Роза Рымбаева: Талантының өлшемін білетін адам ешкімнен қорықпайды

Қазақстанның халық әртісі, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты Роза Рымбаевамен сұхбат. 

 

Егемен Қазақстан
27.10.2017 2483
2

– Роза Қуанышқызы, сіз келіп жатқан дөңгелек датаны дауыстап айтуға батылымыз бармайтын сияқ­ты, дегенмен 18 жасыңыздан сахнаға шы­ғып, 42 жыл бойы қазақ эстрадасының көшбасшысы болып келе жатқаныңызды қара­пайым арифметикамен қисын­дасақ, өмірдің үлкен бір асуына шыққан екенсіз. Туған күніңіз құтты болсын!

– Рахмет! Менің де айғайлап айтқым келмейді-ақ, жүрегімде аздаған толқу болғанымен, сахнадан ажырамай, елімнің алдында жүріп жеткен осы биі­гіме шүкір деймін. Келген жасым­ның қасиетін сезіну үшін уа­қыт керек болар. Әзірге, көңіл күйім де, денсаулығым да, шығар­машылығым да бұрынғы ырға­ғынан айнымағандықтан, айыр­машылық көріп тұрғаным жоқ. 

– Мерейтойыңызды атап өтесіз бе?

– Жалпы, біздің қазақ, әсіресе, қазақ әйелдері мерейтойға аса мән беріп, атап өтуді жөн сана­маған ғой. О бастан туған күн той­лағанды аса ұната бермеймін. Жылдан-жылға жасың ұзарып келеді, айналаң, жақындарың, өзің аман-есен болып, жаңа жас­қа жеткенің, әрине, қуаныш. Жыл сайын өз отбасыңда, бала-шағаңмен, туған-туыстарыңмен, жақын құрбыларыңмен кішігірім дас­тарқан басында жиналу дәс­түрі бізде де бар. Бірақ мейрамхана ішін толтырып, мейман жи­нап алып, мәжіліс-жиналыс жасағандай оларды үстелдің басы­на қаздитып отырғызып қойып «ал, алпысқа толып жатыр екенсің, құтты болсын» деп тілек айтқызып, дуылдаған-шуылдаған дүрмекті той болмайтыны анық. Мен жалпы, туған күнімді көбінесе сахнада өткіземін. Осы жолы да өзімнің туған жерім Семей өңіріндегі Жарма ауылына барып концерт беруді жоспарлап отырмын. Өйт­кені өзімнің туған ауданыма барып, ауылдастарымның алдында ән салмағалы талай жылдың жүзі болыпты. 

– Тасқын ағамыздың ме­згілсіз дүние салып, қара жамылып қалған кезіңіз болмаса, ширек ғасырға қадам басқан шы­ғармашылық жолыңызда алтын баспалдақтың үстімен жү­ріп келе жатқан сияқты әсер қалды­ратыныңыз бар. Алтынның үстінде жүріп тай­ғанақтаған кезіңіз болды ма?

– Біздің өнеріміздің ерекшелігі мен табиғаты сондай, халық тек еңбегіміздің нәтижесін ғана көреді. Сол ақырғы нәтиже белгілеген деңгей­мен өлшейді. Басқа әншілермен салыстырғанда, мен әнді тек жанды дауыспен айтамын. Концерттерімді үлкен оркестрлердің сүйемелдеуімен өткіземін. Осы классикалық деңгейді бүгінгі күнге дейін бір мысқал да төмен­деткенім жоқ деп ойлаймын. Әрине, ауқымды сарайдың атшаптырым сахнасында, төбеңнен, төменнен жіберілген түтіннің ішінде, самаладай болып жарқыраған қызылды-жа­сылды жарықтың астында жадырап, жайнаған жүзіңді ғана көретін көрерменге осы кереметті сезіндірудің ар жағында қаншама жанкешті еңбек, ізденіс жатқанын ешкім білмейді. Ал көрермен осы еңбектің бәрін «алтын» деп бағаласа, онда ізденісіміз бен іс-әрекетіміздің далаға кетпегені. 42 жыл бойы ән салып келе жатырмын, осынша жыл дауысты сақтап қалудың өзі еңбек. 

– Ілгеріректе Республика сарайында жыл сайын өткізетін кон­цертіңізге 25 жыл бойы үздік­сіз келіп, гүл сыйлайтын көрер­меніңіз туралы мақа­ла оқыған едік. Мұндай табы­нушыларыңыздың қатары сиреген жоқ па?

– Менің шығармашылығыма мән беріп қарайтын тұрақты көрерменімнің қалыптасқанын бұрыннан білемін. Өнерімді жақсы көретін көрерменіме ал­ғыстан басқа айтарым жоқ. Кейде кездескенде «өткен жолғы концер­тіңізде ана бір әніңізді неге айтпай кеттіңіз?» деп сұрап, таңғалдырып жататын көрермен бар. Маған үнемі гүл сыйлап, үнсіз кететін ол адам да менің кәсіби деңгейімді бағалайтын сондай көрерменімнің бірі болар. Кейбір көрерменім жиырма жыл бұрын бірге түскен суретімізді әкеп көрсетіп жатады. Бірде телевизиялық бағдар­ламалардың біріне Арқалық әлде Қостанай қаласынан бейтаныс әйел адам келіп қатысты. Сол кісі: «сіз маған 1976 жылы открытка жазып бергенсіз» деп, менің қолыммен жазылған кеңестік открытканы әкеп көрсетті. Иә, алғаш Семейден Алматыға 1976 жылы келгенде, мен анамның Сара деген сіңлісінің үйінде тұрғанмын. Сөйтсем, өзімнің біреудің үйінде тұратынымда шаруам жоқ, жап-жас болып кеңшілігімді қарай көріңіз, «егер Алматыға келсеңіз, мені осы адрес бойынша таба аласыз» деп Сара тәтемнің мекенжайын жазып қойыппын. Бұл кісі де әлі күнге дейін менің тұрақты тыңдарманым екен. Әр кон­цертіңді берген сайын жа­ңа­лықпен шық­қанға не жетсін! Әр концертім сайын ха­лық­пен сырласамын. Мұ­ңымды, сы­рымды, қуаны­шым­ды әнмен жеткізгім келеді, сол ниетімді көрерменім түсінсе екен деп тілеймін. 

– Кезінде композиторлардың көп­шілігі сізге ғана арнап ән жазуға ты­рысты, ол әндер Тұ­ман­бай Мол­дағалиев, Исрайыл Сапарбай, Ибра­гим Иса сынды тамаша ақын­дар­дың жаз­ған өлеңімен әдемі үйле­сім тауып, жүректерге жетті. Қа­зір­гі ре­пер­­туа­рыңыздағы әндерге айты­­ла­тын сын бар, өзіңіз қа­лай бағалайсыз?

– Музыкалық деңгейі жа­ғынан кейінгі жылдарда айтып жүрген әндерімді өзім жоғары бағалаймын. Репертуарымды соңғы жылдары то­лықтырған әндерімнің кез келге­німен ха­лық­аралық байқауларға қым­сынбастан қатысуға болады. Жақында ғана Беларусь елінде өтетін халықаралық «Славян базары» конкурсына құрметті қонақ ретінде қатысып қайттым. Қазақ композиторларының заман ырғағына қарай жаңа әуен, заманауи саз табуға тырысқан талпыныстары жақсы. Алғаш орындап шыққан «Әлиядан» бастап бүгінгі күнге дейін сайысқа түсетін әндерді орындауды хош көремін. Рас, Сейдолла Бәйтереков ән­дерін тек маған арнап жазды. Сейдолланың сол әндерін халықтың әлі күнге дейін жақсы көру себебі, Сейдолла – лирик композитор. Байсалды, ішінде сыры бар әндер сол кезеңнің сұранысына сай болды. Ал қазіргі жастар Сейдолланы мен арқылы таниды. Бірақ Бәйтереков жазған иірімі мол, жібектей нәзік, сырлы әндерді орын­дағанымен, ішіндегі ойды, әнді жымдастырып ұстап тұрған уызын жеткізе алмай жа­тады. Әр композитордың өз стилі бар, әр уақыт толқынының өз ырғағы бар, композитор нақ осы уақыт пен тыңдаушы керек еткен әуенді ұсынады. Егер тек Сейдолланың ғана әндерін орындай берсем, бір қалыпқа түскен шаблон әнші болар едім, онда тыңдаушымды да тез жалықтырар едім. Қазіргі орындайтын ән­дерімді әртүрлі композиторлар жазады. Соның ішінде менің ұлдарымның да әндері бар. Бұл – жаңа заман музыкасы. Біздің өмірімізде не көп, ән көп, әнші көп. Олардың орындап жүрген әндерін «хит» дейді. Қазір теледидарды ашып қалсаңыз, «Той думан», «Той бастар», «Тойға шашу» атты тек той атауымен байланысты бағдарламалар шығады. Рахат, өміріміздің бәрі той. Осы әндердің қатарында өзіңше ерекше бір әніңмен шықсаң, секіріп жатқандардың жанында сен «неформат» болып қаласың. 

– Бұрын жұрт ұлыңыз Әли Оқаповқа «Роза Рымбаеваның баласы» деп қараса, қазір сіздің өзі­ңізге «Әлидің мамасы» деп қарайтын көзқарас орнығып келеді. Бала­сы өзіне жете туған барлық ата-ананың басында бо­латын буын алмасу таны­мал­дылығы сізді де қуан­татын болар?

– Әрине, қуантады. Баламның тыңдарманының көңілінен шы­ғып, өз көрерменінің талғамын қа­на­ғат­тандыратын әндерді кәсіби орындаушылықпен ұсы­натыны сүйсіндіреді мені. Ба­ламды жақсы көрген адамды мен де жақсы көремін. Әлидің өз стилі бар, менің қалыптасқан өз соқпағым бар. Екеуміз екі түр­лі қоғамдық ортаның тәрбие­сімен өскен жолы басқа әншілер болсақ та, бізге ортақ музыка танымалдылығымызды сабақ­тастырып жатыр. Әлидің тың­дарманы, негізінен, жастар. Мені «Әлидің мамасы» деп құр­меттейді. Ал менің әнім – менің құрбы-құрдастарымның әні. Сон­дық­тан өз жасыма сәйкес, өзімнің көз­қарасыма сәйкес әндерді орындаймын. 

– Онсыз да жеңіл жанрдағы эстрадамыздағы бір-бірінен аумай­тын даңғаза әндер еш­қа­шан сұрып­талуы аяқ­талмайтын, електен өтіп болма­ған күйі ертеңге жалғаса беретін жаны сірі музыка екенін көр­сетіп келеді. Сіз кейде күйініп, ащы сын да айтып жібересіз. Қалай қабылдайды?

– Қазір жеңіл жолмен жұлдыз болып жатқан жастар көп. «Әсіре қызыл тез оңар» деп жарқ етіп жанып, кейін ізім-ғайым жоқ болып кеткен жастар да бар. Оны уақыт шешеді. Қазіргі эстрада орындаушыларының бәрі бір-біріне ұқсайтынын ешкім жоққа шығара алмас. «Араларыңнан «аһ» дегізіп шыққан әншіні көріп тұрғаным жоқ» деп айтатыным рас. Қазір «формат» деген пайда болған. Ол таза тойға негізделген формат. Барлық әнші бір форматпен, бірдей деңгейде жұмыс істеп жатыр. Өздерінің түрі де, биі де, әні де ұқсайды. Бірінен бірін ажырата алмайсың. Өзінің ерекше музыкасымен, өзіндік ерекшелігімен келіп жатқан жас­тар аз, тіпті жоқтың қасы. Осының бәрін шығарып, таратып, қалыптастырып, үлгі етіп отырған телевизия. Егер мен музыка редакторы болсам, осы «большая серая массаның» тең жартысын жария етіп, шығармас едім. 

– Сіздің халқыңыздан құр­мет табуыңыздың сыры кәсі­билігіңізден өзге неде деп ойлайсыз?

– Мінезімде шығар. Үлкенді сыйлаймын, жастарға ақылымды айтамын. Атын атамай-ақ қояйын, айналамда жүрген кейбір жандардың жағымпаздығын көргенде, кірерге тесік таппай қаламын. Ол Бәкемен де, Жә­кемен де, Сәкемен де, айналып келгенде, бәрімен де жақсы болғысы келеді. Ол ақылдымен де араласады, ол алаяқ, айлакердің де көңілін табады. Егер осы құрметтің бәрін шын көңілден жасай алсаң, дос болуға, бауыр болуға болатын шығар. Бірақ күн үшін, қызмет үшін, жағдай үшін жақсы көрінемін деу төңірегіңе тек жиіркеніш туғы­зады. Мен мұндай адам емеспін. Ұнамаса, «ұнамайды» деп ашық айтамын, көңіліме жаққанды көтермелеп, қолдаймын, ұнатпайтын адаммен мүлде араласпаймын. Өйт­кені адамдардың бәріне бір мез­гілде бірдей жақсы көрінемін деу – ақы­мақтық. Бұл мәселеде өзім­нің қалыптасқан өмірлік ұс­танымым бар. Көрермен де кімнің кім екенін ажыратады ғой. Сахнаға шыққанда, рент­ген аппаратының алдында тұр­ғандай боламыз. Көрермен се­нің басыңнан бақайшағыңа дейін бір көз салып өткенде-ақ, мұ­ңыңды, көңіл күйіңді, ішкі жан тол­қы­нысыңды сезіп қояды. Өнер адамы – ерекше индивид. Оның бойындағы талантты, өнерді ешкім мөр басылған қағазбен, бұйрықпен жоқ қылып жібере алмайды. Өзіне өзі сенген, өзінің талантының өлшемін білетін адам ешкімнен қорықпайды, ешкімнің алдында бұқпантайламайды және оған ешкімнің сөзі де, бұйрығы да жүрмейді. Бұл тіпті талантқа да байланысты емес шығар. Бәрін түп­теп келгенде адамның тәрбиесі, сол ұяда сіңірген мінезі, өмір мек­тебі­нен алған ұстанымы шешеді. Ал жағымпаздардың бәрі өзіне өзі сен­бейтін кембағал жандар. 

– Өнердің ұзақ жолымен жүріп келесіз. Ықыласпен, жы­лылықпен кімдерді еске ала­сыз?

– Кейінгі жастар білмегенімен, қазақ өнері мен руханияты үшін көп еңбек сіңірген Жексенбек Еркінбекұлы Еркінбеков деген ғажайып Мәдениет министрі болғанын аға буынның бәрі біледі. Мені Семейден Алматыға ша­қырған сол кісі болатын. Сахнаға шығуыма қолдау білді­ріп, «Гүлдер» ансамбліне жұмысқа орналасуыма мүм­кіндік берген де осындай жай­саң жандар. Менің алғашқы қадамымды қолдап, қамқор пейілдерін аямаған тұл­ғалардың ішінен Дінмұхамед Қонаевты, Ермек Серкебаевты, Бибігүл Төле­генованы айрықша атай­мын. «Атақты болайын-ау» деген ой миыма мүлдем ма­ңайламаған, ондай нәрсенің болатынын да біл­мейтін жас күнімнен тек музыкамен ғана алаңсыз айналысуым үшін мем­лекеттік деңгейдегі қам­қорлық жасалды. Мұндай мүм­кіндікті мен де аяқ асты еткем жоқ, қолымнан келгенше сенім білдірген жақ­сыларды жерге қаратпадым – Бүкілодақтық, халықаралық жеті бірдей конкурстың лауреаты болдым. Ән салуға құқық берген, халықтың ықыласын алуға мүмкіндік берген, өмірлік ба­қыт сыйлаған сахнаны әлі күнге сүйемін. Өмірімді әнге арнадым, тыңдарманымның музыкалық деңгейін көтеру үшін әлі де болса берерім көп деп ойлаймын. 

– Әңгімеңізге рахмет.

Әңгімелескен 
Айгүл АХАНБАЙҚЫЗЫ,
«Егемен Қазақстан»
 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

24.09.2018

FIFA-2018 марапаттау рәсімінде Роналду болмайды

24.09.2018

Ұлы Дала Еліне саяхат — «Жаңа Жібек жолы» бағыты бойынша экспедиция Таразға келді

24.09.2018

«Егемен академиясының» жаңа маусымына тіркелу басталды

24.09.2018

Мақтаарал құрылыс саласымен де танымал болмақ

24.09.2018

Атырауда «Тау тұлғалы Таумыш» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы өтті

24.09.2018

Ақмола облысында мемлекеттік қызмет мектебін ашылды

24.09.2018

Алматыда III Baikonyr Short Film Festivalдің жабылу салтанаты өтті

24.09.2018

Ақтөбелік полицейлер Агенттіктің «Пара алма!» үндеуіне құлақ асуда

24.09.2018

Қыздар Университетінің студенттері республикалық турнирдің жеңімпазы атанды

24.09.2018

Талдықорған қаласы әкімінің жаңа орынбасары тағайындалды

24.09.2018

25 қыркүйекте Үкімет үйінде Қазақстан Үкіметінің отырысы өтеді

24.09.2018

Ақтауға үлкен футбол оралды

24.09.2018

Үш дзюдошымыз да алғашқы айналымда ұтылды

24.09.2018

Оралда бокстан халықаралық турнирдің жеңімпаздары анықталды

24.09.2018

Қазақстанда ұшақ билеттері арзандауы мүмкін

24.09.2018

Қазақстанда 14 миллион тоннаға жуық астық жиналды

24.09.2018

«Түн құдайы» фильмі Парижде өткен ретроспектива барысында көрсетілді

24.09.2018

Универсиада алауы Алматы арқылы өтті

24.09.2018

Бүгін Бакуде үш дзюдошымыз белдесуде

24.09.2018

Бизнес салымдар үшін қай қаржы ұйымы тиімді?

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Асан Мирас,

Ulaǵat pen muraǵat

Qaıǵyly ólimi qalyń jurttyń qabyrǵasyn qaıystyryp, qyrshyn ǵumyry qıylǵan óner, mádenıet, sport sańlaqtary qaı ultta bolsyn az emes. Ondaı has talanttardy halyq eshqashan umytpaıdy. Talanttardyń fánıdegi taǵdyry kelte bolǵanymen, halyqtyń júregi men jadyndaǵy ǵumyryn myńjyldyqtarmen ólsheýge bolady. Aıtalyq, áıgili grek ańyzyndaǵy aıbyndy batyrlar Ahılles pen Gektordyń esimderi dáýirlerden dáýirlerge kóshe júrip, ult sanasynda jarqyrap ǵumyr keshýde. Ańyzdyń epıloginde aıtylǵandaı, keıingi urpaq tıtandardy máńgi eske tutatyn bolady. Tipti, grektiń búkil tarıhy áli kúnge deıin ataqty Gektor men Ahıll shaıqasyna baılanysty óriledi. Biz muny nege aıtyp otyrmyz? Qaı ult bolmasyn, esimi elge eleýli tulǵalaryn este qaldyrýdyń esti joldaryn ustanady. Qazaq tarıhyn aqtarsaq ta, ádebıet betterin paraqtasaq ta túrli klassıkalyq joqtaý úlgilerine jolyǵatynymyz sózsiz. Joǵarydaǵy dańqty grek batyry Ahıllestiń de atyn aqıqatqa bergisiz asqaqtatqan áıgili Gomer abyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу