Адам мен маймылдың ұқсастығы: 59 жастағы шимпанзе бұрынғы танысын көргенде балаша қуанды (видео)

Ғаламтор шеті мен шегі жоқ бейне роликтермен күнделікті толтырылып жатыр. Кейбірі мән-мағынасы жағынан сын көтеруге келмесе, енді бірі ұмытылмас, ерекше әсер сыйлайды.

Егемен Қазақстан
25.10.2017 2526

NPR.org басылымының тілшісі Барбара Кинг YouTube желісіне шыққан Нидерланд зообағындағы «Мама» есімді шимпанзе туралы егжей-тегжейлі жазды. Бұл бейнероликтің қандай өзгешелігі бар деген ойда боларсыз! Мама – 59 жастағы кәрі маймыл. Жағдайының ауыр болғаны сондай, тіпті тамағына ас батпай, ақыл-есінің дамуы тежеліп, алжи бастаған.

Маймылды тамақтандыруға келген азаматтың әсерінен әлсіз жатқан Маманың мінезі бірден өзгеріп, көпшілікті таң қалдырды.

Тілшінің айтуы бойынша, бұл тамақтандыруға келген азамат – Ян ван Хофф. Ол осы зообақты құрған биолог, әрі 1972 жылы Маманы осы жерге әкеліп, оған күтім жасаған екен. Екеуі бір-бірін бұдан кейін мүлдем көрмепті. Бұрынғы досын таныған маймылдың бет-бейнесі бірден өзгеріп, жүзі жадырап сала берді. Ван Хоффты құшақтап, оған басын изеп, ғалымдардың ұзақ уақыттан бері мойындамай келген теориясын жоққа шығарды. Олар бүгінге дейін жануардың махаббат пен достық сезімі болмаған деген пікірде келген.

Барбара бұл бейнеден кейін екі жыл бұрын 88 жасында қатты ауырып дүниеден озған анасын есіне алды. Оның айтуынша, ауыр хәлде жатқан маймыл мен ауруханадағы анасының әрекеттері ұқсас болған екен.  

Ван Хофф пен шимпанзенің қайта қауышуы бір аптаға ғана созылды. Себебі, Маманың жағдайы күн өткен сайын нашарлап, көз жұмды. Тілшінің жүргізген зерттеуі бойынша, Маманың зообақта алған орны ерекше болғанын аңғаруға болады. Приматолог Франс де Ваал өз кітабында жазғандай, Мама тобырдағы маймылдардың арасындағы кикілжіңдерді реттеп отырған. Соған дәлел ретінде де Ваал кітабында келесі үзінді келтіреді: «Тайпада қатыгездігімен ерекшеленген Никки есімді көшбасшы маймыл болды. Оның әлімжеттігіне шыдай алмаған шимпанзелер Никкиді үйірден ұрып қуып шығып, жаппай наразылық білдіреді. Ағашқа өрмелеп қашқан Никки осыдан кейін қорқып жерге түсе алмай отырады. Сол кезде оның жанына Мама көтеріліп, бетінен сүйіп, жетектеп жерге түсіреді. Бұдан кейін Никкиге ешкім жоламайтын болды».

Мама 1957 жылы орманда туған. Дәл осы жылы Германиядағы зообаққа түседі. Кейін Нидерландтағы Арнем колониясына орналастырылады. Барбара Кинг өз мақалаларында зообақтардың қазіргі жағдайы мен өзгертілуі керек тұстарын жазып келеді. Оның пайымдауынша, жануарлардың ойлауы мен ішкі дүниесі біз білгеннен әлдеқайда күрделірек.  Ал жоғарыда жарияланған видео соның айғағы.

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.08.2018

Маңғыстауда мемлекеттік органдардағы кадр қызметінің сапасы қандай?

19.08.2018

Азиада-2018: Дмитрий Алексанин Қазақстан қоржынына алғашқы алтынды салды

19.08.2018

Өскеменде Құрбан айтта 300 адамға ет таратылады

19.08.2018

Австралияда орман өртенді

19.08.2018

Головкин - «Канело» рематчын британ телевидениесі көрсетеді

19.08.2018

Отгонцэцэг Галбадрах Еуропа кубогында чемпион атанды

19.08.2018

Экс-депутат жас мемлекеттік қызметшілерге дәріс оқыды

19.08.2018

«Алтын Тобылғы» әдебиет жүлдесіне өтініштерді қабылдау басталды

19.08.2018

Маңғыстаулық құрылысшылар төл мерекесін атап өтті

19.08.2018

Барлық жағдай жасалатын солтүстік аймаққа көбірек келіңіздер – Мемлекет басшысы

19.08.2018

Теміржолда сыбайлас жемқорлықты болдырмау жайы айтылды

19.08.2018

Астанада жол ақыны SMS арқылы төлеуге болады

19.08.2018

Зерендіде жастардың жазғы білім лагерінің екінші маусымы жұмысын жалғастыруда

19.08.2018

Азиада-2018: Бүгін қазақстандық спортшылар жарыс жолына шығады

19.08.2018

Елордада автобус жүргізушілері 400 мың теңгеге дейін жалақы алуы мүмкін

19.08.2018

Жакартада жанған жұлдыз

19.08.2018

Ауа райы болжамы: Ақмола облысы мен Астана аумағында дауыл тұрады

18.08.2018

Жакартада Жазғы Азия ойындарының ашылу салтанаты өтті

18.08.2018

БҰҰ-ның бұрынғы Бас хатшысы Кофи Аннан қайтыс болды

18.08.2018

Мемлекеттік хатшының қатысуымен Бұқар жыраудың 350 жылдық мерейтойы өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Тілтолғақ пен тілтұтқа

Әлеуметтік желіден «Астана қаласы­ның қаракөз балдырғандары қазақша сөй­лемейтіні несі?» деген сыңайдағы сұрау­лы сөйлем, қобалжулы пікірді көзіміз шалып ойланып қалдық, қапаландық. 

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Ертеңгі ұрпақтың да еншісі бар

Қойнауы құт қазақ жері тәуел­сіз­дігі­міздің ширек ғасырдан асқан шежіресінде ел экономикасын тұралап қалу қасіретінен сақтап келеді. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Мәдениетке мән берсек...

Үйіміздің жанындағы азық-түлік сататын дүңгіршекке соңғы кезде сатушы құтаймай-ақ қойды, жиі-жиі ауысады. Бұрын тіпті мұнда сатушы қыздардың Павлодардан қатынап істейтінін естіп-біліп жүретінбіз. «Екі апта Астанада сауда жасасақ, екі апта бала-шағамыздың қасында болғанға мәзбіз. Ауылдан қалаға қатынап істеудің азабы мен машақаты мұндайды бастан өткізген адамға ғана мәлім. 

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Арбамен қоянға жетер» күн қайда?

1998 жылы Kodak фирмасында 170 мың адам жұмыс істеген екен және әлем бойынша саудаланған фотоқағаздың 85 проценті дәл осы фирманың үлесіне тиген. Небәрі бірнеше жылдың ішінде олардың бизнес-моделі жойылып, фирма банкрот болған. Бұл нені білдіреді?

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Аграрлық саладағы болашақ мамандықтар

Сарапшылардың болжамдарына қарағанда, әлемдік аграрлық салада 15-20 жылдың ішінде революциялық өз­герістер жүзеге асырылады. Жаңа тех­нологиялардың шапшаң қарқынмен дамуы, ғарыш кеңістігін игеруге көптеген елдердің құлшыныс танытуы, гендік инженерия ықпалының күшеюі, азық-түлікке сұраныстың артуы, бос жатқан жерлердің азаюы секілді факторлар әлем бойынша жаңа технологиялармен қаруланған жаңа тұрпатты ауыл ша­руашылығын қалыптастырады. Сөйтіп ауыл шаруашылығы өзгерістерге барынша баяу бейімделетін ең консервативті сала деген бұрынғы түсініктің көбесі сөгіледі.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу