Әділеттің ақ жолынан Трампша аттау

Жуырда АҚШ президенті Дональд Трамп Иерусалимді Израильдің ас­та­на­сы дегенді мойындап, АҚШ ел­шілігінің Тель-Авивтен сол қалаға кө­шірілетінін мәлімдеді. Үстіміздегі жылдың маусым айында ғана елші­лікті көшіруді кейінге қалдырған Трамп­тың бұл шешімі қандай да бір қы­сы­мның күштілігінен екені көрініп тұр. 

 

Егемен Қазақстан
14.12.2017 147

Бір жағынан бұл Ресейдің АҚШ-тағы 2016 жылғы президенттік сайлауға олигархтар мен шенеуніктердің сыртта жүрген қаражаттары арқылы араласуы туралы Конгрестің 2018 жылдың ақпан айында жариялайтын есебінің алдында Д.Трамптың жұрттың назарын басқаға аударып әрі өте ықпалды еврей қауымдастығының қолдауына ие болу үшін жасаған амалы сияқты.

Трамптың мәлімдемесі араб әлемінде жатқан жыланның құйрығын басқандай қатты әсер етіп, осы елдер халықтарының жаппай наразылықтарын туғызды. Араб мемлекеттері лигасының сыртқы істер министрлері бірлесіп, Д.Трампқа Таяу Шығыс елдерінің халқын «хаосқа» ұрындыратын шешімінен қайтып, мәлімдемесінен бас тартуды талап етті. Өйтпеген жағдайда осы аймақтағы ты­ныштық пен тұрақтылыққа араағайын болып жүрген мәртебесі мойындалмайтыны да жеткізілді. 

Көптеген еуропалық, азиялық ел­дер­дің көшбасшылары, оның ішінде Ресей президенті В.Путин мен Түркия­ президенті Р.Ердоған БҰҰ қарары­на­ сәйкес келмейтін бұл шешімге алаңдау­шылық білдірді. Қазақстанның Сыртқы істер министрлігі де мәлімдеме жасап, Иерусалим қаласының мәртебесі жөніндегі БҰҰ Бас Ассамблеясы және Қауіпсіздік Кеңесі қарарларының сақта­луын қалайтынын жариялады. 

Иерусалим қаласы мәртебесінің БҰҰ Бас Ассамблеясы қарарының назарына қалай ілігіп жүр? Арабша әл-Құддыс деп аталатын бұл қала Таяу Шығыста Жерорта және Өлі теңіз ара­лығында орналасқан өте ежелгі қала. Ол тіпті б.д.д. ХІ ғасырда еврейлер ба­сып алғанға дейін-ақ қала болған. Рим империясы тараған кезден ол Византияның қарамағына өтіп, мұнда христиан діні дамыған. Ал VІІ ғасырдан ХVІ ғасырға дейін кресшілер басып алған аз уақытты есептемегенде 700 жылдай ол араб қаласы саналып, ислам діні қатты өркендеді. Иерусалимде исламмен қатар христиан мен иудаизм діндері де дамыған. Сол себептен бұл қала әлемдік үш діннің орталығы саналады. Бірақ соңғы мың жылдан астам уақытта негізінен мұсылмандардың қолында болды.

1947 жылдың 29 қарашасындағы БҰҰ Бас Ассамблеясының қарарында Палестина жерінің араб пен еврей мемлекеттері үшін екіге бөлінуіне байланысты Иерусалимді Британ мандаты аяқталған соң ұйым өзінің бақылауына алатындығы айтылған. Осыдан кейін екі жылға созылған араб-израиль соғысы басталып, Иерусалимнің шығыс бөлігі арабтарға, батыс бөлігі еврейлерге тиесілі болып бөлінді. Ал 1949 жыл­дың 5 желтоқсанында Израильдің пар­ламенті (кнессет) қаланың батыс бөлігін елдің астанасы деп жариялап, барлық мемлекеттік және өкіметтік мекемелердің осында көшетінін жариялады. Осы шешімнің өзі әлі күнге бітпей келе жатқан араб-еврей дауының бір ұшы.

1967 жылғы алты күндік араб-ев­рей­ соғысында Израиль Иерусалимді түгелдей басып алды. Бұл арабтардың еврейлерге деген өшпенділігін тіпті тереңдетіп, екі халықтың арасындағы жікті аша түсті. Әрине, БҰҰ мен әлем­дік қоғамдастықтың негізгі бөлігі Иеру­салимді Израильдің астанасы деп мойындамайды. Қауіпсіздік Кеңесі өзінің 1967 жылғы 22 қарашадағы қарарымен Израильді Иерусалимнің басып алған аумағынан шығуын талап етті. Бірақ Израиль бұл қарарға құлақ асқан жоқ. 1980 жылдың 22 шілдесінде қарарға қосылмаған елдердің басшылары өзде­рінің алтыншы конференциясында Иеру­салимнің еврей мемлекеті басып алған аумағы Палестинаның ажырамас бөлігі деген шешім шығарған еді. Оған қарсы кнессет 30 шілдеде Иерусалимді «Израильдің астанасы» деген заң қабылдады. Ал БҰҰ Бас Ассамблеясы 1996 жылдың 4 желтоқсанында әлемнің қасиетті қаласын Израильдің жеке-дара меншіктеп, өзінің заңымен басқаруы дұрыс емес, сондықтан оның заңдық күші жоқ деген мағынада қарар қабылдады. Бұған да бағынбаған Израильге қарсы БҰҰ Бас Ассамблеясы 2004 жылы ар­нау­лы, оныншы төтенше сессиясында Иерусалимнің басып алынған аума­ғында еврей өкіметі қабылдаған бар­лық шешімдердің заңды күші жоқ деп табылсын деген бұрынғы қарарды бекітті. Сонымен бірге осы қарарда Шығыс Иерусалимнің Палестина халқына тиесілі екендігі де айтылған.

Ал АҚШ әкімшілігінің Иерусалим­ге қатысты бұл әрекеті әділеттің ақ жолынан аттау екені көрініп тұр.

Жақсыбай САМРАТ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.07.2018

МҰЗ ҮСТІНДЕГІ ШОҚ ЖҰЛДЫЗ...(ДЕНИС ТЕНГЕ АРНАЛАДЫ)

20.07.2018

Қоғамдық даму вице-министрі тағайындалды

20.07.2018

Үкімет басшысы Бәсекеге қабілеттілік жөніндегі сараптама кеңесінің отырысын өткізді

20.07.2018

Шымбұлақта ІІІ Халықаралық тау және спорт фестивалі басталды

20.07.2018

Әлемдегі ең ауқатты командалар қайсы?

20.07.2018

Мектеп түлектері ауылдастарына ойын алаңын сыйға тартты

20.07.2018

Токио Олимпиадасының бағдарламасы бекітілді

20.07.2018

Астанада «Ұлы Дала рухы» фестивалі аясында іріктеу сындары жалғасады

20.07.2018

Елбасы Денис Теннің қазасын қатты күйзеліспен қабылдаған

20.07.2018

Семейде  «Күміс сиқыры» атты  көрме ашылды

20.07.2018

Бердібек Сапарбаев мәжіліс депутаттарымен кездесті

20.07.2018

Астанада қазақ күресінен Азия чемпионаты өтеді

20.07.2018

Елбасы Денис Теннің өліміне байланысты қылмысты бақылауда ұстауды тапсырды

20.07.2018

Шымкентте «Оңтүстік» арнайы экономикалық аймағын дамыту мәселелері талқыланды

20.07.2018

Денис Теннің өліміне қатысты екінші күдікті іздестіріліп жатыр

20.07.2018

Гомерден қалған мұра

20.07.2018

Көкшетауда көшпелі көрменің тұсаукесері өтті

20.07.2018

«Астана» – келесі кезеңде

20.07.2018

Астанада ертеңнен бастап жолақы 180 теңге болады

20.07.2018

Суға түскенде сақтық керек

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Атақ қымбат па, абырой қымбат па?

Бүгінде қандай жолмен келсе де атақ үшін есі кете, есерлене қимылд­ай­ты­ны­мыз­ды бәрі біледі. Айта­лық, жуырдағы бір мереке күндерінде орден сатылыпты. Бұл орденнің атауы қандай дерсіз – «Қазақстанның құрметті азаматы».

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ауыл шаруашылығын цифрландыру болашақтың баламасыз жолы

Әлем елдерінде қазіргі уақытта ауыл шаруашылығын цифрландыру қарқынды түрде жүріп жатыр. Уақыт өткен сайын бұл салада неше түрлі жаңа технологиялар пайда болып, олар жедел түрде өндіріске ен­гізілуде. Мәселен, Еуропадағы компания­лар енді егістік жағдайын зерттеумен ай­на­лысатын дрондарды да шығара бас­тады. Бұл машиналар фермерлердің егіс шы­ғымдылығын алдын ала болжап бі­лу­леріне жағдай туғызуда. Осы үдеріс ке­ңі­нен қанат жая келе, бүкіл ел бойынша әрбір егіс алқабының шығымдылығын күні бұрын анықтау мүмкіндігі пайда болатын көрінеді. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Аяқдоп аламаны аяқталды

Әлем чемпионаты – тағатсыздана күткен футбол тойы еді. Енді барлығы аяқталып, той тарқасымен біз де алған әсерімізбен бөлісе кетсек. Бұл біріншілік несімен есте қалмақ?

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Биографиялық фильмдердің бәсі биік болуы тиіс

Кейінгі кезде «Еуразия бірінші арнасынан» әйгілі кеңестік манекенші-модель, сән әлемінде «Кремльдің ең әдемі қаруы» және «Кеңестік Софи Лорен» атанған Регина Збарская туралы сериа­л көрсетіліп жатыр. Былай қарасаңыз, сән әлемінің кіндігі саналған Парижді тәнті еткен өмірі жұмбаққа толы сұлудың сол кездегі кеңестік қасаң қағидаларға сыймаған ғұмырын өзгеше қырынан бейнелеген қарапайым, бірақ кемел түсірілген Ресейдің кезекті киноөнімдерінің бірі. 

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Халық әнінің тоналу тарихы

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев «Бо­лашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағ­дарламалық мақаласында, жаңғыру елдің ұлттық-рухани тамырынан нәр ала алмаса, ол адасуға бастайды», деді. Елдің ұлттық-рухани тамыры дегеніміз не? Ол ха­лықты сан ғасырдан бері адастырмай, алып келе жатқан салт-дәстүрі, фольклоры, әні мен жыры. Осылардың ішінде әннің ұлт руханияты үшін орны айрықша. Дана Абай атамыз, «Ұйықтап жатқан жүрек­ті ән оятар, Үннің тәтті оралған мәні оятар» дегенді бекер айтқан жоқ.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу