Дін атын жамылған бүлдіргілер

Бейбіт, тыныш жатқан Сирияны соғыс өрті қаумалап, уысынан шы­ғармағалы біраз жылдың жүзі болды. Соғыс салдарынан мұнда ең ал­­ды­мен бейбіт халық зардап шегіп жатыр. Оның ішінде, әсіресе балалар мен әйелдерге, қарт адамдарға аса ауыр тиюде. Сан мыңдаған адам бас сауғалап, босқынға айналды. 

Егемен Қазақстан
11.09.2017 55

Бүгінде елдегі әлеуметтік-эконо­микалық ахуалдың ауыр екені өз алдына, «Ислам мемлекеті» (Қазақстанда тыйым салынған) деген қарулы құрылым содырлары Шам еліндегі ежел­гі ескерткіштерді жарып, қира­тып, бүлдіріп, әлемдік деңгейде баға жетпес тарихи құндылықтардың тас-тал­қанын шығарып жатыр. 

Мәселен, ДАИШ содырлары тек Пальмира қаласының ғана емес, бү­кіл Сирияның «бізде мынадай бар» деп көрсететін аса құнды көне ескерт­кіші – Триумфальды аркасын жарып жіберді. Әлемге кеңінен танымал биік­тігі 20 метрлік бұл ескерткіш импе­рия әскерінің бір ірі жеңісінің құрметіне біздің дәуірімізге дейінгі ІІ ғасырда тұрғызылған көрінеді.Әуелде ДАИШ содырлары тек діни тұрғыдан құнды саналатын ескерткіштерге көз алартып келсе, соңғы кездері олар мәдени мұра атаулыны бөліп-жармайтын болған. 

Күні бүгінге дейін «Ислам мем­лекеті» дейтіннің содырлары бас-аяғы 14 көне ескерткішті жойып жібер­ген деген ақпарат бар. Олардың бәрі де аса құнды жәдігерлер саналады. Араларында көне дәуірлік айтулы нысандардың бірі – Баалшамин және Бэла храмдары, «Аллат арыстаны» статуясы, көне Хомстағы шіркеу­лердің архитектуралық ансам­бльдері мен Ибн әл-Уалид мешіті, әске­рилердің Дамаскінің түбіндегі Маалюл қалашығындағы Мария қыздың статуя­сы, әулие Саркис пен Бахустың көне шіркеуі, 574 жылы салынған Сейднай монастырі, т.б. бар. 

Сондай-ақ ДАИШ террористері Мосул қаласындағы әлемге әйгілі архео­логиялық музейге, Алеппо қала­сында шоғырланған ортағасырлық базарларға, мешіттер мен медреселерге соққы берген болатын. Үкімет әскерлері мен ДАИШ содырлары арасындағы ұрыс салдарынан археологтар тапқан көне Ассирия қала­лары – Нимруд пен Дур-Шарукин жер­мен жексен етілді. Сирияның оңтүс­тігіндегі Бусра қаласында орын тепкен антикалық аса ірі амфитеатр айтарлықтай зардап шекті. Онда бейбіт кезеңде фольклорлық музыкалық фестивальдар өткізіліп келіпті. 

Тағылықта шек болмайды деген рас екен. ДАИШ баскесерлері Паль­мираның сақшысы, белгілі сирия­лық археолог әрі Пальмира музейінің директоры 82 жастағы Халед әл-Асаадты қинап өлтірген. Ең соңында басы алынған әл-Асаад өмірінің 50 жылдан астамын 2000 жылдық тарихы бар ежелгі мәдени ескерткіштерді көзінің қарашығындай сақтап, күзетуге арнаған екен. 

Бүгінде халықаралық қоғамдастық ДАИШ содырларының тағылық әре­кеттерін айыптап отыр. Өйткені обал мен сауаптың аражігін ажырат­қысы келмейтін, көздеріне қан толған қа­раулар барша адамзаттың, оның ішін­де мұсылмандардың да шын мәнінде аса құнды мұрасы болып кел­ген ежелгі мәдени және тарихи ескерт­кіштерді қиратып, барша әлемге өздерінің жиіркеніш тудыратын шын бет-бейнелерін айқын көрсетіп беруде. Кие, қасиет деген түсініктерден жұрдай тобырдың Шам еліндегі шатақ та жабайы әрекеттері жаға ұстатпай қоймайды. 

Террористердің уәждері де езуге еріксіз күлкі үйіреді. Олардың ұстанымынша, көне ескерткіштер шынайы ислам мәдениетінің идеологиясымен еш үйлеспейді. Сондықтан кез келген ескерткіштер мен бейнелерге тыйым салынуы тиіс. Өйткені адам баласы Құдайдан басқаның бәрін тәрк етуі керек, яғни қолдан идолдар жасауға мүлдем болмайды. Міне, содырлар осылайша ежелгі мәдени және тарихи ескерткіштерді қиратып, жою арқылы айналасына үрей таратып отыр. «Уахабизмнің» ішкі мәні мен мазмұны да осында жатса керек. 

Сонымен Сирияда адам қолымен жасалған көне де қайталанбас мәдени-тарихи ескерткіштер жойып жіберіліп жатыр. Бұған қоса, елді мекендер қирандыға айналды. Соғыс аяқталып, елде бейбіт өмір орнаған күннің өзінде талас-тартыстан титықтаған ел ес жи­ып, оларды қалпына келтіргенше, сөйтіп, халыққа қалыпты жағдай жа­сал­­ғанша да қанша уақыт, қаржы, күш-жігер қажет болады десеңші. 

