Дін атын жамылған бүлдіргілер

Бейбіт, тыныш жатқан Сирияны соғыс өрті қаумалап, уысынан шы­ғармағалы біраз жылдың жүзі болды. Соғыс салдарынан мұнда ең ал­­ды­мен бейбіт халық зардап шегіп жатыр. Оның ішінде, әсіресе балалар мен әйелдерге, қарт адамдарға аса ауыр тиюде. Сан мыңдаған адам бас сауғалап, босқынға айналды. 

Егемен Қазақстан
11.09.2017 122

Бүгінде елдегі әлеуметтік-эконо­микалық ахуалдың ауыр екені өз алдына, «Ислам мемлекеті» (Қазақстанда тыйым салынған) деген қарулы құрылым содырлары Шам еліндегі ежел­гі ескерткіштерді жарып, қира­тып, бүлдіріп, әлемдік деңгейде баға жетпес тарихи құндылықтардың тас-тал­қанын шығарып жатыр. 

Мәселен, ДАИШ содырлары тек Пальмира қаласының ғана емес, бү­кіл Сирияның «бізде мынадай бар» деп көрсететін аса құнды көне ескерт­кіші – Триумфальды аркасын жарып жіберді. Әлемге кеңінен танымал биік­тігі 20 метрлік бұл ескерткіш импе­рия әскерінің бір ірі жеңісінің құрметіне біздің дәуірімізге дейінгі ІІ ғасырда тұрғызылған көрінеді.Әуелде ДАИШ содырлары тек діни тұрғыдан құнды саналатын ескерткіштерге көз алартып келсе, соңғы кездері олар мәдени мұра атаулыны бөліп-жармайтын болған. 

Күні бүгінге дейін «Ислам мем­лекеті» дейтіннің содырлары бас-аяғы 14 көне ескерткішті жойып жібер­ген деген ақпарат бар. Олардың бәрі де аса құнды жәдігерлер саналады. Араларында көне дәуірлік айтулы нысандардың бірі – Баалшамин және Бэла храмдары, «Аллат арыстаны» статуясы, көне Хомстағы шіркеу­лердің архитектуралық ансам­бльдері мен Ибн әл-Уалид мешіті, әске­рилердің Дамаскінің түбіндегі Маалюл қалашығындағы Мария қыздың статуя­сы, әулие Саркис пен Бахустың көне шіркеуі, 574 жылы салынған Сейднай монастырі, т.б. бар. 

Сондай-ақ ДАИШ террористері Мосул қаласындағы әлемге әйгілі архео­логиялық музейге, Алеппо қала­сында шоғырланған ортағасырлық базарларға, мешіттер мен медреселерге соққы берген болатын. Үкімет әскерлері мен ДАИШ содырлары арасындағы ұрыс салдарынан археологтар тапқан көне Ассирия қала­лары – Нимруд пен Дур-Шарукин жер­мен жексен етілді. Сирияның оңтүс­тігіндегі Бусра қаласында орын тепкен антикалық аса ірі амфитеатр айтарлықтай зардап шекті. Онда бейбіт кезеңде фольклорлық музыкалық фестивальдар өткізіліп келіпті. 

Тағылықта шек болмайды деген рас екен. ДАИШ баскесерлері Паль­мираның сақшысы, белгілі сирия­лық археолог әрі Пальмира музейінің директоры 82 жастағы Халед әл-Асаадты қинап өлтірген. Ең соңында басы алынған әл-Асаад өмірінің 50 жылдан астамын 2000 жылдық тарихы бар ежелгі мәдени ескерткіштерді көзінің қарашығындай сақтап, күзетуге арнаған екен. 

Бүгінде халықаралық қоғамдастық ДАИШ содырларының тағылық әре­кеттерін айыптап отыр. Өйткені обал мен сауаптың аражігін ажырат­қысы келмейтін, көздеріне қан толған қа­раулар барша адамзаттың, оның ішін­де мұсылмандардың да шын мәнінде аса құнды мұрасы болып кел­ген ежелгі мәдени және тарихи ескерт­кіштерді қиратып, барша әлемге өздерінің жиіркеніш тудыратын шын бет-бейнелерін айқын көрсетіп беруде. Кие, қасиет деген түсініктерден жұрдай тобырдың Шам еліндегі шатақ та жабайы әрекеттері жаға ұстатпай қоймайды. 

Террористердің уәждері де езуге еріксіз күлкі үйіреді. Олардың ұстанымынша, көне ескерткіштер шынайы ислам мәдениетінің идеологиясымен еш үйлеспейді. Сондықтан кез келген ескерткіштер мен бейнелерге тыйым салынуы тиіс. Өйткені адам баласы Құдайдан басқаның бәрін тәрк етуі керек, яғни қолдан идолдар жасауға мүлдем болмайды. Міне, содырлар осылайша ежелгі мәдени және тарихи ескерткіштерді қиратып, жою арқылы айналасына үрей таратып отыр. «Уахабизмнің» ішкі мәні мен мазмұны да осында жатса керек. 

Сонымен Сирияда адам қолымен жасалған көне де қайталанбас мәдени-тарихи ескерткіштер жойып жіберіліп жатыр. Бұған қоса, елді мекендер қирандыға айналды. Соғыс аяқталып, елде бейбіт өмір орнаған күннің өзінде талас-тартыстан титықтаған ел ес жи­ып, оларды қалпына келтіргенше, сөйтіп, халыққа қалыпты жағдай жа­сал­­ғанша да қанша уақыт, қаржы, күш-жігер қажет болады десеңші. 

Сонда мұның сұрауы кімнен деген заңды сұрақ туындайды. Елдерді іштен ірітуге мүдделі сыртқы күштер идео­логиялық, қаржылай және қарумен жан-жақты қолдау көрсетіп отырған тұста ДАИШ лаңкестерінің тамырына балта шабудың да оңайға түспейтіні анық.

Самат МҰСА,
«Егемен Қазақстан»
 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.01.2018

Нұрсұлтан Назарбаев АҚШ-та екіжақты кездесулер өткізді

19.01.2018

АҚШ-қа ресми сапар табысты өтті

19.01.2018

Төрткүл дүниеге төрелік айтқан тарихи сәт

19.01.2018

Әсет Исекешев: Астанаға мыңдаған турист тартудың жоспары әзірленіп жатыр

19.01.2018

Елбасы Н.Назарбаевтың БҰҰ ҚК төрағасы ретіндегі мәлімдемесі (толық мәтін)

19.01.2018

Президент Назарбаев әлемнің өзге елдеріне үлгі көрсетті – АҚШ-тың БҰҰ-дағы елшісі Никки Хэйли

19.01.2018

Таяу Шығыста ядролық қарудан азат аймақ құруды жалғастырудың маңызы зор – Елбасы

19.01.2018

Н.Назарбаев Солтүстік Корея мәселесін жылдам әрі конструктивті жолмен шешуге шақырды

19.01.2018

Нұрсұлтан Назарбаев сенім шараларының маңызын атады

18.01.2018

Елбасы адамзат жаппай қырып-жою қаруларынан азат әлем құру үшін лайықты жолдан өте алатынына сенім білдірді

18.01.2018

Елбасы ядролық қаруды таратпауға қатысты бірқатар жүйелі шаралар ұсынды

18.01.2018

Елбасы: Құқық үстемдігіне негізделген қауіпсіз әлемге бірлесе қол жеткізуіміз керек.

18.01.2018

Әзербайжан елшілігінде 1990 жылы Бакудегі қанды оқиғаға арналған көрме өтті

18.01.2018

Иранмен ядролық мәміленің орындалмауы алаңдатарлық ахуалға айналады  - Сергей Лавров

18.01.2018

Польша Президенті: Қазақстан ядролық қауіпсіздікті қолдау жолында маңызды қадамдар жасады

18.01.2018

Елбасы Н.Назарбаевтың төрағалығымен БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің отырысы басталды (онлайн)

18.01.2018

Айдын Смағұлов Дзюдодан ұлттық құраманың бас жаттықтырушы болып тағайындалды

18.01.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Шавкат Мирзиёевке көңіл айтты

18.01.2018

«Шымкент-Ташкент» бағытындағы автобустың жолақысы арзандады

18.01.2018

«Нұр Отан» партиясының фракциясы Елбасы Жолдауын іске асырудың жоспарын қабылдады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Қайдасың, менің ертегім?!

Алпысыншы жылдардың басында мектеп табалдырығын аттаған біздің толқынның бала қиялын баураған ғажап – қазақтың ертегілері мен батырлар жыры еді-ау. Сол кезде сол бір ғажайыптар әлемінен санамызға сің­ген сансыз суреттер бұл күнде сағындырып, сабырымызды сарқып ішкендей болады. Сондағы небір керемет сиқырларды көруге көңіл ынтығып, көкірек көзі құмартып, құштарлана ашылғандай күйге енеті­німіз бар.

Дархан ҚЫДЫРӘЛІ, «Егемен Қазақстан»

Тажалды тізгіндеудегі байыпты бітімгерлік

Вашингтондағы кездесулер жоғары деңгейде өтті. Әлемнің белді, белгілі ақпарат құралдары да ол туралы жарыса жазуда. Маңызды кездесулердің өзекті тұсы – Қазақстанның ядролық қаруды таратпау жөніндегі табанды ұстанымы мен байыпты қызметін жоғары бағалау болды. Бұл іс жүзінде Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың жаһандық бейбітшілікті сақтау мақсатындағы жеке бастамалары мен осы бағыттағы қажырлы қызметіне, әлем­дік деңгейдегі қайраткерлік болмысы­на берілген баға деп пайымдаймыз. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Тілді кез келген жаста үйренуге болады

Әлемде қанша тіл болса, адам сол тілдерді үйренуге ұмтыла береді жә­не бұл қызығушылық ешқашан тоқ­тамайды. Әрине кейде бір тіл басқаларына қарағанда маңызды, танымал, оңай, әдемі болып көрі­нуі мүмкін. Дегенмен адамның қы­зығушылығы мен сүйіспеншілігі ой­ға келмеген тілдерді де үйренуге жетелейді.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Дамудың даңғыл жолы

Елімізде жүргізіліп жатқан ірі реформалар нәтижесі қазір өз жемісін бе­руде. Қолға алынған зор мін­дет­тер­дің негізгі мәні – Қазақ­стан­ның жан-жақты дамуы, көр­кеюі болатын. Сондықтан бұл реформалар аяқ астынан пайда бола қойған жоқ. За­ман­ның дидары ө+згеруіне орай, мем­лекеттік салалардың жүгі де, ісі де өзгеруі тиіс еді.

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Рухсыздық – оқымаудан, тыңдамаудан

Құдірет адамзатты керемет хикметпен, ілтипатпен, мейірбандықпен, көркемдік сұлулығымен қызықтырып, сыңғырлатып жаратқаны мәлім. Ойлау мен қарекет жасау үшін жаралған адамның тұлғасы, таратыңқырап айтқанда, оның қолынан, қиялынан, білімдарлығынан шыққан сәулет, сурет, мүсін, қолөнер, музыка, сөз өнерінің таңғажайып жәдігерлері, телегей-теңіз шынайы жан сырлары, ғылыми-шығар­машылық ғаламат жетістіктері өлшеусіз ғой. 

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу