ББС Моңғолиядағы қазақ бүркітшілері туралы жазды

Батыс Моңғолияның тауларында жыл сайын күзде бүркітшілер, яғни қазақ бүркітшілері арасында фестиваль өтеді. Бүгінде әлемде мыңдаған құсбегі бар. Алайда, фестивальдағы аңшылық пен тұрмыстық мақсаттағы аңшылық арасында айырмашылық бар. Тек бір ерекшелігі, бұл жарысты өз көзімен көру үшін әлемнің түкпір-түкпірінен туристер ағылып жатады. Шетелдіктер үшін бұл фестиваль тегін емес. Осы фестиваль туралы ББС басылымы жазады.

Егемен Қазақстан
18.10.2017 4680

Моңғолиялық құсбегілер бүркітті асыраудың оңай еместігін және сол себепті оны кез келген үй асырай бермейтінін айтады. Қыран құсты асырау үшін күніне кем дегенде жарты келі ет қажет.

Моңғолияда бүгінде жүздеген бүркітші бар. Алайда, санаулысы ғана қыран құсты тек аңшылық мақсатта пайдаланады.

«Бүркіттің көзі өткір екені белгілі. Ол тіпті, екі шақырым қашықтықтағы қоянды ды анық көреді. Ересек құсты қолға үйрету мүмкін емес. Сондықтан оны балапан күнінде ұядан алып асырайды. Ал аңшылыққа тек ұрғашысын пайдаланады. Себебі, еркек құс әлсіздеу келеді.

Қолға үйрету үшін бірнеше жыл уақыт кетеді. Осы уақыт аралығында құс өсіп, иесіне толықтай үйренеді. Ал иесі қыранға қандай көлемде тамақ беруі керектігін жақсы білуі тиіс. Себебі, құс тоқ болса, аң аулауға қызығушылығы болмайды. Ал қарны аш жағдайда ұстаған жемтігін иесіне бермеуі мүмкін.

Иесі оны аттың жүрісіне, тұяғының дүрсіліне және шақырған кезде кері қайтуына үйретуі тиіс. Ұзақ дайындықтан кейін жыртқыш құс аң аулауға дайын болады. Әрі осы уақыт аралығында құс пен бүркітшінің арасында ерекше бір байланыс пайда болады. Тіпті, иесінен ұзап ешқайда ұшпайтын болады.

Көзіндегі томаға оған ешқайда алаңдамауын, аяқбауы оның уақытынан бұрын ұшып шықпауын қамтамасыз етеді. Аңшы бүркіт жемтігіне алдымен тырнағымен жабысып, жүрегін шоқып тастайды. Ал жүгіріп жеткен иесі оны сипап, астындағы аңды алады. Бұл тұста иесі оған міндетті түрде бір түйір ет беруі тиіс», – деп жазады ББС.

Моңғолиядағы қазақтар жылда өтетін күзгі фестивальге жақсылап дайындалады. Конкурсқа Моңғолияның түкпір-түкпірінен ондаған қазақтар жиналады. Бұл жолы да фестиваль кең көлемде, жүздеген туристердің көз алдында өтті.

Жарыстың алғашқы кезеңінде иесі ұшып шыққан бүркітін шақыруы тиіс. Алдымен қыран құсты биік жотаның басынан ұшырады. Ал төменде тұрған аңшы оны айқайлап шақырады. Бүркіт осы тұста иесінің қолына барып қонуы қажет. Міне, осы тұста нашар дайындалған құс мүлдем басқа жаққа қарай ұшып кетіп, иесін ұятқа қалдырады. Бұл сыннан сүрінгеннен кейін тиісінше келесі айналымға өте алмайды.

Келесі кезеңде қыранның аң аулау шеберлігі сыналады. Яғни, бүркіт атқа байланған қоянды ұстауы керек.

Мұндай фестиваль атадан балаға мирас болып келе жатқан аңшылық дәстүрдің үзіліп қалмауына септігін тигізеді. Ал осы байқауды өз көзімен көруге келген шетелдіктердің арқасында мемлекеттің де туристік әлеуеті артады.

Дайындаған Аян ӘБДУӘЛИ, «Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

25.02.2018

Астанада ашылатын төртінші ауданға Байқоңыр атауын беру мақұлданды

25.02.2018

Павлодар облысында жергілікті ЖОО үшін 200  грант  бөлінді

25.02.2018

Алакөл жағасын абаттандыру жұмыстары биыл да жалғасады

25.02.2018

Берлин-2018 кинофестивалінің жеңімпаздары анықталды

25.02.2018

Олимпиада-2018: Ресей құрамасы тұңғыш рет хоккейден алтын алды

25.02.2018

Мәлік Мырзалин: Ақмола облысына 257 миллиард теңге инвестиция тартылып, 12 мың жаңа жұмыс орны құрылды

25.02.2018

2018 жыл Ақтөбе облысында «Бала жылы» деп жарияланды

25.02.2018

Оралда құсбегілердің республикалық «Қансонар-2018» турнирі өтіп жатыр (ФОТО)

24.02.2018

Премьер-Министрдің Бірінші орынбасары Асқар Мамин Түрікменстан Президентімен кездесті

24.02.2018

Заң бұзған мыңға жуық шетелдік елден шығарылды

24.02.2018

Олимпиада - 2018: Шаңғышы Денис Волотка жарыс жолынан шығып қалды

24.02.2018

Былтыр Маңғыстау облысының жергілікті атқарушы органдары халыққа 1 253 841 қызмет көрсеткен

24.02.2018

Францияның Ұлттық Ассамблеясында қазақстан-француз стратегиялық серіктестігінің болашағы талқыланды

24.02.2018

Минскіде Қазақстан мен Беларусь СІМ арасындағы саяси консультациялар өтті

23.02.2018

Сенатор Д.Назарбаева Сингапурда болды

23.02.2018

ШҚО әкімі тұрғындар алдында есеп берді

23.02.2018

Қазақстандық парламентшілер ЕҚЫҰ ПА қысқы сессиясына қатысты

23.02.2018

Энергетика министрлігінің кеңейтілген алқа мәжілісі өтті 

23.02.2018

Оралхан Бөкейдің ағылшын тілінде жарық көрген кітабының тұсаукесері өтті

23.02.2018

СҚО-да Қазақстан Республикасы Тұңғыш Президенті - Елбасы Қорының күндері өтуде

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Ғабит ІСКЕНДЕРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Мәселе заманда емес, адамда...

  Адамның азаматтығы, жауап­кер­шілігі туралы қай кезде де кеңі­нен сөз болады емес пе? Сондай әңгіме барысында кейбіреулер әңгі­ме арқауына айналған жандарға ая­ныш білдіріп, «олар сатқындық жа­с­айын деді дейсің бе, амалдың жоқтығынан жасады ғой, бәріне заман кінәлі» дегені бар-тын. Сонда Ұшыға апам былай деген еді: «Күн де орнында, сол баяғыша шығады, сол қалпында батады. Ай да орнында сол бұрынғыша туады. Өзгерсе адамның пейілі, ниеті өзгерген. Заманға жауапкершілік жүктеудің жөні жоқ...».

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Эфирде бейбастақтыққа неге жол беріледі? 

Әуе толқынынан хабар тыңдап отырмын. Әңгіме бойтұмар жайында өрбуде. Радио хабарын жүргізуші әлемге танымал адамдардың бой­тұмар ретінде нені ұстайтынын айта келе Кэмерон Диазды мысалға алды.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Даму үшін әділдік ауадай қажет

Әділдік қашанда адамзаттың арманы болып келеді. Жасыратыны жоқ, кейде бір ұжым түгілі, бір отбасының өзінде әділдік кемшін қалып жатады. Осындай жағдайда оның тұтас мемлекетте орнауы орындалмас армандай көрінетіні рас.

Зарема ШӘУКЕНОВА, ҰҒА корреспондент-мүшесі

Конфессияаралық диалогтың қазақстандық алаңы

Атақты америкалық саясаттанушы Самуэль Хантингтон 1996 жылы өзінің әлемдік ғылыми қоғамдас­тық арасында кең талқылауға түс­кен «Өркениеттер қақтығысы және әлемдік тәртіптің трансформациясы» атты кітабын жарыққа шығарды. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Қайтқан малда қайыр бар

Осының алдында газет бетінде жарияланған «Бай бол­­саң, халқыңмен бол!» атты мақа­ламызда («Егемен Қазақстан», 09.02. 2018 жыл) меншік иелері­нің елімізден астыртын жолдар арқылы шығарып әкетіп жатқан капиталының түбі оларға қайыр бермейтіндігін, қазіргі күні Батыс әлемінде жүріп жатқан саяси-эко­номикалық үдерістердің екпі­німен бұл қаржылар сол жақ­тың өзінде ерте ме, кеш пе, қақпан­ға түсірілетіндігін, ал оның идеологиясы қазірдің өзінде әзір екендігін жазған едік. 

Тағы да оқу

Пікірлер(1)

Мейрамбек (22.01.2018 00:45:37)

Мықты қандастарымыз үшін риза боламын

Пікір қосу