Сонда мұның сұрауы кімнен деген заңды сұрақ туындайды. Елдерді іштен ірітуге мүдделі сыртқы күштер идео­логиялық, қаржылай және қарумен жан-жақты қолдау көрсетіп отырған тұста ДАИШ лаңкестерінің тамырына балта шабудың да оңайға түспейтіні анық.

Самат МҰСА,
«Егемен Қазақстан»
 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.09.2017

Абаев Қазақстан мен АҚШ президенттерінің телефонмен сөйлесуіне пікір білдірді

21.09.2017

Дәурен Абаев: ИЫҰ саммитінің мәртебесі ЕҚЫҰ саммитінен кем түспейді

21.09.2017

«Цифрлық Қазақстан» бағдарламасының маңызы зор - министр Абаев

21.09.2017

Ұлттық ұланның халықаралық турнирі басталды

21.09.2017

ОҚО-да ЭКСПО-2017 көрмесіне атсалысқан ерікті жастар марапатталды

21.09.2017

Астанада EXPO-2017 көрмесінің 16 «жасыл» жобасы іске асырылмақ

21.09.2017

«Kostanay Invest–2017» инвестициялық форумында 26  меморандумға қол қойылды

21.09.2017

Келер жылы мектеп бағдарламасына қоғам және дінтану сабағы енгізілуі мүмкін

21.09.2017

Қазақстанда қалайы өндіруге салық мөлшері азайтылмақ

21.09.2017

Біртанов МӘМС бойынша жиын өткізді

21.09.2017

Чемпиондар лигасының 2019 жылғы финалы Мадридте өтетін болды

21.09.2017

Жас журналистерге арналған жоба іске қосылды

21.09.2017

Студенттерге елордадағы хостелдерден жеңілдік ұсынылды

21.09.2017

«Zhangyru» корпоративтік оқыту» жобасына іріктеу басталды

21.09.2017

ЭКСПО-2017 Маңғыстау облысына қуатты серпін берді - Е.Тоғжанов

21.09.2017

Отбасылық еңбек өтілі 100 жылдан асқан ұстаздар марапатталды

21.09.2017

Құл-Мұхаммедтің төрағалығымен партиялық тыңдау өтті

21.09.2017

Мемхатшы әлеуметтік қамсыздандыру мәселесін талқылады

21.09.2017

Астана әуежайындағы автотұрақ бағасы арзандайды

21.09.2017

Сағынтаев экономика мәселелері жөніндегі Сараптама кеңесінің кезекті отырысын өткізді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қайрат ӘБІЛДИНОВ, «Егемен Қазақстан»

Сапасыз білім сан соқтырады

Спортшылардың «спорттық ғұ­мы­ры» қамшының сабындай қыс­қа. Жұрттың бәрі Головкиндей отыз­дың жуан ортасында жай оғындай жар­қылдап жүрмейді. Жасы келіп, күш-қуаты кемігенде боксшы қолғабын, фут­­болшы бутсысын шегеге іледі. Иә,­­ талай жылғы серігімен қош ай­­­тыс­қан ардагер спортшының қай-­қайсысы болса да «Әрі қарай не­ істеймін?» деген тағдыршешті сұрақ­қа түбі бір маңдай тірейді. 

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Өрелі өрен іздеймін

Халқымыз  «Ұлың өссе ұлық­ты­мен, қызың өссе қылықтымен ауылдас бол» деп бекер айтпаған. Өйткені, жа­ңа көктеп келе жатқан жас шыбық қа­тарына қарап бой түзейді, бір-бі­рінің ойын байытады немесе кері әсерімен қисық, қыңыр болып өсуіне де әсерін тигізеді. Қанатты сөз осындайларды көріп ой түйгеннен туса керек.

Ғалым ОМАРХАН, «Егемен Қазақстан»

Такси мен «тәбет»

Астанадағы автобустардың қыз­мет көрсету сапасы жайлы мақала шық­қан­нан кейін («Қоғамдық көлік және жолаушы мәдениеті», «Егемен Қазақ­стан», 7 қыркүйек, 2017 жыл) бірнеше оқырман хабарласып, «Так­сист болып бір-екі күн жұмыс істеп көріңізші, біраз мәселеге қанығар едіңіз» деп ой тастады. 

Жанат МОМЫНҚҰЛОВ, Сарапшы

Қазақстанның миссиясы айқын

Еліміздің сыртқы әлемдегі абы­рой-атағы мен халықаралық бе­делі жүзеге асырылып жатқан ірі­ бас­тамалар мен кең ауқымды іс-шаралардан көрініс тауып, өзі­нің тиісті бағасын алып отыр. 

Нәзира РАХМАНҚЫЗЫ, кинотанушы

Рухани айналымға түспеген фильмдер

Кино туралы сөз қозғалса, жұрттың назары әсіресе тарихи-биографиялық, комедиялық фильмдерге көбірек ауатыны белгілі. Қоғамдық пікір негізінен осы екеуінің айналасында өрбіп жатады. Қазіргі біздің жағдайы­мыз да дәл осындай. Оның себебі түсі­нік­ті ғой.  

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу