Әділеттің ақ жолынан Трампша аттау

Жуырда АҚШ президенті Дональд Трамп Иерусалимді Израильдің ас­та­на­сы дегенді мойындап, АҚШ ел­шілігінің Тель-Авивтен сол қалаға кө­шірілетінін мәлімдеді. Үстіміздегі жылдың маусым айында ғана елші­лікті көшіруді кейінге қалдырған Трамп­тың бұл шешімі қандай да бір қы­сы­мның күштілігінен екені көрініп тұр. 

 

Егемен Қазақстан
14.12.2017 151
2

Бір жағынан бұл Ресейдің АҚШ-тағы 2016 жылғы президенттік сайлауға олигархтар мен шенеуніктердің сыртта жүрген қаражаттары арқылы араласуы туралы Конгрестің 2018 жылдың ақпан айында жариялайтын есебінің алдында Д.Трамптың жұрттың назарын басқаға аударып әрі өте ықпалды еврей қауымдастығының қолдауына ие болу үшін жасаған амалы сияқты.

Трамптың мәлімдемесі араб әлемінде жатқан жыланның құйрығын басқандай қатты әсер етіп, осы елдер халықтарының жаппай наразылықтарын туғызды. Араб мемлекеттері лигасының сыртқы істер министрлері бірлесіп, Д.Трампқа Таяу Шығыс елдерінің халқын «хаосқа» ұрындыратын шешімінен қайтып, мәлімдемесінен бас тартуды талап етті. Өйтпеген жағдайда осы аймақтағы ты­ныштық пен тұрақтылыққа араағайын болып жүрген мәртебесі мойындалмайтыны да жеткізілді. 

Көптеген еуропалық, азиялық ел­дер­дің көшбасшылары, оның ішінде Ресей президенті В.Путин мен Түркия­ президенті Р.Ердоған БҰҰ қарары­на­ сәйкес келмейтін бұл шешімге алаңдау­шылық білдірді. Қазақстанның Сыртқы істер министрлігі де мәлімдеме жасап, Иерусалим қаласының мәртебесі жөніндегі БҰҰ Бас Ассамблеясы және Қауіпсіздік Кеңесі қарарларының сақта­луын қалайтынын жариялады. 

Иерусалим қаласы мәртебесінің БҰҰ Бас Ассамблеясы қарарының назарына қалай ілігіп жүр? Арабша әл-Құддыс деп аталатын бұл қала Таяу Шығыста Жерорта және Өлі теңіз ара­лығында орналасқан өте ежелгі қала. Ол тіпті б.д.д. ХІ ғасырда еврейлер ба­сып алғанға дейін-ақ қала болған. Рим империясы тараған кезден ол Византияның қарамағына өтіп, мұнда христиан діні дамыған. Ал VІІ ғасырдан ХVІ ғасырға дейін кресшілер басып алған аз уақытты есептемегенде 700 жылдай ол араб қаласы саналып, ислам діні қатты өркендеді. Иерусалимде исламмен қатар христиан мен иудаизм діндері де дамыған. Сол себептен бұл қала әлемдік үш діннің орталығы саналады. Бірақ соңғы мың жылдан астам уақытта негізінен мұсылмандардың қолында болды.

1947 жылдың 29 қарашасындағы БҰҰ Бас Ассамблеясының қарарында Палестина жерінің араб пен еврей мемлекеттері үшін екіге бөлінуіне байланысты Иерусалимді Британ мандаты аяқталған соң ұйым өзінің бақылауына алатындығы айтылған. Осыдан кейін екі жылға созылған араб-израиль соғысы басталып, Иерусалимнің шығыс бөлігі арабтарға, батыс бөлігі еврейлерге тиесілі болып бөлінді. Ал 1949 жыл­дың 5 желтоқсанында Израильдің пар­ламенті (кнессет) қаланың батыс бөлігін елдің астанасы деп жариялап, барлық мемлекеттік және өкіметтік мекемелердің осында көшетінін жариялады. Осы шешімнің өзі әлі күнге бітпей келе жатқан араб-еврей дауының бір ұшы.

1967 жылғы алты күндік араб-ев­рей­ соғысында Израиль Иерусалимді түгелдей басып алды. Бұл арабтардың еврейлерге деген өшпенділігін тіпті тереңдетіп, екі халықтың арасындағы жікті аша түсті. Әрине, БҰҰ мен әлем­дік қоғамдастықтың негізгі бөлігі Иеру­салимді Израильдің астанасы деп мойындамайды. Қауіпсіздік Кеңесі өзінің 1967 жылғы 22 қарашадағы қарарымен Израильді Иерусалимнің басып алған аумағынан шығуын талап етті. Бірақ Израиль бұл қарарға құлақ асқан жоқ. 1980 жылдың 22 шілдесінде қарарға қосылмаған елдердің басшылары өзде­рінің алтыншы конференциясында Иеру­салимнің еврей мемлекеті басып алған аумағы Палестинаның ажырамас бөлігі деген шешім шығарған еді. Оған қарсы кнессет 30 шілдеде Иерусалимді «Израильдің астанасы» деген заң қабылдады. Ал БҰҰ Бас Ассамблеясы 1996 жылдың 4 желтоқсанында әлемнің қасиетті қаласын Израильдің жеке-дара меншіктеп, өзінің заңымен басқаруы дұрыс емес, сондықтан оның заңдық күші жоқ деген мағынада қарар қабылдады. Бұған да бағынбаған Израильге қарсы БҰҰ Бас Ассамблеясы 2004 жылы ар­нау­лы, оныншы төтенше сессиясында Иерусалимнің басып алынған аума­ғында еврей өкіметі қабылдаған бар­лық шешімдердің заңды күші жоқ деп табылсын деген бұрынғы қарарды бекітті. Сонымен бірге осы қарарда Шығыс Иерусалимнің Палестина халқына тиесілі екендігі де айтылған.

Ал АҚШ әкімшілігінің Иерусалим­ге қатысты бұл әрекеті әділеттің ақ жолынан аттау екені көрініп тұр.

Жақсыбай САМРАТ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.01.2019

Қызылшадан екпе қорғайды

22.01.2019

Кеңсе қызметкерлерінің саулығын кім ойлайды?

22.01.2019

Jaýapkershilik joq jerde...

22.01.2019

Ұлттық бірыңғай тестілеуді жылына төрт рет тапсырады

22.01.2019

Бюджет жобалары артық шығынды көтермейді

22.01.2019

Тарихи-мәдени мұра – баға жетпес қазына

22.01.2019

Қоғам жаңғырмай, сана жаңғырмайды

22.01.2019

Суармалы алқаптар қалпына келтірілуде

22.01.2019

Білімді азаматтар жемқорлыққа неге жол береді?

22.01.2019

Өзара ынтымақтастық мәселелері талқыланды

22.01.2019

Сапалы жолды сақтаудың әлегі

21.01.2019

Мектеп түлегі «Болашақпен» оқи алады

21.01.2019

Шағын фермалардағы жоғарғы технология

21.01.2019

Қостанай облысы өткен жылы алғаш рет экспортқа мол ет шығарды

21.01.2019

Тереза Мэй Еуроодақтан шығуға байланысты қосымша жоспарын таныстырады

21.01.2019

Нұрсұлтан Назарбаев Зимбабве Республикасы Президентінің ресми сапары бойынша брифинг өткізді

21.01.2019

Қазақстанда соңғы 10 жылда нәрестелер өлімі-жітімі екі есе төмендеді

21.01.2019

Қарағандыда мамандандырылған фронт-офис ашылды

21.01.2019

Нұрлан НҰРҒАЛИЕВ: Ағам – мен үшін нағыз қаһарман!

21.01.2019

Әулиеатада денсаулық сақтау деңгейі жақсарып келеді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Jaýapkershilik joq jerde...

Sońǵy jyldary elimizde bosaný úshin aýrýhanaǵa kelgen analardyń qaitys bolý jaǵdaıy jıilep barady. О́tken jazda medısınasy jetilgen qalalar sanatyndaǵy Astananyń ózinde tórt birdeı qaıǵyly oqıǵanyń oryn alýy osy sózimizge dálel. Al Qazaqstan boıynsha 2018 jyldyń segiz aıynda ǵana ana óliminiń 40 faktisi tirkelgen eken. Onyń sebebi nede? Bul jóninde oılanyp, belgili bir sharalar qabyldap jatqan adam bar ma? Shynyn aıtsaq, bul jaǵy óte kúmándi. Eger adamdar jumysta jibergen kemshiligi úshin jazalanbaıtyn bolsa, ondaı jaǵdaıdyń qaıtalana bermesine kim kepil?

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sóz salmaǵy

Baıaǵynyń bıleri taý qulatyp, jer terbetpese de, eldi ıitip, teli-tentekti tıyp, kem basqandy ilgeri ozdyryp, asqynǵandy tejep, órshigendi órelep, ata ǵuryppen, ana úlgisimen bárin jónge saldy. Ul men qyzdyń eteginen tartpaı, aýzynan qaqpaı, qyrandaı túletip otyrǵan. Sodan da shyǵar, «Aýzym jetkenshe sóıleımin, qolym jetkenshe sermeımin, aıaǵym jetkenshe júremin» dep 14 jasynda aýzynan ot shashyp: «El ebelek emes, er kebenek emes, dat!» dep dara tanylǵan Qazybek bıdiń Qońtajynyń tilin baılap, qatty sastyrǵany. Jeteli sózge jetesiz ǵana des bermeıdi.

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу