Жасампаз жылдар жылнамасы

Әйгілі Уинстон Черчилльдің «Та­рих біз туралы жақсы айтатын бо­ла­ды, себебі оны өзіміз жазамыз» де­ген сө­зі бар екен.

Егемен Қазақстан
16.12.2017 3696

Расында, тарихты жасау бар да, оны жазу бар. Тарихты жасаған тұл­ға ретінде Черчилльдің жазғандары Еу­ро­па­ның өткеніне үңілген оқыр­ман­ның на­зарынан әсте тыс қалған емес.

Бұл өнегелі үрдіс бізге жат емес еді. Кешегі Ататүрік, Бабыр, одан әрі Білге қаған түгел түркінің түпкі тарихын тасқа қашап жазған. Беріде үзіліп қалған осы ұлағатты дәстүрді Елбасымыз қайта жаң­ғыртып отыр.

Бүгін біздің қолымызға Қазақстан Пре­зиденті Н.Ә.Назарбаевтың «Тәу­елсіздік дәуірі» атты жаңа кіта­бы тиді. Бір­ден айту керек, бұл кітап азаттықтың ақ таңындағы жас мемлекеттің алғашқы демін, әрбір қадамын, еңсесін тіктеп, құлашын қалай жазғанын нақты дәйек­термен жинақтағандықтан, оны тәу­ел­сіздік тарихының атласы, жаңа ше­жі­реміздің бояу-болмысы түгел қам­тыл­ған тұтас картинасы деуге болады.

Біз әдетте тарихты зерделегенде ке­зең­дерді жылдармен, дәуірлерді ғасыр­лар­мен өлшейміз. Кейде бұл атаулар уа­қыттың ұзақтығымен емес, маңызды оқиғалармен де өлшенеді. Бұл тұрғыдан алғанда, жүз жылға бергісіз ширек ғасыр Тә­у­ел­сіздік дәуірінің бастауы болды. Бұл кезең кітапта «Ұлы дәуір» деп ата­ла­ды. Осы дәуірде жаңа тұрпатты мем­ле­кеттің, жаңа қоғамның барлық саласы өз тарихының алғашқы парағын ашып, жетістіктерге толы жылнамасы жазыла бастады.

Қазақстанның құрылуы мен қалып­та­суы хронологиялық және жүйелі түрде қам­тылған бұл іргелі еңбекте тәуелсіздік жылдарын жаңғырудың үш толқынына балаған Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев ел тарихын кезең-кезеңге бөліп, әрбір саланы жеке-дара қарастырады.

Біз кітаптан оқиғалардың қалай өр­бігенін, шиеленісті жайттардың қалай шешілгенін ғана емес, олардың түпкі себебі мен қисынын да табамыз.

Елімізде ең көп талқыланатын та­қы­рыптың бірі қазақ тілі екені бел­гі­лі. Мемлекеттік тілдің мәселесі тәуел­сіз­діктің елең-алаңынан бері Елбасының назарынан тыс қалған емес. Бұл туралы автор «Қазақ тілі – қазақ ұлтының мәдени тұтастығының басты қайнар көзі. Ғасырлар бойы солай болған, болашақта да солай бола береді... КСРО-ның ұлттық тіл­дерді дамытуға көңіл бөлмегені өз ал­дына, тіпті оны жасанды түрде тежеп отырғаны белгілі. Сондықтан да объекти­вті түрде туған тілді тірілту және өзінің жаңа мемлекеттік мәртебесіне орай жаппай қолданысқа енгізу үшін тек қана ізгі ниет аздық ететін», дей отырып (80-бет), тіл саясатының тетіктері туралы жазады.

Мемлекет басшысының ұлт болмы­сы­ның ажырамас ажары, рухани діңгегі, өміршең өзегі саналатын мәдениет пен өнерге де айрықша ықыласпен қам­қор­­лық жасап келе жатқаны баршаға аян. Осы қастерлі қағидатты кітаптың «мың­жылдық қазақ мәдениеті жас елдің тәу­елсіздігінің сенімді тірегіне айналды» деген сөзінен де табамыз. Одан әрі автор «Мемлекеттің мәдениетке және тарихи-мәдени мұраға деген ұстанымы – «өткенге сүйенбей, болашаққа қадам жасау мүмкін емес» дегенге саяды. Тарихи сабақтастық пен өткен шақпен байланыс қана тәуелсіз Қазақстанның ілгері дамуы жолында іргетас бола алады. Ұлттық жалған идеалдар мен бұрыс мақсаттарға бой ұруына жол бермейді» деп жазады (288-бет).

Осы арқылы біз 90-жылдардағы Нау­рыз мейрамының дүниеге келуі­нен бастап ауқымды «Мәдени мұра» бағ­­дарламасының іске асырылуы және бү­гінгі «Рухани жаңғыру» бағдар­ла­ма­сы­ның заңды сабақтастығын табамыз.

Кітапта мыңдаған оқиғалар айтылып, көп­теген тұлғалардың аттары аталады. Бұл бізге тәуелсіздік дәуірінде әрбір де­­тальдың маңызды екенін білдірумен қа­тар, автордың замандастарына деген құр­метін де сездіреді.

Қоғам өмірінің дамуында маңызы зор бұ­қаралық ақпарат құралдары жайында да көп­теген жайттарға қанығамыз. Мәселен, «2017 жылы мемлекеттік бұқаралық ақ­па­рат құралдары жаңғыр­тыл­ды, жетекші га­зет­тер өз келбеттерін өзгертіп, жаңа да­му жолына түсті» деп баға береді.

Мұндай мысалдарды кітаптың әрбір бе­тінен келтіруге болады.

Ең бастысы, автор атап көрсеткендей, бұл кітап тәуелсіз Қазақстанның даңқты та­рихын білуге және түсінуге, елімізді мақ­тан етер жасампаздар қатарының кө­беюіне септеседі деп сенеміз.

Сондықтан дәйекті деректермен өріл­­ген «Тәуелсіздік дәуірі» – Қазақ елі­нің тарихына үңілетін зерттеушілер мен өт­кенімізді зерделейтін әрбір оқыр­ман­ның ұдайы жүгінетін кітабы болады деп ойлаймыз.

Себебі бұл – жасампаз жылдардың жи­­ын­тық жылнамасы!

Бұл – Мәңгілік елдің темірқазығына ай­­налған тұтас дәуірдің шежіресі!

Бұл – Азаттық архитекторы алған абы­ройлы асудың айнымас айғағы!

Тәу етер тәуелсіздік мерекесі барша­ға құтты болсын!

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

15.07.2018

Астанада Қазақстандық-Швейцариялық Іскерлік кеңесінің 4-ші отырысы өтті

15.07.2018

Қазақстанның ЕАЭО елдерімен өзара саудасы 7,4 пайызға артты

15.07.2018

Болат Мажағұлов Қазақстан джиу-джитсу қауымдастығын басқарады 

15.07.2018

Б. Сағынтаев денсаулық сақтау жүйесін дамыту және өнімді жұмыспен қамту мәселелері бойынша кеңес өткізді

15.07.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Зәмзәгүл Шәріпованың жақындарына көңіл айтты

15.07.2018

Қазақстан Президенті «Біржан-Сара» операсына барды

15.07.2018

Жетісуда егін жинау науқаны басталды

15.07.2018

Алматы облысында Мемлекеттік басқару академиясының филиалы ашылды

14.07.2018

Бақытжан Сағынтаев шағын несие беру мәселесі жөнінде кеңес өткізді

14.07.2018

Қазақстанның халық әртісі Зәмзәгүл Шәріпова өмірден озды

14.07.2018

ӘЧ-2018: Хорваттар жеңсе, ешкім таңқалмас - Ермұхамед Мәулен

14.07.2018

10 елдің өнерпаздары Ұлытауға жиналды

14.07.2018

«Бастау» домбырашылар тобы Голливудта алтын медальға ие болды

14.07.2018

Құлсарыдағы көп қабатты тұрғын үйлерді ауыз сумен қамту проблемасы шешіліп жатыр

14.07.2018

Казунори Намура: «Ваби-саби» әдісі - шынайылықтың шыңы

14.07.2018

Токио-2020: Олимпиада алауының эстафетасы Фукусимадан басталады

14.07.2018

Астанада 21 шілдеден бастап автобустарға жаңа тариф енгізіледі

14.07.2018

Қазақстан БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесіне климаттың өзгеруі мәселелеріне қатысты өз көзқарасын ұсынды

14.07.2018

Қазақстандық әнші «Славян базары» халықаралық байқаудың финалына өтті

14.07.2018

Депутаттар Маңғыстау облысындағы спорт мектебіне барды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Халық әнінің тоналу тарихы

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев «Бо­лашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағ­дарламалық мақаласында, жаңғыру елдің ұлттық-рухани тамырынан нәр ала алмаса, ол адасуға бастайды», деді. Елдің ұлттық-рухани тамыры дегеніміз не? Ол ха­лықты сан ғасырдан бері адастырмай, алып келе жатқан салт-дәстүрі, фольклоры, әні мен жыры. Осылардың ішінде әннің ұлт руханияты үшін орны айрықша. Дана Абай атамыз, «Ұйықтап жатқан жүрек­ті ән оятар, Үннің тәтті оралған мәні оятар» дегенді бекер айтқан жоқ.

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ормуз бұғазы жабылған жағдайда...

Осы айдың басында Иран Ислам Рес­публикасының президенті Хасан Рухани Швейцария еліне жасаған сапары кезінде мұнай импорттаушы мемлекеттер Иранның мұнайын сатып алмаған жағдайда Ормуз бұғазын жауып тастайтындарын мәлімдеді. Президенттің бұл мәлімдемесі АҚШ билігінің Иран мұнайын сатып алмауға өз одақтастарын ықтиярсыз көндіруге бағытталған қысымына байланысты болса керек.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Жалғыздық жыры

Жақында жастық шағында жарқылдап дәурен сүрген, марқұм ағамызбен бақытты ғұмыр кешкен, қазір сексеннің сеңгірін саялаған бір жақсы апамыздың көңілін сұрап, халін білгенбіз. 

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

«Қарты бар ел – қазыналы ел»

Осыдан 4 жыл бұрын Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі елімізде 2030 жылға қарай егде жастағы адамдардың үлесі (2014 жылы – 6,9 пайыз) 11,2 пайызға жетеді деп болжам жасаған болатын. Алайда, бүгінгі жағдай жоғарыдағы көрсетілген жорамалды теріске шығарғандай. Өйткені Қазақстанда қазірдің өзінде жасы 60-тан асқан тұрғындар саны 12 пайызға көбейіп, өмір сүрудің орташа ұзақтығы 72 жасты көрсетіп отыр.

Сайраш ӘБІШҚЫЗЫ, Қазақстанның білім беру ісінің құрметті қызметкері

Аралас тілді мектеп – ана тілімізге тұсау

 Қазақ мектебінің кезең-кезеңімен латын әліпбиіне көшетіні айқын болды. Тіл тұғырын бекемдейтін тарихи кезеңнің көшін бастау – қазақ мектебін орта білім беру ісінде бағдаршам болатын деңгейге алып шығатыны анық. Жауапты кезеңде бастауыш буынның бірінші сыныбынан араластілділік туғызып, ағылшын тілін қосақтау – қазақ мектебінің мемлекеттік маңызды міндет биігінен көрінуіне көп кедергі келтіруі мүмкін. Араластілділік мек­теп табалдырығын аттаған балауса ұрпақтың еркін білім алуына бөгет болатыны қоғамдық ортада наразылық туғыз­ғаны орынды. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу