«Жібек жолындағы» әдеби керуен

Жуырда Қытайдың Шэньси провин­ция­­сындағы Сиань қаласында «Жі­бек жолы» IV халықаралық мәдени фес­­тивалі өтті. Фестиваль аясын­да тұң­­­ғыш рет Қазақстан мен Қытай жа­­­зушыларының симпозиумы ұйым­дас­­тырылды. 

Егемен Қазақстан
25.09.2017 2242

Солтүстік-Батыс университеті өткізген шараға 130-дан астам қалам­гер қатысты. Қазақстандық делегацияны белгілі жазушы, Қа­зақстан ұлттық кітап палатасының директоры Әлібек Асқар бас­тап барды. Қытай тарапынан Жа­зушылар одағының вице-пре­зиденті, Шаньси жазушылар қо­ғамының төрағасы Хан Кэ, Жа­­зу­шылар одағына қарасты «Әлем әдебиеті» журналының бас редакторы Му Дао, Қытайдың Қа­зақстандағы бұрынғы елшісі Яо Пэйшэн және Ван Сяоюй, Ван Фэньлин, Ду Вэньцзюань, Хун Кэ, Ма Юйчэнь, Ян Чанцзюнь, Сянь Лэмоу сияқты көрнекті жазушылары, Литен Шау сияқты тарлан тарихшылары және Солтүстік-Батыс университетінің басшылығы мен профессорлары, студенттері қатысты. Қытайдағы көне оқу орындарының бірі саналатын Солтүстік-Батыс университетінің ректоры Го Лихун мен «Жібек жолы» институтының жетекшісі Лу Шаньбин қазақстандық делегацияны жылы қабылдады.

Шэньси провинциясы білім бас­қармасы бастығының орынбасары Ван Цзыгуй Қытайдың «Жібек жолы» экономикалық белдеуі» бас-
тамасы мен Қазақстандағы «Нұр­лы жол» бағдарламасының екі­ ел арасындағы мәдени байла­ныс­тарды арттырудағы рөлін ерек­ше атап өтті. «Бұл Қытай мен­ ­Қазақстан халқының арман-мүд­­делерін мейлінше жақсырақ түсі­ну­ге мүмкіндік береді деп сенемін», деді ол.

Симпозиум барысында қазіргі әдебиеттің хал-ахуалы мен өзекті мәсе­лелері сөз болды. Төрт күн бойы жазушылар өз туындыларымен бөлісіп, заманауи әдебиеттің рө­лі, оның халықтар арасындағы байланысқа әсері жайында сөз қозғап, ой-пікірлерін ортаға салды. Сондай-ақ қазақ әдебиеті мен қытай әдебиетінің арасындағы байланыс пен ықпалдастық туралы әңгімелесіп, алдағы жоспарымен бөлісті. Симпозиум нәтижесінде екі ел жазушыларының арасында жаңа мәдени байланыс орнады, алдағы әріптестікке жол ашылды. Айталық, еліміздің Ұлттық мем­лекеттік кітап палатасы мен Солтүстік-Батыс Жібек жолы уни­­верситеті өзара әріптестік туралы меморандумға қол қойды. Меморандумда екі жақтың жазушылары үшін де маңызды әрі пайдалы болған симпозиумды тұрақты түрде өткізіп отыру туралы шешім қабылданды. Аталған шараны ал­дағы жылда да жалғастыру туралы ұсыныстар қызу қолдау та­­­уып, екі ел жазушыларының әдеби шығармалары жарық көріп отыратын веб-сайт ашылатын болды. Сондай-ақ аударма мәселесін қолға алу да маңызды болмақ. Өйткені осы уақытқа дейін қа­зақ жазушыларының арасынан қытай тіліне аударылғаны аз. Ертеректе Абайдың қара сөздері, М.Әуезовтің «Абай жо­лы» эпопеясы, С.Мұқановтың «Бо­та­гөз» романы, кейінгі кезде М.Мақатаевтың өлеңдері, Р.Отарбаевтың әңгімелер мен повестер жинағы, Н.Келімбетовтің «Үміт үзгім келмейді» атты шығармасы, Мұхтар Шаханов пен Шыңғыс Айтматовтың «Құз басындағы аңшының зары» атты сұх­баты аударылған. Ал қытай жазушыларынан қазақ тіліне Конфуций, Лу Синь, Ба Цзинь сынды үлкен жазушылардың туын­дылары тәржімаланды. Алайда бұл кітаптардың барлығы орыс ті­лі арқылы аударылғаны белгілі. Түп­нұсқадан аударылғаны – Нобель сыйлығының лауреаты Мо Янның шығармалары ғана. Қазіргі кезде қытай жазушыларының шығармаларын қазақ тіліне түп­нұсқадан тікелей аударуға мүм­кіндік туды. Сол сияқты қазақ жа­зушыларының шығармалары да миллиардтан асқан оқырманы бар қытай тіліне аударылып жатса, әдебиеттегі жаңа көкжиектер ашылар еді. 

Екі елдің жазушылары осы сияқты мәселелер төңірегінде кеңінен әңгімелесті. Сапалы аудармашылар дайындау мәселесі де назардан тыс қалған жоқ. Қазір заманауи Қытай жазушыларынан бірді-екілі аударма жасап жүргендер бар. Олардың кейбірі оқырман тарапынан жылы пікірге ие болып та жатыр. Алайда бұл аудармалар сыншылардың тезінен өтіп, әдеби ортада толық мойындалған аудармалар емес. Қуанарлығы, елімізде қытай тілін жетік меңгерген, Қытайдың жоғары оқу орындарында оқыған қаламгерлер баршылық. Аударма мәселесінде Қытайдағы қазақ диаспорасында тұрып жат­қан қаламгерлердің, атамекенге оралған қазақ жазушыларының көмегіне жүгіну де орынды болмақ. Аударылған шығармалардың таралымы да басты мәселелер қатарында қарастырылды. «Жібек жолы әдебиеті» тақырыбында жаңа, кесек туындыларды шығару мақсатында екі елдің де жазушыларын «Нұрлы жол» экономикалық саясатын «Бір белдеу – бір жол» ұранымен ұштастырып жаза білген жазушыларды ынталандыру туралы шешім қабылданды. Қытай-қазақ жазушылары шығар­маларының жыл сайынғы жинағын шығару қолға алынбақ. 

Ежелден үздіксіз қарым-қаты­наста болған Қытай мен Қазақстан арасындағы мәдени байланыс­тар ежелгі «Жібек жолын» қайта жаң­ғыртып жатқан екі елдің арасындағы алтын көпір болары анық. Демек «Жібек жолында» әдеби шығармалар керуені көш түзейді деген сөз. 

Бану ДӘУЛЕТБАЕВА

АЛМАТЫ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

16.08.2018

Азиада-2018: су добынан Қазақстан қыздар командасы қытайлықтардан ұтылды

16.08.2018

Футболдан УЕФА суперкубогының финалы Ыстамбұлда өтеді

16.08.2018

Партия өкілдері «Ақтау теңіз портының» жұмысымен танысты

16.08.2018

Нұрлан Ноғаев: «Мектеп сауда орны емес»

16.08.2018

Мәулен Әшімбаев Астанада партиялық жобалардың жүзеге асырылу барысын тексерді

16.08.2018

Астанада «Таңғажайып Қытай» атты фотокөрме ашылды (ФОТО)

16.08.2018

АҚШ-тың әйгілі кәсіпқой боксшысы Рой Джонс Рудныйда рэп оқыды

16.08.2018

«II Абай оқулары» жеңімпаздарын марапаттау рәсімі өтеді

16.08.2018

4 қыркүйекте Пәкістанда президенттік сайлау өтеді

16.08.2018

Нұрғали ОРАЗ. «Соавтордың» соры

16.08.2018

Түркістан облысында «Бұ­л – біздің таулар!» фес­­тивалі өтті

16.08.2018

Илья Ильиннің бала күнінен естелік

16.08.2018

«Қызыл сызықтан» асқандар қадағалана ма?

16.08.2018

Футболдан Қазақстан құрамасы ФИФА рейтингінде бір сатыға жоғарылады

16.08.2018

Абай ауылы алған асулар

16.08.2018

Ажал аузынан аман қалған

16.08.2018

«Қазақфильмнің» жүзден астам кинокартинасы ТМД мен Шығыс Еуропаның ірі видеосервисіне шықты

16.08.2018

Үстел теннисшілерінің әлемдік рейтингі жаңартылды

16.08.2018

Қостанайда Қытай тракторлары құрастырылады

16.08.2018

Головкин мен «Канело» 26 тамыз күні Лос-Анджелесте ашық жаттығу өткізеді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Ертеңгі ұрпақтың да еншісі бар

Қойнауы құт қазақ жері тәуел­сіз­дігі­міздің ширек ғасырдан асқан шежіресінде ел экономикасын тұралап қалу қасіретінен сақтап келеді. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Мәдениетке мән берсек...

Үйіміздің жанындағы азық-түлік сататын дүңгіршекке соңғы кезде сатушы құтаймай-ақ қойды, жиі-жиі ауысады. Бұрын тіпті мұнда сатушы қыздардың Павлодардан қатынап істейтінін естіп-біліп жүретінбіз. «Екі апта Астанада сауда жасасақ, екі апта бала-шағамыздың қасында болғанға мәзбіз. Ауылдан қалаға қатынап істеудің азабы мен машақаты мұндайды бастан өткізген адамға ғана мәлім. 

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Арбамен қоянға жетер» күн қайда?

1998 жылы Kodak фирмасында 170 мың адам жұмыс істеген екен және әлем бойынша саудаланған фотоқағаздың 85 проценті дәл осы фирманың үлесіне тиген. Небәрі бірнеше жылдың ішінде олардың бизнес-моделі жойылып, фирма банкрот болған. Бұл нені білдіреді?

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Аграрлық саладағы болашақ мамандықтар

Сарапшылардың болжамдарына қарағанда, әлемдік аграрлық салада 15-20 жылдың ішінде революциялық өз­герістер жүзеге асырылады. Жаңа тех­нологиялардың шапшаң қарқынмен дамуы, ғарыш кеңістігін игеруге көптеген елдердің құлшыныс танытуы, гендік инженерия ықпалының күшеюі, азық-түлікке сұраныстың артуы, бос жатқан жерлердің азаюы секілді факторлар әлем бойынша жаңа технологиялармен қаруланған жаңа тұрпатты ауыл ша­руашылығын қалыптастырады. Сөйтіп ауыл шаруашылығы өзгерістерге барынша баяу бейімделетін ең консервативті сала деген бұрынғы түсініктің көбесі сөгіледі.

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Бесінші саммит және Каспий «бестігі»

Кеше Ақтау қаласында Каспий маңы мем­лекеттері басшыларының Бесінші саммиті өтті. Аса маңызды халықаралық жиынға Қазақ­станның, Ресейдің, Әзербайжанның, Иранның және Түрікменстанның президенттері қатыс­ты. Тараптар Каспий теңізінің құқықтық мәрте­бесі, теңізде экономика, көлік-транзит, эколо­гия, қауіпсіздік және басқа да салалар бойын­ша ынтымақтастық орнату мәселелерін талқылады. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу