Оралда Алаш тарихына арналған халықаралық конференция өтті

Орал қаласында Алаш қозғалысы және Алашорда Үкіметінің 100 жылдығына арналған «Алаштан Тəуелсіздікке жəне Қазақстанның ұлттық бірігуіне» атты халықаралық конференция өтті. 

Егемен Қазақстан
20.10.2017 3801

Конференцияны ұйымдастырушы батыс Қазақстан облыстық тарих және археология орталығының директоры ғылым докторы Мұрат Сыдықовтың айтуынша, түрлі ел ғалымдарынан 49 баяндама келіп түскен. Конференция қонақтары арасында Жапония, Өзбекстан, Ресей Федерациясынан келген ғалымдар бар.

Конференцияны құттықтау сөзбен ашқан Батыс Қазақстан облысының әкімі Алтай Көлгінов ғылыми басқосуға қатысу үшін алыстан арнайы келген меймандарға, соның ішінде Жапонияның Хоккайдо университетінің профессоры Уяма Тамахикоға, Мәскеуден келген алаштанушы, тарих ғылымдарының докторы Дина Аманжоловаға, Еуразия ұлттық университетінен алаштанушы Сұлтанхан Аққұлына алғыс айтты.

«Алаш» қозғалысының көшбасшылары құқық қорғаушы, саяси және қоғам қайраткерлері болумен қатар, ірі ағартушылар, публицистер, газет және журнал басып шығарушылар, ойшылдар, ақындар, педагогтар, ғылыми зерттеу жұмыстарының, кітаптар мен оқулықтардың авторлары болды. Алашордалықтар және оларға рухы жағынан жақын қазақ қайраткерлері өздерінің ұлттық деңгейінде ғана  шектеліп қалмай, керісінше – олардың бәрі терең білімді және жан-жақты дарынды, ашық, толерантты тұлғалар болды. Алашордалықтардың негізгі идеясы – халық бірлігі, бұл ұран осы уақытқа дейін өзінің өзектілігін жойған жоқ. Өткен ғасырдағы қазақ интеллигенциясы мен қазіргі тәуілсіздік кезеңіндегі идея арасында сабақтастық байланысын көре аламыз. Мемлекеттің сыртқы және ішкі қоғамдық өміріндегі барлық салаларды қамтитын ұлттық стратегиялық ұмтылыстар тәуелсіз Қазақстанның Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың бастамалары мен реформаларында, тың идеяларында іске асуда.

- Біздің облыстан жалпыұлттық Қасиетті орындар тізіміне алдымен ортағасырлық «Жайық» қалашығы мен «Бөкей Ордасы» тарихи-музей кешені кірсе, қазір олардың саны алтауға дейін жетті. Яғни, қосымша Тақсай қорған кешені, (б.з.д VI-V ғ.) Жұмағазы хазірет (ХІХ ғ), Ғұмар Қараш зираты және Жымпитыдағы Алашорда музейі. Алашорда музейінің қасиетті орындар қатарына қосылуы бәрімізді қуантты. Себебі Күнбатыс алашордашылар деп аталғанымен, Алаштың ортақ идеясын жүзеге асыру жолында құрбан болған боздақтарымызға бүгінгі ұрпақ тарапынан берілген лайықты баға, - деді өз сөзінде Алтай Көлгінұлы.

Жапониядағы Хоккайдо университетінің славян-евразиялық зерттеу орталығының профессоры, доктор Уяма Тамахико Орал қаласына үшінші мәрте келіп отырғанын айтады. Жапон ғалымы 1917 жылғы төңкерістер қарсаңындағы Ресейдің қоғамдық-саяси ахуалы туралы, осы кезеңде Алаш автономиясын құру идеясының қалыптасуы туралы баяндама жасады. Тарих ғылымдарының докторы, профессор, РҒА Ресей тарихы институтының жетекші ғылыми қызметкері Дина Аманжолова Алаш қозғалысы мен Сібір облыстарының қарым-қатынасы туралы зерттеуін ортаға салды. Ал белгілі қоғам қайраткері Тұрар Рысқұловтың немересі, мәскеулік Владимир Рысқұлов Алашорда Күнбатыс бөлімшесінің төрағасы Жаһанша Досмұхамедұлының өмір жолы мен қазақ интеллигенциясының сталиндік репрессия жылдары қалай қуғын-сүргінге ұшырағанын айтып берді. Тұрар Рысқұлов пен Жаһанша Досмұхамедұлының бажа болғандығы, қуғындағы Жаһаншаға Мәскеуде Тұрардың қамқорлығы туралы естеліктер өте әсерлі болды.

Оралдағы жиында сөз алған Өзбекстан Республикасы Ғылым академиясының бөлім меңгерушісі, тарих ғылымдарының докторы, профессор Қахромон Раджабов Түркістан мұхтарияты мен Алаш қозғалысы қайраткерлерінің қоғамдық-саяси қызметін байланыстыра зерттеген екен. 

Конференцияның бірінші күні соңында ғалымдар арнайы қарар қабылдады. Ғылыми жиынның екінші бөлігі ертең Ресей Федерациясының Орынбор қаласында, Н.Крупская атындағы облыстық кітапхананың залында жалғаспақ. Конференция қонақтары Орынбор қаласындағы Алаш тарихына қатысты тарихи ғимараттарды аралап, қазақ диаспорасымен кездеседі деп жоспарланған.

 

Қазбек ҚҰТТЫМҰРАТҰЛЫ

«Егемен Қазақстан»

ОРАЛ

Суретті түсірген

Темірболат ТОҚМӘМБЕТОВ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.07.2018

Қызылордада қалалық аурухана жаңа құрылғылармен толықты

18.07.2018

Жалағаш ауданында күн электр станциясының құрылысы басталды

18.07.2018

Елімізде жеңіл автокөліктердің саны артты

18.07.2018

Ұлттық ұланның «Шығыс» өңірлік қолбасшылығы жас офицерлермен толықты

18.07.2018

Ханшалар киген қасаба

18.07.2018

Степ­ногорск қалалық тарихи-өлкетану музейі ашылды

18.07.2018

Алматыда Кореямен бірлескен клиника ашылды

18.07.2018

Шекара туралы толғау

18.07.2018

Қытай елінің айшықтары

18.07.2018

Тұманды сейілткен «Талан

18.07.2018

Мағжанның «Батыр Баяны»

18.07.2018

Жеткіншектер сауықтыру лагерінде өз-өзін жетілдіре түсті

18.07.2018

Жетісайдағы Бауыржан Момышұлы атындағы №6 мектеп-гимназия үздіктері көп үлгілі мектеп

18.07.2018

Семейлік оқушылар дін тарихын оқиды

18.07.2018

«Цифрлы Қазақстан» үлкен мүмкіндіктер сыйлайды

18.07.2018

Батыс Қазақстан облысында екі мектеп пайдалануға беріледі

18.07.2018

Жауын жастана жантайған Жабағы батыр

18.07.2018

Сынақтар шежіресінен сыр шертеді

18.07.2018

Әліпби – жазуымыздың іргетасы

18.07.2018

Малдәрігерлік қызмет уақыт талабына сай ма?

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ауыл шаруашылығын цифрландыру болашақтың баламасыз жолы

Әлем елдерінде қазіргі уақытта ауыл шаруашылығын цифрландыру қарқынды түрде жүріп жатыр. Уақыт өткен сайын бұл салада неше түрлі жаңа технологиялар пайда болып, олар жедел түрде өндіріске ен­гізілуде. Мәселен, Еуропадағы компания­лар енді егістік жағдайын зерттеумен ай­на­лысатын дрондарды да шығара бас­тады. Бұл машиналар фермерлердің егіс шы­ғымдылығын алдын ала болжап бі­лу­леріне жағдай туғызуда. Осы үдеріс ке­ңі­нен қанат жая келе, бүкіл ел бойынша әрбір егіс алқабының шығымдылығын күні бұрын анықтау мүмкіндігі пайда болатын көрінеді. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Аяқдоп аламаны аяқталды

Әлем чемпионаты – тағатсыздана күткен футбол тойы еді. Енді барлығы аяқталып, той тарқасымен біз де алған әсерімізбен бөлісе кетсек. Бұл біріншілік несімен есте қалмақ?

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Биографиялық фильмдердің бәсі биік болуы тиіс

Кейінгі кезде «Еуразия бірінші арнасынан» әйгілі кеңестік манекенші-модель, сән әлемінде «Кремльдің ең әдемі қаруы» және «Кеңестік Софи Лорен» атанған Регина Збарская туралы сериа­л көрсетіліп жатыр. Былай қарасаңыз, сән әлемінің кіндігі саналған Парижді тәнті еткен өмірі жұмбаққа толы сұлудың сол кездегі кеңестік қасаң қағидаларға сыймаған ғұмырын өзгеше қырынан бейнелеген қарапайым, бірақ кемел түсірілген Ресейдің кезекті киноөнімдерінің бірі. 

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Халық әнінің тоналу тарихы

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев «Бо­лашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағ­дарламалық мақаласында, жаңғыру елдің ұлттық-рухани тамырынан нәр ала алмаса, ол адасуға бастайды», деді. Елдің ұлттық-рухани тамыры дегеніміз не? Ол ха­лықты сан ғасырдан бері адастырмай, алып келе жатқан салт-дәстүрі, фольклоры, әні мен жыры. Осылардың ішінде әннің ұлт руханияты үшін орны айрықша. Дана Абай атамыз, «Ұйықтап жатқан жүрек­ті ән оятар, Үннің тәтті оралған мәні оятар» дегенді бекер айтқан жоқ.

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ормуз бұғазы жабылған жағдайда...

Осы айдың басында Иран Ислам Рес­публикасының президенті Хасан Рухани Швейцария еліне жасаған сапары кезінде мұнай импорттаушы мемлекеттер Иранның мұнайын сатып алмаған жағдайда Ормуз бұғазын жауып тастайтындарын мәлімдеді. Президенттің бұл мәлімдемесі АҚШ билігінің Иран мұнайын сатып алмауға өз одақтастарын ықтиярсыз көндіруге бағытталған қысымына байланысты болса керек.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу