Оралда Алаш тарихына арналған халықаралық конференция өтті

Орал қаласында Алаш қозғалысы және Алашорда Үкіметінің 100 жылдығына арналған «Алаштан Тəуелсіздікке жəне Қазақстанның ұлттық бірігуіне» атты халықаралық конференция өтті. 

Егемен Қазақстан
20.10.2017 3844
2

Конференцияны ұйымдастырушы батыс Қазақстан облыстық тарих және археология орталығының директоры ғылым докторы Мұрат Сыдықовтың айтуынша, түрлі ел ғалымдарынан 49 баяндама келіп түскен. Конференция қонақтары арасында Жапония, Өзбекстан, Ресей Федерациясынан келген ғалымдар бар.

Конференцияны құттықтау сөзбен ашқан Батыс Қазақстан облысының әкімі Алтай Көлгінов ғылыми басқосуға қатысу үшін алыстан арнайы келген меймандарға, соның ішінде Жапонияның Хоккайдо университетінің профессоры Уяма Тамахикоға, Мәскеуден келген алаштанушы, тарих ғылымдарының докторы Дина Аманжоловаға, Еуразия ұлттық университетінен алаштанушы Сұлтанхан Аққұлына алғыс айтты.

«Алаш» қозғалысының көшбасшылары құқық қорғаушы, саяси және қоғам қайраткерлері болумен қатар, ірі ағартушылар, публицистер, газет және журнал басып шығарушылар, ойшылдар, ақындар, педагогтар, ғылыми зерттеу жұмыстарының, кітаптар мен оқулықтардың авторлары болды. Алашордалықтар және оларға рухы жағынан жақын қазақ қайраткерлері өздерінің ұлттық деңгейінде ғана  шектеліп қалмай, керісінше – олардың бәрі терең білімді және жан-жақты дарынды, ашық, толерантты тұлғалар болды. Алашордалықтардың негізгі идеясы – халық бірлігі, бұл ұран осы уақытқа дейін өзінің өзектілігін жойған жоқ. Өткен ғасырдағы қазақ интеллигенциясы мен қазіргі тәуілсіздік кезеңіндегі идея арасында сабақтастық байланысын көре аламыз. Мемлекеттің сыртқы және ішкі қоғамдық өміріндегі барлық салаларды қамтитын ұлттық стратегиялық ұмтылыстар тәуелсіз Қазақстанның Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың бастамалары мен реформаларында, тың идеяларында іске асуда.

- Біздің облыстан жалпыұлттық Қасиетті орындар тізіміне алдымен ортағасырлық «Жайық» қалашығы мен «Бөкей Ордасы» тарихи-музей кешені кірсе, қазір олардың саны алтауға дейін жетті. Яғни, қосымша Тақсай қорған кешені, (б.з.д VI-V ғ.) Жұмағазы хазірет (ХІХ ғ), Ғұмар Қараш зираты және Жымпитыдағы Алашорда музейі. Алашорда музейінің қасиетті орындар қатарына қосылуы бәрімізді қуантты. Себебі Күнбатыс алашордашылар деп аталғанымен, Алаштың ортақ идеясын жүзеге асыру жолында құрбан болған боздақтарымызға бүгінгі ұрпақ тарапынан берілген лайықты баға, - деді өз сөзінде Алтай Көлгінұлы.

Жапониядағы Хоккайдо университетінің славян-евразиялық зерттеу орталығының профессоры, доктор Уяма Тамахико Орал қаласына үшінші мәрте келіп отырғанын айтады. Жапон ғалымы 1917 жылғы төңкерістер қарсаңындағы Ресейдің қоғамдық-саяси ахуалы туралы, осы кезеңде Алаш автономиясын құру идеясының қалыптасуы туралы баяндама жасады. Тарих ғылымдарының докторы, профессор, РҒА Ресей тарихы институтының жетекші ғылыми қызметкері Дина Аманжолова Алаш қозғалысы мен Сібір облыстарының қарым-қатынасы туралы зерттеуін ортаға салды. Ал белгілі қоғам қайраткері Тұрар Рысқұловтың немересі, мәскеулік Владимир Рысқұлов Алашорда Күнбатыс бөлімшесінің төрағасы Жаһанша Досмұхамедұлының өмір жолы мен қазақ интеллигенциясының сталиндік репрессия жылдары қалай қуғын-сүргінге ұшырағанын айтып берді. Тұрар Рысқұлов пен Жаһанша Досмұхамедұлының бажа болғандығы, қуғындағы Жаһаншаға Мәскеуде Тұрардың қамқорлығы туралы естеліктер өте әсерлі болды.

Оралдағы жиында сөз алған Өзбекстан Республикасы Ғылым академиясының бөлім меңгерушісі, тарих ғылымдарының докторы, профессор Қахромон Раджабов Түркістан мұхтарияты мен Алаш қозғалысы қайраткерлерінің қоғамдық-саяси қызметін байланыстыра зерттеген екен. 

Конференцияның бірінші күні соңында ғалымдар арнайы қарар қабылдады. Ғылыми жиынның екінші бөлігі ертең Ресей Федерациясының Орынбор қаласында, Н.Крупская атындағы облыстық кітапхананың залында жалғаспақ. Конференция қонақтары Орынбор қаласындағы Алаш тарихына қатысты тарихи ғимараттарды аралап, қазақ диаспорасымен кездеседі деп жоспарланған.

 

Қазбек ҚҰТТЫМҰРАТҰЛЫ

«Егемен Қазақстан»

ОРАЛ

Суретті түсірген

Темірболат ТОҚМӘМБЕТОВ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.10.2018

Қасым-Жомарт Тоқаев: Білім беру жүйесі реформалардың шырмауынан шыға алар емес

19.10.2018

Ұлттық құндылықтардың иесі – жастар

19.10.2018

Оралда студенттерге қызмет көрсету орталығы ашылды

19.10.2018

«Қазпоштаның» 25 жылдығына орай «Жазылушылар күні» ұйымдастырылды

19.10.2018

Қасым-Жомарт Тоқаев мемлекет қаржысын үнемдеуге шақырды

19.10.2018

Еуразия ынтымақтастығының маңызы зор

19.10.2018

Амангелді Кеңшілікұлының «Қазақты сүю» атты шығармашылық кеші өтті

19.10.2018

«Әзірет Сұлтан» қорық-музейінің 40 жылдығы аясында тарихи кітаптардың тұсауы кесілді

19.10.2018

Қасым-Жомарт Тоқаев Қарағандыда жұмыс сапарымен болды

19.10.2018

Америкалық еріктілер оқушыларға ағылшын тілін үйретіп жүр

19.10.2018

Мемлекет басшысы Еуропалық комиссия төрағасы Жан-Клод Юнкермен кездесті

19.10.2018

Нұрсұлтан Назарбаев «Азия-Еуропа» форумының ХІІ саммитіне қатысты

19.10.2018

Мүмкіндігі шектеулі жандарға мүгедектер арбасын сыйлайды

19.10.2018

Президент «Азия-Еуропа» форумының ХІІ саммитінде кездесулер өткізді

19.10.2018

Владимир Путин: Өзбекстан Ресейдің сенімді серіктесі

19.10.2018

Сенатор Рысқали Әбдікеров Қарағанды облысында жұмыс сапарымен болды

19.10.2018

Атырауда мамандандырылған ХҚКО құрылысы аяқталуы жақын

19.10.2018

Мемлекет және қоғам қайраткері Темірбек Жүргеновтің туғанына - 120 жыл

19.10.2018

Павлодар-Семей тасжолында көліктер өртеніп, бір адам мерт болды

19.10.2018

TWESCO дүниежүзілік мәдениет форумына қатысты

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Ádep pen ádet

Jýyrda Almaty qalasyna jolymyz túsip, taǵylymy mol tamasha toıǵa qatystyq. Taý shatqalyna aqshańqan shatyr tigip, qudalaryn taǵatsyzdana kútip turǵan almatylyqtardyń ónegeli isine kóz toıyp, kóńil marqaıady. Biz toıly aýylǵa qudalar kelmeı turyp barǵan edik. Qyzyq ıelerimen burynnan tanyspyz. Arǵy túbi Arqanyń qazaqtary. Ultymyzdyń qadym zamandardan beri kele jatqan salt-dástúri, tartý-taralǵysy, jón-joralǵysy yqylym josynymen úılestirilgen toıdyń erekshe bolatyny sezilip tur.

Құрманәлі Қалмахан,

О́zge elde sultan bolǵansha...

Áı, qaıdam... О́zge elde sultan bolý qazir qıyn-aý. Sebebi óz eliniń Sultandary turǵanda shetten kelgen «bótenderdi» kim jaqtyra qoıar dersiz?! Soǵan qaramastan túrli sebeptermen shetel aýyp, «jumaq» araldaryn izdeýge bel býǵandar qarasy azaımaı tur.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Urpaq azsa – ultqa qater

J.Aımaýytov pen M.Áýezov keıbir qazaq mineziniń minin, sol mindi kórip ósken balanyń jamandyqqa salynatynyn 1917 jyly «Alash» gazetinde jarıalaǵan maqalasynda: «Ultym», – dep oqyp shyqqandar halyq arasyna kelse, qaraıa bastaıdy» dep, artynan: «Saıyp kelgende, qazaqta qalyp turǵan ózgeshe minezder: tili aıtqandy qoly qylmaıtyn – turaqsyzdyq, uıymsyzdyq, basynan aspaıtyn – ózimshildik, ezdik» depti. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Megapolıster múmkindigi

Elbasy «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty jańa Joldaýynda elimizdiń aýmaqtyq damýyna jańa tásilder engizýdi qamtamasyz etý qajet ekendigin aıta kele: «Búginde jetekshi elderdiń ekonomıkasy kóbine jahandyq qalalar nemese megapolıster arqyly tanylady.

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Izgilikke shaqyrý iriliktiń belgisi

Bıylǵy 10-11 qazan kúnderi Astanada ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń dástúrli siezi óziniń halyqaralyq aýqymdaǵy asa mańyzdy únqatysý alańy ekenin taǵy bir ret dáleldedi.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу