Кооперативтер – ауыл өмірінің айнасы

Қазір елімізде ауыл шаруашы­лығын кооперативтендіру үдерісі жүріп жатыр.  Бұл шаруаны Үкі­мет қолға алып отыр. Еліміздің агро­өнер­кәсіптік кешенін дамытудың 2017-2021 жылдарға арналған мем­лекеттік бағдарламасында көрсе­тілген 8 басым бағыттың ең бірін­шісі осы ауыл шаруашылығын коо­пе­ративтендіру болып табылады. Міне, осыған қарап-ақ еліміз, соның ішінде ауыл халқы үшін бұл істің қаншалықты маңызды екендігін түсінуге болады.

Егемен Қазақстан
06.12.2017 118

Қазір елімізде ауыл шаруашы­лығын кооперативтендіру үдерісі жүріп жатыр. Бұл шаруаны Үкі­мет қолға алып отыр. Еліміздің агро­өнер­кәсіптік кешенін дамытудың 2017-2021 жылдарға арналған мем­лекеттік бағдарламасында көрсе­тілген 8 басым бағыттың ең бірін­шісі осы ауыл шаруашылығын коо­пе­ративтендіру болып табылады. Міне, осыған қарап-ақ еліміз, соның ішінде ауыл халқы үшін бұл істің қаншалықты маңызды екендігін түсінуге болады.

Германиядан елімізге келіп, ауыл­ша­руашылық кооперативтері туралы заңдардың дұрыс әзірленуіне көмек көрсеткен сарапшы Уве Шёне елде коо­перативтік қозғалыстың дұрыс қалып­тасып, дамуы үшін қажет болатын басты екі қағиданы атап көрсеткен еді. Оның біріншісі – адамдардың кооперативке ерікті түрде бірігуі, екіншісі – бастапқы кезеңде мемлекеттің оларға қолдау көрсетуі. Сондықтан да қазіргі күні бұл істі мемлекеттің өзі қолға алуда.

Ауыл шаруашылығы министрлігінің үстіміздегі жылдың 10 қарашасы күнгі мәліметіне сүйенсек, елімізде жыл басынан бері 770 ауылшаруашылық кооперативі құрылып отыр. Бұл биылғы жылға жоспарланғаннан екі есе артық көрсеткіш. Құрылған кооперативтердің 273-і сүт қабылдау пункттерімен, 375-і мал соятын пункттермен жабдықталған. Ауылдардағы үй қасындағы қосалқы шаруашылықтар негізінде 6 627 отбасылық мал бордақылау алаңдары қалыптасып отыр.

Бұрын ауылдардағы өздерін өздері жұмыспен қамтыған азаматтар санда болғанымен, санатта болған жоқ. Енді олар жеке кәсіпкер ретінде тіркелді. Осындай шаралардың нәтижесінде еліміздің ауылдарында 8,2 мыңға жуық жеке кәсіпкер және 13 мыңнан астам жұмыс орны пайда болды. Сондай-ақ ауылдардағы 56 мыңнан астам үй қасындағы қосалқы шаруашылықтар құрылып жатқан ауылшаруашылық кооперативтеріне тартылып отыр. Бұл кәсіпкерлер мен үй шаруашылықтары былайғы уақытта мемлекеттің қамқорлығы мен қадағалауына ие. Мәселен, шаруашылығын өркендетемін десе жеңілдікпен несие ала алады.

Міне, осылайша ауылдардағы ұйымдаспаған күйі өз бетімен өмір сүріп жатқан адамдардың тіршілігі мемлекеттің араласуымен біршама реттеліп қалды. Олардың жаңадан ашылып жатқан қабылдау пункттеріне күнделікті тапсырған сүті мен еті енді статистикалық деректер арқылы тіркелетін болды. Мәселен, құрылған кооперативтер мәлімет бойынша 66 мың тонна сүт, 15 мың тонна ет, 14,1 мың тонна көкөніс пен жеміс өнімдерін дайындаған. Мұның өзі биылғы жылы сүт өнімдерін өңдейтін кәсіпорындардың шикізатпен қамтылуын қазіргі 60 пайыздан 65 пайызға, ет жөнінде 55 пайыздан 60 пайызға, жалпылай алғанда жүктеме мөлшерін 5 пайызға арттыра түсуге мүмкіндік береді.

Демек, алдағы уақытта ауылдарда құрылып жатқан кооперативтер ауыл өмірінің айнасына айнала алады. Өйткені олардың өткізіп жатқан еті мен сүті, басқа да өнімдері есепке алынады. Осылайша мемлекет әр кооперативтің, тіпті оның әр мүшесінің жағдайын білуге, оларға көмек көрсетудің жолдарын айқындауға мүмкіндік алады. Мәселен, Кеңес өкіметінің кезінде әрбір ұжымшар мен кеңшардың жағдайы, олардың өндірген өнімдері мен алып отырған жалақылары, кірістері мен шығыстары толық есепте болған соң, мемлекет үшін айнадай айқын еді. Енді осы жағдай еліміздің ауылдарында қайтадан орнығуы тиіс. «Ойбай ауыл құрыды, ауылдың шаруасы бітті» деген жалпылама сөз жойылады. Қай ауыл құрыды, қай ауылдың шаруасы бітті, ал қай ауыл жақсы дамып келеді, міне, осы жағдай анықтала бастайды. Терең талдаулар жасау, содан кейін барып шешім қабылдау үшін осының өзі үлкен ұтыс болып табылады.

Әрине, ауыл кооперативтерін қалыптастырып, дамыту оңай іс емес. Кеңес одағы ауыл тіршілігін күшпен біріктіргеннің өзінде бұған талай уақытын жұмсаған. Алдымен артельдер құрылған, олар бірте-бірте ұжымшарларға айналдырылған. Мұнан кейінгі ірілендіру нәтижесінде кеңшарлар пайда болған. Сондықтан дәл қазіргі сәтте біздің елімізде ауыл адамдарын кооперативке бірігуге насихаттау ісі ерекше маңызға ие болып отыр. Ауыл шаруашылығы министрлігінің мәліметі бойынша, еліміздің 160 ауданында семинарлар өткізіліп, барлық ауыл әкімдері кооперация негіздеріне оқытылды. Енді өз білгендерін халыққа түсіндіру – олардың міндеті.

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.07.2018

Қамбаш көлінде демалушылардың қатары жыл сайын көбейіп келеді

18.07.2018

Сыр өңірінде жазасын өтеушілер диплом алып жатыр

18.07.2018

Қызылордада қалалық аурухана жаңа құрылғылармен толықты

18.07.2018

Жалағаш ауданында күн электр станциясының құрылысы басталды

18.07.2018

Елімізде жеңіл автокөліктердің саны артты

18.07.2018

Ұлттық ұланның «Шығыс» өңірлік қолбасшылығы жас офицерлермен толықты

18.07.2018

Ханшалар киген қасаба

18.07.2018

Степ­ногорск қалалық тарихи-өлкетану музейі ашылды

18.07.2018

Алматыда Кореямен бірлескен клиника ашылды

18.07.2018

Шекара туралы толғау

18.07.2018

Қытай елінің айшықтары

18.07.2018

Тұманды сейілткен «Талан

18.07.2018

Мағжанның «Батыр Баяны»

18.07.2018

Жеткіншектер сауықтыру лагерінде өз-өзін жетілдіре түсті

18.07.2018

Жетісайдағы Бауыржан Момышұлы атындағы №6 мектеп-гимназия үздіктері көп үлгілі мектеп

18.07.2018

Семейлік оқушылар дін тарихын оқиды

18.07.2018

«Цифрлы Қазақстан» үлкен мүмкіндіктер сыйлайды

18.07.2018

Батыс Қазақстан облысында екі мектеп пайдалануға беріледі

18.07.2018

Жауын жастана жантайған Жабағы батыр

18.07.2018

Сынақтар шежіресінен сыр шертеді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ауыл шаруашылығын цифрландыру болашақтың баламасыз жолы

Әлем елдерінде қазіргі уақытта ауыл шаруашылығын цифрландыру қарқынды түрде жүріп жатыр. Уақыт өткен сайын бұл салада неше түрлі жаңа технологиялар пайда болып, олар жедел түрде өндіріске ен­гізілуде. Мәселен, Еуропадағы компания­лар енді егістік жағдайын зерттеумен ай­на­лысатын дрондарды да шығара бас­тады. Бұл машиналар фермерлердің егіс шы­ғымдылығын алдын ала болжап бі­лу­леріне жағдай туғызуда. Осы үдеріс ке­ңі­нен қанат жая келе, бүкіл ел бойынша әрбір егіс алқабының шығымдылығын күні бұрын анықтау мүмкіндігі пайда болатын көрінеді. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Аяқдоп аламаны аяқталды

Әлем чемпионаты – тағатсыздана күткен футбол тойы еді. Енді барлығы аяқталып, той тарқасымен біз де алған әсерімізбен бөлісе кетсек. Бұл біріншілік несімен есте қалмақ?

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Биографиялық фильмдердің бәсі биік болуы тиіс

Кейінгі кезде «Еуразия бірінші арнасынан» әйгілі кеңестік манекенші-модель, сән әлемінде «Кремльдің ең әдемі қаруы» және «Кеңестік Софи Лорен» атанған Регина Збарская туралы сериа­л көрсетіліп жатыр. Былай қарасаңыз, сән әлемінің кіндігі саналған Парижді тәнті еткен өмірі жұмбаққа толы сұлудың сол кездегі кеңестік қасаң қағидаларға сыймаған ғұмырын өзгеше қырынан бейнелеген қарапайым, бірақ кемел түсірілген Ресейдің кезекті киноөнімдерінің бірі. 

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Халық әнінің тоналу тарихы

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев «Бо­лашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағ­дарламалық мақаласында, жаңғыру елдің ұлттық-рухани тамырынан нәр ала алмаса, ол адасуға бастайды», деді. Елдің ұлттық-рухани тамыры дегеніміз не? Ол ха­лықты сан ғасырдан бері адастырмай, алып келе жатқан салт-дәстүрі, фольклоры, әні мен жыры. Осылардың ішінде әннің ұлт руханияты үшін орны айрықша. Дана Абай атамыз, «Ұйықтап жатқан жүрек­ті ән оятар, Үннің тәтті оралған мәні оятар» дегенді бекер айтқан жоқ.

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ормуз бұғазы жабылған жағдайда...

Осы айдың басында Иран Ислам Рес­публикасының президенті Хасан Рухани Швейцария еліне жасаған сапары кезінде мұнай импорттаушы мемлекеттер Иранның мұнайын сатып алмаған жағдайда Ормуз бұғазын жауып тастайтындарын мәлімдеді. Президенттің бұл мәлімдемесі АҚШ билігінің Иран мұнайын сатып алмауға өз одақтастарын ықтиярсыз көндіруге бағытталған қысымына байланысты болса керек.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу