Сын сағаты жақындап келеді

Солтүстіктегі көршіміз Ресей Федерациясында 2018 жылдың 18 наурызына белгіленген президенттік сайлаудың көрігі қазірден-ақ қыза бастады. Оның қызуына дем берушілер саясатпен, билікпен араласып көрмесе де есімдері халыққа шоу-бағдарламалардан белгілі болып жүрген танымал жандар болып отыр. 

Егемен Қазақстан
07.11.2017 1945

«Ресей Федерациясының Пре­зидентін сайлау туралы» заңына сәйкес кандидатқа дауыс беру 2018 жылдың 11 наурызына тура келетін еді. Алайда, үстіміздегі жылдың 3 нау­рызында сенаторлар А.Клишас пен А.Широков және Мемлекеттік думаның де­путаты М.Шеремет осы заңға өзгеріс енгізу туралы заң жобасын ұсынып, онда президент сайлауы болатын аптада жұмыс күні болып есептелмейтін бір мерекелік күн болса, сайлау келесі жек­сенбіге ауыстырылады деген толықтыру болған. Нақты айт­қанда, 11 наурыздың алдында, үш күн бұрын 8 наурыз – Ха­лық­аралық әйелдер күні аталып өтетіндіктен президенттік сайлауды келесі жексенбіге (18 наурызға) ауыстыру туралы өзгеріс енгізу ұсынылған. Осы өзгерісті 24 мамырда Мем­­лекеттік дума, 31 мамырда Федерация кеңесі, 1 маусымда президент қолдап, сайлау 18 наурызға белгіленген. Бұл күннің ерекшелігі сол, ол – Ресей Федерациясының Қырым түбегін қосып алған күні. Сондықтан көптеген сарапшылар, саясаткерлер бұл – іс басындағы Президент В.Путинге электоратты тарту үшін жасалған арнайы қадам деп біршама шулаған. Бірақ бәрібір заңға аталған өзгеріс енгізілді.

Ресей Федерациясының пре­зидент сайлауы туралы заңы бойынша сайлаудың қай күні болатынын ресми түрде Федерация кеңесі 7-17 желтоқсан аралығында (сайлауға 90-100 күн қалғанда) жариялайды. Осыдан кейін 3 күннің ішінде президенттікке өздерінің кандидаттарын­ ұсы­нуға құқы бар саяси­ пар­тиялардың тізімі жарияланады және 20 күн бойы өзін-өзі ұсынғандар тіркеледі. Соң­ғылар өздерін тіркету үшін саны 500-ден кем емес сай­лаушының қолдау-хатын ұсы­нуы керек. Тіркелушіге қо­йылатын бір шарт  – құжаттарын ұсынғанда шетелдегі есепшоттары мен салымдарын жа­буы, ақшалары мен құнды зат­тарын шетелдік банктерге­ сақтамауы және шетелдік қар­жы­лық құралдарды қол­данбауы керек.

Орталық сайлау комиссия­сы (ОСК) саяси партиялар­дан­ ұсынылғандарды 100 мың сайлаушының, ал өзін-өзі ұсынғандарды 300 мың сай­лаушының қолдаған қолы бар­ құжаттарын тапсырған соң 5 күннің ішінде тіркейді. Осы­дан кейін ОСК-ге қолдаған қол­­дардың дұрыстығын тексе­руге 10 күн беріледі. Тек содан кейін ғана тіркелушіге пре­зиденттікке кандидат деген куә­лік тапсырылады.

19 ақпаннан 17 наурызға дейін сайлауалды үгіт-наси­хаттар жұмысы барлық БАҚ құралдарында жүргізіледі. Ал 17 наурызда «тыныштық күні» болып, барлық насихат тоқ­татылады. 18 наурыз күні болған сайлаудың ақырғы қо­рытындысы 30 наурызға дейін жарияланады. Әрине, қазіргі технологияның жетілген зама­нында кімнің Ресей Фе­де­рациясының президенті екен­дігі 19 наурызда-ақ белгілі бо­лары сөзсіз. Ал алда-жалда сайлау бір кандидаттың 50 пайыздан артық дауыс алмағанын көрсетсе – екінші тур 8 сәуірге белгіленген.

Сайлау туралы заңға сәй­кес Ресей Федерациясының пре­зиденттігіне жасы 35-тен ас­қан, елде кем дегенде соңғы 10 жыл бойы тұрған кез келген азамат өз кандидатурасын ұсына алады. Алайда оның ауыр және аса ауыр қылмыспен сотталып, соттылығының жо­йылмағаны, әкімшілік баптар­мен берілген жазалардың толық өтелмегендігі және т.б. сияқты шектеулері бар. Осы соңғы шектеу бүгінгі күн­гі нақты кандидаттардың бі­рі болып отырған Алексей На­вальныйдың жолын кесуі мүм­кін. Үстіміздегі жылдың маусым айында ОСК басшысы Элла Памфилова «Ки­ро­в­­­­лес» мемлекеттік кәсіп­орнындағы мүліктердің қол­ды болуына байланысты ол сотпен 5 жыл шартты жаза ал­ған­дықтан президенттікке кандидат ретінде тіркеле ал­май­тындығын айтқан. Алай­да ол осы кәсіпорындағы ұрлық­қа қатысты 2013 жылы да сот­­талып, Еуропаның адам құ­­қы жөніндегі сотының (ЕАҚС) көмегімен ақталған еді. Бірақ іс қайта тексеруге жіберіліп, ақыры оған бес жыл шартты жаза берілген. Бұл мерзім 2018 жылдың тамыз айында ғана аяқталады. Дегенмен Э.Памфилова А.Наваль­ный­дың кассациялық шағым беру құқы барын да айтқан.

Әзірге Ресей Федерация­сының президенті лауазы­мы­на үміткер болуға А.Наваль­ныйдан басқа «ЯБЛОКО­» партиясының лидері Г.Яв­лин­ский, ақын, жазушы­ А.Витухновская, ЛДПР же­тек­шісі В.Жириновский, кә­сіпкер С.Полонский, «Ресей коммунистері» партиясынан М.Сурайкин, «Артподготовка» қозғалысының басшысы­ В.Мальцев, саясаткер­ С.Сулак­шин, тасымал­ қоғамы­ның төра­ғасы А.Бажу­тин, өнертапқыш В.Михайлов, политтехнолог А.Баков, «Мортадель» агро­кешенінің вице-президенті Э.Агурбаш, қоғам қайраткері Б.Якименко, политтехнолог А.Богданов мәлімдеме жасаған. Осынша көп адамның ниеті қызықтырды ма, әлде басқа ма, жуырда белгілі теле­жүргізуші, актриса Ксения Собчак та өзінің президенттік сайлауға түсетінін мәлімдеді.

Қазақ «жаман балаға жақ­сы әке 40 жыл азық» деп бекер айтпаған ғой, Ксения Собчак­тың халық арасына алғаш танымал болғандығы дарынды саясаткер, көрнекті заңгер, Санкт-Петербург қаласының жаңа замандағы алғашқы мэрі Анатолий Собчактың қызы болғандығы еді (Ксения 1981 жылы Ленинград қаласында өмір­ге келген). Бірақ аз уақыт өтпей К.Собчак өзінің де осал еместігін көрсете бас­та­ды.­ Оның теледидарға шық­қан алғашқы реалити шоу-­бағ­дарламалары саясат­пен үш қайнаса сорпасы қосыл­май­тын, жастар арасында бұ­зықтық сезімін оятатын дүниелер еді («Дом-2», «Девчата» т.б.). Кейін ақыл-ойы озық, қоғамдағы көш­басшы адамдардың өзі көңіл аудара бастаған хабарлар жасайтын болды. Оның «Дождь» телеарнасындағы «Собчак живьем» хабарына талай белгілі адамдар қатысып жүр. Ойы ұшқыр, көзқарасы кең, қандай сұраққа болса да тапқыр жауап таба алатын оның жақтастары да жыл санап көбейіп келеді.

2011 жылдан бастап К.Соб­чак парламент сайлауында орын алынды деп саналған бұрмалауларға қарсы акцияларына қатысып, оппозицияның жағында жүрді. 2012 жылғы президент сайлауындағы осындай келеңсіздіктерге қарсы және одан кейінгі акцияларда да ол А.Навальныйдың қата­рында көрінді. Бірақ ха­лық оның сөздері мен ұсы­ныстарын, жоғарыда атал­ған телехабарларының қисын­сыздығынан болса керек, қол­дап кете қойған жоқ, сон­дықтан саясаткер ретінде зор­­ беделге ие бола алмады. 2012 жылы К.Собчактың үйі­­не тінту жүргізіліп, тергеу орындары үлкен көлемде ақша табылғанын жарияла­ды. Осы кезден бастап К.Соб­чак оппозициялық қозға­лыстан аяғын тартып, тек шығармашылыққа бұрыла бастады. Тергеу орындары оның 1 миллионнан артық еуросын, 500 мыңнан ар­тық­ долларын қайтарған. «Форбс» журналының бағала­уына қа­ра­ғанда Ксения Анато­лий­қызының 2 млн доллар­дан­ артық дәулеті бар. Ол 2013 жылы белгілі актер М.Витор­ганға күйеуге шыққан, екеуінің 1 жастағы Платон деген ұл­дары өсіп келеді. Оған дейін К.Собчак бірнеше еркекпен тұрғанын өзі жариялаған.

Биыл Ксения әкесі Анато­лий Собчактың 80 жылдығына орай фильм түсіруді қолға алған. Сол фильмге сұхбат берушінің бірі ретінде әкесінің бұрынғы көмекшісі президент В.Путинге бар­ған. Сол жолы өзі­нің президент­тікке түспек ниеті барын оған айтып, келі­сімін алған сияқты. Бұл туралы барлық БАҚ жазды. Ал 18 қазанда К.Собчак өзінің Ре­сей Федерациясының прези­денттігіне үміткер болатынын ашық жариялады. Қазір Ре­сей БАҚ-тарында ең үлкен талқыға түсіп, жұрт назарын аударып жатқан осы ақпарат. Біреулер К.Собчакты қолдаса, халықтың басым көпшілігі оны президенттік сайлауды ойынға айналдырды деп айыптауда.  

Міне, осындай үміткерлер Ресей Федерациясының прези­денттік сайлауына деген қызы­ғушылықты аяқ астынан арттыра бастады. Әрине, өзінің көш­басшысы кім болмағын Ресей халқының өзі таңдайды, бірақ әйтеуір көршіміздің тағына көрнекті, білікті де бі­лімді, орнықты адамның отырғанына не жетсін.

Жақсыбай САМРАТ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

25.02.2018

Астанада ашылатын төртінші ауданға Байқоңыр атауын беру мақұлданды

25.02.2018

Павлодар облысында жергілікті ЖОО үшін 200  грант  бөлінді

25.02.2018

Алакөл жағасын абаттандыру жұмыстары биыл да жалғасады

25.02.2018

Берлин-2018 кинофестивалінің жеңімпаздары анықталды

25.02.2018

Олимпиада-2018: Ресей құрамасы тұңғыш рет хоккейден алтын алды

25.02.2018

Мәлік Мырзалин: Ақмола облысына 257 миллиард теңге инвестиция тартылып, 12 мың жаңа жұмыс орны құрылды

25.02.2018

2018 жыл Ақтөбе облысында «Бала жылы» деп жарияланды

25.02.2018

Оралда құсбегілердің республикалық «Қансонар-2018» турнирі өтіп жатыр (ФОТО)

24.02.2018

Премьер-Министрдің Бірінші орынбасары Асқар Мамин Түрікменстан Президентімен кездесті

24.02.2018

Заң бұзған мыңға жуық шетелдік елден шығарылды

24.02.2018

Олимпиада - 2018: Шаңғышы Денис Волотка жарыс жолынан шығып қалды

24.02.2018

Былтыр Маңғыстау облысының жергілікті атқарушы органдары халыққа 1 253 841 қызмет көрсеткен

24.02.2018

Францияның Ұлттық Ассамблеясында қазақстан-француз стратегиялық серіктестігінің болашағы талқыланды

24.02.2018

Минскіде Қазақстан мен Беларусь СІМ арасындағы саяси консультациялар өтті

23.02.2018

Сенатор Д.Назарбаева Сингапурда болды

23.02.2018

ШҚО әкімі тұрғындар алдында есеп берді

23.02.2018

Қазақстандық парламентшілер ЕҚЫҰ ПА қысқы сессиясына қатысты

23.02.2018

Энергетика министрлігінің кеңейтілген алқа мәжілісі өтті 

23.02.2018

Оралхан Бөкейдің ағылшын тілінде жарық көрген кітабының тұсаукесері өтті

23.02.2018

СҚО-да Қазақстан Республикасы Тұңғыш Президенті - Елбасы Қорының күндері өтуде

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Ғабит ІСКЕНДЕРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Мәселе заманда емес, адамда...

  Адамның азаматтығы, жауап­кер­шілігі туралы қай кезде де кеңі­нен сөз болады емес пе? Сондай әңгіме барысында кейбіреулер әңгі­ме арқауына айналған жандарға ая­ныш білдіріп, «олар сатқындық жа­с­айын деді дейсің бе, амалдың жоқтығынан жасады ғой, бәріне заман кінәлі» дегені бар-тын. Сонда Ұшыға апам былай деген еді: «Күн де орнында, сол баяғыша шығады, сол қалпында батады. Ай да орнында сол бұрынғыша туады. Өзгерсе адамның пейілі, ниеті өзгерген. Заманға жауапкершілік жүктеудің жөні жоқ...».

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Эфирде бейбастақтыққа неге жол беріледі? 

Әуе толқынынан хабар тыңдап отырмын. Әңгіме бойтұмар жайында өрбуде. Радио хабарын жүргізуші әлемге танымал адамдардың бой­тұмар ретінде нені ұстайтынын айта келе Кэмерон Диазды мысалға алды.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Даму үшін әділдік ауадай қажет

Әділдік қашанда адамзаттың арманы болып келеді. Жасыратыны жоқ, кейде бір ұжым түгілі, бір отбасының өзінде әділдік кемшін қалып жатады. Осындай жағдайда оның тұтас мемлекетте орнауы орындалмас армандай көрінетіні рас.

Зарема ШӘУКЕНОВА, ҰҒА корреспондент-мүшесі

Конфессияаралық диалогтың қазақстандық алаңы

Атақты америкалық саясаттанушы Самуэль Хантингтон 1996 жылы өзінің әлемдік ғылыми қоғамдас­тық арасында кең талқылауға түс­кен «Өркениеттер қақтығысы және әлемдік тәртіптің трансформациясы» атты кітабын жарыққа шығарды. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Қайтқан малда қайыр бар

Осының алдында газет бетінде жарияланған «Бай бол­­саң, халқыңмен бол!» атты мақа­ламызда («Егемен Қазақстан», 09.02. 2018 жыл) меншік иелері­нің елімізден астыртын жолдар арқылы шығарып әкетіп жатқан капиталының түбі оларға қайыр бермейтіндігін, қазіргі күні Батыс әлемінде жүріп жатқан саяси-эко­номикалық үдерістердің екпі­німен бұл қаржылар сол жақ­тың өзінде ерте ме, кеш пе, қақпан­ға түсірілетіндігін, ал оның идеологиясы қазірдің өзінде әзір екендігін жазған едік. 

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу