Саяси сахна: дирижер һәм қуыршақ

Қазіргі  жаһандану заманында саяси сахна қойылымдары дирижерлерінің  ықпалы зор екендігі белгілі. Қай кезде де болған шығар-ау, әйтсе де жаңа ғасырда режиссерлік құдыретті таяқшаны ойнатуға ұмтылғандар бәсекесі әлдеқайда жоғары. Төрткүл дүниеге өз әуенін тыңдатқысы келетін дирижерлер әлемдік сахнаға сыйыспай,  көрермендер түгілі сахнадағылардың өзінің зықысын шығарып жіберетіні бар. Дирижердің ишарасы арқылы сахнадағы кейіпкерлер аяқ асты амплуасын өзгертіп, бұрын-соңды  көрші-қолаңмен қалыптасқан жақсы қарым-қатынасы нілдей бұзылады, сорақы кейіпкер кейпіне енеді...

Егемен Қазақстан
27.11.2017 7990
2

Ал көрермені бар болғыр жағымды бейнеде көңіліне жылылық ұялатқан кейіпкердің аяқ асты құбылған мінезін ұғына алмай әуре-сарсаңға түседі. Сахна сыртындағы режиссердің түлкі бұлаңға салып жіберген шешімін қайдан ұқсын көрермен. Кейіпкер кейпіндегі орындаушының құбылмалы мінезін, кеше ғана сыйласып жүрген жанның жақынына жасаған қиянаты мен сатқындығын  түсінбей зар қағады...

Басқасы басқа, кейбіреулердің саяси сахнадағы  құбылмалы кейіпкерлердің айтқанына «аттан» қосатындарға не дерсің?! Қойылымы бар болғыр  ықпалды режиссердің «дегенімен» жүзеге асып жатқанына терең бойлай бермейді-ау... Тіпті «қуыршақ кейіпкердің» айтқанына ұйып, елдің ертеңіне тас лақтырғысы келеді...

 «Қазақ халқының халық ретінде жұмыла кірісетін, қажет болса, жанған отқа түсіп, жанын құрбан етер ең ұлы ісі ұлттық тұтастығын сақтау болуға тиіс. Ұлттың басы бірікпесе, болашақ ұрпақтың ұзаққа созылған азапты өмірі ақыр аяғында жұтылып, құртумен тынады». Осыдан тұп-тура жиырма жыл бұрын шыққан «Қазақ әлемі» атты кітабында Алаштың Ақселеуі осылайша тұжырым жасапты.

Бұл бүгін де  өте өзекті мәселе.  Ынтымаққа сына қағу арқылы  алауыздық тудырып Ресей патшасы өз дегеніне жеткен жоқ па еді кезінде.  Уақыт-кезең  күнпарақта өзгергені болмаса, сол  баяғы әдіс. Сол  баяғы айла-шарғы.  Күштілердің өз ықпалдастық аясын кеңейтуге деген жанталасы да сол қалпы.  Қазіргі саяси сахна дирижерлерінің қимылы да осыған саяды. Еркін қимылмен өз дербестігін, тәуелсіздігін нығайтуға деген ұмтылысты ұната қоймайды әдеттегінше. Сол себепті өз дербестігін таныта басқан жұртқа айтқанына жүріп, айдауына көнетіндерді  қарсы салып бағады байырғы заманнан мәлім ғой.  Ал сценарий бойынша кейіпкердің аузына сөз салып беру, тиесілі дерекпен қаруландыру ол енді дирижердің еншісінде. Ал  «қуыршақ кейіпкердің»  соны айнытпай қайталауы немесе сұрқай рөлден бас тартуы ол басқа мәселе...

Саяси сахнада айтылғандарды  қабылдау көрерменнің талғамына, айтылған мәселенің астарына бойлай білуіне байланысты ғой. Жазушы Асқар Сүлейменовтің «Айқайлап айтқанның бәрі ақиқат емес» деген бір жақсы сөзі бар еді. Сол  сияқты  «қуыршақ кейіпкердің» байбаламын  ақиқатқа балайтын болсақ, мемлекет тағдырына бей-жай қарау деген сөз. Сол себепті  қазіргідей аласапыран заманда алаш жұртына қашанғыдан да ынтымақтаса түсу керек. Осы тұста тағы да Ақселеу Сейдімбектің айтқанына жүгінуге тура келеді.

«Қазақ халқының бас біріктіруі – ұлт тағдырының стратегиялық мүддесі. Мұндай тарихи істі бүгінгі ұрпақ қана жүзеге асыра алады. Ал игілігін болашақ ұрпақ көреді. Бүгінгі күннің түйінді проблемаларын мың жерден сәтті шешкенмен, ұлттың басы қосылмаса қайырлы нәтиже болмайды. Дәл қазір ұлттық консолидацияға қайырлы кезең. Егер дәл қазір қазақтар бас қосып, өз жерінде бел алып, ұлттық дербестігін халықаралық аяда орнықтырып үлгермесе, күні ертең-ақ сыртқы өктем күштің күрзісі тек қана Қазақстанның үстіне үйірілетін болады».

Бірлік ұғымының бәсі қашанда жоғары. Мың жерден адамзаттың дамуы қарыштап, инновациялық-технологиялық жаңалықтардың шарықтау шегіне жетсе де.  Бірлік болмаса, жеткен жетістіктердің бәрі әдірам қалады. Әсіресе, «өз қолымыз аузымызға  енді жетті ма» деген қазақ қоғамы үшін. Ал мұндайда сыртқы ықпалды күштің «айтағына» еріп, дирижерлік қойылымның  «жанашырына» айналатын болса,  ел бірлігіне сызат түсті деген сөз.

 «Ұлттың ең басты қуаты – оның ішкі бірлігі. Абай айтқандай, «Біріңді қазақ, бірің дос, көрмесең істің бәрі бос», өзара жанашырлық, ұлтқа қызмет ету, тұрақтылықты, қауіпсіздігін ойлану, иманның берік болуы, тәуелсіздікті қорғау, салық төлеу. Ұлттық намыс – ең басты капитал» деп жазған еді жақында ұлт қайраткері Амангелді Айталы «Егемен Қазақстан» газетінде. Ендеше бірлігіңе бүліншілік вирусын таратуға мүдделілердің қойылымын сергек санамен таразылауға тура келеді...

Жасыратыны жоқ бірліктің бір ұшы билікке барып тірелетіні сөзсіз.  Мемлекет халықтың берекелі тірлігін байытып,  әлеуметтік жағдайын түзетуге мүдделі болуы тиіс. Ең бастысы, халықтың билікке деген сеніміне селкеу түсіріп алмағаны абзал дер едік.  Бұл төңіректегі мемлекеттің  рөлі жөнінде абыз жазушы Әбіш Кекілбайұлы төмендегіше тұжырым жасаған-ды:

«Тәуелсіздігіміз бекем болсын десек, Қазақстанда да, қазақта да бірлік болғанына тырысуымыз қажет.

Ол үшін қауым болып, өз ұйытқысын өзі шайқамайтын парасат жолында қам жегеніміз дұрыс.

Ал мемлекетіміз сол ұйтқыны қалыптастыра алатындай ұқыпты саясат жүргізуге міндетті. Ол үшін ұлт пен территорияның барлық құрамдас бөліктерінің бәрінің де мүдделерін бірдей әділ ескеріп отыруға күш салғаны шарт. Өйткені, егемендіктін ең үлкен жаулары – жікшілдік те, алауыздық та тек әділетсіздіктен өрбиді. Баяғыдан бері келе жатқан көне өкпе-бопсаларға жаңа желеу, жаңа сылтау іздей бергеннен ұтыларымыз көбеймесе, ұтарымыз көбеймейді». Бұған алып-қосудың қажеті шамалы.  Тоғызыншы территориядағы рухани тұтастық  ұлт бірлігінің тұтастығына темірқазық болатыны сөзсіз.  

Ғабит ІСКЕНДЕРҰЛЫ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.02.2019

Елбасы Сауд Арабиясының Королімен телефон арқылы сөйлесті

20.02.2019

Елбасы «Самұрық-Қазына» акционерлік қоғамы басқармасының төрағасы Ахметжан Есімовті қабылдады

20.02.2019

Жас журналистер клубы құрылды

20.02.2019

Алексей Луценко тағы да топ жарды

20.02.2019

«Амурға» әліміз жетпеді

20.02.2019

Асанәлі Әшімов: «Театрды ашудағы мақсатым – талантты жастарды қолдау»

20.02.2019

Бақыт Сұлтанов автобус паркін жаңарту жоспарлары туралы айтып берді

20.02.2019

Қарағанды облысында 2 күнде 41 жол-көлік оқиғасы тіркелді

20.02.2019

Бейсенбі күні Қостанай облысы мен СҚО-да дауылды ескерту жарияланды

20.02.2019

Тілсіз жаудан зардап шеккен отбасыға тәртіп сақшылары көмектесті

20.02.2019

Ақмола облысының 5 ауданында «Еnglish for jastar» жобасы жалғасатын болады

20.02.2019

Бурабайда қысқы президенттік көпсайыстан облыстық біріншілік өтті

20.02.2019

Көкшетауда «Бояулар құпиясы» жас суретшілер байқауы өткізілді

20.02.2019

Еліміз Иранға 42 тонна сиыр етін экспорттайды

20.02.2019

Қарағандыда жемқорлық құқық бұзушылықтар бойынша брифинг өтті

20.02.2019

Алматыда ережесіз жекпе-жектен жарыс өтеді

20.02.2019

Ақтөбе облысында «Агрогектар» жобасы жүзеге асырылуда

20.02.2019

Қырғыз Республикасынан кіргізілетін өнімдерге шектеу қойылмақ

20.02.2019

Мемлекеттік қызметшілер декларациясын тапсыру мерзімі 31 наурызда аяқталады

20.02.2019

Астанада кәсіпкерлер мен инноваторларды біріктіретін алаң ашылады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу