«Өмір ағашын» өнеге тұтатын халық

ЭКСПО-2017 халықаралық көрмесінде Венгрия елі ұлттық күнін тойлады. Мерекеге орай ұйымдастырылған салтанатты шарада дәстүрлі киім киген мажарлық өнерпаздар қыпшақтардың тұрмыс-салтын көрсетіп, ұлттық музыкасын орындады. Шара аясында венгриялықтар үш күн бойы павильо­нында қыпшақ күндерін өткізбек.
Егемен Қазақстан
21.08.2017 887
2

412 шаршы метр аумақты алып жатқан павильонда табиғи ресурстарға басымдық берілген. Күн, жел және судан қуат алатын тың жаңалықтарын бей­не­таспа арқылы көруге болады. Олар қа­ра­пайым ағаш жапырақтарын синтездеу арқылы қуат алуға болатындығын дә­лелдеді. Павильонның қақ ортасында «Өмір ағашы» деп аталатын үлкен бәй­терек орнатылған. 

Шараның ресми бөлімінде Мажар­стан қаржы министрі Михай Варга сөз сөй­леп, халықаралық көрмеге Мажар­с­тан мемлекетінің қатысуы «жа­сыл» энер­гетиканы дамыту саласын­да тә­жі­ри­белері мен жетістіктерін көр­се­туге мүмкіндік бергенін айтты. «Жаң­ғыр­малы энергия көздеріне көшу – бар­лық мемлекеттерде өзекті мәселе. Сол се­бепті осы бағытта әлем елдері ара­сын­­­дағы ынтымақтастықтың маңызы зор. Халықаралық мамандандырылған ЭКСПО-2017 көрмесі қатысушыларына өза­ра тәжірибе алмасуға барынша жағ­дай жасады. Көрме – 2017 жылғы әлемдік экономикадағы ең маңызды іс-шара. Бұл Қазақстан мен қатысушылар үшін табыспен өтуде», деді ол.

Қазақстанның Ұлттық экономика вице-министрі Мадина Әбілқас­ы­мова ЭКСПО-2017 көрмесін өткі­зу ма­ңызды әрі жауапты миссия екенін жет­кізді. «Мажарстан – Еу­ро­паның орталығында орналасқан мем­лекет. Қазақстан Еуропалық Одақ ке­ңіс­ті­гін­де ол елді маңызды страте­гия­лық, сауда-экономикалық серіктес ретінде қарастырады. Қазіргі таңда Ма­жар­станның жетекші компаниялары Қазақ­станда табысты жұмыс атқаруда. Біз­де елуге жуық ортақ кәсіпорын бар. Мем­лекет олармен экономикалық ынты­мақ­тастықты дамыта түсуге мүдделі. Біз қос тарап арасындағы достықты жо­ғары бағалаймыз және екі халықтың игілігі үшін оны нығайтуды көздейміз», деген вице-министр «Болашақ энергиясы» тақырыбы барша әлемді ойландыруы тиіс екенін, Мажарстан ұлттық стратегиясының басымдығы «жасыл» экономикаға арналғанын әңгімеледі.
Биыл Қазақстан мен Венгрия рес­пуб­­ли­­каларының дипломатиялық қа­рым-­қатынас орнатқанына 25 жыл толады. Осы уақыт аралығында мем­лекеттердің бар­лық салаларында екі­жақ­ты жоспар­лы ынтымақтастық ны­ғайды. Екі мем­лекеттің болашақ се­рік­тестігін арт­ты­ру­ға барлық жағдай жа­салған.
Джордж КОССА, Венгриядағы эко­ло­гиялық көлік шығаратын компания бас­шысы: 

– Біз электр энергиясы арқылы жү­ре­тін автобустарды шығара баста­дық. Олар Будапешт көшелерінде жүй­ткіп, ха­лықтың игілігіне жарап тұр. Бұл – қор­шаған ортаны ластамайтын эко­ло­гиялық таза көлік. «Жасыл» тех­но­­ло­гияның дамуына осылайша өз үле­сі­­- м­із­ді қоспақпыз. 
ЭКСПО-2017 көрмесі арқылы да жаңа жобалармен танысуға мүмкіндік ту­ғанын айтқым келеді. Енді әлем ел­дері табиғатымызды, қоршаған ортамыз­ды қорғауға, сақтауға бұрынғыдан да жоғары деңгейде күш салатынына се­німдімін. Өйткені, өзіміз тұратын, өмір сүретін ортақ үйімізді қадірлеу – бә­рімізге міндет. 

«ANIM» ұжымы ауған өнерін паш етті

Халықаралық көрменің төрінде Ауғанстанның ұлттық күні мен тәуелсіздік күні мерекеленді. Ислам елі атқарушы билігінің басшысы Абдулла Абдулла бастаған делегация Ұлы Жібек жолы пла­за­сына келіп, мемлекеттің па­вильо­нын аралады. Басқосуда екі елдің әнұрандары орындалып, тулары көтерілді. Ал мәдени шарада «ANIM» Ауғанстанның ұлттық музыкалық аспаптар ұжымы өнерін көрсетті. 

Ауғанстанның Қазақстанмен ын­ты­мақтастығы 1992 жылы басталды және бүгінде өте жақсы дамып келеді. Өткен жылы қос тарап ара­сын­дағы сауда-саттық айналымы ша­мамен 500 млн АҚШ долларын құ­раған. Бұл елдің тәуелсіздік жылда­рын­да жаңғырмалы энергетика, яғ­ни қуат көздерін өндіруде алдыңғы қатарға шығу мүмкіндіктері бола тұ­ра, саяси жағдайларға байланысты бә­сең­деп қалды. Десе де, Ауғанстанның ЭКСПО-2017 халықаралық көрмесіне қ­а­ты­суының өзін үлкен жетістік деп ба­ғалауға болады. 

Ұлттық күннің ресми бөлімінде сөз алған Қазақстанның Инвестициялар және даму министрі Жеңiс Қасымбек ауған компанияларын ел нарығындағы инвестициялық белсендiлiгiн арттыруға шақырды. Өйткені, екi ел арасындағы қарым-қатынастың әлеуетi зор.

Жиында Ауғанстан Ислам Респуб­ли­касы Коммерция және индустрия ми­нистрi Хумайон Расаев Қазақстан мен басқа халықаралық қатысушыларға жа­са­ған көмектерi үшiн алғыс айт­ты. «Сiздердiң қолдауларыңыз ау­ған хал­қы­ның өмiрiн жақсы жаққа өз­герттi. Бiз барлық салада достық әрi әрiп­­тестiк қарым-қатынасымыз ны­ғая­ды деген үмiттемiз. Энергия осы бай­ла­­ныстың өзегi саналады және солай қа­ла бермек. Астанада жоғары деңгейде өтiп жатқан ЭКСПО көрмесi бүкiл әлем­г­е Қазақстанның даңқын шығарды. Көр­ме бiздiң де энергетикалық басым­дық­тарға, мiндеттерге және болашақ ын­тымақтастық саласына назар ауда­руы­мызға көмектестi», деген ол бұл ха­лық­аралық шараға қатысу зор мәртебе екенiн жеткізді. 

* * *
Тақырыпқа орай айта кетерлігі, Инвестициялар және даму министрлігі Азаматтық авиация комитеті әлеу­мет­тік желідегі парақшасында Қазақ­стан мен Ауғанстан арасында ха­лық­аралық әуе рейстері тұрақты қаты­най­тынын хабарлады. Бұл келісім Ау­ғанстан атқарушы билігінің басшысы Абдулла Абдул­ланың Қазақстанға ресми сапары аясында бекітілген. «Екі елдің әуе әкімшіліктері басшылары мемлекеттер арасындағы тұрақты ұшуларды орындау үшін Құқықтық база құру туралы келісімге қол қойды. Құжат бо­йынша аптасына 3 халықаралық рейс орындау қарастырылған», делінген хабарламада. Бүгінге дейін ауғандық «Кам Эйр» әуе компаниясы арқылы Алматы-Кабул бағыты бойынша чартерлік ұшулар ғана орындалған болатын.

Гуандунмен байланыс күшейеді

ЭКСПО-2017 халықаралық көрмесі аясында Қытайдың Гуандун прови­н­ция­­сының апталығы салтанатты жағдайда ашылды. Жиында аймақтың бас хат­­шысының орынбасары Ли И Вей сөз сөйлеп, көрменің «Болашақтың энер­­гиясы» атты тақырыбы Қытайдың «жасыл» экономикалық дамуымен тығыз байланысты екенін айтты.«Қытайда жақсы тәмсіл бар: «Кездесу үшін мың шақырым жерден жақсы дос­тар ғана келеді». Осы шара аясында жолығуымыздың өзі тағдырымыздың ортақ екенін көрсетіп тұр. Астанада ұйымдастырылған ЭКСПО тақырыбы біздің еліміздің «жасыл» экономикалық дамуының тұжырымдамасымен үндес әрі тығыз байланысты екенін аңғардым. Гуандун провинциясы ежелгі теңіз  Жібек жолының  маңызды нүктесі», деді Ли И Вей. Оның айтуынша, ап­та­­лық барысында гуандундықтар өзде­ріндегі жаңғырмалы энергияның жаңа көздерін, технологиялар, зерттеу­лер және әзірлемелер саласындағы барлық жетістіктерін көрсетпек. 

Жиында Қазақстан инвестициялық ынтымақтастық агенттігінің бас директоры Айдын Байеділов экономикалық дамуы бойынша Қытайдың ірі әрі қуатты провинцияларының бірі­мен ынтымақтастық орнатудың маңыздылығын баса айтты. 
Гуандун  Қытайдың оңтүстік-шығы­сындағы субтропикте орналасқан, аума­­ғы 177,9 мың шаршы шақырымды құрайды. Провинцияның 3368 шақырым құрлықтық желісі бар және теңіз биоло­гиялық ресурстарға өте бай. Теңіз қай­­ра­ңында мұнай өндірісі де жолға қойылған. Өзге де пайдалы қазбалар арасында германий, висмут, таллий, тантал, селен сынды сирек кездесетін металдардың кен орны аса үлкен маңызға ие. Гуандунда Шэньчжэнь, Чжухай, Шаньтоу атты Қытайдың үш арнайы экономикалық аймағы бар. Гонконгпен және Макаомен көршілес орналасуы да провинцияның экономикалық дамуына оң ықпалын тигізеді. Қазіргі уақытта Гуандун ІЖӨ көлемі бойынша ҚХР провинцияларының алдыңғы қатарында тұр.  

Балаларға арналған  прототиптік жобалар
Қазақстандағы Біріккен Ұлттар Ұйымы­ның Балалар қоры (ЮНИСЕФ) халық­аралық көрмеде «Урбанистік әлемдегі балаларға арналған иннова­циялар» атты хакатон өткізді. Он­да еліміздің жас программистері қа­ла­­да тұратын балалар үшін туындай­тын көптеген әрі ұдайы өзгеріп оты­­ра­тын, ауа ластануынан және қауіп­сіздікті күшейтуден бастап, көлікке қол­жетімділікті қамтамасыз етуге дейінгі түйткілді мәселелердің про­тотиптік шешімдерін ұсынды. Олар­дың қата­рында апат жағдайында балаларға кө­мек көрсетуге арналған қосымшалар мен ойындар, ірі қалаларда өмір сүруге қа­тыс­ты кеңестер және мектепке дейінгі жас­тағы балаларға математика үйрету құрал­дары бар.

«Бүкіл әлемде инновациялар көптеген адамдардың өмірін өзгертіп жатыр. Десе де сол инновациялардың балаларға көмек көрсетудегі әлеуетін іске асыру – әлі де болса болашақтың еншісінде. Осы хакатон жастарды тек инновацияларды әзірлеп және даярлап қана қоймай, өз машық-дағдыларын игі істерге арнауға ынталандырады. Нәтижесінде, жеткіншектерге пайдалы болатын керемет прототиптік шешімдерге қол жеткіземіз. Бізде қатысуға және өз үлесін қосуға дайын іріктелген жас программистер тобы да бар», деді Қазақстандағы ЮНИСЕФ өкілінің орынбасары Фиакра Макейзи.
Үздік және өнертапқыш прототиптер ғана ең жоғары марапаттарға ие болатынына қарамастан, ЮНИСЕФ үздік шешімдерді Алматыдағы ЮНИСЕФ Инновациялар зертханасы арқылы немесе ЮНИСЕФ-тің Жаһандық инновациялық қоры арқылы қаржыландыру мен дамыту мүмкіндігін қарастыратын болады.

Топтаманы әзірлеген Асхат Райқұл,

суреттерді түсірген Ерлан Омар, «Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

14.11.2018

Ардақ Әшімбекұлы Мемлекеттік күзет қызметінің бастығы қызметіне тағайындалды

14.11.2018

Б.Сағынтаев Жамбыл облысының білім беру саласының мамандарымен кездесті

14.11.2018

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері жөніндегі комиссия отырысы өтті

14.11.2018

Елбасы «Астана Бас жоспары» ғылыми-зерттеу жобалық институтында болды

14.11.2018

Үкімет басшысы Жамбыл облысында болды

14.11.2018

Атыраулықтар жалпыұлттық диктант жазуға қатысты

14.11.2018

Қазақстанның бірқатар өңірлерінде Азаматтарға арналған қоғамдық қабылдаулар өтті

14.11.2018

Қ.Тоқаев: Бюджетті қарау кезінде тек мемлекеттік мүдде үстем болуы тиіс

14.11.2018

Африканың Батыс Сахарасында күрделі тапсырмаларды орындады

14.11.2018

Батыс Қазақстан облысында тағы бірнеше кәсіпорын жалақы өсірді

14.11.2018

Халықаралық балалар шығармашылығы Фестивалінің жеңімпаздары марапатталды

14.11.2018

Батыс Қазақстан облысының Жәнібек ауылында 40 пәтер пайдалануға берілді

14.11.2018

Елбасы кітапханасы ақтөбелік жоғары оқу орнына 350-ден аса кітап тарту етті

14.11.2018

Алматыда мұғалімнің кәсіби құзыреттілігін қалыптастыру мәселесі талқыланды

14.11.2018

Алматы жұртшылығы жалпыхалықтық диктант жазуға қатысты

14.11.2018

Алматыда «Көшпенділер әуені» атты дәстүрлі орындаушылардың ІІ Республикалық байқауы өтті

14.11.2018

Алматыда дәстүрлі «Болат Тұрлыханов кубогі» өтеді

14.11.2018

Бақытжан Сағынтаев Таразда Халықты жұмыспен қамту орталығына барды

14.11.2018

Асқар Мамин өңіраралық семинар-кеңеске қатысты

14.11.2018

Премьер-Министрге «Смарт-Тараз» және Тараз-Хаб жобалары таныстырылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу