Назарбаев МАГАТЭ-нің Төмен байытылған уран банкінің ашылу рәсіміне қатысты

Қазақстан Президенті МАГАТЭ-нің Төмен байытылған уран банкінің ашылу рәсіміне қатысты. Бұл туралы akorda.kz хабарлады.

Егемен Қазақстан
29.08.2017 2282

Рәсім барысында Қазақстан Президенті МАГАТЭ-нің бас директоры Ю.Аманоға Үлбі металлургия зауытының аумағында орналасқан Төмен байытылған уран банкінің символдық кілтін табыс етті.

Мемлекет басшысы құттықтау сөзінде бүгінгі шараның Қазақстан мен бүкіл әлемдік қоғамдастық үшін маңызы зор екенін атап өтті.

Нұрсұлтан Назарбаев тәуелсіздік жылдарында Қазақстан әлемнің ядролық қаруы бар төртінші елінен оны таратпау жағынан жаһандық көшбасшы мемлекетке айналғанға дейінгі қарқынды даму жолынан өткенін айтты.

– Осы күні, 1991 жылғы 29 тамызда, менің Жарлығыммен әлемдегі ірі полигон – Семей ядролық сынақ полигоны жабылды. Бүгінде бүкіл әлем 29 тамызды Ядролық сынақтарға қарсы халықаралық іс-қимыл күні ретінде атап өтеді. Қазақстанда қуатты ядролық қарудың болуы тағы бір мәселе болды. Қазақстан іс-әрекеті арқылы ядролық арсенал проблемасымен бетпе-бет келген басқа да елдерге жол көрсетті, – деді Мемлекет басшысы.

Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстан МАГАТЭ-ге Төмен байытылған уран банкін орналастыруға мүмкіндік беріп, ядролық отынды таратпау жөніндегі режімді нығайтуға және оны қауіпсіз жеткізудің бірегей тетігін қалыптастыруға елеулі үлес қосқанын айтты.

– Төмен байытылған уран банкі МАГАТЭ-нің толық бақылауымен жұмыс істеп, ресми түрде оның заңды меншігінде болатынын атап өтемін. Сондықтан, МАГАТЭ басшылығына және Банк донорларына осы маңызды жобаға зор үлес қосқаны үшін ризашылық білдіремін, – деді Қазақстан Президенті.

Мемлекет басшысы ядролық энергетиканы дамытудың өзектілігіне назар аударып, оны әрі қарай жаңғыртудың перспективаларына тоқталды.

– Біз – ірі уран өндірісімен айналысатын елміз және әлемдік энергетикада маңызды рөл атқаруға әзірміз. Сондай-ақ, Қазақстан жаһандық «жасыл» тренд арнасында тұр. Сондықтан біз Астанада болашақтың энергиясына арналған халықаралық «ЭКСПО» көрмесін өткізіп жатырмыз, – деді Нұрсұлтан Назарбаев.

Бұдан бөлек, Қазақстан Президенті Жаһандық проблемалар жөніндегі Пагуош ғалымдар қозғалысының 62-сессиясына қатысушыларды осы қозғалыстың 60 жылдық мерейтойымен құттықтады.

Мемлекет басшысы ядролық қарудың таралу мәселелеріне және адамзат үшін оны қолданудың қауіпті салдарларына тоқталды.

– Ядролық қару – бүкіл адамзатқа төнген тажал. Әлемнің тоғыз мемлекетінде 16 мың ядролық қару бар. Алайда, осы арсеналдың жарты пайызы климатты өзгертіп, жаһандық аштыққа ұрындыра алады. Бұл өз-өзімізді жою дегенді білдіреді, – деді Нұрсұлтан Назарбаев.

Қазақстан Президенті негізгі ядролық державалар арасындағы сенім деңгейінің төмен екенін, соның нәтижесінде әлемдік қоғамдастықта жаһандық ядролық қауіпсіздік мәселелері бойынша бірліктің болмай отырғанын айтты.

– Қазақстан өз таңдауын жасады. Біз ядролық қарусыздану мен жаһандық ядролық қауіпсіздікті дәйекті түрде жақтаймыз. Бұл ретте, біз ядролық қауіпсіздік тек әмбебап әрі ешкімді кемсітпейтін болуы керек деп есептейміз. 190-ға жуық елді біріктіретін G-GLOBAL бастамасы осыған бағытталған, – деді Мемлекет басшысы.

Нұрсұлтан Назарбаев АҚШ пен Ресей арасындағы санкциялық қарсылықтың күшеюіне байланысты алаңдаушылық білдіріп, сауда-экономикалық шиеленістердің күш қолдануға ұласуын болдырмаудың маңыздылығын атап өтті.

– ХХІ ғасырдағы тұрақтылық пен ядролық қауіпсіздік, ең алдымен, ресми ядролық державаларға байланысты болады. Адамзат үшін олардың арасындағы қарым-қатынастың маңызы өте зор. Корей Халық Демократиялық Республикасына қатысты ахуалға келсек, біз БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің 2371-қарарын табанды түрде қолдаймыз, – деді Қазақстан Президенті.

Мемлекет басшысы халықаралық қарым-қатынастардағы саяси сенім мен жүйелі диалогты қалпына келтіру қажеттігін атап өтіп, Қазақстанның әлемдік проблемаларды шешудегі үлесі жөнінде айтты.

– Біз бітімгерлік бағытты одан әрі қолдап, жалғастыруға дайынбыз. Атап айтқанда, Қазақстан Украинаның оңтүстік-шығысындағы дағдарысты реттеу жөніндегі диалогқа ықпал етуге әзір. Біз тараптарды қақтығысты еңсеру жолын табуға шақырамыз, – деді Нұрсұлтан Назарбаев.

Қазақстан Президенті қалыптасқан жаһандық ахуалды ескере отырып, ядролық қауіпсіздіктің жекелеген мәселелерін шешу мақсатымен бірқатар идеялар ұсынды.

– Біз Ядролық қаруды таратпау туралы шарт өзіне артылған үмітті ақтамай отырғанын бірнеше рет айттық. Атап айтқанда, «ядролық клубтағы» елдер өз еркімен ядролық бағдарламалар туралы мәлімет бермейді. Ал, өзге елдер МАГАТЭ-ге толық ақпарат ұсынуда. «Ядролық бестік» пен басқалардың арақатынасындағы теңсіздікті жою қажет. 2020 жылы әлемдік қоғамдастық Ядролық қаруды таратпау туралы шарттың күшіне енуінің 50 жылдығын атап өтеді. Осы мерзімде Ядролық қаруға толықтай тыйым салу туралы шарттың қабылдануы үшін бірлесе күш жұмылдырайық, – деді Мемлекет басшысы.

Сонымен қатар, Нұрсұлтан Назарбаев іс жүзіндегі барлық ядролық мемлекеттің мәртебесін заңдастырып, Ядролық қаруы бар елдердің саммитін өткізуді ұсынды.

Бұдан бөлек, Қазақстан Президенті ядролық технологиялары бар, бірақ Ядролық сынақтарға жаппай тыйым салу туралы шартқа қол қоймаған немесе ратификацияламаған бірнеше елдерді атап өтіп, олардың көшбасшыларын кешеуілдемей осы шартқа қосылуға шақырды.

– Ядролық қарудан азат аймақтар құру – оның таралуымен күрестегі тиімді құралдардың бірі. 2009 жылғы наурызда Орталық Азияда ядролық қарудан азат аймақ құру туралы шарт күшіне енді. Ядролық қарусыз аймаққа кіретін барлық мемлекеттің күшін біріктіруді ұсынамын, – деді Мемлекет басшысы.

Сондай-ақ, Нұрсұлтан Назарбаев ядролық қаруға қарсы қозғалыс мәселесі бойынша барлық жаһандық бастамаларды біріктіруді ұсынып, Қазақстанның Ядролық қауіпсіздік жөніндегі жаһандық саммитті жаңарту үдерісіне бастамашы болуға және оның отырысын Астанада өткізуге әзір екенін айтты.

– Мен БҰҰ Бас Ассамблеясының 70-сессиясында ұйымның 100 жылдығына ядролық қарусыз бару туралы бастама көтердім. Онда баяндалған барлық тармақтар әлемнің БҰҰ-ның 100 жылдығын ядролық қарусыз қарсы алуына бағытталған. Біз үлгі көрсете отырып, ядролық қаруға ұмтылған елдерді бұл қауіпті жолдан шығуға шақырамыз, – деді Қазақстан Президенті.

Соңында Мемлекет басшысы жаһандық ядролық қауіпсіздікті сақтаудың қажет екенін айтып, Қазақстанда ашылған Төмен байытылған уран банкі тек бейбіт атомға ғана арналатынын атап өтті.

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.06.2018

Қызылордалық үздік стартап-кәсіпкерлер 1 миллион теңге сыйақымен марапатталады

18.06.2018

Кез келген мамандық егер сен оны жақсы көрсең бақытқа айналады - Елбасы

18.06.2018

Жапониядағы жер сілкінісінен зардап шеккен қазақстандықтар туралы ақпарат түскен жоқ - ҚР СІМ

18.06.2018

«Астана-Алматы» пойызының 400-ден астам жолаушысы Алматыға жеткізілді

18.06.2018

Сотталғандарды қоғамдық жұмыстарға тарту мәселесін қайта қарау қажет – С. Бычкова

18.06.2018

Наталья Жұмаділдаева: Мұғалімдерге артық міндет жүктелуде

18.06.2018

Адвокаттық қызмет туралы заң жобасы жетілдірілді

18.06.2018

Михаил Бортник: «Нұрлы жердің» орындалу барысы алаңдатады

18.06.2018

Бірғаным Әйтімова: Мәлімет неге дер кезінде берілмейді?

18.06.2018

Сәдуақас Сейфуллин. Не қылдыңдар?

18.06.2018

Атақты баскетболшы Увайс Ахтаев туралы сыр

18.06.2018

Иген Хасенұлы. Жамбыл ата шарапаты

18.06.2018

ӘЧ: Қызықтың бәрі алда

18.06.2018

ӘЧ: Швейцария шыңға шығуды армандайды

18.06.2018

ӘЧ: Сербтер сенім артқан серкелер

18.06.2018

Ұлттық домбыра күні ұлықталады

18.06.2018

Жамбылда 108 жастағы әже тұрады

18.06.2018

«Аспан көшпенділері» альбомы жолға шықты

18.06.2018

«Бозоқ аруы» атты кітап жарық көрді

18.06.2018

Кәмел Жүністегі. Домбыраның қоңыр үні

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ән мен күйдің бұлағы – Астананың құрағы 

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Басынан бағы таймасын - Жақсыбай Самрат

Ақмолаға бақ ерте қонды, оның аумағы тіпті патша заманында облыс болған. Орталығы Омбы қаласы болғанымен облыстың Ақмола атануының өзі оның ерте танылғандығының белгісі. Әйтпесе осы облыс құрамында сол кездегі Ақмола­дан үлкен Омбы, Қызылжар, сәл кішірек Көкшетау, Атбасар қалалары болған, бірақ соған қарамай облыс атауын Ақмо­ла иемденген.

Жарқын ШӘКӘРІМ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Нағыз қазақ...

 Домбыра – қазақтың жаны, қазақтың көзі, терең тамырлы тұңғиығы, сан ғасыр­лық серігі, ағыл-тегіл күйі. Сандаған ғасыр­­лардан жеткен Қорқыттың қобы­зы үніндей інжу-маржан сазды әуені. Домбыра күй күм­безін көкке өрлеткен кө­ненің көзі, тәңірдің құдіреті. Кетбұғаның күй күңіренісі, Ноғайлының зар заманы, Сы­пыра жырау, Асан Қайғы, Қазтуған, Дос­панбет, Шалкиіз­дердің жыр арқауы, қанаты. Байжігіт пен Абы­лай ханның күй төгілткен жан серігі. Күні кешегі Нұрғиса мен Қаршығалардың дүл­дүл күйшілігі. Бүгінгі музыка өнері бәйте­регінің тамырлы шежіресі. 

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Minecraft»: еңбекке жетелей ме, еліктіре ме?

Бүгінде балаларды еліктіріп, баурап алатын қызықтардың саны жеткілікті. Барлығы жеткіншектің ой-өрісінің дамуына, физикалық тұрғыда шыңдалуына, жан-жақты болып өсуіне ықпал ете ме, жоқ әлде зиянды тұстары молырақ па?

Сайраш ӘБІШҚЫЗЫ, Қазақстанның білім беру ісінің құрметті қызметкері

Педагогикалық басылымдарға қолдау қажет

Тәуелсіздік алғаннан бері еліміздің баспасөз саласы да нарықтық қатынас­тар­ға біртіндеп ене бастады. Бүгінде оны қаптаған ақпарат құралдарынан көріп отырмыз. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу