Оқытудың жаңа технологиясында оң өзгерістер бар

Дамудың бірден-бір қозғаушы күші – білім. Бәсекелестік заманында дүниенің көшінен қалмау үшін білім беру жүйесін заманауи деңгейде жаңартып отыру өзекті. Сондықтан еліміздегі мектептердің жаңа технологиялық жүйеге біртіндеп өтуі – құптарлық іс. Осы орайда қарапайым мектеп мұғалімі ретінде өзімнің көкейге түйгендерімді ортаға салсам деймін. Дәстүрлі білім беруге үйреніп қалған біз, оқытушылар қауымы ә дегенде мұндай жаңашылдыққа тосырқай қарағанымыз шын. Кейбіреулер мұны «шетелдің дайын технологиясы ғой» деді. Шын мәнінде солай ма? Кейін үңілгенімізде, бұл Назарбаев зияткерлік мектептерінде тәжірибеден өтіп, кем-кетігі түзелген, әбден шыңдалған жүйе екеніне көзіміз жетті. Жаңа технологиялық оқытуға өту – келешекте ең қуатты мемлекеттер қатарынан көрінуіне жол ашатын бірден-бір жол.

Егемен Қазақстан
13.12.2017 1856

Мен әл-Фараби атындағы Қа­зақ ұлттық университетінің фи­лология факультетін тәмам­дадым. Орта мектепте қазақ тілі мен әдебиеті пәнінен сабақ бе­ріп келемін. «Биылдан бастап 5-сынып пен 7-сынып жаңа технологияға көшеді» деген қау­лы шығысымен, жаңалыққа жаны құмар жас ретінде осы екі сыныптың оқу жүктемесін міндетіме алдым. Осы таңдау арқылы жаңа жүйеге алдымен ұстаздар қауымы өтуі керектігін ұқтым. Өйткені алдымнан мүлде басқа оқыту әдісі шықты.

Қазақ тілі мен әдебиеті пән­деріне бірқатар жаңалық ен­гізілген екен. Бұрын қазақ тілі сабағында ереже жаттау, сөйлем талдау дейтін қасаң қағидалы оқулықтармен оқытатынбыз. Оқушы оған қызыға ма, күнде­лікті өмірде қолдана ма, ішкі уәжін қанағаттандыра ма, бұл жағы көбіне елеусіз қалатын. Ал жаңа оқулықта сол жасанды жаттау жойылған. Құрғақ жаттау білім болып жарытпай­тыны бұрын да айтылатын. Енді міне, соның есесі қайтып, орны толыпты. Яғни қазір­гі замандағы бүлдіршіндер қызы­ғатын тақырыпты оқыта отырып, ережелерді аз-аздан солардың ішіне ендіріп жібергені көңілден шықты. Нәтижеде жаттауға ері­нетін білім алушылар ережені қа­­лай түсініп алғандарын өздері де­ байқамай қалады. Мәселен, «Киім, сән, талғам» бөлімі бойын­ша мынадай тапсырма беріледі. «Бұрынғы және қазіргі сәндік киімдер» дейтін қызықты мәтін ұсынылып, мұндағы көнерген сөздер мен жаңа сөздерді анық­тау керек. Сәнді киімге қызы­ғатын балалар бұл мәтінді құныға оқып, тапсырманы белсене орындайды.

Онымен қоса өзінің киімге деген көзқарасын майын тамызып айтып береді. Міне, бір жағынан ережені қолдана біледі, екінші жағынан өзіндік пікірін қалыптастырады. Ал қазақ әдебиеті сабағына келсек, бұрынғы оқулықта қаптаған ақын-жазушылар әр сыныпта қай­таланып оқытыла беретін. Тіпті олардың он-жиырма беттік ұзынсонар шығармасы беріледі. Кітап оқымайтын, екі бетті оқуға ерінетін қазіргі заманның жас ұрпағы әлгі шығарманы көр­геннен-ақ түңіледі. Ал қа­зір­гі оқулықта шығармалар ық­шам­далып, әр бөліміне жеке тақырып қойылған және бір са­ғаттан уақыт бөлінген. Демек, бөлімдегі кейіпкерлер мен көр­кемдік амалдарды табуға тапсырмалар беріліп, бүге-шігесіне дейін талдауға уақыт жеткілікті. Оның үстіне шығарма жайлы қызықты бейнекөрініс көріп, үнтаспаны тыңдап, пікір таластырып, сөз сөйлеуді, тіл бай­лығын жетілдіруді үйренеді. Со­нымен қатар бөлім сайын жиынтық бағалауды қысқартса, оның бас­қа тәсілін тапса деген ұсы­ныс айтқым келеді. Себебі жиынтық бағалауды алу үшін әр балаға кемінде 3-4 беттік сынақ парағын шығару керек. Әр сыныптағы 30-40 оқушыға ондай қағаздарды шығару әжептәуір қаржыны талап етеді. Бұл әрине, оқытушының қалтасынан жұмсалады. Оның үстіне үй тапсырмасын тексеретін мұғалімге оны қарап шығу да салмақ.

Нәтижесінде онсыз да қағазбасты мұғалімге жығылғанға жұдырық болып, қалың қағаздың астында қалған жайы бар. Шынын айту керек, мен бір тоқсанда 20 мың теңгеден астам қаржыны осы жиынтық бағалауға жұмсадым. Бұл 5-сынып пен 7-сыныпқа кет­­кен қаржы. Алдағы күнде бар­лық сынып осыған өтер болса,­ қанша шығын жұмсаларын бағамдап көріңіз. Бұл онсыз да айлығы шай­­лығына жетпейтін, үйлі-ба­ранды қарапайым ұстаз үшін едәуір шығын. Демек, осыны бас­қа формаға көшіретін амал таба білсе дұрыс болар еді. Тағы бір айтатын жайт, бес күн­дік оқуға көштік те, 40 ми­нуттан 7-8 сағат оқитын бол­дық. Соның салдарынан түс­тен кейінгі ауысымда оқитын оқушылар кешкі жеті жарымға дейін оқиды. Яғни көзге түртсе көргісіз қараңғыда үйлеріне қайтады. Бұл жасөспірімдердің жол-көлік апатына ұшырауына, жаман адамдардың зиянкестік жасауына түрткі болмай ма деген алаңдаушылық тудырмай­ тұр­майды. Ата-анасы мен мұғалім­дері алаңдайды.

Сайып келгенде жаңа техно­логиялық оқыту оқушылар­дың­ тың мүмкіндікте­рін ашуға жағ­дай жасайды. Бұл жағына қазір­дің өзінде көзіміз жетіп жатыр. Күн өткен сайын біз сияқты ұстаз­дардың азды-кем өтініші мен ұсыныс-тілектері ескеріліп, жан-жақты қаралып, әлеуметтік зерттеулер жүргізілсе, бұл технология жетілдіріле, кемелдене түседі деп сенеміз. 

Омар ҚҰРМАШ, 
И.Халипов атындағы 
№1 орта мектептің қазақ тілі мен 
әдебиеті пәнінің мұғалімі
 
Алматы облысы,
Талғар қаласы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

14.08.2018

Астанада «Сергек» камераларының көмегімен 2 мыңға жуық әкімшілік құқық бұзушылық анықталған

14.08.2018

Құқықтық талапты сақтаса шетел телеарналарына шектеу жоқ - Дәурен Абаев

14.08.2018

БҰҰ Бас хатшысы Каспий теңізінің құқықтық мәртебесі туралы конвенцияға қол қоюын құптайды

14.08.2018

Қорытынды көрсеткіштер көңілге қонымды

14.08.2018

Қара жолдың қасиеті

14.08.2018

Бұқар жырау Қалқаманұлының 350 жылдығына арналған көрме-байқауы өтті

14.08.2018

Қажымұқан көтерген тас

14.08.2018

Арал аумағында атқарылар шаруа көп

14.08.2018

«Хрущевкалардан» құтылудың тиімді тетігі

14.08.2018

Оқулық шығаруда олқылықтарға жол берілмеуі қажет

14.08.2018

Байзақ батыр кесенесі

14.08.2018

Жеті айдың қорытындысы бойынша экономикалық өсім 4% құрады — ҚР ҰЭМ

14.08.2018

Ұлы Абайдың туған күні тұңғыш рет Ташкентте тойланды

14.08.2018

Шәкәрімнің үш анығы

14.08.2018

Қолма-қол ақшасыз есеп айырысулар саны өсуде

14.08.2018

Цифрлы қаржы: тез, арзан, тиімді

14.08.2018

Дулат Исабековтің кітапханасы ашылды

14.08.2018

Бекболат Әдетов шыққан белестер

14.08.2018

Бес елдің мөрімен бекітілген құжат

14.08.2018

Курчатовта төрт жолақты бассейн салынады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Арбамен қоянға жетер» күн қайда?

1998 жылы Kodak фирмасында 170 мың адам жұмыс істеген екен және әлем бойынша саудаланған фотоқағаздың 85 проценті дәл осы фирманың үлесіне тиген. Небәрі бірнеше жылдың ішінде олардың бизнес-моделі жойылып, фирма банкрот болған. Бұл нені білдіреді?

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Аграрлық саладағы болашақ мамандықтар

Сарапшылардың болжамдарына қарағанда, әлемдік аграрлық салада 15-20 жылдың ішінде революциялық өз­герістер жүзеге асырылады. Жаңа тех­нологиялардың шапшаң қарқынмен дамуы, ғарыш кеңістігін игеруге көптеген елдердің құлшыныс танытуы, гендік инженерия ықпалының күшеюі, азық-түлікке сұраныстың артуы, бос жатқан жерлердің азаюы секілді факторлар әлем бойынша жаңа технологиялармен қаруланған жаңа тұрпатты ауыл ша­руашылығын қалыптастырады. Сөйтіп ауыл шаруашылығы өзгерістерге барынша баяу бейімделетін ең консервативті сала деген бұрынғы түсініктің көбесі сөгіледі.

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Бесінші саммит және Каспий «бестігі»

Кеше Ақтау қаласында Каспий маңы мем­лекеттері басшыларының Бесінші саммиті өтті. Аса маңызды халықаралық жиынға Қазақ­станның, Ресейдің, Әзербайжанның, Иранның және Түрікменстанның президенттері қатыс­ты. Тараптар Каспий теңізінің құқықтық мәрте­бесі, теңізде экономика, көлік-транзит, эколо­гия, қауіпсіздік және басқа да салалар бойын­ша ынтымақтастық орнату мәселелерін талқылады. 

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Шалдың баласы

Қазақ менталитетінің өзіне тән тағы бір ерекшелігін айқындап, бекзат болмысын ажарлап әмбе сақтап келе жатқан әдет-ғұрыптарының бірі отбасындағы үлкен баланы, әсіресе ұлдың тұңғышын ата-әжесінің бауырына салу дер едік. Ол атасының баласы болып өседі. Шалдың баласы құдайдың еркесі, оны ешкім бетінен қақпайды. 

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Халық санының артуы – елге құт

Халық санының артуы Қазақстан сияқты жер көлемі үлкен, халық саны аз мем­лекеттерге ежелден маңызды мәселе­лердің бірі болып келеді. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу