Латынға көшу – елеулі бетбұрыс болмақ

Елбасы Н.Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағдарламалық мақа­ласы еліміздің рухани әлеміне жаңа леп әкелді. 

Егемен Қазақстан
19.10.2017 2177

Мемлекет басшысы мұнда елдің мәде­ни-өр­ке­ниеттік дамуына өз көзқарасын білдір­ді. Бағ­дарламалық мақаладағы негізгі тезис­тер­­д­ің бірі – 2025 жылға қарай қазіргі қазақ­ әліп­биін латын әліпбиіне көшіру қажет­тілігі туралы. Бұл ауқымды іс-шара Қазақ­стан­ның бәсекеге қабілеттілігін күшейту және ұлттық бірегейлікті сақтау қажеттілігі мен компьютер­лік сауаттылықты жоғарылату, шет тілдерін меңгеру және мәдени ашықтықты арттырумен тікелей байланысты болуына негізделіп отырғанын нақтылап атап өтуіміз қажет.

Елбасы өзінің еңбегінде латын графикасына көшу­дің қалай жүргізілетіндігі жөнінде нақты мерзім­дерін бел­гілеп, 2017 жылдың соңына дейін латын әліп­биінің жаңа нұсқасы әзірленетіндігі жөнінде баяндаған.

Менің ойымша, Мемлекет басшысы алдымызға нақты жобалар қойып отырғанда, жергілікті атқару­шы органдар осы кезден бастап тиісті дайын­дық жұмыс­тарына кіріскені абзал. Қазіргі күнде барлық аудан, қалаларда тілдерді оқыту орталықтары жұмыс істейді. Солардың мүмкіндігін толыққанды пайда­ланып, 2018 жылдан бастап, мамандарды әзір­леу және орта мектептер үшін оқулықтар дайын­дауы­мыз және бар­лық ұйымдастырушылық және әдістемелік жұмыс­тар­ды таяудағы екі жыл ішінде жүргізуіміз қажет деп есеп­­теймін.

Сауатты жастар­ды қоспағанда, ауыл­дық жер­лер­дегі халықтың басым көпшілігі латын әліп­биі­нен көп хабары болмаған­дығын ескерсек, айнал­дыр­ған 4-5 жылдың ішінде атқа­рар жұмыс аз бол­май­тын­ға ұқсайды. Оның ар жағында 2025 жыл да қылаң бе­ріп қалады. Ал Прези­дентіміз «2025 жылға қарай іс қағаз­дарын, мерзімді баспасөзді, оқулықтарды, бәрін де латын әліпбиімен басып шығара бастауға тиіспіз», деген болатын. 

Осы жерде біз Елбасы өзінің идеяларын жүйелі түр­де іске асыра білетініне тағы бір көзімізді жеткізіп отыр­мыз. Естеріңізде болса, 2012 жылдың желтоқ­са­нын­да Президент Қазақ­стан халқына арналған Жолдауында латындандыру идея­­сын айта келе, 2025 жылдан бастап жазуды ла­тын графикасына ауыстыру бойынша жұмысқа кірісе беру­ді тапсырып, «Балаларымыздың болашағы үшін осындай шешім қабылдауға тиіспіз және бұл әлем­мен бір­лесе түсуімізге, балаларымыздың ағылшын тілі мен Интернет тілін жетік игеруіне, ең бастысы – қазақ тілін жаңғыртуға жағдай туғызады», деген болатын. 

Қазіргі күнде бірқатар азаматтар тарапынан латын әліпбиіне өту «өзге ұлт өкілдеріне қиын соғады», «олар оны қиын қабылдайды» деген орынсыз пікірлер айтылатынын естіп жатамыз. Менің ойымша, бұл дұрыс түсінік емес. Өйткені, латын әріптері – негізінен әлемнің көптеген елдері таңдаған әліпбиі. 

Қорытындылай келе айтарым, латын әліпбиіне оралу – елдің экономикалық өсуі мен мәдени дамуы үшін орасан зор әлеуеті бар тәуелсіз Қазақстан тарихындағы елеулі бетбұрыс болмақ!

 

Бастар ЕСҚАРАЕВ,
Оңтүстік Қазақстан облыстық 
тілдерді дамыту, архивтер мен 
құжаттама басқармасының басшысы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.07.2018

Қамбаш көлінде демалушылардың қатары жыл сайын көбейіп келеді

18.07.2018

Сыр өңірінде жазасын өтеушілер диплом алып жатыр

18.07.2018

Қызылордада қалалық аурухана жаңа құрылғылармен толықты

18.07.2018

Жалағаш ауданында күн электр станциясының құрылысы басталды

18.07.2018

Елімізде жеңіл автокөліктердің саны артты

18.07.2018

Ұлттық ұланның «Шығыс» өңірлік қолбасшылығы жас офицерлермен толықты

18.07.2018

Ханшалар киген қасаба

18.07.2018

Степ­ногорск қалалық тарихи-өлкетану музейі ашылды

18.07.2018

Алматыда Кореямен бірлескен клиника ашылды

18.07.2018

Шекара туралы толғау

18.07.2018

Қытай елінің айшықтары

18.07.2018

Тұманды сейілткен «Талан

18.07.2018

Мағжанның «Батыр Баяны»

18.07.2018

Жеткіншектер сауықтыру лагерінде өз-өзін жетілдіре түсті

18.07.2018

Жетісайдағы Бауыржан Момышұлы атындағы №6 мектеп-гимназия үздіктері көп үлгілі мектеп

18.07.2018

Семейлік оқушылар дін тарихын оқиды

18.07.2018

«Цифрлы Қазақстан» үлкен мүмкіндіктер сыйлайды

18.07.2018

Батыс Қазақстан облысында екі мектеп пайдалануға беріледі

18.07.2018

Жауын жастана жантайған Жабағы батыр

18.07.2018

Сынақтар шежіресінен сыр шертеді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ауыл шаруашылығын цифрландыру болашақтың баламасыз жолы

Әлем елдерінде қазіргі уақытта ауыл шаруашылығын цифрландыру қарқынды түрде жүріп жатыр. Уақыт өткен сайын бұл салада неше түрлі жаңа технологиялар пайда болып, олар жедел түрде өндіріске ен­гізілуде. Мәселен, Еуропадағы компания­лар енді егістік жағдайын зерттеумен ай­на­лысатын дрондарды да шығара бас­тады. Бұл машиналар фермерлердің егіс шы­ғымдылығын алдын ала болжап бі­лу­леріне жағдай туғызуда. Осы үдеріс ке­ңі­нен қанат жая келе, бүкіл ел бойынша әрбір егіс алқабының шығымдылығын күні бұрын анықтау мүмкіндігі пайда болатын көрінеді. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Аяқдоп аламаны аяқталды

Әлем чемпионаты – тағатсыздана күткен футбол тойы еді. Енді барлығы аяқталып, той тарқасымен біз де алған әсерімізбен бөлісе кетсек. Бұл біріншілік несімен есте қалмақ?

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Биографиялық фильмдердің бәсі биік болуы тиіс

Кейінгі кезде «Еуразия бірінші арнасынан» әйгілі кеңестік манекенші-модель, сән әлемінде «Кремльдің ең әдемі қаруы» және «Кеңестік Софи Лорен» атанған Регина Збарская туралы сериа­л көрсетіліп жатыр. Былай қарасаңыз, сән әлемінің кіндігі саналған Парижді тәнті еткен өмірі жұмбаққа толы сұлудың сол кездегі кеңестік қасаң қағидаларға сыймаған ғұмырын өзгеше қырынан бейнелеген қарапайым, бірақ кемел түсірілген Ресейдің кезекті киноөнімдерінің бірі. 

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Халық әнінің тоналу тарихы

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев «Бо­лашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағ­дарламалық мақаласында, жаңғыру елдің ұлттық-рухани тамырынан нәр ала алмаса, ол адасуға бастайды», деді. Елдің ұлттық-рухани тамыры дегеніміз не? Ол ха­лықты сан ғасырдан бері адастырмай, алып келе жатқан салт-дәстүрі, фольклоры, әні мен жыры. Осылардың ішінде әннің ұлт руханияты үшін орны айрықша. Дана Абай атамыз, «Ұйықтап жатқан жүрек­ті ән оятар, Үннің тәтті оралған мәні оятар» дегенді бекер айтқан жоқ.

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ормуз бұғазы жабылған жағдайда...

Осы айдың басында Иран Ислам Рес­публикасының президенті Хасан Рухани Швейцария еліне жасаған сапары кезінде мұнай импорттаушы мемлекеттер Иранның мұнайын сатып алмаған жағдайда Ормуз бұғазын жауып тастайтындарын мәлімдеді. Президенттің бұл мәлімдемесі АҚШ билігінің Иран мұнайын сатып алмауға өз одақтастарын ықтиярсыз көндіруге бағытталған қысымына байланысты болса керек.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу