«Жібек жолындағы» әдеби керуен

Жуырда Қытайдың Шэньси провин­ция­­сындағы Сиань қаласында «Жі­бек жолы» IV халықаралық мәдени фес­­тивалі өтті. Фестиваль аясын­да тұң­­­ғыш рет Қазақстан мен Қытай жа­­­зушыларының симпозиумы ұйым­дас­­тырылды. 

Егемен Қазақстан
25.09.2017 1962

Солтүстік-Батыс университеті өткізген шараға 130-дан астам қалам­гер қатысты. Қазақстандық делегацияны белгілі жазушы, Қа­зақстан ұлттық кітап палатасының директоры Әлібек Асқар бас­тап барды. Қытай тарапынан Жа­зушылар одағының вице-пре­зиденті, Шаньси жазушылар қо­ғамының төрағасы Хан Кэ, Жа­­зу­шылар одағына қарасты «Әлем әдебиеті» журналының бас редакторы Му Дао, Қытайдың Қа­зақстандағы бұрынғы елшісі Яо Пэйшэн және Ван Сяоюй, Ван Фэньлин, Ду Вэньцзюань, Хун Кэ, Ма Юйчэнь, Ян Чанцзюнь, Сянь Лэмоу сияқты көрнекті жазушылары, Литен Шау сияқты тарлан тарихшылары және Солтүстік-Батыс университетінің басшылығы мен профессорлары, студенттері қатысты. Қытайдағы көне оқу орындарының бірі саналатын Солтүстік-Батыс университетінің ректоры Го Лихун мен «Жібек жолы» институтының жетекшісі Лу Шаньбин қазақстандық делегацияны жылы қабылдады.

Шэньси провинциясы білім бас­қармасы бастығының орынбасары Ван Цзыгуй Қытайдың «Жібек жолы» экономикалық белдеуі» бас-
тамасы мен Қазақстандағы «Нұр­лы жол» бағдарламасының екі­ ел арасындағы мәдени байла­ныс­тарды арттырудағы рөлін ерек­ше атап өтті. «Бұл Қытай мен­ ­Қазақстан халқының арман-мүд­­делерін мейлінше жақсырақ түсі­ну­ге мүмкіндік береді деп сенемін», деді ол.

Симпозиум барысында қазіргі әдебиеттің хал-ахуалы мен өзекті мәсе­лелері сөз болды. Төрт күн бойы жазушылар өз туындыларымен бөлісіп, заманауи әдебиеттің рө­лі, оның халықтар арасындағы байланысқа әсері жайында сөз қозғап, ой-пікірлерін ортаға салды. Сондай-ақ қазақ әдебиеті мен қытай әдебиетінің арасындағы байланыс пен ықпалдастық туралы әңгімелесіп, алдағы жоспарымен бөлісті. Симпозиум нәтижесінде екі ел жазушыларының арасында жаңа мәдени байланыс орнады, алдағы әріптестікке жол ашылды. Айталық, еліміздің Ұлттық мем­лекеттік кітап палатасы мен Солтүстік-Батыс Жібек жолы уни­­верситеті өзара әріптестік туралы меморандумға қол қойды. Меморандумда екі жақтың жазушылары үшін де маңызды әрі пайдалы болған симпозиумды тұрақты түрде өткізіп отыру туралы шешім қабылданды. Аталған шараны ал­дағы жылда да жалғастыру туралы ұсыныстар қызу қолдау та­­­уып, екі ел жазушыларының әдеби шығармалары жарық көріп отыратын веб-сайт ашылатын болды. Сондай-ақ аударма мәселесін қолға алу да маңызды болмақ. Өйткені осы уақытқа дейін қа­зақ жазушыларының арасынан қытай тіліне аударылғаны аз. Ертеректе Абайдың қара сөздері, М.Әуезовтің «Абай жо­лы» эпопеясы, С.Мұқановтың «Бо­та­гөз» романы, кейінгі кезде М.Мақатаевтың өлеңдері, Р.Отарбаевтың әңгімелер мен повестер жинағы, Н.Келімбетовтің «Үміт үзгім келмейді» атты шығармасы, Мұхтар Шаханов пен Шыңғыс Айтматовтың «Құз басындағы аңшының зары» атты сұх­баты аударылған. Ал қытай жазушыларынан қазақ тіліне Конфуций, Лу Синь, Ба Цзинь сынды үлкен жазушылардың туын­дылары тәржімаланды. Алайда бұл кітаптардың барлығы орыс ті­лі арқылы аударылғаны белгілі. Түп­нұсқадан аударылғаны – Нобель сыйлығының лауреаты Мо Янның шығармалары ғана. Қазіргі кезде қытай жазушыларының шығармаларын қазақ тіліне түп­нұсқадан тікелей аударуға мүм­кіндік туды. Сол сияқты қазақ жа­зушыларының шығармалары да миллиардтан асқан оқырманы бар қытай тіліне аударылып жатса, әдебиеттегі жаңа көкжиектер ашылар еді. 

Екі елдің жазушылары осы сияқты мәселелер төңірегінде кеңінен әңгімелесті. Сапалы аудармашылар дайындау мәселесі де назардан тыс қалған жоқ. Қазір заманауи Қытай жазушыларынан бірді-екілі аударма жасап жүргендер бар. Олардың кейбірі оқырман тарапынан жылы пікірге ие болып та жатыр. Алайда бұл аудармалар сыншылардың тезінен өтіп, әдеби ортада толық мойындалған аудармалар емес. Қуанарлығы, елімізде қытай тілін жетік меңгерген, Қытайдың жоғары оқу орындарында оқыған қаламгерлер баршылық. Аударма мәселесінде Қытайдағы қазақ диаспорасында тұрып жат­қан қаламгерлердің, атамекенге оралған қазақ жазушыларының көмегіне жүгіну де орынды болмақ. Аударылған шығармалардың таралымы да басты мәселелер қатарында қарастырылды. «Жібек жолы әдебиеті» тақырыбында жаңа, кесек туындыларды шығару мақсатында екі елдің де жазушыларын «Нұрлы жол» экономикалық саясатын «Бір белдеу – бір жол» ұранымен ұштастырып жаза білген жазушыларды ынталандыру туралы шешім қабылданды. Қытай-қазақ жазушылары шығар­маларының жыл сайынғы жинағын шығару қолға алынбақ. 

Ежелден үздіксіз қарым-қаты­наста болған Қытай мен Қазақстан арасындағы мәдени байланыс­тар ежелгі «Жібек жолын» қайта жаң­ғыртып жатқан екі елдің арасындағы алтын көпір болары анық. Демек «Жібек жолында» әдеби шығармалар керуені көш түзейді деген сөз. 

Бану ДӘУЛЕТБАЕВА

АЛМАТЫ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

11.12.2017

Алматыда «Чунцин келбеті» көрмесі ашылды

11.12.2017

 Петропавлдық сот орындаушылар балаларды анасына күштеп әперді

11.12.2017

Дін тақырыбын жариялау бойынша журналистерге арналған тренинг өтті

11.12.2017

Астанада Қайырымдылық ұйымдар өкілдері мен донорлардың республикалық форумы өтті

11.12.2017

Павлодарда құжаттарды цифрландыру жұмыстары басталды

11.12.2017

Петропавлда «Алаш» партиясының 100  жылдығына  арнап көрме ашылды

11.12.2017

Баянауылда Мырзашоқы тау шаңғы кешені салынуда

11.12.2017

Петропавлда әлем чемпионатының қола жүлдегері жансақтау бөлімінде жатыр

11.12.2017

Мемлекет басшысы бірқатар тағайындаулар жасады

11.12.2017

Путин Сириядан Ресей әскерін шығармақ

11.12.2017

Нью-Йорктің орталығында жарылыс болды

11.12.2017

Назарбаев Парламент Сенатының отырысына қатысты

11.12.2017

Калифорнияда алапат өрттен 200 мың адам зардап шекті

11.12.2017

«Астана» Еуропа лигасында «Спортингпен» кездесетін болды

11.12.2017

Чемпиондар лигасының 1/8 финалындағы қарсыластар анықталды

11.12.2017

Бас прокурор тағайындалды

11.12.2017

Жоғарғы Сот төрағасы тағайындалды

11.12.2017

Бүгін «Астананың» Еуропа лигасындағы қарсыласы белгілі болады

11.12.2017

ШҚО Бесқарағай ауданына жаңа әкім тағайындалды

11.12.2017

Этномәдени бірлестіктер елорданың мерейтойына атсалысады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

«Отты нүктелер». Опат болған журналистер

Аумалы-төкпелі мына заманда бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері – журналистердің қызметтерін атқаруы барысында қапыда қаза табуы жиілеп кетті. Тіпті алаңдатарлық жағдайға жетті. Халықаралық журналистер федерациясының мәліметтері бойынша, 1990 жылдан бері 2350-ден астам журналист өздерінің міндетін орындау кезінде қаза тауыпты.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Елес пен белес

«Аш бала тоқ баламен ойнамайды» деген аксиомаға айналған қағида бар. Бүгінде еліміздің экономикасы еңсе тіктеп, халықтың әл-ауқаты жақсарса, басқа елдер Қазақстанды терезесі тең әріптес санауға көшсе, оған жеріміздің астындағы мол қазба байлық­тың, сол байлықты кәдеге жарата алғанымыздың зор ықпалы тигені анық. 

Талғат СҮЙІНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Астана мен Алматы арасында «222»-нің азабы бар

Көлігінің доңғалағы тақтайдай асфальт жолға түскенде көңілінің дом­бырасы күй ойнап қоя беретін жүр­гізушінің жайын кім ұғар, шіркін?! Бұл жұмыр басты пендеңіз жыл­дамдыққа неге сонша құмар болды екен?! Ат жалын ұстап желмен жа­рыс­қан ата-бабадан жұққан, қанға сің­ген қасиет-ау, пай-пай... 

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Кеңшілік» пен «кемшілік»

Ертеректе ел жаққа барғанымда бір жолдас жігіттің үйінде болғаным бар. Сонда әлгі жолдасым әңгіме ара­сында өзінің талай жыл қоңсы тұ­рып келе жатқан көршісіне деген ре­нішін айтты. Мәселе қалай болған дейсіздер ғой.

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Қазақстанның жаһандық жауапкершілігі арта түсті

Жақында Минскіде Ұжымдық қауіпсіздік туралы шартқа (ҰҚШҰ) қол қойылғанына 25 жыл, ал осы келісім негізінде оның ұйым ретінде құрылғанына 15 жыл толғанына байланысты мерейтойлық сессия өтті. ҰҚШҰ-ның бас органы – Ұжымдық қауіпсіздік кеңесінің осы алқалы жиынында еліміздің аталған аймақтық ұйымға келер жылы төрағалық ететі­ні белгілі болды.

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу