Жапон жазушысы Кадзуо Иси­гуро жайлы не білеміз?

Биылғы жылдың Нобель сый­­лығы тегі жапондық, Бри­та­ния жазушысы Кадзуо Иси­гуроға «романдарындағы алапат сезім қуаты әлем мен адам арасындағы тылсым байланыстың тұңғиығына жол ашқаны үшін» берілді. Британия басылымдары Исигуроның лау­реат атануын жарыса жазып, қазіргі заманның ең беделді жазушыларының санатына қосып отыр. 

Егемен Қазақстан
20.10.2017 1228

«Financial Times» газетіне берген сұхбатында Кад­зуо өзіне ықпал еткен жазушылар деп: Джейн Остин, апалы-сіңілілі Бронте, Толстой, Чехов, Хемингуэй, Керуак пен Мейларды атаған. «Guardian» басылымы­ әдебиет сыншысы Стивен Пейдж­­дің «сезім қуаты мен интеллектуалды қызығушылығы оның прозасының ең басты қа­сие­ті» деген пікірін келтіріпті. «Independent» газеті болса, Иси­гуро Нобель сыйлығын алған кез­де құттықтаған хабарламасында оны Британияның ең ірі романистерінің қатарына кір­гізген.

Кадзуо Исигуро туралы орыс жазушысы, әдебиет сыншысы Александр Генис былай депті:

– Бір жазушыны түсіну үшін оған дейінгі қаламгерлермен салыстырсақ жетеді. Өйткені бұрынғыларды талдап, таразылап үлгердік. Әдебиет сыншы­ларының бұл «әдісінде» тұрған ештеңе жоқ. Тек шектен тыс салыс­тырумен әуестеніп, сы­ңаржақ пікірді қызықтап кетпесе болғаны. Шкловский айт­қандай, жазушы жегенімен емес, қорытқанымен қоректенеді. Сон­дықтан аннологияға әдебиет­те әрқашан орын бар. Швед ака­демиясының тұрақты хатшысы Сара Даниус та: «Джейн Остин мен Франц Кафканы араластырып, оған аздап Прусты қоссаңыз, Кадзуо Исигуро шығады» деп айтып үлгеріпті. Мен оған жапон классигі Танидзакиді қосар едім. Әйтпесе шебер жазылған «Майда қар» романы соншалықты сәтті шықпас еді. Меніңше, оның шығармаларында тұрақты ингредиенттер жоқ. Исигуро бас­қаларды айтпағанда, өзіне де ұқсай бермейді. Қайталау – Исигуроның фобиясы болса, әр түрлі болу – оның кредосы.­ «Баянсыз әлем суретшісі» ро­ма­­нында жазушының осы ұста­нымын аңғартатын мойындау бар. Оның бір кейіпкері: «Такэда шеберханасында алған тәжірибем көптің артынан соқыр сеніммен ілеспей, мені жетелеп келе жат­қан жол дұрыс па деп салқын ақылмен ойлауды үйретті. Егер мен сіздерді бір нәрсеге сендіргім келсе, ол таптаурын жолмен жүр­меу» дейтін.

Исигуроның өзгеше болуына оның биографиясы да әсер етті. Нагасакиде туған жазушы жеті жасында әке-шешесімен бірге Британияның бір провинциясына қоныс аударады. Ол аймақта Исигуроның отбасынан басқа Қиыр Шығыстың адамдары жоқ болатын. Оның тұңғыш кіта­бының туыстары мен өзіне бел­гісіз аймақ туралы болуы заң­ды еді. «Баянсыз әлемнің суретшісі» романы жиырмасыншы ғасырдағы ең үздік жапон романдарының үлгісінде жазылған. Босаң, нәзік сюжетті, импрессионистік деталь­дары түйсік арқылы дөп тиіп отырады. Романның өне бойындағы дүниеге көзқарасы аясында­ жайы­­лып жатқан автор образы мен өзіндік әңгіме айту стилі ерекше. Солай бола тұра, барлық шығармаларында нақты уақыт бар. Соғысқа дейінгі және соғыстан кейінгі Жапония. Оның романдары ағылшын тілінде жазылды дегенге сену қиын. Тіпті, жапон сыншылары: «Исигуро жапон тілінде сұхбат бермеуінде бір қулық бар» деген болатын. Британ аралына жараспайтын тегімен оны ағылшын жазушысы деуге тағы болмайтындай. Оның жапон болуы, әрқашан жағдайдан сырт, дербес ойлауға зор мүмкіндік береді. Сол артықшылығы ең даңқты «Қалған күн» романын жазуға сеп болды. Бұл романы үшін Букер сыйлығын алған кезде, ағылшын сыншылары: «Бір ұрпаққа жүк болатын нағыз ағылшын романы жазылды. Авторы – Кадзуо Исигуро» деп жазған.

Өзін қайталауды мүлде ұнат­пай­­тын Исигуро бұдан кейінгі ро­ман­дарын психологиялық трил­лер­ һәм ғылыми фантастика­мен­­ ұштастырып жазды. Жанры­­ның сан алуандығы, ылғи­ қыр­нап-жонып отырса­ да­ қуа­ты­нан айырылмаған, есесіне бірден көзге ұрмайтын алапат­ сезімі Швед академиясын Но­бель­ге лайықты қаламгер еке­ніне сендірді. Осыған дейін әде­биеттің ең басты сыйлығына ие болған әріптестеріне қарағанда лау­реаттығы ешқандай дау тудырмайтын нағыз жазушы.

Дайындаған

Бағашар ТҰРСЫНБАЙҰЛЫ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

15.08.2018

Қазақстан 2019 жылы 5G интернетке қол жеткізеді

15.08.2018

Мемлекет басшысы Италия Республикасының Президентіне көңіл айту жеделхатын жолдады

15.08.2018

Бақытжан Сағынтаев денсаулық сақтау саласын дамыту мәселелері жөнінде кеңес өткізді

15.08.2018

БҚО: Шалқар көлінде 4 адамды құтқарылды

15.08.2018

«Хат қоржын»

15.08.2018

Елбасы Парламент Сенатының төрағасы Қасым-Жомарт Тоқаевты қабылдады

15.08.2018

Сақтандыру шарттарын 2019 жылдан бастап онлайн режимде жасауға болады

15.08.2018

Түріктер «Қазақфильмнің» туындыларын көрсетпек

15.08.2018

Алдағы тәулікте күн суытады

15.08.2018

Астананың апорты

15.08.2018

«Егеменнің» қолдауымен «Ұлы Дала рухы» фотокөрмесі өтті

15.08.2018

Адам Пжегодскийдің Жетісудағы көпқырлы қызметі

15.08.2018

Қыркүйек айынан бастап «Астана-Теміртау» күре жолы ақылы болады

15.08.2018

Дәметкен Сүлейменованың «Жаһанша Досмұхамедов һәм қазақ автономиясы» кітабы жарық көрді

15.08.2018

Жазықсыз атылған жампоз

15.08.2018

Астананың білім беру мекемелерінің 45 басшысы тәртіптік жазаға тартылды

15.08.2018

Қарулы күштерінің сержанты ер-азаматқа лайық батылдық жасады

15.08.2018

Атыраудағы «КасХим» жылына 27 млн полипропилен мен полиэтилен шығарады

15.08.2018

Керекулік өрендер жазды ойдағыдай өткізуде

15.08.2018

Алексей Цой жеке қабылдауына жазылған азаматтармен кездесу өткізді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Мәдениетке мән берсек...

Үйіміздің жанындағы азық-түлік сататын дүңгіршекке соңғы кезде сатушы құтаймай-ақ қойды, жиі-жиі ауысады. Бұрын тіпті мұнда сатушы қыздардың Павлодардан қатынап істейтінін естіп-біліп жүретінбіз. «Екі апта Астанада сауда жасасақ, екі апта бала-шағамыздың қасында болғанға мәзбіз. Ауылдан қалаға қатынап істеудің азабы мен машақаты мұндайды бастан өткізген адамға ғана мәлім. 

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Арбамен қоянға жетер» күн қайда?

1998 жылы Kodak фирмасында 170 мың адам жұмыс істеген екен және әлем бойынша саудаланған фотоқағаздың 85 проценті дәл осы фирманың үлесіне тиген. Небәрі бірнеше жылдың ішінде олардың бизнес-моделі жойылып, фирма банкрот болған. Бұл нені білдіреді?

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Аграрлық саладағы болашақ мамандықтар

Сарапшылардың болжамдарына қарағанда, әлемдік аграрлық салада 15-20 жылдың ішінде революциялық өз­герістер жүзеге асырылады. Жаңа тех­нологиялардың шапшаң қарқынмен дамуы, ғарыш кеңістігін игеруге көптеген елдердің құлшыныс танытуы, гендік инженерия ықпалының күшеюі, азық-түлікке сұраныстың артуы, бос жатқан жерлердің азаюы секілді факторлар әлем бойынша жаңа технологиялармен қаруланған жаңа тұрпатты ауыл ша­руашылығын қалыптастырады. Сөйтіп ауыл шаруашылығы өзгерістерге барынша баяу бейімделетін ең консервативті сала деген бұрынғы түсініктің көбесі сөгіледі.

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Бесінші саммит және Каспий «бестігі»

Кеше Ақтау қаласында Каспий маңы мем­лекеттері басшыларының Бесінші саммиті өтті. Аса маңызды халықаралық жиынға Қазақ­станның, Ресейдің, Әзербайжанның, Иранның және Түрікменстанның президенттері қатыс­ты. Тараптар Каспий теңізінің құқықтық мәрте­бесі, теңізде экономика, көлік-транзит, эколо­гия, қауіпсіздік және басқа да салалар бойын­ша ынтымақтастық орнату мәселелерін талқылады. 

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Шалдың баласы

Қазақ менталитетінің өзіне тән тағы бір ерекшелігін айқындап, бекзат болмысын ажарлап әмбе сақтап келе жатқан әдет-ғұрыптарының бірі отбасындағы үлкен баланы, әсіресе ұлдың тұңғышын ата-әжесінің бауырына салу дер едік. Ол атасының баласы болып өседі. Шалдың баласы құдайдың еркесі, оны ешкім бетінен қақпайды. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу