ББС Моңғолиядағы қазақ бүркітшілері туралы жазды

Батыс Моңғолияның тауларында жыл сайын күзде бүркітшілер, яғни қазақ бүркітшілері арасында фестиваль өтеді. Бүгінде әлемде мыңдаған құсбегі бар. Алайда, фестивальдағы аңшылық пен тұрмыстық мақсаттағы аңшылық арасында айырмашылық бар. Тек бір ерекшелігі, бұл жарысты өз көзімен көру үшін әлемнің түкпір-түкпірінен туристер ағылып жатады. Шетелдіктер үшін бұл фестиваль тегін емес. Осы фестиваль туралы ББС басылымы жазады.

Егемен Қазақстан
18.10.2017 4814

Моңғолиялық құсбегілер бүркітті асыраудың оңай еместігін және сол себепті оны кез келген үй асырай бермейтінін айтады. Қыран құсты асырау үшін күніне кем дегенде жарты келі ет қажет.

Моңғолияда бүгінде жүздеген бүркітші бар. Алайда, санаулысы ғана қыран құсты тек аңшылық мақсатта пайдаланады.

«Бүркіттің көзі өткір екені белгілі. Ол тіпті, екі шақырым қашықтықтағы қоянды ды анық көреді. Ересек құсты қолға үйрету мүмкін емес. Сондықтан оны балапан күнінде ұядан алып асырайды. Ал аңшылыққа тек ұрғашысын пайдаланады. Себебі, еркек құс әлсіздеу келеді.

Қолға үйрету үшін бірнеше жыл уақыт кетеді. Осы уақыт аралығында құс өсіп, иесіне толықтай үйренеді. Ал иесі қыранға қандай көлемде тамақ беруі керектігін жақсы білуі тиіс. Себебі, құс тоқ болса, аң аулауға қызығушылығы болмайды. Ал қарны аш жағдайда ұстаған жемтігін иесіне бермеуі мүмкін.

Иесі оны аттың жүрісіне, тұяғының дүрсіліне және шақырған кезде кері қайтуына үйретуі тиіс. Ұзақ дайындықтан кейін жыртқыш құс аң аулауға дайын болады. Әрі осы уақыт аралығында құс пен бүркітшінің арасында ерекше бір байланыс пайда болады. Тіпті, иесінен ұзап ешқайда ұшпайтын болады.

Көзіндегі томаға оған ешқайда алаңдамауын, аяқбауы оның уақытынан бұрын ұшып шықпауын қамтамасыз етеді. Аңшы бүркіт жемтігіне алдымен тырнағымен жабысып, жүрегін шоқып тастайды. Ал жүгіріп жеткен иесі оны сипап, астындағы аңды алады. Бұл тұста иесі оған міндетті түрде бір түйір ет беруі тиіс», – деп жазады ББС.

Моңғолиядағы қазақтар жылда өтетін күзгі фестивальге жақсылап дайындалады. Конкурсқа Моңғолияның түкпір-түкпірінен ондаған қазақтар жиналады. Бұл жолы да фестиваль кең көлемде, жүздеген туристердің көз алдында өтті.

Жарыстың алғашқы кезеңінде иесі ұшып шыққан бүркітін шақыруы тиіс. Алдымен қыран құсты биік жотаның басынан ұшырады. Ал төменде тұрған аңшы оны айқайлап шақырады. Бүркіт осы тұста иесінің қолына барып қонуы қажет. Міне, осы тұста нашар дайындалған құс мүлдем басқа жаққа қарай ұшып кетіп, иесін ұятқа қалдырады. Бұл сыннан сүрінгеннен кейін тиісінше келесі айналымға өте алмайды.

Келесі кезеңде қыранның аң аулау шеберлігі сыналады. Яғни, бүркіт атқа байланған қоянды ұстауы керек.

Мұндай фестиваль атадан балаға мирас болып келе жатқан аңшылық дәстүрдің үзіліп қалмауына септігін тигізеді. Ал осы байқауды өз көзімен көруге келген шетелдіктердің арқасында мемлекеттің де туристік әлеуеті артады.

Дайындаған Аян ӘБДУӘЛИ, «Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.08.2018

Қазақстан Президенті «Журавлевка 1» ауыл шаруашылығы кешенін аралап көрді

17.08.2018

Роман Григорчук «Астана» клубының бас бапкерлігінен уақытша кетті

17.08.2018

Қазақстандық велотрекші әлем чемпионатының қола жүлдегері атанды

17.08.2018

Тау туризмін дамыту қажет

17.08.2018

Еңбек ері – ұрпаққа үлгі

17.08.2018

Тарихи текетірес:Олжабай ма, Жаяу Мұса ма?

17.08.2018

Мемлекет басшысы «Агрофирма Эксимнан» ауыл шаруашылығы кешенін аралап көрді

17.08.2018

«Нұрлы жер» аясында миллионнан астам шаршы метрі пайдалануға берілді

17.08.2018

Өзбекстанға Қазақстан арқылы өтетін автокөлік ағыны көбейді

17.08.2018

Озық идеядан – өндіріске

17.08.2018

Қазақстан және Германия Сыртқы істер министрлері екі елдің ынтымақтастығын талқылады

17.08.2018

Балаларға лагерь, лагерьлерге қаражат жеткіліксіз

17.08.2018

Елбасы Ильичевка ауылындағы тұрғын үй құрылысымен танысты

17.08.2018

Нұрсұлтан Назарбаев «Тайынша май» жауапкершілігі шектеулі серіктестігіне барды

17.08.2018

«Корея» синдромы

17.08.2018

Жақсы іс жалғасын табады

17.08.2018

ШҚО-да Шәкәрімнің160 жылдығы тойланып жатыр

17.08.2018

Шекарадағы құқық бұзушылық азайып келеді

17.08.2018

Сүт өнімдеріндегі баға теңсіздігі белең алып тұр

17.08.2018

Ауыл кооперативінің артықшылығы

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Тілтолғақ пен тілтұтқа

Әлеуметтік желіден «Астана қаласы­ның қаракөз балдырғандары қазақша сөй­лемейтіні несі?» деген сыңайдағы сұрау­лы сөйлем, қобалжулы пікірді көзіміз шалып ойланып қалдық, қапаландық. 

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Ертеңгі ұрпақтың да еншісі бар

Қойнауы құт қазақ жері тәуел­сіз­дігі­міздің ширек ғасырдан асқан шежіресінде ел экономикасын тұралап қалу қасіретінен сақтап келеді. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Мәдениетке мән берсек...

Үйіміздің жанындағы азық-түлік сататын дүңгіршекке соңғы кезде сатушы құтаймай-ақ қойды, жиі-жиі ауысады. Бұрын тіпті мұнда сатушы қыздардың Павлодардан қатынап істейтінін естіп-біліп жүретінбіз. «Екі апта Астанада сауда жасасақ, екі апта бала-шағамыздың қасында болғанға мәзбіз. Ауылдан қалаға қатынап істеудің азабы мен машақаты мұндайды бастан өткізген адамға ғана мәлім. 

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Арбамен қоянға жетер» күн қайда?

1998 жылы Kodak фирмасында 170 мың адам жұмыс істеген екен және әлем бойынша саудаланған фотоқағаздың 85 проценті дәл осы фирманың үлесіне тиген. Небәрі бірнеше жылдың ішінде олардың бизнес-моделі жойылып, фирма банкрот болған. Бұл нені білдіреді?

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Аграрлық саладағы болашақ мамандықтар

Сарапшылардың болжамдарына қарағанда, әлемдік аграрлық салада 15-20 жылдың ішінде революциялық өз­герістер жүзеге асырылады. Жаңа тех­нологиялардың шапшаң қарқынмен дамуы, ғарыш кеңістігін игеруге көптеген елдердің құлшыныс танытуы, гендік инженерия ықпалының күшеюі, азық-түлікке сұраныстың артуы, бос жатқан жерлердің азаюы секілді факторлар әлем бойынша жаңа технологиялармен қаруланған жаңа тұрпатты ауыл ша­руашылығын қалыптастырады. Сөйтіп ауыл шаруашылығы өзгерістерге барынша баяу бейімделетін ең консервативті сала деген бұрынғы түсініктің көбесі сөгіледі.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(1)

Мейрамбек (22.01.2018 00:45:37)

Мықты қандастарымыз үшін риза боламын

Пікір қосу