БҰҰ Балалар қоры: Бала тәрбиесінде әкенің орны бөлек

Мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының бірі – мектепке дейінгі тәрбие мен оқыту жүйесін дамыту. Еліміздің зияткерлік әлеуетінің болашағы үшін балаларға мектепке дейінгі сапалы білім беру мен балалардың қабілеттерін ерте жастан дамытудың қоғамдағы орны өте маңызды.

Егемен Қазақстан
14.09.2017 5374

Психолог мамандардың айтуынша, бала тәрбиесінде денсаулық күтімі, дұрыс тамақтану мен психологиялық-әлеуметтік және танымдық даму үйлесімділікпен іске асырылуы қажет. Бұл – бала өміріндегі шешуші кезең ғана емес, оның келешек психологиялық дамуына негіз болады.  Осы жағдайды ескере отырып, педагогтар мен ата-аналарға әдістемелік көмек көрсету мақсатында балаларды ерте жастан дамытуға арналған тәрбиелеу мен оқыту үдерісін ұйымдастыру бойынша БҰҰ балалар қоры мен халықаралық және отандық тәуелсіз сарапшылар келелі жиын өткізді. Басқосуға қатысушылар балаларды ерте жастан дамытуды халықаралық стандарт негізінде дамыту бойынша жетістіктері мен ұсыныстарын ортаға салды. Тұрғылықты жері мен әлеуметтік-экономикалық факторларға қарамастан барлық баланың сапалы қызметке қол жеткізудегі тең құқықтары туралы мәселе көтеріліп, ерекше күтімді қажет ететін балалар үшін инклюзивті білім беру ісіне айрықша назар аударылды.

БҰҰ балалар қорының балалар денсаулығын сақтау және қорғау бойынша кеңесшісі Бетина Шветхельм балаларды ерте жастан дамытуға арналған тәрбиелеу мен оқытудың кешенді бағдарламасы қолға алынып жатқанын жеткізді. Оның айтуынша, патронаттық жұмыстармен айналысатын команда әлеуметтік қамту алаңында жұмыс істейтін мамандар тобынан жасақталған. Олар балалардың жас ерекшеліктері мен даму деңгейін ескере отырып, ата-аналарға жүйелі қолдау көрсетеді. Әзірге Қызылорда қаласында іске асырылып отырған қанатқақты жобаға жергілікті тұрғындар ерекше қызығушылық танытып отырған көрінеді.

– Қызылордадағы сапарымызда патронаттық тәрбие беріп отырған бес отбасында болдық. Жұмыс тобы денсаулық сақтау, бала күтімі, дұрыс тамақтану жөнінде жүйелі кеңестер берді. Мұндай қамқорлық отбасыларға ұнаған сыңайлы. Патронаттық жүйеде қамқорлық көрсету бала денсаулығына қатысты медициналық көмекті қажет ететін отбасыларға ғана емес, баланың толық дамуына бірден бір қажет дүние. Ата-ана қамқорлығынсыз қалған балалар тәрбиесі бойынша Қазақстан Орталық Азия мен Шығыс Еуропада жетекші орында, – деген ол мұндай жұмыс істеу моделін ел аумағына кеңінен тарату мәселесі қарастырылып жатқанын жеткізді. Жаңа жобаны Қазақстан мен БҰҰ Балалар қоры бірлесіп іске асырып жатыр.

Туғаннан бастап үш жасқа дейінгі кезең – адам өмірінің ерекше сәті. Баланың дене бітімі мен ақыл-ойы, адамгершілік дамуының негізі қаланатын дәл осы жаста ересектердің балаларға беретін тәрбиесі мен білімі маңызды екені белгілі. Қазақстанда соңғы алты айда 3-5 жастағы балалар тәрбиесінде әкенің көңіл бөлуі 49 пайыздан 6 пайызға төмендеген болса, 1-14 жас аралығындағы балаларды күштеу шараларымен тәртіпке шақыру 49 пайыздан 52 пайызға артқан.

БҰҰ балалар қорының Балалар құқын қорғау бойынша үйлестірушісі Татьяна Адерихина нақ осы кезең бала дамуына ықпал ететін себепті, балалардың дене және психикалық дамуын толығымен қамтамасыз ететін кеңестер ата-аналарға ауадай қажет екендігін айтады.

– Біздің сарапшылардың ойынша, бала үш жасқа дейін отбасы тәрбиесін алуы керек. Осы себепті ата-аналардың дайындығын пысықтайтын бағдарлама қолға алынуы тиіс. Бала дамуындағы ерте жастан басталатын тәрбие мен күтімге байланысты ақпараттар аурухана, балабақша сияқты қоғамдық орындардан бастап, әлеуметтік желілер арқылы қолжетімді әрі қазақстандық әр отбасы үшін тегін болғаны дұрыс. Мұның экономикалық тиімділігі де дәлелденген. Сонымен бірге бала тәрбиесінде әкенің рөлі маңызды. Әке ықыласы мен назары бала дамуында тепе-теңдікте ұстайды, – дейді Т. Адерихина.

Соңғы 5 жылда елдегі балабақшалар саны екі есеге артқанын, оның ішінде жекеменшік балабақша ұйымының үлесі 20 пайыздан астам екенін ескерсек, балабақшадағы күн тәртібі мен ойын ортасын құру мен ұйымдастырудағы гигиеналық жағдайлар, әртүрлі аурулардың алдын алу педагогикалық үдерістердің маңызды құрамдас бөліктері болып отыр. Бала бойындағы танымдық белсенділік, әлемге құштарлық, өзіне деген сенім, адамдарға мейірімді қарым-қатынас, шығармашылық мүмкіндіктер, жалпы өмірлік белсенділік сияқты шешуші қасиеттерді қалыптастыру үшін тәрбиешілер, педагогтар, ата-аналар белгілі бір қарым-қатынас түрлері арқылы ықпал етеді. Балаларды ерте жастан тәрбиелеу мен оқытуды ұйымдастыру бойынша әдістемелік ұсынымдармен қамтамасыз ету алдағы уақытта нақты бағдарлама ретінде қолға алынбақ.

Ая ӨМІРТАЙ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.07.2018

Қызылордада қалалық аурухана жаңа құрылғылармен толықты

18.07.2018

Жалағаш ауданында күн электр станциясының құрылысы басталды

18.07.2018

Елімізде жеңіл автокөліктердің саны артты

18.07.2018

Ұлттық ұланның «Шығыс» өңірлік қолбасшылығы жас офицерлермен толықты

18.07.2018

Ханшалар киген қасаба

18.07.2018

Степ­ногорск қалалық тарихи-өлкетану музейі ашылды

18.07.2018

Алматыда Кореямен бірлескен клиника ашылды

18.07.2018

Шекара туралы толғау

18.07.2018

Қытай елінің айшықтары

18.07.2018

Тұманды сейілткен «Талан

18.07.2018

Мағжанның «Батыр Баяны»

18.07.2018

Жеткіншектер сауықтыру лагерінде өз-өзін жетілдіре түсті

18.07.2018

Жетісайдағы Бауыржан Момышұлы атындағы №6 мектеп-гимназия үздіктері көп үлгілі мектеп

18.07.2018

Семейлік оқушылар дін тарихын оқиды

18.07.2018

«Цифрлы Қазақстан» үлкен мүмкіндіктер сыйлайды

18.07.2018

Батыс Қазақстан облысында екі мектеп пайдалануға беріледі

18.07.2018

Жауын жастана жантайған Жабағы батыр

18.07.2018

Сынақтар шежіресінен сыр шертеді

18.07.2018

Әліпби – жазуымыздың іргетасы

18.07.2018

Малдәрігерлік қызмет уақыт талабына сай ма?

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ауыл шаруашылығын цифрландыру болашақтың баламасыз жолы

Әлем елдерінде қазіргі уақытта ауыл шаруашылығын цифрландыру қарқынды түрде жүріп жатыр. Уақыт өткен сайын бұл салада неше түрлі жаңа технологиялар пайда болып, олар жедел түрде өндіріске ен­гізілуде. Мәселен, Еуропадағы компания­лар енді егістік жағдайын зерттеумен ай­на­лысатын дрондарды да шығара бас­тады. Бұл машиналар фермерлердің егіс шы­ғымдылығын алдын ала болжап бі­лу­леріне жағдай туғызуда. Осы үдеріс ке­ңі­нен қанат жая келе, бүкіл ел бойынша әрбір егіс алқабының шығымдылығын күні бұрын анықтау мүмкіндігі пайда болатын көрінеді. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Аяқдоп аламаны аяқталды

Әлем чемпионаты – тағатсыздана күткен футбол тойы еді. Енді барлығы аяқталып, той тарқасымен біз де алған әсерімізбен бөлісе кетсек. Бұл біріншілік несімен есте қалмақ?

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Биографиялық фильмдердің бәсі биік болуы тиіс

Кейінгі кезде «Еуразия бірінші арнасынан» әйгілі кеңестік манекенші-модель, сән әлемінде «Кремльдің ең әдемі қаруы» және «Кеңестік Софи Лорен» атанған Регина Збарская туралы сериа­л көрсетіліп жатыр. Былай қарасаңыз, сән әлемінің кіндігі саналған Парижді тәнті еткен өмірі жұмбаққа толы сұлудың сол кездегі кеңестік қасаң қағидаларға сыймаған ғұмырын өзгеше қырынан бейнелеген қарапайым, бірақ кемел түсірілген Ресейдің кезекті киноөнімдерінің бірі. 

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Халық әнінің тоналу тарихы

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев «Бо­лашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағ­дарламалық мақаласында, жаңғыру елдің ұлттық-рухани тамырынан нәр ала алмаса, ол адасуға бастайды», деді. Елдің ұлттық-рухани тамыры дегеніміз не? Ол ха­лықты сан ғасырдан бері адастырмай, алып келе жатқан салт-дәстүрі, фольклоры, әні мен жыры. Осылардың ішінде әннің ұлт руханияты үшін орны айрықша. Дана Абай атамыз, «Ұйықтап жатқан жүрек­ті ән оятар, Үннің тәтті оралған мәні оятар» дегенді бекер айтқан жоқ.

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ормуз бұғазы жабылған жағдайда...

Осы айдың басында Иран Ислам Рес­публикасының президенті Хасан Рухани Швейцария еліне жасаған сапары кезінде мұнай импорттаушы мемлекеттер Иранның мұнайын сатып алмаған жағдайда Ормуз бұғазын жауып тастайтындарын мәлімдеді. Президенттің бұл мәлімдемесі АҚШ билігінің Иран мұнайын сатып алмауға өз одақтастарын ықтиярсыз көндіруге бағытталған қысымына байланысты болса керек.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу