтуға болмайды-дүр. Алайда, хадисте әлеуметтік желіде жақсы имидж қалыптастырудың құ­ра­лына айналғаны қашан. Бала-шағаңды, болған-толғаныңды, қыдыр­ғаныңды, ішкен-жегеніңді шырт еткізіп телефонға түсіріп, сол мезетте желіге салғанша асығамыз. Қара­пайымдық қайда қалды? 

Бір жарым ғасыр бұрын мұхиттың екі бетіне телеграф байланысын ор­нат­қандағы басты мақсат – қашық­қа жылдам әрі сенімді хабар тарату, уақыт үнемдеу болған-ды.  «Қару­мен аң атуға да, адам атуға да, өзің­ді ату­ға да болатыны сияқты», заң­ғар ғалымдардың есіл еңбегімен жа­сал­ған заманауи техниканы ке­рі мақсатта пайдалану бүгінде ерек­ше белең алғандай. Телефон ар­қы­­лы таралған «ұятсыз» бейнеро­ликтер, бір-бірін жерден алып-жер­­ге салғандардың дау-дамайы, соның бір көрінісі сыңайлы. Даулы видеолардың дауылына ұшырап, қызметінен айырылғандар да аз емес. 
Күнұзақ телефонға шұқшиып ойын ойнап, әлеуметтік желіге байлану уақыт ұрлату емей немене? Шұқ­шиғаннан көз майын тауысып, бүк­шигеннен омыртқасын майыстырып, құдайдың аманаттаған денсаулығын жоғалтып жатқанымыз тағы рас. Балдырғандар да бұрынғыдай асыр салып далада ойнағаннан гөрі, үйде отырып смартфонмен ойнағанды жиілетті. 

Жоғарыда айтып кеткеніміздей, қажетіңе қарай қолдана білсең, «қалта­фонның» пайдасы ұшан-теңіз екенін жоққа шығармаймыз. Біз білмес­тікпен немесе біле тұрып зиян шегіп жатқандарды мысалға келтіріп, тірлі­гіміздің кейбір теріс жақтарын ғана айтуға тырыстық. 

Айтпақшы, Ішкі істер министрлігі ұялы телефон ұрлығын азайтудың тиімді тәсілдерін қарастырып жатыр. Бұл туралы министр Қалмұханбет Қасымов: 

– Ұялы телефонды ұрлауды пайдасыз әрі мәнсіз ету бойынша шара қолданып жатырмыз. Тек ұялы байланыс операторларымен шешетін техникалық және ұйымдастырушылық мәселелер бар, – деді. 

Ұялы телефон ұрлығын министрлік азайтар-ау. Ал ұялы телефонға ұлы құндылықтарымызды ұрлатпау өзі­мізге ғана байланысты екенін естен шығармаған жөн сияқты.

Арнұр Асқар, 
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

16.10.2018

Жаңақала мен Қазталов ауданы тұрғындары таза суға қол жеткізді

16.10.2018

Қаржы министрлігі инвесторлардың жекешелендірілген нысандар бойынша міндеттемелерін орындауын бақылайтын болады

16.10.2018

Б. Сағынтаев «Президенттің Бес әлеуметтік бастамасын» іске асыру жұмыстарын жандандыруды тапсырды

16.10.2018

Қарсыластар арасында осалы жоқ

16.10.2018

Шабуылда Щеткин жоқ

16.10.2018

Алматыда Ингмар Бергманның мемориалдық көрмесі өтуде

16.10.2018

11 қазақ футболшысы алаңға шығады

16.10.2018

Маңғыстауда «7 -20-25» бағдарламасы бойынша 194 өтінім қолдау тапты

16.10.2018

Мемлекет басшысы Энергия тиімділігі орталығына барды

16.10.2018

Аралда пластикалық қайық жасалады

16.10.2018

Өскеменде Әміре Қашаубаев атындағы республикалық фестиваль өтеді

16.10.2018

Алматыда алма музейі ашылды

16.10.2018

Нұрсұлтан Назарбаев «Әсем» білім беру және таным орталығына барды

16.10.2018

Мектеп түлектері жарты жыл бұрын оқуға түсе алады

16.10.2018

Маңғыстау облысы 2018 жылға 464 миллиард теңге инвестиция тартуды жоспарлап отыр

16.10.2018

Қазақстан Ардагерлер кеңесі Бурабайда бас қосты

16.10.2018

Спорттың жекпе-жек түрлері бойынша конфедерация кубогының іріктеу туры өтті

16.10.2018

Кашемирді күтіп киіңіз

16.10.2018

Қыз-келіншектерді маммологке тегін тексерілуге шақырады

16.10.2018

Жасанды сұлулық жан азабына айналмасын

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Megapolıster múmkindigi

Elbasy «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty jańa Joldaýynda elimizdiń aýmaqtyq damýyna jańa tásilder engizýdi qamtamasyz etý qajet ekendigin aıta kele: «Búginde jetekshi elderdiń ekonomıkasy kóbine jahandyq qalalar nemese megapolıster arqyly tanylady.

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Izgilikke shaqyrý iriliktiń belgisi

Bıylǵy 10-11 qazan kúnderi Astanada ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń dástúrli siezi óziniń halyqaralyq aýqymdaǵy asa mańyzdy únqatysý alańy ekenin taǵy bir ret dáleldedi.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Jer emgender oza ma, toza ma?

Jalpy, bizdiń halyqtyń arman-maqsatynyń bir ushyǵy qashan da jermen baılanysty sıaqty. Jerdi keńeıtý, jerdi qorǵaý, jerdi óńdeý, jerdi qurmetteý... Mentalıtetimiz jerge jaqyn. Bul basqa halyqtarda olaı emes degen sózimiz emes, biraq bizdiń halyq úshin tym erekshe sıaqty. 

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdik vırýsy

О́tken ǵasyrdyń 80-jyldary rejısser R.Bykovtyń «Chýchelo» atty fılmi Odaq kólemindegi búkil eldi shýlatqan bolatyn. Kishkentaı ǵana 6 oqıtyn balalardyń boıynan sonshalyqty qatygezdikti kórgen qazaq qaýymy, bálesinen aýlaq, qalada ósken ózge ulttyń qatybastary ábden buzylyp ba­rady eken, bizdiń balalarymyzdan, keleshegimizden aýlaq dep shoshyǵan. Ol kezde mundaı zulymdyq qazaq balasynda kezdespeıtin jat qylyq sanalatyn. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

О́mir kúzetindegi meıirim

Otbasylyq jáne jeke basynyń jaǵdaıyna baılanysty Germanıadaǵy oqýynan eriksiz qol úzip, týǵan jerge oralǵan Ǵabıt Nurhanuly esimdi azamattyń feısbýktegi jazbasy kóńilge túrli oı saldy. Elimizdegi densaýlyq saqtaý salasyndaǵy kóptegen túıtkildi synaǵan avtor nemis halqynan kóp nárseni úırenýimiz kerek deıdi.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу