Қазақстан мен Қытай ұлттық кітапханалары тәжірибе алмасты

Жуырда Қытай Халық Республикасының Алматы қаласындағы Бас консулдығының қолдауымен Ұлттық кітапхана делегация­сы кітапханалық танымдық іссапармен Қытайдың Ұлттық кітапханасы, Бейжің астаналық және Сиань бас кітапханалары сынды ең ірі кітапханаларына сапарлап қайтты. Делегация аталған кітапханалардың жұмыс барысымен танысып, тәжірибе алмасып, ынтымақтастық жөніндегі келісімге қол қойды.

Егемен Қазақстан
30.10.2017 2179
2

Ғасырлар бойы тарихшылар үшін де, саяхатшылар үшін де жұмбақ ел болып келген Қытайға саяхаттың қайталанбас әсерлерге толы болатыны түсінікті. Ал Қытай кітапханалары қызықты архитектураға толы ақпараттық, интеллектуалдық және мәдени орталықтарымен, кең әрі жарық оқу залдарымен, оқырмандардың қорларға ашық түрде қол жеткізетіндігімен тіптен ерекше екен. Шыны әйнектен жасалып, жарық та  ашық кеңістікке толы, соңғы технологиялық үлгідегі құрылғылармен жабдықталған кітапханаларының ғимараттарын «ашық кітап» деуге болар.  Заманауи автоматтандырылған кітапханалық-ақпараттық жүйелер, көтергіштер, электр қуатын қамтамасыз ету, өрт сөндіру, қорлардың сақталу жүйесі, заманға сай жиһаздар және өзге де көптеген ерекшеліктер бірден көзге түседі. Біз барған кітапханалардың барлығынан байқағанымыз, өздерінде өңделген ақпараттық ресурстардың мол таңдауының, әлемдік ақпараттық агенттіктердің мәліметтер базасына қол жеткізу мүмкіндігінің болуы еді. 
Қытайдың Ұлттық кітап­ханасының тарихы сонау Цин әулетінің (1644-1911 ж.ж.) соңғы императоры Пу И 1909 жылы қыркүйекте құрған күннен бастау алады екен. Бүгінде оның көлемі 250 шаршы метрді алып жатыр. Ол Вашингтондағы конгресс кітапханасы мен Мәскеудегі Ресей мемлекеттік кітапханасынан кейін әлемде үшінші орынға ие. Ал кітапхана коллекциясы жөнінен әлемде бесінші орынға шығып отыр. Қытай Ұлттық кітапханасының жалпы қоры 9,4 миллион басылымнан тұрса, жыл сайын 600-700 мың басылымға толығып отырады. Олардың ішінде Шан династиясы заманындағы (б.з.д. 16-11 ғасырларда) аңдар­дың сүйегіне және тасбақа қабыр­шағына жазылған ежелгі жазбалар да бар. Арнайы қоры 1 миллион­нан астам сирек кездесетін кітаптар, ежелгі атластар, әйгілі адамдардың қолжазбалары, тарихи құжаттардан тұрады.

Ұлттық сандық кітапхана болып есептелетін Қытай ұлттық кітапханасын стратегиялық маңыз­ға ие ұлттық мәдени инженерия деуге болады. Әлем бойын­ша қытай тіліндегі ең ауқымды цифрлы ақпарат кешені мен қызмет көрсету кешеніне айналуды мақсат тұтатын бұл нысанның тек Қытай еліне ғана емес, бүкіл дүние жүзіне цифр­лы ресурстар бойынша қызмет көрсете алатыны таңдандырды.  

Бүгінгі күннің даму талабына сай болу мақсатында Қытай кі­тап­ханасы дәстүрлі қызмет көрсету мен цифрлы қызмет көрсе­туді өзара үйлестіріп, іздеу, оқу, сұрау, жинау, интернетте қыз­мет көрсету жұмыстарын ұштас­тырған. Оқырмандардың білгісі кел­ген ақпаратын жедел түрде тауып алуы үшін толықтай компью­термен жабдықталып, сұрал­ған кітаптың қай сөреде тұрға­нын көрсетіп беретін зерделі жаб­дықтар орнатылған. Сондай-ақ оқырмандардың электронды басылымдарды оқуына мүмкіндік жасау мақсатымен, қолға ұстайтын электронды оқу жабдықтары әзірленген. Көру қабілеті шектеулі жандарға арнаулы қызмет көрсету аумағы бар. Ұлттық кітапхананың ұялы телефон қызмет платформасы оқырмандардың ұялы телефондарына қажетті ақпаратты жеткізіп және қабылдап тұрады. 

Қытайдың астаналық кітап­ханасы Андингмен қақпасының оңтүстік-батысында, конфуци шіркеуінің батысында орналасқан. Бұл кітапхананың негізі 1913 жылы астаналық көпшілікке арналған кітапхана ретінде қаланған. Оған дейін ол әйгілі Император академиясы (Guozijian) болатын.

Аталған кітапхананың тарихы ұзақ әрі күрделі. 1924 жылы астаналық көпшілік кітап­хана мен Митрополит кітапха­на­сының бір бөлігі Импера­торлық академиясының Туай аллея­сының жанындағы Xuanwumen қақпасының жанына ауыстырылды. Бұрынғы кезде кітапханалар қарапайым халық үшін маңызды болып есептелмеген. Сол себепті де бастапқыда кітап қоры аса жи­нақталмаған. Алайда, бірнеше рет орнын және атын ауыстыруының арқасында оның қоры да ұлғая түскен. Бірнеше онжылдықты артқа тастап кітапхана коллекциясы 110 мың томға жеткен.

Тәжірибе алмасу барысында бұл кітапханада отбасылық және балаларға арналған зал бар екенін байқадым. Ол залдарға балалар ата-аналарымен бірге бара алады. Балалар интернетті бір сағат қана пайдаланады. Интернетте көп оты­рудың зияндылығы ескерілген бо­луы керек. Сонымен қатар 24 орынды 3D кино залы жұмыс істейді. 

Бұдан кейін делегациямыз ежелгі Қытай астанасы, Жібек жолының бастау алар арнасы ретінде танылған Сиань қаласына ат басын тіреді. Сиань баяғыда Чаньан деп аталған. Оның әр сүйем жері тұнып тұрған тарих. Ұлы Цинь, Хань, Таң тәрізді 13 әулет осы қалада өмір сүріп, осы қаланың өркендеуіне өз тарапынан өлшеусіз үлестерін қосқан. Ұлы Қытай қорғанына еліктеп тұрғызылған Қала қорғаны, провинцияның тарихи мұражайы, орталық кітапханасы, атақты Цинь Шихуанди мавзолейі мен оған қоса жерленген Терракот әскерлері де осы қала іргесінде. Қазіргі Сиань-Шэньси провинциясының кітапханасы Қытайдың батыс аймағындағы ежелгі көпшілік кітапханалардың бірі. 

Аспанасты елінің негізгі үш кітапханасын көрумен қатар, ұйымдастырылған экскур­сиялардың арқасында ҚХР-дың мәдениеті, тарихы, әдебиетіне де көз жүгіртіп үлгердік.

Тәжірибе алмасу барысында біздің кітапханаларға радиожиілікті сәйкестендіру технологиясын белсенді түрде енгізу қажеттігін түсіндім. RFID-технологиясын қолдану оқырмандарға қызмет көрсетуді жаңа деңгейге көтермек. Қазақстанда RFID-технологиясы отандық бағдарламалық өнім негізінде енгізіліп жатыр. Бұл жүйе оқырмандарға кітапханашының көмегінсіз өз бетінше кітап алып, оны тапсыруға мүмкіндік береді. Міне, осындай жаңашылдықтарды енгізе отырып, біздің кітапханалар да заманауи талаптарға жауап беретініне сенім мол.

Гүлмира СМАҒҰЛОВА,

Қазақстан Республикасы

Ұлттық кітапханасының

ғылыми-әдістемелік қызметінің топ жетекшісі    

АЛМАТЫ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.10.2018

Қасым-Жомарт Тоқаев Қарағандыда жұмыс сапарымен болды

19.10.2018

Амангелді Кеңшілікұлының «Қазақты сүю» атты шығармашылық кеші өтті

19.10.2018

«Әзірет Сұлтан» қорық-музейінің 40 жылдығы аясында тарихи кітаптардың тұсауы кесілді

19.10.2018

Америкалық еріктілер оқушыларға ағылшын тілін үйретіп жүр

19.10.2018

Мемлекет басшысы Еуропалық комиссия төрағасы Жан-Клод Юнкермен кездесті

19.10.2018

Нұрсұлтан Назарбаев «Азия-Еуропа» форумының ХІІ саммитіне қатысты

19.10.2018

Мүмкіндігі шектеулі жандарға мүгедектер арбасын сыйлайды

19.10.2018

Президент «Азия-Еуропа» форумының ХІІ саммитінде кездесулер өткізді

19.10.2018

Владимир Путин: Өзбекстан Ресейдің сенімді серіктесі

19.10.2018

Сенатор Рысқали Әбдікеров Қарағанды облысында жұмыс сапарымен болды

19.10.2018

Атырауда мамандандырылған ХҚКО құрылысы аяқталуы жақын

19.10.2018

Мемлекет және қоғам қайраткері Темірбек Жүргеновтің туғанына - 120 жыл

19.10.2018

Павлодар-Семей тасжолында көліктер өртеніп, бір адам мерт болды

19.10.2018

TWESCO дүниежүзілік мәдениет форумына қатысты

19.10.2018

Ресей қорғаныс министрлігінің апатқа ұшыраған Л-39 ұшағының құлаған жері белгілі болды

19.10.2018

Түркі кеңесінің Экономика министрлерiнiң 8-шi кездесуi 2018 жылдың 17 қазанында Бішкекте өттi

19.10.2018

Багам аралдарында Бағытбергеновтың бағы жанды

19.10.2018

Ұлттық банк халықтың құқығын бұзған банктерді атады

19.10.2018

Ресей, Қазақстан, Өзбекстан жаңа ғарыш жобасын бастамақ

19.10.2018

Нәтижесі көңілімізден шығады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Ádep pen ádet

Jýyrda Almaty qalasyna jolymyz túsip, taǵylymy mol tamasha toıǵa qatystyq. Taý shatqalyna aqshańqan shatyr tigip, qudalaryn taǵatsyzdana kútip turǵan almatylyqtardyń ónegeli isine kóz toıyp, kóńil marqaıady. Biz toıly aýylǵa qudalar kelmeı turyp barǵan edik. Qyzyq ıelerimen burynnan tanyspyz. Arǵy túbi Arqanyń qazaqtary. Ultymyzdyń qadym zamandardan beri kele jatqan salt-dástúri, tartý-taralǵysy, jón-joralǵysy yqylym josynymen úılestirilgen toıdyń erekshe bolatyny sezilip tur.

Құрманәлі Қалмахан,

О́zge elde sultan bolǵansha...

Áı, qaıdam... О́zge elde sultan bolý qazir qıyn-aý. Sebebi óz eliniń Sultandary turǵanda shetten kelgen «bótenderdi» kim jaqtyra qoıar dersiz?! Soǵan qaramastan túrli sebeptermen shetel aýyp, «jumaq» araldaryn izdeýge bel býǵandar qarasy azaımaı tur.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Urpaq azsa – ultqa qater

J.Aımaýytov pen M.Áýezov keıbir qazaq mineziniń minin, sol mindi kórip ósken balanyń jamandyqqa salynatynyn 1917 jyly «Alash» gazetinde jarıalaǵan maqalasynda: «Ultym», – dep oqyp shyqqandar halyq arasyna kelse, qaraıa bastaıdy» dep, artynan: «Saıyp kelgende, qazaqta qalyp turǵan ózgeshe minezder: tili aıtqandy qoly qylmaıtyn – turaqsyzdyq, uıymsyzdyq, basynan aspaıtyn – ózimshildik, ezdik» depti. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Megapolıster múmkindigi

Elbasy «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty jańa Joldaýynda elimizdiń aýmaqtyq damýyna jańa tásilder engizýdi qamtamasyz etý qajet ekendigin aıta kele: «Búginde jetekshi elderdiń ekonomıkasy kóbine jahandyq qalalar nemese megapolıster arqyly tanylady.

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Izgilikke shaqyrý iriliktiń belgisi

Bıylǵy 10-11 qazan kúnderi Astanada ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń dástúrli siezi óziniń halyqaralyq aýqymdaǵy asa mańyzdy únqatysý alańy ekenin taǵy bir ret dáleldedi.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу