​Стадионсыз, манежсіз футбол қайтіп күн көрер?

Біз футболшылардан жақсы нәтижені талап етеміз. Бірақ жоғары жалақыдан басқа футболдың дамуына ешқандай өзгеріс жасалып жатпағанын жұрттың бәрі байқап отыр.

12.04.2017 17142

Жаза-жаза жауыр болған тақы­рып. Бірақ федерация болсын немесе жергілікті әкімдік жағынан ешқандай қимыл байқалмайды. Дәл қазір Қазақстанда жөні түзу стадионы бар Астана, Алматы, Павлодар қалалары ғана шығар. Қостанай мен Ақтөбедегі стадион мамырға дейін дайын болмайды. Осы жағдай жылда қайталанады. Ширек ғасырда салған жалғыз стадионымыз «Астана-Аре­наның» өзі уақытша жөндеуге байланысты жабылып қалды. 

Стадиондардың талапқа сай емес­тігін жиі сынға алатын бол­гариялық бапкер Станимир Стой­лов «Атырау» – «Астана» кез­десуінен кейін «әңгі­месін» тағы жалғастырды.

– Біз егер Қазақстандағы футбол­дың ілгері дамығанын қаласақ, жақ­сы ойын көрсетуді ойласақ, қазір­гі ойын өткізіп жүрген футбол алаң­дарында ойнауға мүлде болмайтынын ескеруіміз қажет. Біздің клубтар, футбол федерациялары осы туралы ойланулары керек. Маусым басталар тұста бірнеше ай бойы Түркияда, Дубайда кереметтей жасыл алаңда дайындық жұмыстарын өткіземіз. Одан кейін Қазақстанға келіп, сапасы өте төмен қосалқы алаңдарда ойнауға мәжбүрміз. Жалпы, біздегі жағдай өте төмен. Мен бұл мәселені бірінші рет көтеріп отырған жоқпын. Ойын­шылардың киім алмастыратын бөлмелеріне, жанкүйерлердің ойын тамашалауына бірінші кезек­те жақсы жағдай жасау қажет. Қазақ­стандағы бірнеше стадионды айтпағанда, бар­лық қалалардың стадиондарының жағдайы өте төмен. Ұлттық құрама туралы айта­мыз, Еуропа алаңдарында лайық­ты өнер көрсету туралы жос­пар құ­рамыз. Қазақстан ішіндегі стадион­дардың сапасын арттырмай, ол туралы айту әлі де ерте, – дейді «Астана» бапкері Станимир Стойлов.

Стойловтың бұл пікірін «Қай­рат» клубының президенті Қайрат Боран­баев та қолдайды.

– Бапкер Стойловтың айтқанын қолдаймын. Біз бұл жөнінде бірнеше рет ұсыныс жасадық. Бірақ, әрдайым бізді ешкім тың­дамайды. Егер дамы­ғымыз келсе, фут­болда қандай да бір жетістікке жетуді көздесек, мұн­­дай алаңдарда ойнауға болмайды. Осын­­дай сапасыз алаңдарда мау­сым басында ойнап жүрміз. Сон­ды­қтан, ҚФФ мен Кәсіпқой футбол лига­сына еліміздің барлық қалала­рын­дағы алаңдарға назар аудару тура­лы ұсыныс жасаймын, – дейді Боран­баев.

Мәселен, Қарағандының «Шах­тер» командасы биылғы маусымда 5 ойын өткізіп, қақпасына 10 гол жіберді. Жинағаны жалғыз ұпай. Соңғы турда тіпті, «Қайраттан» өз ала­ңында 1:4 есебімен ойсырай ұтылды. Команданың нәтижесі төмен. Өз алаңындағы ойындарды мау­сымға дейін Теміртауда өткізеді. Бұл стадионды сынамаған адам жоқ.

Осыдан үш-төрт жыл бұрын Алматының «Қайратының» бас бапкері болған Владимир Вайсс тілшілерге Теміртаудағы стадион туралы күйініп айтып еді.

– Сіздер менен қазақ­стандық клубтар қашан Чем­пиондар лига­сының топтық кезеңінде ойнайды деп көп сұрайсыздар. Егер коман­даның Чемпиондар лигасында ойнауын қаласаңыздар, матчтарды Теміртаудағыдай алаңдарда өткізуге болмайды. Бұл ойыншылар үшін қауіпті. Теміртаудың стадионы ХІІІ ға­сырды еске салады, – деген болатын шетелдік маман.

Жалғыз Вайсс емес, Қазақ­станмен кездесу өткізу үшін шетелден келген футболшылар да өздерінің ренішін талай білдірген. Олардың қатарында Андрей Шев­ченко, Роналду, Джерард секіл­ді жұлдыздар да бар.

Сол «Шахтер» бір-екі маусым командаға легионер шақырмай-ақ ста­дион мәселесін реттеп алса қайтер еді? Міндетті түрде стадион деген 20 мың, 30 мың адамға арналуы қажет емес қой. 10 мың, болмаса 5 мың көрерменге арналған жабық манеж де жеткілікті болушы еді.

Әлемдік деңгейде өнер көрсетіп жүрген не командасы, не құрамасы жоқ Қатар елі 2022 жылғы әлем чемпионатын өткізу құқығын жеңіп алды. Олар қазіргі кезде стадион салу­мен айналысып жатыр. Тіпті, жаз айында ауа райының 50 градусқа дейін ысуына байланысты қатысушы командалар мен футболшыларға жайлы болу үшін стадиондарды кон­диционерлермен жабдықтап жатыр екен.

Соңғы жылдары Исландия футболын жиі айтып жүргеніміз рас. Қазақстандағы орташа бір қаланың халқы тұратын мемлекет ала доптың айналасындағы мәсе­лені әлдеқашан шешіп тас­таған. Ұлттық құрамасы қа­зіргі кезде ФИФА рейтингінде 21-орын­ға жайғасқан.

Исландияда желдің жыл­дам­дығы сағатына 90-100 ша­қырым көрінеді. Футбол ойнауға қолайсыз аймақ. Сон­дықтан, соңғы 15 жылда бұл ел жабық манеж салуға көшті. Ис­лан­дия инфрақұрылымға және ба­ла­лар футболына қатты мән беріп жүр. Соның арқасында өткен жылы Еу­ропа чемпионатында атақты Ан­глия құрамасының өзін ұтып кетті. Атақты Руни бастаған ағыл­шын фут­­бол­шыларын қалай жылатқанын көзіміз көрді.

– 1990 жылы елде бір немесе екі ғана жасанды төсеніші бар алаң болды. Қара жерде дайындалып, жаттыққанымыз есімде. Бір кездері футбол басшылары Скан­динавияның үлгісін ескеріп, әрбір кәсіпқой командада жабық манеж болу керек деген шешімге келді, – дейді Исландия құра­масының экс-қақпашысы Хадль­гримссон.

Жалпы, проблеманы түсіну мен шешу екі бөлек дүние. Исландия клубтарында біздегідей ақша жоқ. Олар негізінен жартылай кәсіпқой командалар. Сондықтан, футбол басшылары жергілікті би­лік өкілдеріне өтініш жасады. Алғашқы «Футбол үйі» 2000 жылы Кефлавикте салыныпты. Бұл қала ел астанасы Рейкъявиктен 50 шақырым қашықтықта орналасқан. Қазіргі кезде Исландияда алты жабық кешенді манеж бар.

Бүгінгі таңда Исландияның жасыл алаңдарында 33 000 адам доп теуіп жүр (халқының 10 пайызы). Оның 23 мыңы футболшы ретінде тіркелген. Ал кәсіби футболшының саны небары 100 адам екен. Сол 100 футболшының қандай жетістікке жеткенін Еуропа чемпионатында көзіміз көрді ғой...

Біздің ұсыныс:

Облыс орталықтарында манеждер мен шағын стадиондар салынса. УЕФА-ның талабы бойынша стадионда негізінен нұсқаушылар және делегаттар кіріп-шығатын бөлек есік пен дәліз болу қажет. Сондай-ақ, екі команда мен ресми тұлғаларға арналған жуынатын орындар жеткілікті болуы керек. БАҚ өкілдерінің стадионда отыратын орындары бөлек және репортаж жүргізуге лайықталып, жабдықталған болуы тиіс. Авто­тұрақ, тамақтанатын орындар, дә­ретхана да осы талаптардың қата­рына жатады. Жалпы, мұндай ұсақ-түйектер айта берсең жетіп-ар­тылады. Жабық манеж салар болсақ, осы қарапайым талаптарды ескерсек те жетер еді...

Бек ТӨЛЕУОВ,
журналист
АСТАНА 

КОЛУМНИСТЕР

Гүлзейнеп Сәдірқызы,

Ең ауыр күнә

Ана құрсағындағы шара­на­ның 18 күнде жүрегі соғып, 8 апта­да айналасындағы тір­ші­л­ікті се­зе бастайды екен. Ал 12 апта­да саусағын сорып, ба­сын қимылдатады. Міне, сол кеу­де­сі­не жан бітіп, адам кейпіне келген шақалақ өзіне келе жатқан қау­іпті, жасалатын қиянатты сез­генде жиырылып қарсылық көр­сететін көрінеді. Демек, әйел ағ­­засында жүріп жатқан табиғи қа­лыпты күшпен бұзып, баланы жасанды жолмен алдыртып тас­тау әйел үшін құдай алдында күнә, адам алдында қылмыс де­се де болғандай. Өйткені, Ис­лам дінінде кісі өлтіру ең ауыр кү­нә болып есептеледі. Ал ана құр­са­ғындағы кеудесінде жаны бар шарананы кесіп, бөлшектеп алып тастау ауыр күнәға жатпай ма?..

Самат МҰСА, «Егемен Қазақстан»

Ұлттарды ұйыстырудың ұтымды үлгісі

1995 жылғы 1 наурызда Мемле­кет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстан халқы Ассамблеясын құру туралы Жарлыққа қол қойды. Сөйтіп, Президент жанынан басты міндеті мемлекет пен азаматтық қоғам институттары арасындағы әріптестік негізінде этностар мүдделерін қорғауды қамтамасыз ету, тиімді этносаралық іс-қимыл жүргізу, біртұтас саяси, құқықтық, мәдени орта қалыптастыру болып белгіленген жаңа консультативті-кеңесші орган құрылды.

Айбын ШАҒАЛАҚ, "Егемен Қазақстан"

​Елбасы һәм елдік жобалар

Ғасырға бергісіз осы 25 жылдың ішінде біз санамыздағы «сарысулардан» арылып, еңсемізді тіктедік, елдігіміздің іргесін бекіттік. Отарлық саясат құрдымға жібергісі келген ұлттық құндылықтарымызбен қау­ыштық. Дініміз бен діліміз қайта жаң­ғырды. Тағдыр жазуымен түрлі кезеңдерде киелі Қазақ жеріне келіп тұрақтаған ұлыстардың ынтымақ-бір­лігі нығайып, біртұтас халық ретінде қалыптасуға бет алды. Оның бүгінгі айқын көрінісі – Елбасының Мәңгілік Ел идеясының Қазақстан қоғамы тарапынан дұрыс қабылдануы және осы мұрат жолында ұйыса бастауы.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

​Тарих кені – туған жер

«Қазағымның көп тарихы Көк­шеде, қаланып тұр Оқжетпестей текшеге»... Осыдан біраз жылдар бұ­рынғы бір өлеңімізде осылай деп­піз. Шын мәнінде де Көкшетау халқымыздың кенен тарихы қат­пар­ланған қасиетті жерлерінің қа­тарынан ойып тұрып орын алатынына сөз бар ма?

Алдан СМАЙЫЛ, жазушы, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты

​Ұлтты танып болдық па?

Өткен 25 жылдың ішінде дамыған елдердің үлгісінде технологиялық трансфертті жүзеге асырдық. Алыс-жақын мемлекеттермен экономикалық қарым-қатынастарды реттедік. Осы үдерістерді қорытындылаған ғылыми орталықтар Қазақстанда экономиканы нарыққа көшіру үрдісі аяқталды деп отыр. Яғни, ендігі кезекте әлеуметтік-рухани, адами-шығармашылық мұрат­тарды сол экономика арқылы баянды етуді шұғыл қолға алу керек.

Пікірлер(0)

Пікір қосу