Өркениеттік таңдау өрісі

Ұлтымыздың латын әріптаңбалы жа­ңа әліпбиінің жасалуы – рухани жаң­ғы­ру­дың басты темірқа­зығы. Ұлттық сана­ның кемелденуі мен білім көкжиегінің кеңеюі. Латын әліпбиі арқылы алаштың ана тілін алты құрлыққа танытуға бетбұрыс жасап отырмыз. Саяси маңызы бар тарихи сәтке куә болу бақыты бұйырған азамат ретінде мен осыған қуанамын. 

Егемен Қазақстан
28.09.2017 2068

Латынға оралу, әліпбиді жа­ңарту – ұлттық мәселе. Саяси-мәдени, лингвистикалық, әлеу­меттік, экономикалық, тағы басқа тұстары бар латын әліп­биіне көшу туралы Елба­сы­ның шешімін жоғары бағалай­мыз, қолдап қуаттаймыз. Бола­шақтың тұтқасы – ұрпақтың мақ­танышына айналар бұл қа­дам жаңа өмірге бастар баспалдақ. Қа­зақ елінің білім, ғы­лым сала­сындағы ұлттық ұста­нымы, өмір­лік қолтаңбасы. 

Елбасы Нұрсұлтан Әбіш­ұлы Назарбаевтың 2006 жы­лы Қазақстан халқы Ассам­блея­сының ХІІ сессиясында: «Латын әліпбиін қарайтын кез келді. Қалай болғанда да, латын әліпбиі бүгінде телекоммуникациялық салаларда басымдыққа ие болып отыр. Ма­ман­дар осы мәселені зерт­теп, нақты ұсы­ныс­­тарын жасауы тиіс», – деген болатын. Осы тұжырымнан-ақ латын әліп­биіне көшу мәселесі тәу­ел­сіздік алған сәттен бері кө­кей­кесті болғанын айқын аңға­рамыз. 

Н.Ә.Назарбаев «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағдарламалық мақа­ла­сын­да өзекті тапсырмалар берді, бағыт айқындалды. Қазақ халқының рухани құнды­лық­тарын дәріптеп насихаттау, оны түгендеп саралау, заман талабын ескере оты­рып дамы­туға арналған келе­лі ойларды бүгінгі күні қазақ елі бой­тұмар тұтынады.Ұл­тын сүйген Елбасының бұл мақа­ласы са­наға сілкініс сыйлап, ойға тағ­дыр­шешті қозғау салды.
Халық латын графикасына негізделген ұлттық әліпбиіміздің жасалуын ұлы жаңалық деп қа­былдады. Ұсынылған әліпбидің қызу талқыға салынуы да ха­лықтың болашаққа бейжай қарай алмайтынын көрсетті. Бұл – сүйсінерлік іс.

Жаңа әліпби – түркі тiлдес халықтардың тарихи мұражайын ортақ мәдени мұраға айналдыра отырып, кедергісіз тура жолмен әлемдiк ақпараттық кеңiстiкке енуге мүмкіндік беретін негізгі құрал. Ұлтты, мемлекетті бірік­ті­ретін алып күш.

Жаңа әліпбиге өту – өрке­ниеттік таңдау. Түркі тілдес ел­дерді жақындастыратын ма­ңызды шешім. Латын графикасына өту дегеніміз қазақ тілін таңбалау. Латын әліпбиі қол­­да­нысқа енсе тіл өзгеріске ұшы­райды деген жаңсақ пікір – аңғал­дық. Ұлттық дамудың ұлағат­ты үлгісі саналатын бұл реформа сананы жаңғыр­ту ғана емес, білімділікке ұмты­лу. Ұлт тарихындағы ұлы белесте бірлік танытып, қазақ халқының кемеңгер ұлт екенін көрсету бәрімізге асқақ мәртебе. Бабалар батасы дарыған, ата ама­натын арқалаған келесі ұрпақ­­қа қажымас, таусылмас қа­зына сый­лағанымыз аға ұрпаққа абырой. Ол қазына – латын әліпбиі. 

Бұл істе күдікке бой алдыр­май, шуақты үмітке орын бергеніміз жөн. Ана тiлiмiз – бiздiң рухани түпқазығымыз. Тiлiмiздiң халықаралық деңгей­де биiк мәртебеге ие болуы – елi­мiздiң өсіп-өркендеуі. Латын әлiп­биiне ауыса отырып қазақ өз руханиятының тiзгiнiн өзi ұс­тайды. Бұл бағасы жоқ, теңдессіз құдірет. Бiр әлiпби, бiр тiл. Аңсаған арман қол созым жерде. 

Келісім түбі келелі іс екенін ескерсек, ұлттық ортақ мүддеде бірігуіміз шарт. Елбасы ұсынған бұл шешім біз үшін тағдырлы бетбұрыс. Қазақ халқы Пре­зиденттің көрегендігіне сай болып, іс-әрекетін ширатып, үміт артқан жастар білімпаздыққа іскерлікпен ұмтылып, бүгіннен бастап латын әліпбиін игеруге кірісуі абзал. Ертеңгі күні жаңа әліпби ресми қабылданғанда бар қазақ латын әліпбиін қолданысқа енгізуге сақадай сай болуы керек. Бұл жауапкершілік біз үшін азаматтық парыз.

Оңалбай АЯШЕВ, 
Оңтүстік Қазақстан мемлекеттік педагогикалық институтының ректоры,
педагогика ғылымдарының докторы, профессор

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.04.2018

Мектеп оқушылары «Егеменде» болды

22.04.2018

Бақытжан Сағынтаев Қырғызстанның жаңа тағайындалған премьер-министрімен телефонда сөйлесті

22.04.2018

Астанада тұрғын үйлерді басқарудың онлайн–жүйесі әзірленуде

22.04.2018

Оралда төртінші мәрте «Ашық әкімдік» шарасы өтті

22.04.2018

Алматыда дәстүрлі қайырымдылық марафон өтуде

22.04.2018

Әзербайжан парламенті елдің жаңа үкімет басшысын бекітті

22.04.2018

Астанадағы сенбілікке 140 мыңнан астам қалалық қатысты

22.04.2018

Қостанайда мемлекеттік қызмет аллеясы болады

22.04.2018

Мақтарал аудандарында абаттандыру жұмыстары жүріп жатыр

22.04.2018

Қостанайда болашақ жаңа қаланы дамыту ісі қаралды

22.04.2018

Оралда өрт қауіпсіздігін сақтамаған ойын-сауық және сауда орталығы бір айға жабылды

22.04.2018

Қостанай облысында 21-ші цифрлы  технологиялық IT кабинет ашылды

22.04.2018

Қырғызстанда жаңа премьер-министр сайланды 

20.04.2018

«Smart Zholy» бағдарламасының үздік стартап жобалары анықталды

20.04.2018

23-26 мамыр күндері Астанада «KADEX - 2018» көрмесі өтеді

20.04.2018

Денсаулық сақтау министрі Орал қаласында

20.04.2018

Заңнамаға архив ісі мәселелері бойынша өзгерістер қаралды

20.04.2018

Дубайдағы инвестициялық кездесуде ОҚО-ның инвестициялық өсу драйвері зерттелді

20.04.2018

Ақтөбеде зиянды қалдықтар тасқыны толастар емес

20.04.2018

ТҮРКСОЙ Шыңғыс Айтматов жылын ашты

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Кісілік әліппесі

Жер бетінде сонау да сонау көз жеткісіз, көңіл сенгісіз небір ықылымдардан бері жасап келе жатқан заты адам баласының ең зарлы мақсаты не десе, ол – адам болу дер едік. Түр-сипатыңмен, тәніңмен ғана емес, жаныңмен, алпыс екі тамырыңдағы қаныңмен, бүкіл болмыс-бітіміңмен. 

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Ауылдарды сақтаудың амалы қайсы?

Ауыл халқы азайып барады. Неге? Ешкім­ге ештеңенің керегі жоқ болып кеткен бүгінгідей заманда ол жағын ойлап бас қатырып жатқан да бірде-бір жан жоқ. Бар айтатын уәждері – урбанизация. Бір есептен ол да дұрыс шығар. Қалаларға қарай жа­қындаса ауыл қазақтары да өркениетті өмір­ге араласады, өзгелермен бірге қазіргі за­ман­­ның игіліктеріне ортақтасады. Бірақ... 

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Қайырымдылық көмектің қайыры болады

Табиғат апатына немесе соғыс, қарулы қақтығыс салдарынан күйзеліске ұшырап, аштыққа, босқыншылыққа тап болған елдерге қайырымдылық көмек көрсету – халықаралық қоғамдастықтың игі шарала­ры­ның бірі. БҰҰ-ның Халықаралық соты ондай көмектердің азық-түлік, киім, дәрі-дәрмек түрінде болуын, қару-жарақ түрінде берілмеуін қатаң бекіткен.

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Тағам сыры: аурудың алдын алу мүмкін бе?

«Ас – адамның арқауы» деп кішкен­тай­ымнан естіп өскен адам ретінде, та­мақ жемесе адамның күші болмайды, жұ­мыс істеуге, өмір сүруге энергиясы жетпейді деп ойлайтынмын.  Бірақ ас­тың да асы бар, оның пайдасы мен зияны туралы шы­найы да, өтірік те, ойдан құрас­ты­рыл­ған да әңгімелерді көп естіп, кейде білмегендіктен сеніп те қалып жүреміз.

Талғат СҮЙІНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Алматы: Шағын ауданның астарлы ақиқаты

Алматыда аты жоқ, бірақ, нөмір­­­лен­­ген 12 шағын аудан бар. Шын­туай­­тында, олар 12 емес, барлығын қос­­қанда – 13. Қала сәулетіне билік жүр­гізуші партия қызметкерлері, сірә, жобалау үстінде «шайтанның 12-сін» сес­ көрген-ау, ақырғы шағын ауданды – 10 «А» деп белгілепті. 

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу