Әділеттің ақ жолынан Трампша аттау

Жуырда АҚШ президенті Дональд Трамп Иерусалимді Израильдің ас­та­на­сы дегенді мойындап, АҚШ ел­шілігінің Тель-Авивтен сол қалаға кө­шірілетінін мәлімдеді. Үстіміздегі жылдың маусым айында ғана елші­лікті көшіруді кейінге қалдырған Трамп­тың бұл шешімі қандай да бір қы­сы­мның күштілігінен екені көрініп тұр. 

 

Егемен Қазақстан
14.12.2017 143

Бір жағынан бұл Ресейдің АҚШ-тағы 2016 жылғы президенттік сайлауға олигархтар мен шенеуніктердің сыртта жүрген қаражаттары арқылы араласуы туралы Конгрестің 2018 жылдың ақпан айында жариялайтын есебінің алдында Д.Трамптың жұрттың назарын басқаға аударып әрі өте ықпалды еврей қауымдастығының қолдауына ие болу үшін жасаған амалы сияқты.

Трамптың мәлімдемесі араб әлемінде жатқан жыланның құйрығын басқандай қатты әсер етіп, осы елдер халықтарының жаппай наразылықтарын туғызды. Араб мемлекеттері лигасының сыртқы істер министрлері бірлесіп, Д.Трампқа Таяу Шығыс елдерінің халқын «хаосқа» ұрындыратын шешімінен қайтып, мәлімдемесінен бас тартуды талап етті. Өйтпеген жағдайда осы аймақтағы ты­ныштық пен тұрақтылыққа араағайын болып жүрген мәртебесі мойындалмайтыны да жеткізілді. 

Көптеген еуропалық, азиялық ел­дер­дің көшбасшылары, оның ішінде Ресей президенті В.Путин мен Түркия­ президенті Р.Ердоған БҰҰ қарары­на­ сәйкес келмейтін бұл шешімге алаңдау­шылық білдірді. Қазақстанның Сыртқы істер министрлігі де мәлімдеме жасап, Иерусалим қаласының мәртебесі жөніндегі БҰҰ Бас Ассамблеясы және Қауіпсіздік Кеңесі қарарларының сақта­луын қалайтынын жариялады. 

Иерусалим қаласы мәртебесінің БҰҰ Бас Ассамблеясы қарарының назарына қалай ілігіп жүр? Арабша әл-Құддыс деп аталатын бұл қала Таяу Шығыста Жерорта және Өлі теңіз ара­лығында орналасқан өте ежелгі қала. Ол тіпті б.д.д. ХІ ғасырда еврейлер ба­сып алғанға дейін-ақ қала болған. Рим империясы тараған кезден ол Византияның қарамағына өтіп, мұнда христиан діні дамыған. Ал VІІ ғасырдан ХVІ ғасырға дейін кресшілер басып алған аз уақытты есептемегенде 700 жылдай ол араб қаласы саналып, ислам діні қатты өркендеді. Иерусалимде исламмен қатар христиан мен иудаизм діндері де дамыған. Сол себептен бұл қала әлемдік үш діннің орталығы саналады. Бірақ соңғы мың жылдан астам уақытта негізінен мұсылмандардың қолында болды.

1947 жылдың 29 қарашасындағы БҰҰ Бас Ассамблеясының қарарында Палестина жерінің араб пен еврей мемлекеттері үшін екіге бөлінуіне байланысты Иерусалимді Британ мандаты аяқталған соң ұйым өзінің бақылауына алатындығы айтылған. Осыдан кейін екі жылға созылған араб-израиль соғысы басталып, Иерусалимнің шығыс бөлігі арабтарға, батыс бөлігі еврейлерге тиесілі болып бөлінді. Ал 1949 жыл­дың 5 желтоқсанында Израильдің пар­ламенті (кнессет) қаланың батыс бөлігін елдің астанасы деп жариялап, барлық мемлекеттік және өкіметтік мекемелердің осында көшетінін жариялады. Осы шешімнің өзі әлі күнге бітпей келе жатқан араб-еврей дауының бір ұшы.

1967 жылғы алты күндік араб-ев­рей­ соғысында Израиль Иерусалимді түгелдей басып алды. Бұл арабтардың еврейлерге деген өшпенділігін тіпті тереңдетіп, екі халықтың арасындағы жікті аша түсті. Әрине, БҰҰ мен әлем­дік қоғамдастықтың негізгі бөлігі Иеру­салимді Израильдің астанасы деп мойындамайды. Қауіпсіздік Кеңесі өзінің 1967 жылғы 22 қарашадағы қарарымен Израильді Иерусалимнің басып алған аумағынан шығуын талап етті. Бірақ Израиль бұл қарарға құлақ асқан жоқ. 1980 жылдың 22 шілдесінде қарарға қосылмаған елдердің басшылары өзде­рінің алтыншы конференциясында Иеру­салимнің еврей мемлекеті басып алған аумағы Палестинаның ажырамас бөлігі деген шешім шығарған еді. Оған қарсы кнессет 30 шілдеде Иерусалимді «Израильдің астанасы» деген заң қабылдады. Ал БҰҰ Бас Ассамблеясы 1996 жылдың 4 желтоқсанында әлемнің қасиетті қаласын Израильдің жеке-дара меншіктеп, өзінің заңымен басқаруы дұрыс емес, сондықтан оның заңдық күші жоқ деген мағынада қарар қабылдады. Бұған да бағынбаған Израильге қарсы БҰҰ Бас Ассамблеясы 2004 жылы ар­нау­лы, оныншы төтенше сессиясында Иерусалимнің басып алынған аума­ғында еврей өкіметі қабылдаған бар­лық шешімдердің заңды күші жоқ деп табылсын деген бұрынғы қарарды бекітті. Сонымен бірге осы қарарда Шығыс Иерусалимнің Палестина халқына тиесілі екендігі де айтылған.

Ал АҚШ әкімшілігінің Иерусалим­ге қатысты бұл әрекеті әділеттің ақ жолынан аттау екені көрініп тұр.

Жақсыбай САМРАТ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.04.2018

Мектеп оқушылары «Егеменде» болды

22.04.2018

Бақытжан Сағынтаев Қырғызстанның жаңа тағайындалған премьер-министрімен телефонда сөйлесті

22.04.2018

Астанада тұрғын үйлерді басқарудың онлайн–жүйесі әзірленуде

22.04.2018

Оралда төртінші мәрте «Ашық әкімдік» шарасы өтті

22.04.2018

Алматыда дәстүрлі қайырымдылық марафон өтуде

22.04.2018

Әзербайжан парламенті елдің жаңа үкімет басшысын бекітті

22.04.2018

Астанадағы сенбілікке 140 мыңнан астам қалалық қатысты

22.04.2018

Қостанайда мемлекеттік қызмет аллеясы болады

22.04.2018

Мақтарал аудандарында абаттандыру жұмыстары жүріп жатыр

22.04.2018

Қостанайда болашақ жаңа қаланы дамыту ісі қаралды

22.04.2018

Оралда өрт қауіпсіздігін сақтамаған ойын-сауық және сауда орталығы бір айға жабылды

22.04.2018

Қостанай облысында 21-ші цифрлы  технологиялық IT кабинет ашылды

22.04.2018

Қырғызстанда жаңа премьер-министр сайланды 

20.04.2018

«Smart Zholy» бағдарламасының үздік стартап жобалары анықталды

20.04.2018

23-26 мамыр күндері Астанада «KADEX - 2018» көрмесі өтеді

20.04.2018

Денсаулық сақтау министрі Орал қаласында

20.04.2018

Заңнамаға архив ісі мәселелері бойынша өзгерістер қаралды

20.04.2018

Дубайдағы инвестициялық кездесуде ОҚО-ның инвестициялық өсу драйвері зерттелді

20.04.2018

Ақтөбеде зиянды қалдықтар тасқыны толастар емес

20.04.2018

ТҮРКСОЙ Шыңғыс Айтматов жылын ашты

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Кісілік әліппесі

Жер бетінде сонау да сонау көз жеткісіз, көңіл сенгісіз небір ықылымдардан бері жасап келе жатқан заты адам баласының ең зарлы мақсаты не десе, ол – адам болу дер едік. Түр-сипатыңмен, тәніңмен ғана емес, жаныңмен, алпыс екі тамырыңдағы қаныңмен, бүкіл болмыс-бітіміңмен. 

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Ауылдарды сақтаудың амалы қайсы?

Ауыл халқы азайып барады. Неге? Ешкім­ге ештеңенің керегі жоқ болып кеткен бүгінгідей заманда ол жағын ойлап бас қатырып жатқан да бірде-бір жан жоқ. Бар айтатын уәждері – урбанизация. Бір есептен ол да дұрыс шығар. Қалаларға қарай жа­қындаса ауыл қазақтары да өркениетті өмір­ге араласады, өзгелермен бірге қазіргі за­ман­­ның игіліктеріне ортақтасады. Бірақ... 

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Қайырымдылық көмектің қайыры болады

Табиғат апатына немесе соғыс, қарулы қақтығыс салдарынан күйзеліске ұшырап, аштыққа, босқыншылыққа тап болған елдерге қайырымдылық көмек көрсету – халықаралық қоғамдастықтың игі шарала­ры­ның бірі. БҰҰ-ның Халықаралық соты ондай көмектердің азық-түлік, киім, дәрі-дәрмек түрінде болуын, қару-жарақ түрінде берілмеуін қатаң бекіткен.

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Тағам сыры: аурудың алдын алу мүмкін бе?

«Ас – адамның арқауы» деп кішкен­тай­ымнан естіп өскен адам ретінде, та­мақ жемесе адамның күші болмайды, жұ­мыс істеуге, өмір сүруге энергиясы жетпейді деп ойлайтынмын.  Бірақ ас­тың да асы бар, оның пайдасы мен зияны туралы шы­найы да, өтірік те, ойдан құрас­ты­рыл­ған да әңгімелерді көп естіп, кейде білмегендіктен сеніп те қалып жүреміз.

Талғат СҮЙІНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Алматы: Шағын ауданның астарлы ақиқаты

Алматыда аты жоқ, бірақ, нөмір­­­лен­­ген 12 шағын аудан бар. Шын­туай­­тында, олар 12 емес, барлығын қос­­қанда – 13. Қала сәулетіне билік жүр­гізуші партия қызметкерлері, сірә, жобалау үстінде «шайтанның 12-сін» сес­ көрген-ау, ақырғы шағын ауданды – 10 «А» деп белгілепті. 

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу