Нью-Йорк көшесіндегі «шоумен»

Ғарыштың бір үзігі алдыңыздағы картон қағазға тамып кеткендей әсер қалдыратын бұл өнер түрі – спрей пейнт деп аталады. Фантастикалық, болмаса сюрреалистік пейзаждарымен салған жерден көзге ұратын суреттер тақырыбы соңғы жылдары танымал бола бастады. Нью-Йорк көшесінде бейнелеу өнерінің дәл осы түрімен табыс тауып жүргендердің бірі – Асхат Ақылбаев. Ол бізге Нью-Йорктегі бастан кешірген қызықтары туралы қысқаша баяндап берген еді.

Егемен Қазақстан
13.11.2017 1840

Асхат – Шығыс Қазақстан облысының тумасы. Балалық шағы 1929 жылы іргесі қаланған, бүгінде тоғыз жолдың торабына айналған Ақтоғай станциясында өтті.

 «Әке-шешем Алматыға көшіп, ауылда ата-әжемнің қолында өстім. Балалық шақ десе көз алдыма еңселі үйіміз елестейді. Кезінде балабақша болған ауыл ғимараты жекешелендіру кезінде атамның еншісіне тиген. Ауылдың ортасынан үнемі пойыздар өтіп жататын. Ең бірінші көрген туристерім қытайлар мен ресейліктер еді. Футбол ойнап келе сала вокзалға жүгіремін. Өткен-кеткен жолаушылармен сөйлесіп қалғым келіп, елегізіп жүретінмін. Бәлкім, алғашқы тәжірибем осы Ақтоғайдан басталған болар», дейді ол.

Бастауыш сыныпты бітірген соң Асхат Алматыдағы әке-шешесінің қасына ауысады. Ахмет Байтұрсынұлы атындағы №139 мектеп-гимназиясын бітірген соң М.Тынышпаев атындағы Қазақ көлік және коммуникациялар академиясында көлік техникасы және технологиялары мамандығын алады. Студент алмасу бағдарламасы арқылы Нью-Йоркке барып келген Асхатты «ешқашан ұйықтамайтын қаланың» тынымсыз қозғалысы магниттей тартты да тұрды.

«Әуелгіде оқуға тапсырмақшы болғанмын, алайда құжат жинау кезінде кедергілер болып, ойым іске аспады. Ақыры Лонг-Айлендтің батысындағы Бруклин әкімшілік аумағынан пәтер жалдадым. Үйге жақын маңайда орналасқан пирог дүкеніне кассир болып жұмысқа орналастым. Көктемге қарай дүкен жабылып қалып, жұмыс іздеуге тура келді. Нью-Йорктің тарихи орталығы саналатын Манхэттенді күні-түні шарлап, түйіндеме тараттым. Тіл білмеген соң қалаған жұмысыңа орналасу қиынға соғады екен», дейді Асхат.

Ақыры жұмыс таба алмаған соң кешкісін көше жағалап келе жатқан ол қызық жайтқа тап болады. Қолы қолына жұқпай сурет салып жатқан бейтанысқа таңырқаған бір топ қауым ерекше қолпаштау көрсетіп, дуылдасып тұр екен. Асхаттың «көше» шоуымен алғашқы таныстығы осылай басталыпты.  

«Карлос есімді аргентиналық бір картинаны бес-ақ минутта салып, жиналғандарға үлестіріп жатты. Сыртынан қызықтап тұрған мен одан үйретуін өтіндім. Шамасы менің ынтама қарап бәсекеден қорықса керек, шәкірті болғанымды жақтыра қоймады», деп күлді.

Ақыры табысты кәсіп екенін аңғарған Асхат бір айдан кейін асай-мүсейін көтеріп Мадам Тюссо музейіне қарама-қарсы орынға жайғасады.  «Кәсіби түрде болмаса да, арасында сурет салатыным бар. Спрей-пейнт техникасын интернеттен қарап жүріп, аз уақытта меңгеріп алдым. Бұл кезде 23 жаста болатынмын», деп еске алған ол, қызықтың көкесі енді басталғанын айтты.

«Сол жердің бұрынғы тұрғындары менің жұмыс істеуіме үзілді-кесілді қарсы болды. Бәсеке жүрген жерде талас-тартыстың, төбелестің болуы заңды да. Оның үстіне бір жыл құжаттарым дұрыс болмай, полицейлер қайта-қайта мазалай берді», деген ол ыңғайлы орын іздеп ұзақ жүргенін айтады. Ақыры бірінші авенюдағы Макдональдстың қасынан орын табылып, ісін жалғастырудың сәті түскен.

Көзді ашып-жұмғанша табиғат пен архитектураның үйлесімі қатар орын тепкен ғажайып картинаның тууы шынымен таңқаларлық дүние. Мұнда сурет салу техникасы жылдамдық пен жұмбаққа құрылады. Орта есеппен бір картинаның құны 20-30 АҚШ доллары болады. Ал Асхат күніне 30-40 картинаға дейін салады. Ерте көктем мен қара күздің аралығы – жұмыстың нағыз қызатын шағы. Өйткені осы маусымда шетелдік туристер қалаға жан-жақтан құйылады. Оның айтуынша, көшеде өтіп бара жатқан адамдарды баурап алу үшін нағыз шоу көрсете білу – басты талап. Еуропалықтар мен америкалықтар өнердің бағасын түсінуге дайын тұратын шыншыл халық. Расымен жақсы дүние болса, әрқашан қолдауға әзір. Осы жағынан маған көп көмек болып, өзіме деген ішкі сенімім арта түсті, дейді ол.

Асхаттың тосын мінезі көп үлкен қалада жүргеніне биыл міне, алтыншы жыл. Бөтен қалаға бейімделіп кету де оңайға түспеген. Не нәрсені де ынта-шынтасымен, тындырымды істейтін Асхаттың жұмысына қызыққандар әркез түрлі ұсыныс та жасайтын көрінеді. Мысалы, жылжымайтын мүлік саласында жұмыс істейтін Рэбэка есімді француз әйелдің тапсырысымен жалдамалы пәтерлердің қабырғасына үлкен көлемдегі картиналар салып береді. Неғұрлым аяқтан тұрып кету үшін жатпай-тұрмай жұмыс істеген ол, кез келген қиындықты еңсеріп кету үшін моральдық-психологиялық тұрғыда жоғары дайындықпен келгенін айтады.

«Әрине, Америка мен Қазақстанды салыстыру оңтайлы нұсқа емес. Дегенмен, мұнда таңдау еркіндігі көбірек. Бастан-аяқ мүлдем өзгеше картина. Күнделікті метродағы көрініс біреу – басқа қалаға топ ете қалған өзге мемлекеттің адамдары. Бір күні қызығушылықпен әдейі санап көрдім, жалпы саны 30-ға жуықтайды екен. Міне, күн осыдан басталады», деген Асхаттың сөзінен адам болмысының әмбебап сипаттамасы саналатын еркіндікті анық көрдік. Ал еркіндік дегеніміз біреудің үстемдігінсіз өмір сүру, жан қалауыңды іске асыру, еркін ойлау, ерікті адам болу емес пе?! Өмірге құштар жігіттің әңгімесінен ырғақ, түс, фактура, мінез, форма сынды жарқын ансамбль құра білген әлдебір әйгілі суретішінің өзін іздеу жолындағы аласапыран болмысының ұшқыны жылт ете түскендей. Кейіпкеріміздің Вангог бола қоймасы анық, десе де «Өз-өзіңді тану қиын, өзіңді қалыптастыру да оңай емес» деген ұлы суретшінің сөзімен әңгімемізді түйіндегіміз келеді.

Ая ӨМІРТАЙ,

«Егемен Қазақстан»

Суреттер жеке мұрағаттан алынды

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.10.2018

Қасым-Жомарт Тоқаев: Білім беру жүйесі реформалардың шырмауынан шыға алар емес

19.10.2018

Ұлттық құндылықтардың иесі – жастар

19.10.2018

Оралда студенттерге қызмет көрсету орталығы ашылды

19.10.2018

«Қазпоштаның» 25 жылдығына орай «Жазылушылар күні» ұйымдастырылды

19.10.2018

Қасым-Жомарт Тоқаев мемлекет қаржысын үнемдеуге шақырды

19.10.2018

Еуразия ынтымақтастығының маңызы зор

19.10.2018

Амангелді Кеңшілікұлының «Қазақты сүю» атты шығармашылық кеші өтті

19.10.2018

«Әзірет Сұлтан» қорық-музейінің 40 жылдығы аясында тарихи кітаптардың тұсауы кесілді

19.10.2018

Қасым-Жомарт Тоқаев Қарағандыда жұмыс сапарымен болды

19.10.2018

Америкалық еріктілер оқушыларға ағылшын тілін үйретіп жүр

19.10.2018

Мемлекет басшысы Еуропалық комиссия төрағасы Жан-Клод Юнкермен кездесті

19.10.2018

Нұрсұлтан Назарбаев «Азия-Еуропа» форумының ХІІ саммитіне қатысты

19.10.2018

Мүмкіндігі шектеулі жандарға мүгедектер арбасын сыйлайды

19.10.2018

Президент «Азия-Еуропа» форумының ХІІ саммитінде кездесулер өткізді

19.10.2018

Владимир Путин: Өзбекстан Ресейдің сенімді серіктесі

19.10.2018

Сенатор Рысқали Әбдікеров Қарағанды облысында жұмыс сапарымен болды

19.10.2018

Атырауда мамандандырылған ХҚКО құрылысы аяқталуы жақын

19.10.2018

Мемлекет және қоғам қайраткері Темірбек Жүргеновтің туғанына - 120 жыл

19.10.2018

Павлодар-Семей тасжолында көліктер өртеніп, бір адам мерт болды

19.10.2018

TWESCO дүниежүзілік мәдениет форумына қатысты

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Ádep pen ádet

Jýyrda Almaty qalasyna jolymyz túsip, taǵylymy mol tamasha toıǵa qatystyq. Taý shatqalyna aqshańqan shatyr tigip, qudalaryn taǵatsyzdana kútip turǵan almatylyqtardyń ónegeli isine kóz toıyp, kóńil marqaıady. Biz toıly aýylǵa qudalar kelmeı turyp barǵan edik. Qyzyq ıelerimen burynnan tanyspyz. Arǵy túbi Arqanyń qazaqtary. Ultymyzdyń qadym zamandardan beri kele jatqan salt-dástúri, tartý-taralǵysy, jón-joralǵysy yqylym josynymen úılestirilgen toıdyń erekshe bolatyny sezilip tur.

Құрманәлі Қалмахан,

О́zge elde sultan bolǵansha...

Áı, qaıdam... О́zge elde sultan bolý qazir qıyn-aý. Sebebi óz eliniń Sultandary turǵanda shetten kelgen «bótenderdi» kim jaqtyra qoıar dersiz?! Soǵan qaramastan túrli sebeptermen shetel aýyp, «jumaq» araldaryn izdeýge bel býǵandar qarasy azaımaı tur.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Urpaq azsa – ultqa qater

J.Aımaýytov pen M.Áýezov keıbir qazaq mineziniń minin, sol mindi kórip ósken balanyń jamandyqqa salynatynyn 1917 jyly «Alash» gazetinde jarıalaǵan maqalasynda: «Ultym», – dep oqyp shyqqandar halyq arasyna kelse, qaraıa bastaıdy» dep, artynan: «Saıyp kelgende, qazaqta qalyp turǵan ózgeshe minezder: tili aıtqandy qoly qylmaıtyn – turaqsyzdyq, uıymsyzdyq, basynan aspaıtyn – ózimshildik, ezdik» depti. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Megapolıster múmkindigi

Elbasy «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty jańa Joldaýynda elimizdiń aýmaqtyq damýyna jańa tásilder engizýdi qamtamasyz etý qajet ekendigin aıta kele: «Búginde jetekshi elderdiń ekonomıkasy kóbine jahandyq qalalar nemese megapolıster arqyly tanylady.

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Izgilikke shaqyrý iriliktiń belgisi

Bıylǵy 10-11 qazan kúnderi Astanada ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń dástúrli siezi óziniń halyqaralyq aýqymdaǵy asa mańyzdy únqatysý alańy ekenin taǵy bir ret dáleldedi.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу