БҰҰ Балалар қоры: Бала тәрбиесінде әкенің орны бөлек

Мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының бірі – мектепке дейінгі тәрбие мен оқыту жүйесін дамыту. Еліміздің зияткерлік әлеуетінің болашағы үшін балаларға мектепке дейінгі сапалы білім беру мен балалардың қабілеттерін ерте жастан дамытудың қоғамдағы орны өте маңызды.

Егемен Қазақстан
14.09.2017 5003

Психолог мамандардың айтуынша, бала тәрбиесінде денсаулық күтімі, дұрыс тамақтану мен психологиялық-әлеуметтік және танымдық даму үйлесімділікпен іске асырылуы қажет. Бұл – бала өміріндегі шешуші кезең ғана емес, оның келешек психологиялық дамуына негіз болады.  Осы жағдайды ескере отырып, педагогтар мен ата-аналарға әдістемелік көмек көрсету мақсатында балаларды ерте жастан дамытуға арналған тәрбиелеу мен оқыту үдерісін ұйымдастыру бойынша БҰҰ балалар қоры мен халықаралық және отандық тәуелсіз сарапшылар келелі жиын өткізді. Басқосуға қатысушылар балаларды ерте жастан дамытуды халықаралық стандарт негізінде дамыту бойынша жетістіктері мен ұсыныстарын ортаға салды. Тұрғылықты жері мен әлеуметтік-экономикалық факторларға қарамастан барлық баланың сапалы қызметке қол жеткізудегі тең құқықтары туралы мәселе көтеріліп, ерекше күтімді қажет ететін балалар үшін инклюзивті білім беру ісіне айрықша назар аударылды.

БҰҰ балалар қорының балалар денсаулығын сақтау және қорғау бойынша кеңесшісі Бетина Шветхельм балаларды ерте жастан дамытуға арналған тәрбиелеу мен оқытудың кешенді бағдарламасы қолға алынып жатқанын жеткізді. Оның айтуынша, патронаттық жұмыстармен айналысатын команда әлеуметтік қамту алаңында жұмыс істейтін мамандар тобынан жасақталған. Олар балалардың жас ерекшеліктері мен даму деңгейін ескере отырып, ата-аналарға жүйелі қолдау көрсетеді. Әзірге Қызылорда қаласында іске асырылып отырған қанатқақты жобаға жергілікті тұрғындар ерекше қызығушылық танытып отырған көрінеді.

– Қызылордадағы сапарымызда патронаттық тәрбие беріп отырған бес отбасында болдық. Жұмыс тобы денсаулық сақтау, бала күтімі, дұрыс тамақтану жөнінде жүйелі кеңестер берді. Мұндай қамқорлық отбасыларға ұнаған сыңайлы. Патронаттық жүйеде қамқорлық көрсету бала денсаулығына қатысты медициналық көмекті қажет ететін отбасыларға ғана емес, баланың толық дамуына бірден бір қажет дүние. Ата-ана қамқорлығынсыз қалған балалар тәрбиесі бойынша Қазақстан Орталық Азия мен Шығыс Еуропада жетекші орында, – деген ол мұндай жұмыс істеу моделін ел аумағына кеңінен тарату мәселесі қарастырылып жатқанын жеткізді. Жаңа жобаны Қазақстан мен БҰҰ Балалар қоры бірлесіп іске асырып жатыр.

Туғаннан бастап үш жасқа дейінгі кезең – адам өмірінің ерекше сәті. Баланың дене бітімі мен ақыл-ойы, адамгершілік дамуының негізі қаланатын дәл осы жаста ересектердің балаларға беретін тәрбиесі мен білімі маңызды екені белгілі. Қазақстанда соңғы алты айда 3-5 жастағы балалар тәрбиесінде әкенің көңіл бөлуі 49 пайыздан 6 пайызға төмендеген болса, 1-14 жас аралығындағы балаларды күштеу шараларымен тәртіпке шақыру 49 пайыздан 52 пайызға артқан.

БҰҰ балалар қорының Балалар құқын қорғау бойынша үйлестірушісі Татьяна Адерихина нақ осы кезең бала дамуына ықпал ететін себепті, балалардың дене және психикалық дамуын толығымен қамтамасыз ететін кеңестер ата-аналарға ауадай қажет екендігін айтады.

– Біздің сарапшылардың ойынша, бала үш жасқа дейін отбасы тәрбиесін алуы керек. Осы себепті ата-аналардың дайындығын пысықтайтын бағдарлама қолға алынуы тиіс. Бала дамуындағы ерте жастан басталатын тәрбие мен күтімге байланысты ақпараттар аурухана, балабақша сияқты қоғамдық орындардан бастап, әлеуметтік желілер арқылы қолжетімді әрі қазақстандық әр отбасы үшін тегін болғаны дұрыс. Мұның экономикалық тиімділігі де дәлелденген. Сонымен бірге бала тәрбиесінде әкенің рөлі маңызды. Әке ықыласы мен назары бала дамуында тепе-теңдікте ұстайды, – дейді Т. Адерихина.

Соңғы 5 жылда елдегі балабақшалар саны екі есеге артқанын, оның ішінде жекеменшік балабақша ұйымының үлесі 20 пайыздан астам екенін ескерсек, балабақшадағы күн тәртібі мен ойын ортасын құру мен ұйымдастырудағы гигиеналық жағдайлар, әртүрлі аурулардың алдын алу педагогикалық үдерістердің маңызды құрамдас бөліктері болып отыр. Бала бойындағы танымдық белсенділік, әлемге құштарлық, өзіне деген сенім, адамдарға мейірімді қарым-қатынас, шығармашылық мүмкіндіктер, жалпы өмірлік белсенділік сияқты шешуші қасиеттерді қалыптастыру үшін тәрбиешілер, педагогтар, ата-аналар белгілі бір қарым-қатынас түрлері арқылы ықпал етеді. Балаларды ерте жастан тәрбиелеу мен оқытуды ұйымдастыру бойынша әдістемелік ұсынымдармен қамтамасыз ету алдағы уақытта нақты бағдарлама ретінде қолға алынбақ.

Ая ӨМІРТАЙ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

24.10.2017

Су қоймасының беріктігіне екі ел де мүдделі

24.10.2017

«Нұрлы жол» бағдарламасына 2017 жылы 484,2 млрд тг бөлінген

24.10.2017

«Нұрлы жер» – баспаналы болудың елеулі мүмкіндігі

24.10.2017

Фариза феномені

24.10.2017

Қымызды тұңғыш зерттеген қазақ

24.10.2017

Адвокаттық көмек қайткенде қауқарлы болмақ?

24.10.2017

Рухани келісім – орнықты дамудың негізі

24.10.2017

Нәсіптің көзі атакәсіпте

24.10.2017

Ресми бөлім (24.10.2017)

23.10.2017

Бақытжан Сағынтаев жұмыс сапарымен Алматыға барды

23.10.2017

7 күнде «Сергектің» көмегімен 1300-ден астам бұзушылық анықталды

23.10.2017

Көкшетаулық каратэшілер ел чемпионатында 12 медаль жеңіп алды

23.10.2017

Моңғолия тауларында 10 альпинист қаза тапты, жетеуі іздестірілуде

23.10.2017

Атырауда заңнамалық актілерге енгізілетін өзгерістер талқыланды

23.10.2017

Қасым-Жомарт Тоқаев ЭЫДҰ бас хатшысымен кездесті

23.10.2017

Мың мезет (ой-отау)

23.10.2017

«Шынайы шымылдық» сахна сәнін келтірді

23.10.2017

Шыңғырлауда ұстазға ескерткіш орнатылды

23.10.2017

«Ата, мен қай тілде сөйлеп тұрмын?..»

23.10.2017

Лондон төріндегі қаламгер тойы

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Рухани келісім – орнықты дамудың негізі

Тәуелсіздігіміздің елең-алаңында, яғни осыдан ширек ғасырдан астам уақыт бұрын мемлекеттік дең­гей­де қабылданған шешімдер мен қол­ға алынған бастамалар өзі­нің өмір­шеңдігін көрсете отырып, қо­ға­мы­мыздың игілігіне айнала білді. Әсіресе қоғамды рухани келісімге үнде­ген, татулық пен береке-бірлігі­мізді арт­тыруға бағытталған сауатты да сали­қалы бастамалардың жөні бөлек.

Әйіп ЫСҚАҚ, биология ғылымдарының докторы, профессор

Нәсіптің көзі атакәсіпте

Халқымыз төрт түлік өсіруді атакәсіптің біріне, тіпті бірегейіне балаған. Тіршіліктің нәрі, көзі деп ұққан. Содан болар, ауыл адамдары амандасқанда «мал-жан аман ба?» деп хал-жағдай сұрасып жатады. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Қаржы жүйесіндегі тарихи шешім

Алпауыт ел Америка Құрама Штат­тары­ның экономикасы қазіргі кезде өз жарасын өзі жалап жазатын көк­жал қасқырға ұқсайды. Ол өзінің осы қасиетінің арқасында жазылмастай сыр­қатқа шалдыққан қазіргі қаржы ка­питализмнің ғұмырын барынша ұзартып келеді. Бүгінгі күні бүкіл әлемге билігін жүргізіп отырған ка­пи­тализмнің басты тірегі бастапқы кезде осы формациялық құрылыс­тың отаны әрі таратушысы болға­нымен соңғы жылдары барынша әлеу­меттене бастаған Еуропа емес, нарық­тық жолға түсіп, жедел байып келе жатқанымен Конфуций қағидасы бойынша мемлекетті әке деп қабыл­дап, бүкіл халық үшін одан әкелік қам­қорлық талап ететін дана Қытай емес, корпоративтік рухты ту етіп көтерген еңбекшіл Жапония мен Оңтүстік-Шығыс Азияның елдері емес, нақ осы АҚШ-тың өзі болып отырғандығын біраз жұрт жақсы біледі.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Онлайндағы жұңғо жұрты

Қытай. Жан-жақтан ағылған адамдар мен көлік ағысы толас­тар емес. Бағдаршамның қызыл шамына тоқтаған көлікте отырып, жан-жағыңды бағдарлайсың. Сіз отырған көлікке жапсарласа, бірінен соң бірі жапырлап велосипед мінген жолаушылар сы­наласып тоқтап жатыр. Ал жол жүруге рұқсат берілгенде бей­не құмырс­қалар тəрізді өре жөнелген қос дөңгелекті көлік­ке отыр­ған­дардың шеруін көр­гендейсіз. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Кімді тұлға тұтамыз?

Баяғының жастарына «Мен өмір­ден өзімді іздеп жүрмін» деп сөйлеу тән болатын... Жақында Америкада оқып жүрген қазақ­стандық жас өреннің пікірін тыңдап көруге тура келді.

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу