Оқытудың жаңа технологиясында оң өзгерістер бар

Дамудың бірден-бір қозғаушы күші – білім. Бәсекелестік заманында дүниенің көшінен қалмау үшін білім беру жүйесін заманауи деңгейде жаңартып отыру өзекті. Сондықтан еліміздегі мектептердің жаңа технологиялық жүйеге біртіндеп өтуі – құптарлық іс. Осы орайда қарапайым мектеп мұғалімі ретінде өзімнің көкейге түйгендерімді ортаға салсам деймін. Дәстүрлі білім беруге үйреніп қалған біз, оқытушылар қауымы ә дегенде мұндай жаңашылдыққа тосырқай қарағанымыз шын. Кейбіреулер мұны «шетелдің дайын технологиясы ғой» деді. Шын мәнінде солай ма? Кейін үңілгенімізде, бұл Назарбаев зияткерлік мектептерінде тәжірибеден өтіп, кем-кетігі түзелген, әбден шыңдалған жүйе екеніне көзіміз жетті. Жаңа технологиялық оқытуға өту – келешекте ең қуатты мемлекеттер қатарынан көрінуіне жол ашатын бірден-бір жол.

Егемен Қазақстан
13.12.2017 1891
2

Мен әл-Фараби атындағы Қа­зақ ұлттық университетінің фи­лология факультетін тәмам­дадым. Орта мектепте қазақ тілі мен әдебиеті пәнінен сабақ бе­ріп келемін. «Биылдан бастап 5-сынып пен 7-сынып жаңа технологияға көшеді» деген қау­лы шығысымен, жаңалыққа жаны құмар жас ретінде осы екі сыныптың оқу жүктемесін міндетіме алдым. Осы таңдау арқылы жаңа жүйеге алдымен ұстаздар қауымы өтуі керектігін ұқтым. Өйткені алдымнан мүлде басқа оқыту әдісі шықты.

Қазақ тілі мен әдебиеті пән­деріне бірқатар жаңалық ен­гізілген екен. Бұрын қазақ тілі сабағында ереже жаттау, сөйлем талдау дейтін қасаң қағидалы оқулықтармен оқытатынбыз. Оқушы оған қызыға ма, күнде­лікті өмірде қолдана ма, ішкі уәжін қанағаттандыра ма, бұл жағы көбіне елеусіз қалатын. Ал жаңа оқулықта сол жасанды жаттау жойылған. Құрғақ жаттау білім болып жарытпай­тыны бұрын да айтылатын. Енді міне, соның есесі қайтып, орны толыпты. Яғни қазір­гі замандағы бүлдіршіндер қызы­ғатын тақырыпты оқыта отырып, ережелерді аз-аздан солардың ішіне ендіріп жібергені көңілден шықты. Нәтижеде жаттауға ері­нетін білім алушылар ережені қа­­лай түсініп алғандарын өздері де­ байқамай қалады. Мәселен, «Киім, сән, талғам» бөлімі бойын­ша мынадай тапсырма беріледі. «Бұрынғы және қазіргі сәндік киімдер» дейтін қызықты мәтін ұсынылып, мұндағы көнерген сөздер мен жаңа сөздерді анық­тау керек. Сәнді киімге қызы­ғатын балалар бұл мәтінді құныға оқып, тапсырманы белсене орындайды.

Онымен қоса өзінің киімге деген көзқарасын майын тамызып айтып береді. Міне, бір жағынан ережені қолдана біледі, екінші жағынан өзіндік пікірін қалыптастырады. Ал қазақ әдебиеті сабағына келсек, бұрынғы оқулықта қаптаған ақын-жазушылар әр сыныпта қай­таланып оқытыла беретін. Тіпті олардың он-жиырма беттік ұзынсонар шығармасы беріледі. Кітап оқымайтын, екі бетті оқуға ерінетін қазіргі заманның жас ұрпағы әлгі шығарманы көр­геннен-ақ түңіледі. Ал қа­зір­гі оқулықта шығармалар ық­шам­далып, әр бөліміне жеке тақырып қойылған және бір са­ғаттан уақыт бөлінген. Демек, бөлімдегі кейіпкерлер мен көр­кемдік амалдарды табуға тапсырмалар беріліп, бүге-шігесіне дейін талдауға уақыт жеткілікті. Оның үстіне шығарма жайлы қызықты бейнекөрініс көріп, үнтаспаны тыңдап, пікір таластырып, сөз сөйлеуді, тіл бай­лығын жетілдіруді үйренеді. Со­нымен қатар бөлім сайын жиынтық бағалауды қысқартса, оның бас­қа тәсілін тапса деген ұсы­ныс айтқым келеді. Себебі жиынтық бағалауды алу үшін әр балаға кемінде 3-4 беттік сынақ парағын шығару керек. Әр сыныптағы 30-40 оқушыға ондай қағаздарды шығару әжептәуір қаржыны талап етеді. Бұл әрине, оқытушының қалтасынан жұмсалады. Оның үстіне үй тапсырмасын тексеретін мұғалімге оны қарап шығу да салмақ.

Нәтижесінде онсыз да қағазбасты мұғалімге жығылғанға жұдырық болып, қалың қағаздың астында қалған жайы бар. Шынын айту керек, мен бір тоқсанда 20 мың теңгеден астам қаржыны осы жиынтық бағалауға жұмсадым. Бұл 5-сынып пен 7-сыныпқа кет­­кен қаржы. Алдағы күнде бар­лық сынып осыған өтер болса,­ қанша шығын жұмсаларын бағамдап көріңіз. Бұл онсыз да айлығы шай­­лығына жетпейтін, үйлі-ба­ранды қарапайым ұстаз үшін едәуір шығын. Демек, осыны бас­қа формаға көшіретін амал таба білсе дұрыс болар еді. Тағы бір айтатын жайт, бес күн­дік оқуға көштік те, 40 ми­нуттан 7-8 сағат оқитын бол­дық. Соның салдарынан түс­тен кейінгі ауысымда оқитын оқушылар кешкі жеті жарымға дейін оқиды. Яғни көзге түртсе көргісіз қараңғыда үйлеріне қайтады. Бұл жасөспірімдердің жол-көлік апатына ұшырауына, жаман адамдардың зиянкестік жасауына түрткі болмай ма деген алаңдаушылық тудырмай­ тұр­майды. Ата-анасы мен мұғалім­дері алаңдайды.

Сайып келгенде жаңа техно­логиялық оқыту оқушылар­дың­ тың мүмкіндікте­рін ашуға жағ­дай жасайды. Бұл жағына қазір­дің өзінде көзіміз жетіп жатыр. Күн өткен сайын біз сияқты ұстаз­дардың азды-кем өтініші мен ұсыныс-тілектері ескеріліп, жан-жақты қаралып, әлеуметтік зерттеулер жүргізілсе, бұл технология жетілдіріле, кемелдене түседі деп сенеміз. 

Омар ҚҰРМАШ, 
И.Халипов атындағы 
№1 орта мектептің қазақ тілі мен 
әдебиеті пәнінің мұғалімі
 
Алматы облысы,
Талғар қаласы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

15.10.2018

Қазақстан Президенті «Ақтөбе» индустриялық аймағына барды

15.10.2018

Елбасы «ACE Tennis Center» теннис орталығына барды

15.10.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Мұз сарайын аралап көрді

15.10.2018

Мемлекет басшысы Ақтөбедегі «Аяла» балаларды сауықтыру орталығына барды

15.10.2018

Елбасы «DaruZharygy» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің офтальмология орталығына барды

15.10.2018

«Қазақ радиолары» ЖШС-ның Бас директоры тағайындалды

15.10.2018

Брексит: келісімге қол жетпеді

15.10.2018

Геннадий Шиповских: Мұғалім мәртебесін асқақтату еліміз үшін аса маңызды (ВИДЕО)

15.10.2018

Сенаторлар Атырау қалалық Бизнес және құқық колледжінде кездесу өткізді

15.10.2018

Станимир Стоилов: Әлеуетін толық көрсете алмай жүрген футболшылар бар

15.10.2018

Павлодарда құрылысы ұзаққа созылған 25 нысан анықталды

15.10.2018

Елбасы жұмыс сапарымен Ақтөбе облысына барды

15.10.2018

Қыздар университеті «Туған жерге тағзым» жобасын жүзеге асыруға кірісті

15.10.2018

«Ұстаз мәртебесі туралы» заңды әзірлеуге салалық кәсіподақ белсенді түрде атсалысады

15.10.2018

Өзбекстанда импорт өсіп, экспорт көрсеткіші төмендеді

15.10.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Арыстанбек Мұхамедиұлын қабылдады

15.10.2018

Мұратхан Шүкеев Жамбыл облысы әкімінің орынбасары болып тағайындалды

15.10.2018

Теннисшілердің әлемдік рейтингі жаңартылды

15.10.2018

Ұшқындағы үшем

15.10.2018

Армения әскері Таулы Қарабаққа қатысты атысты тоқтату режимін бұзды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Izgilikke shaqyrý iriliktiń belgisi

Bıylǵy 10-11 qazan kúnderi Astanada ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń dástúrli siezi óziniń halyqaralyq aýqymdaǵy asa mańyzdy únqatysý alańy ekenin taǵy bir ret dáleldedi.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Jer emgender oza ma, toza ma?

Jalpy, bizdiń halyqtyń arman-maqsatynyń bir ushyǵy qashan da jermen baılanysty sıaqty. Jerdi keńeıtý, jerdi qorǵaý, jerdi óńdeý, jerdi qurmetteý... Mentalıtetimiz jerge jaqyn. Bul basqa halyqtarda olaı emes degen sózimiz emes, biraq bizdiń halyq úshin tym erekshe sıaqty. 

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdik vırýsy

О́tken ǵasyrdyń 80-jyldary rejısser R.Bykovtyń «Chýchelo» atty fılmi Odaq kólemindegi búkil eldi shýlatqan bolatyn. Kishkentaı ǵana 6 oqıtyn balalardyń boıynan sonshalyqty qatygezdikti kórgen qazaq qaýymy, bálesinen aýlaq, qalada ósken ózge ulttyń qatybastary ábden buzylyp ba­rady eken, bizdiń balalarymyzdan, keleshegimizden aýlaq dep shoshyǵan. Ol kezde mundaı zulymdyq qazaq balasynda kezdespeıtin jat qylyq sanalatyn. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

О́mir kúzetindegi meıirim

Otbasylyq jáne jeke basynyń jaǵdaıyna baılanysty Germanıadaǵy oqýynan eriksiz qol úzip, týǵan jerge oralǵan Ǵabıt Nurhanuly esimdi azamattyń feısbýktegi jazbasy kóńilge túrli oı saldy. Elimizdegi densaýlyq saqtaý salasyndaǵy kóptegen túıtkildi synaǵan avtor nemis halqynan kóp nárseni úırenýimiz kerek deıdi.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Týrızmdi damytý qonaqjaılyqtan bastalady

Tetigin tapqan elder týrızm salasyn sarqylmaıtyn tabys kózine aınaldyryp alǵan. Qyzyǵa qarap otyrsaq, bul saladan qyrýar qarajat túsetinin aıtpaǵanda, kóptegen jumys orny ashylyp,  eldiń tórtkúl álemge jaqsy aty shyǵyp jatady eken.  Al kez kelgen qonaqtyń kóńilin tabýǵa eń birinshi ashyq-jarqyn qabaǵyń, odan keıin dámdi tamaǵyń kerek ekeni álmısaqtan belgili aksıoma emes pe.  

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу