Латынға көшу – елеулі бетбұрыс болмақ

Елбасы Н.Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағдарламалық мақа­ласы еліміздің рухани әлеміне жаңа леп әкелді. 

Егемен Қазақстан
19.10.2017 2298
2

Мемлекет басшысы мұнда елдің мәде­ни-өр­ке­ниеттік дамуына өз көзқарасын білдір­ді. Бағ­дарламалық мақаладағы негізгі тезис­тер­­д­ің бірі – 2025 жылға қарай қазіргі қазақ­ әліп­биін латын әліпбиіне көшіру қажет­тілігі туралы. Бұл ауқымды іс-шара Қазақ­стан­ның бәсекеге қабілеттілігін күшейту және ұлттық бірегейлікті сақтау қажеттілігі мен компьютер­лік сауаттылықты жоғарылату, шет тілдерін меңгеру және мәдени ашықтықты арттырумен тікелей байланысты болуына негізделіп отырғанын нақтылап атап өтуіміз қажет.

Елбасы өзінің еңбегінде латын графикасына көшу­дің қалай жүргізілетіндігі жөнінде нақты мерзім­дерін бел­гілеп, 2017 жылдың соңына дейін латын әліп­биінің жаңа нұсқасы әзірленетіндігі жөнінде баяндаған.

Менің ойымша, Мемлекет басшысы алдымызға нақты жобалар қойып отырғанда, жергілікті атқару­шы органдар осы кезден бастап тиісті дайын­дық жұмыс­тарына кіріскені абзал. Қазіргі күнде барлық аудан, қалаларда тілдерді оқыту орталықтары жұмыс істейді. Солардың мүмкіндігін толыққанды пайда­ланып, 2018 жылдан бастап, мамандарды әзір­леу және орта мектептер үшін оқулықтар дайын­дауы­мыз және бар­лық ұйымдастырушылық және әдістемелік жұмыс­тар­ды таяудағы екі жыл ішінде жүргізуіміз қажет деп есеп­­теймін.

Сауатты жастар­ды қоспағанда, ауыл­дық жер­лер­дегі халықтың басым көпшілігі латын әліп­биі­нен көп хабары болмаған­дығын ескерсек, айнал­дыр­ған 4-5 жылдың ішінде атқа­рар жұмыс аз бол­май­тын­ға ұқсайды. Оның ар жағында 2025 жыл да қылаң бе­ріп қалады. Ал Прези­дентіміз «2025 жылға қарай іс қағаз­дарын, мерзімді баспасөзді, оқулықтарды, бәрін де латын әліпбиімен басып шығара бастауға тиіспіз», деген болатын. 

Осы жерде біз Елбасы өзінің идеяларын жүйелі түр­де іске асыра білетініне тағы бір көзімізді жеткізіп отыр­мыз. Естеріңізде болса, 2012 жылдың желтоқ­са­нын­да Президент Қазақ­стан халқына арналған Жолдауында латындандыру идея­­сын айта келе, 2025 жылдан бастап жазуды ла­тын графикасына ауыстыру бойынша жұмысқа кірісе беру­ді тапсырып, «Балаларымыздың болашағы үшін осындай шешім қабылдауға тиіспіз және бұл әлем­мен бір­лесе түсуімізге, балаларымыздың ағылшын тілі мен Интернет тілін жетік игеруіне, ең бастысы – қазақ тілін жаңғыртуға жағдай туғызады», деген болатын. 

Қазіргі күнде бірқатар азаматтар тарапынан латын әліпбиіне өту «өзге ұлт өкілдеріне қиын соғады», «олар оны қиын қабылдайды» деген орынсыз пікірлер айтылатынын естіп жатамыз. Менің ойымша, бұл дұрыс түсінік емес. Өйткені, латын әріптері – негізінен әлемнің көптеген елдері таңдаған әліпбиі. 

Қорытындылай келе айтарым, латын әліпбиіне оралу – елдің экономикалық өсуі мен мәдени дамуы үшін орасан зор әлеуеті бар тәуелсіз Қазақстан тарихындағы елеулі бетбұрыс болмақ!

 

Бастар ЕСҚАРАЕВ,
Оңтүстік Қазақстан облыстық 
тілдерді дамыту, архивтер мен 
құжаттама басқармасының басшысы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.10.2018

Қасым-Жомарт Тоқаев: Білім беру жүйесі реформалардың шырмауынан шыға алар емес

19.10.2018

Ұлттық құндылықтардың иесі – жастар

19.10.2018

Оралда студенттерге қызмет көрсету орталығы ашылды

19.10.2018

«Қазпоштаның» 25 жылдығына орай «Жазылушылар күні» ұйымдастырылды

19.10.2018

Қасым-Жомарт Тоқаев мемлекет қаржысын үнемдеуге шақырды

19.10.2018

Еуразия ынтымақтастығының маңызы зор

19.10.2018

Амангелді Кеңшілікұлының «Қазақты сүю» атты шығармашылық кеші өтті

19.10.2018

«Әзірет Сұлтан» қорық-музейінің 40 жылдығы аясында тарихи кітаптардың тұсауы кесілді

19.10.2018

Қасым-Жомарт Тоқаев Қарағандыда жұмыс сапарымен болды

19.10.2018

Америкалық еріктілер оқушыларға ағылшын тілін үйретіп жүр

19.10.2018

Мемлекет басшысы Еуропалық комиссия төрағасы Жан-Клод Юнкермен кездесті

19.10.2018

Нұрсұлтан Назарбаев «Азия-Еуропа» форумының ХІІ саммитіне қатысты

19.10.2018

Мүмкіндігі шектеулі жандарға мүгедектер арбасын сыйлайды

19.10.2018

Президент «Азия-Еуропа» форумының ХІІ саммитінде кездесулер өткізді

19.10.2018

Владимир Путин: Өзбекстан Ресейдің сенімді серіктесі

19.10.2018

Сенатор Рысқали Әбдікеров Қарағанды облысында жұмыс сапарымен болды

19.10.2018

Атырауда мамандандырылған ХҚКО құрылысы аяқталуы жақын

19.10.2018

Мемлекет және қоғам қайраткері Темірбек Жүргеновтің туғанына - 120 жыл

19.10.2018

Павлодар-Семей тасжолында көліктер өртеніп, бір адам мерт болды

19.10.2018

TWESCO дүниежүзілік мәдениет форумына қатысты

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Ádep pen ádet

Jýyrda Almaty qalasyna jolymyz túsip, taǵylymy mol tamasha toıǵa qatystyq. Taý shatqalyna aqshańqan shatyr tigip, qudalaryn taǵatsyzdana kútip turǵan almatylyqtardyń ónegeli isine kóz toıyp, kóńil marqaıady. Biz toıly aýylǵa qudalar kelmeı turyp barǵan edik. Qyzyq ıelerimen burynnan tanyspyz. Arǵy túbi Arqanyń qazaqtary. Ultymyzdyń qadym zamandardan beri kele jatqan salt-dástúri, tartý-taralǵysy, jón-joralǵysy yqylym josynymen úılestirilgen toıdyń erekshe bolatyny sezilip tur.

Құрманәлі Қалмахан,

О́zge elde sultan bolǵansha...

Áı, qaıdam... О́zge elde sultan bolý qazir qıyn-aý. Sebebi óz eliniń Sultandary turǵanda shetten kelgen «bótenderdi» kim jaqtyra qoıar dersiz?! Soǵan qaramastan túrli sebeptermen shetel aýyp, «jumaq» araldaryn izdeýge bel býǵandar qarasy azaımaı tur.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Urpaq azsa – ultqa qater

J.Aımaýytov pen M.Áýezov keıbir qazaq mineziniń minin, sol mindi kórip ósken balanyń jamandyqqa salynatynyn 1917 jyly «Alash» gazetinde jarıalaǵan maqalasynda: «Ultym», – dep oqyp shyqqandar halyq arasyna kelse, qaraıa bastaıdy» dep, artynan: «Saıyp kelgende, qazaqta qalyp turǵan ózgeshe minezder: tili aıtqandy qoly qylmaıtyn – turaqsyzdyq, uıymsyzdyq, basynan aspaıtyn – ózimshildik, ezdik» depti. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Megapolıster múmkindigi

Elbasy «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty jańa Joldaýynda elimizdiń aýmaqtyq damýyna jańa tásilder engizýdi qamtamasyz etý qajet ekendigin aıta kele: «Búginde jetekshi elderdiń ekonomıkasy kóbine jahandyq qalalar nemese megapolıster arqyly tanylady.

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Izgilikke shaqyrý iriliktiń belgisi

Bıylǵy 10-11 qazan kúnderi Astanada ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń dástúrli siezi óziniń halyqaralyq aýqymdaǵy asa mańyzdy únqatysý alańy ekenin taǵy bir ret dáleldedi.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу