Жауапсыз сөз достыққа сына қаға алмайды

Қырғызстан президенті Алмазбек Атамбаевтың елдегі прези­денттік сайлауда өз кандидатын өткізу мақсатымен жауапсыз мәлім­демелер жасауы, соның ішінде басты қарсыласты қырғыз сайлау­шыларына жағымсыз етіп көрсе­туді көздеп, оны Қазақстанмен байла­ныстыруы – «сасқан үйректің арты­мен сүңгігені» секілді әсер қалдырып отыр. 

Егемен Қазақстан
11.10.2017 171

Мұндайды сарапшылар «саяси жанталас» деп қабылдауда. Өзінің адамы өтпей, басқа үміткер президент болса, А.Атамбаевтың билік басын­да болған­дағы кейбір келеңсіз әрекет­тері жария болып қалуы мүмкін. Сондық­тан ол өз адамын өткізу үшін барлық қи­тұрқы әдіс-тәсілдерге жүгініп, ақы­ры қырғыз еліне ең жақын, ең жана­шыр мем­лекетті де айыптауға дейін барды. 

Басқасын айтпағанда, Қырғыз­станда 2010 жылғы болған дағдарыс сол кезде ЕҚЫҰ төрағалығын атқару­шы елдің басшысы ретінде Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың тікелей белсенді түрде араласуының арқасында ғана азаматтық соғысқа ұласып кетпегенін ол ұмытса да туысқан қырғыз халқы қаперінен шығарған жоқ. Сол кезде АҚШ-та іссапарда болған Н.Назарбаев күн ұзақ қауырт жұмыс істесе де уақыт айырмашылығына да қара­май, түні бойы Қырғызстанның басшы­л­ары­мен келіссөздер жүргізіп, ақыры оңтүстіктегі жерлестері мен ағайын­дарының ортасына барып, бекініп алған Құрманбек Бакиевті лауазы­мынан өз еркімен бас тартуға көндіріп, қазақстандық тікұшақпен алып кет­пеген­де, оқиғаның қаншалықты шие­ленісе­тінін болжау қиын еді. Тек осы ісі үшін ғана әлемнің озық ойлы адам­дары­мен бірге қыр­ғыз бауыр­лар­дың көзі ашық, көңілі ояу азамат­тары Қазақстан басшы­сына үлкен алғыстар айтқан. Сол оқиғалар­дан кейін Қырғызстан экономи­касы­ның тұрақ­тануына Қазақстаннан артық еңбек сіңірген ел жоқ. Халыққа жасаған қайы­рымдылық көмек, азық-түлік пен әлеуметтік маңызы зор тауар­лар, жанар-жағар­май және т.б. құны мил­­лион­даған долларды құраған болатын. 

Премьер-Министр Бақытжан Сағынтаевтың бұрнағы күнгі мәлім­демесінде айтылғандай, Қырғызстан­ның ЕАЭО-ға өтіп, экономикасын ұйым талабына сәйкес сатыларға көтеруі үшін 100 млн АҚШ доллары көле­мінде техникалық көмек берілген. Бұл Қырғызстанның экономикалық заңнамаларын, нормативтері мен тәртіптерін, фито-санитарлық және т.б. бекеттерін ЕАЭО талабына сай қылуға және басқа да кезек күттірмейтін істер­ге жұмсалатын өте қомақты қара­жат. Ал қайырымдылық көмек ретін­де Қазақстан Бішкек пен Ош қала­ларына 20 млн АҚШ долларына екі мектеп салып берген. Сонымен бірге Қазақстан қырғыз экономикасына 820 млн доллар инвестиция құйған. Соның арқасында мыңдаған жаңа жұмыс орындары ашылып, Қырғыз­станда соңғы жылдары біршама әлеу­меттік-экономикалық тұрақтылық орна­ды. Б.Сағынтаевтың айтуына қара­ған­да, инвестиция көлемі бұдан да жоғары болмақ екен, алайда Қыр­ғызстан басшылығының қолайлы ин­вес­тициялық ахуал тудыра алмаған­дығының кесірінен қазақстандық кәсіпкерлердің біршамасы өз капитал­дарын құюдан бас тартқан.


Қазақстанның достыққа негізделген татукөршілік пен бейбітшіл саяса­тының арқасында мыңдаған қырғыздар Қазақстан жеріне емін-еркін еніп, нәпа­қасын айырып жүр. Мұнда олардың еңбек ету, жүріп-тұру, өмір сүру құқық­тары ешқандай шектелмей, салық жүйесі де ыңғайлы болып тұр. Премьер-Министрдің айтуына қарағанда, қазір олардың саны 125 мың адамға жет­кен. Осынша еңбек мигрантының әр­қайсының асырауында кем дегенде үш адамнан барын ескерсек, бұл бір миллионға жуық қырғыз бауырлардың Қазақстанның есебінен күн көріп отырғанын аңғарамыз. Түсінген адамға осының бәрі аз жақсылық емес қой. 

А.Атамбаевтың Қазақстанның зей­нетақысы ІЖӨ-ге сай Қырғыз­станнан неге 20 есе артық емес дегені Мемлекет басшысының аузынан шығатын сөз емес. Зейнетақы көлемін анықтау әрбір мемлекеттің өзінің ішкі жұмысы. Ешбір қазақ біздің зейнетақымыз неге төмен деп Қырғызстан президентіне арыз-шағым жасап отырған жоқ қой. Сондықтан мұндай мәлімдеме өзге елдің ішкі ісіне араласу деп бағала­натыны сөзсіз. 

Әрине А.Атамбаев сияқты алысты болжай алмайтын, кететін болған соң есікті қатты серпіп тұрған саясаткердің сөздері ғасырлар бойы қалыптасқан қазақ пен қырғыз арасындағы туыстық пен достыққа сына қаға алмайды. 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.02.2018

Ұлттық банк басшысы теңге бағамына қатысты болжам жасады

22.02.2018

Тараздағы «Жеңіс» саябағы қайта жаңғыртылады

22.02.2018

Ақышев: Теңге жыл басынан бері 4%-ға нығайды

22.02.2018

Атырау облыстық театрына «Академиялық» мәртебе салтанатты түрде табысталды

22.02.2018

Мейірбек Сұлтанхан «Астана – биік төрім, Қызылорда – туған жерім!» республикалық айтыста жеңімпаз атанды

22.02.2018

Шетелдік ЖОО-лардың қазақстандық студенттерге қызығушылығы жоғары

22.02.2018

Атырауда мемлекеттік туды 91 метр биіктікке көтереді

22.02.2018

Оңтүстікте тағы үш аудан құру ұсынылды

22.02.2018

Қазақстан – БҰҰ: өзара әріптестіктің серпінді жолы

22.02.2018

Арал – Орталық Азияға ортақ мәселе

22.02.2018

Серпінді даму жолында

22.02.2018

Экология жылы қоршаған ортаны қорғауға көмектесе ме?

22.02.2018

Бард ақынның бастауы

22.02.2018

Алматы қаласының әкімі халық алдында есеп берді

22.02.2018

Даму үшін әділдік ауадай қажет

22.02.2018

Халық өз Баян сұлуын іздейді

22.02.2018

Қарағандылық тәртіп сақшылары аяғы ауыр ананың өмірін сақтап қалды

22.02.2018

Конфессияаралық диалогтың қазақстандық алаңы

22.02.2018

Буын биінің білгірі

22.02.2018

Шығыста ауыл балабақшасы айрықша ойыншықпен қамтылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Даму үшін әділдік ауадай қажет

Әділдік қашанда адамзаттың арманы болып келеді. Жасыратыны жоқ, кейде бір ұжым түгілі, бір отбасының өзінде әділдік кемшін қалып жатады. Осындай жағдайда оның тұтас мемлекетте орнауы орындалмас армандай көрінетіні рас.

Зарема ШӘУКЕНОВА, ҰҒА корреспондент-мүшесі

Конфессияаралық диалогтың қазақстандық алаңы

Атақты америкалық саясаттанушы Самуэль Хантингтон 1996 жылы өзінің әлемдік ғылыми қоғамдас­тық арасында кең талқылауға түс­кен «Өркениеттер қақтығысы және әлемдік тәртіптің трансформациясы» атты кітабын жарыққа шығарды. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Қайтқан малда қайыр бар

Осының алдында газет бетінде жарияланған «Бай бол­­саң, халқыңмен бол!» атты мақа­ламызда («Егемен Қазақстан», 09.02. 2018 жыл) меншік иелері­нің елімізден астыртын жолдар арқылы шығарып әкетіп жатқан капиталының түбі оларға қайыр бермейтіндігін, қазіргі күні Батыс әлемінде жүріп жатқан саяси-эко­номикалық үдерістердің екпі­німен бұл қаржылар сол жақ­тың өзінде ерте ме, кеш пе, қақпан­ға түсірілетіндігін, ал оның идеологиясы қазірдің өзінде әзір екендігін жазған едік. 

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Халық тәжірибесі – құндылық

Елшіл қайраткер Смағұл Сәдуақасұлы «Сәрсенбек» атты романында (1922) бас қаһармандарының аузынан «Қазақ неше жылда нағыз Жапониядай болады», «Қазақ Жапония секілді болу үшін өзінің елдігі өзінде болу керек», «Мыңдаған, миллиондаған қазақтар жұмысшы болып істесе, өз жерінің байлығының рахатын көрген емей немене?! Бұл дегенің адам айтқысыз жаңару болар еді» дейтін пікірлер айтқызады. Ел келешегінің мүбәрак жолын меңзеген нұсқа сөз деп қабылдаған дұрыс.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Жүздік құрылымда рулық үлес жоқ

Жақында танымал антрополог-академик Оразақ Смағұловтың «Қазақ халқының шығу тегі» атты еңбегі жарыққа шықты. Туындыда қазақ халқы осыдан қырық ғасыр бұрын Еуразия даласында дара этнос ретінде қалыптасқаны физикалық антропология арқылы дәлелденіпті. 

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу