Адам мен маймылдың ұқсастығы: 59 жастағы шимпанзе бұрынғы танысын көргенде балаша қуанды (видео)

Ғаламтор шеті мен шегі жоқ бейне роликтермен күнделікті толтырылып жатыр. Кейбірі мән-мағынасы жағынан сын көтеруге келмесе, енді бірі ұмытылмас, ерекше әсер сыйлайды.

Егемен Қазақстан
25.10.2017 3135
2

NPR.org басылымының тілшісі Барбара Кинг YouTube желісіне шыққан Нидерланд зообағындағы «Мама» есімді шимпанзе туралы егжей-тегжейлі жазды. Бұл бейнероликтің қандай өзгешелігі бар деген ойда боларсыз! Мама – 59 жастағы кәрі маймыл. Жағдайының ауыр болғаны сондай, тіпті тамағына ас батпай, ақыл-есінің дамуы тежеліп, алжи бастаған.

Маймылды тамақтандыруға келген азаматтың әсерінен әлсіз жатқан Маманың мінезі бірден өзгеріп, көпшілікті таң қалдырды.

Тілшінің айтуы бойынша, бұл тамақтандыруға келген азамат – Ян ван Хофф. Ол осы зообақты құрған биолог, әрі 1972 жылы Маманы осы жерге әкеліп, оған күтім жасаған екен. Екеуі бір-бірін бұдан кейін мүлдем көрмепті. Бұрынғы досын таныған маймылдың бет-бейнесі бірден өзгеріп, жүзі жадырап сала берді. Ван Хоффты құшақтап, оған басын изеп, ғалымдардың ұзақ уақыттан бері мойындамай келген теориясын жоққа шығарды. Олар бүгінге дейін жануардың махаббат пен достық сезімі болмаған деген пікірде келген.

Барбара бұл бейнеден кейін екі жыл бұрын 88 жасында қатты ауырып дүниеден озған анасын есіне алды. Оның айтуынша, ауыр хәлде жатқан маймыл мен ауруханадағы анасының әрекеттері ұқсас болған екен.  

Ван Хофф пен шимпанзенің қайта қауышуы бір аптаға ғана созылды. Себебі, Маманың жағдайы күн өткен сайын нашарлап, көз жұмды. Тілшінің жүргізген зерттеуі бойынша, Маманың зообақта алған орны ерекше болғанын аңғаруға болады. Приматолог Франс де Ваал өз кітабында жазғандай, Мама тобырдағы маймылдардың арасындағы кикілжіңдерді реттеп отырған. Соған дәлел ретінде де Ваал кітабында келесі үзінді келтіреді: «Тайпада қатыгездігімен ерекшеленген Никки есімді көшбасшы маймыл болды. Оның әлімжеттігіне шыдай алмаған шимпанзелер Никкиді үйірден ұрып қуып шығып, жаппай наразылық білдіреді. Ағашқа өрмелеп қашқан Никки осыдан кейін қорқып жерге түсе алмай отырады. Сол кезде оның жанына Мама көтеріліп, бетінен сүйіп, жетектеп жерге түсіреді. Бұдан кейін Никкиге ешкім жоламайтын болды».

Мама 1957 жылы орманда туған. Дәл осы жылы Германиядағы зообаққа түседі. Кейін Нидерландтағы Арнем колониясына орналастырылады. Барбара Кинг өз мақалаларында зообақтардың қазіргі жағдайы мен өзгертілуі керек тұстарын жазып келеді. Оның пайымдауынша, жануарлардың ойлауы мен ішкі дүниесі біз білгеннен әлдеқайда күрделірек.  Ал жоғарыда жарияланған видео соның айғағы.

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

16.02.2019

Сапарбаев: Бірде бір бала назарсыз әрі қамқорсыз қалмауы керек

16.02.2019

Головкин былғары қолғабын шегеге іле ме?

16.02.2019

Астана қаласы мен үш облыста ауа райына байланысты ескерту жарияланды

16.02.2019

Қарағандыда NASА кездесу өткізді

16.02.2019

БҚО-да көп балалы отбасылар мәселесін шешуге қосымша 500 млн теңге бөлінеді

16.02.2019

Қарағандыда полицияның 200 қызметкері волейбол ойнады

16.02.2019

Қарағанды облысында мектеп жабылып қалды

16.02.2019

Демалыс күндері боран соғып, жауын-шашын болады

16.02.2019

Оралда радиатор зауыты ашылады

16.02.2019

Баянауылда аудандық қысқы спартакиада өтті

16.02.2019

Биыл Батыс Қазақстан облысында 5 жатақхана құрылысы басталады

16.02.2019

Батыс Қазақстан облысында өңір басшысының есебі басталды

16.02.2019

Павлодар облысының әкімі жаңа орынбасарларын таныстырды

16.02.2019

Бүгін Болгариядағы турнирде Қазақстан боксшылары алғашқы жекпе-жектерін өткізеді

16.02.2019

СІМ және «Атамекен» ҰКП инвестициялық және экспорттық бағыттағы жұмысты үйлестіруді күшейтуде

16.02.2019

WGS төрағасы: Үкіметтер өздерінің бизнес-модельдерін қайта ойлап табуы керек

16.02.2019

Ресей сауда алаңдарында қазақстандық компаниялардың белсенділігі артты

16.02.2019

Алматыда «Қазақстан университеттері халықаралық аренада» тақырыбында семинар өтті

16.02.2019

Майдангер-жазушы Леонид Гирш 95 жасқа толды

16.02.2019

Алматыда студенттер арасында «IITU Robocon 2019» робототехника чемпионаты өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdikke bala ǵana kináli me?

Sońǵy kezderi mektep oqýshylarynyń arasynda sotqarlyq órship barady. Teledıdardan kórip, áleýmettik jeliden oqyp otyrǵanda, olar mundaı qatygezdikke qalaı bardy degen saýal kókeıdi tebendeı tesip, oıdy oıran etedi. 

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Keleli istiń paidasy

Búginde ár kólikke tirkelip beriletin memlekettik nómirlerdiń deni jappaı satylymǵa shyǵaryldy. Olar birkelki sandar men úılesimdi áripter tizbeginen quralǵandyqtan birden kóz tartady. Ony halyq arasynda «ádemi nómirler» deıdi. Atalǵan nómirlerdi alýǵa júrgizýshiler de yntyq. Ásirese qymbat kólik ıeleri úshin sándi nómirdi taǵý, ózine bir artyqshylyqty beretindeı kóredi. Endeshe bul nómirlerdi satylymǵa shyǵarǵannan kim utyp jatyr dep oılaımyz?

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Qumar oıynnyń quryǵy uzyn

«Aıdalada altyn bar» dese, soǵan birinshi qandastarymyz baratyn shyǵar dep oılaıtyn halge jettik. Bulaı deýimizge qoǵamda qordalanyp qalǵan, ordalanyp alǵan máseleler mysal bola alady. Sonyń biri – báske aqsha tigý, ıaǵnı býkmekerlik keńselerdiń keleńsiz kásibi bolyp tur. Jalpy, ózi jarymaı otyrǵan jannyń «úıde otyryp ońaı aqsha tabý jolyn úıretemin» degenine erip kete beretin ańqaý bolatynyna ekenine búginde kózimiz ábden jetti. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу