Қ.ТОҚАЕВ: Заңнамалық қолдау ел дамуына жаңа серпін береді

Парламент Сенатының Төрағасымен сұхбат

Егемен Қазақстан
28.12.2017 2381
2

– Қасым-Жомарт Кемел­ұлы, тоқтаусыз уақыт толқы­ны­мен биылғы жылды қоры­тын­дылап, алдағы жылды жоспарлайтын кезеңге де келіп жеттік. Сіздің ойыңызша, үстіміздегі жылдың есте қалар  ерекшелігі неде?

– Ұлы Абай «Сағаттың өзі ұры шықылдаған, өмірді білдірмеген, күнде ұрлаған», деген ғой, сынаптай сырғып білінбей өте шығатын уақыт туралы. Сол тоқтаусыз уа­қыт­тың тағы бір жылын артқа тас­тадық. Бір қарағанда, қас қағым­да өте шыққандай көрінгені­мен, ауқымды жаңғыру жолына түс­кен Қазақстан үшін де, көз ілес­пес жылдамдықпен дамып, күніне қырық құбылып жатқан жаһан үшін де бұл жыл үлкен өзгерістерге толы болды. Жыл ба­сында Елбасы халыққа Жолдау­ында институттық реформаларды бетке алған Қазақстанның қарыштап дамуына қарқын беретін жаңа стратегиялық бағыттарды белгілеп берді. Еліміздің үшінші жаңғыруының басталғанын жария етті. Бұл – теңдессіз тарихи құжат. Оның өзегінде саяси рефор­ма, экономикалық және қоғам­дық сананы жаһандық дамуға лайық жаңғырту жатыр. Ел эко­но­микасының құрылымдық жаңғы­руына бағытталған стратегиялық құжат ел ішінде талқыланып, ғылыми тұрғыда дәйектеліп, көпшіліктен қолдау тапты. Бұл – жылдың басты ерекшелігі.
Жылдың екінші ерекшелігі, Елбасының рухани жаңғырудың басталғанын жария еткен ма­қа­ласы.  Мақала ұлт рухын көтерді. Намысын жаныды. Ұлттық сананы жаңа сапаға көтерудің жалпы бағытын белгілеп берді. Елбасының бұл мақаласында біздің қоғамның идеологиялық жаңғыру бағыты анықталды. Онда айтылған ұсыныстарда, шын мәнінде Қазақстанның өркениеттік таңдауы айқындалды. «Рухани жаңғыру» бағдарламасын біртіндеп жүзеге асыра отырып, халқымыз болашақта тарихын мақтан тұтатын және заманауи дамудың алдыңғы сапында жүретін озық ұлттың үлгісін әлемге көрсетуі қажет. 

Жылдың үшінші ерекшелігі, Пре­зиденттің бірқатар өкілеттік­терінің Парламент пен Үкіметке берілуі. Осыған орай, Парламент Конституцияға түзетулер қабыл­дады. Қызмет атқарып жүрген мемлекет басшысы құзыретін биліктің тармақтарына өз еркімен беруі, дүниежүзіндегі саяси өмірде өте сирек кездесетін құбылыс.

Жылдың төртінші ерекшелігі, Қазақстанның БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесіне мүше болуы. Бұл – отан­дық дипломатияны күрделі жаһан­дық мәселелерге тікелей қатыса алатын жаңа деңгейге көтерді. Сондай-ақ БҰҰ Қауіпсіз­дік Кеңесі Президент Н.Назарбаевтың «Әлем. XXI ғасыр» манифесінде көтерілген ядролық қаруды таратпау, терроризммен және экстремизммен күресу туралы халықаралық бас­тамасын жүргізуде беделді алаң болып табылады.

Жылдың бесінші ерекшелігі, ЭКСПО-2017 көрмесінің Астанада өтуі. Халықаралық шараның биік деңгейде ұйымдастырылуы елі­міздің халықаралық қоғам­дастық алдындағы абыройын асқақтатты. Астанада өткен ЭКСПО-2017 халықаралық көрмесі энер­гетикалық және экологиялық мә­­се­­лелерді шешуге арналған интел­лектуалдық технологиялар сала­сындағы алдыңғы қатарлы тәжі­ри­белермен алмасуға мол мүмкін­дік берді. Көрменің ұйымдас­ты­рушысы ретінде Қазақстан қазіргі және болашақ ұрпақ үшін табиғи ресурстарды үнемдеу мақ­сатында жаһандық күш-жігерді біріктірудің барлық мүмкіндік­терін пайдаланды. 

Көрме ұлттың интеллек­туал­дық өсуіне серпін берді, еліміздің бейбітсүйгіш саясаты мен төл мәдениетін әлемге танытуға жол ашты. Экономиканың жедел­детілген технологиялық жаңғыр­тылуына тың мүмкіндік беретін тиімді келісімдер жасалды. 

– Елбасы Парламент сессия­сының ашылуы барысын­да қос Палатаның алдына нақты міндеттер қойып, елі­міз­дегі реформаларды заңна­малық тұрғыдан қамтама­сыз ету жөніндегі жұмыстар­ды жалғастырудың маңызды­лы­ғын атап өткен еді. Парламент Ел­басы алға қойған міндеттерді толық орындай алды ма?

– Парламенттің 2017 жылғы қыз­меті негізінен «Үшінші жаң­ғыру» Жолдауын заңнамалық тұр­ғы­да қолдауға бағытталды: жаңа Салық және Кеден кодекс­тері қабылданды, әкімшілік және қылмыстық заңнаманы ізгі­лен­діру бойынша жұмыстар жүргі­зілді, үш жылдық бюджет ту­ралы, басқа да ел өміріне аса қа­жетті, маңызды заңдар қабыл­данды. Мәселен, жақында ғана Парламент қабылдаған ақпарат және коммуникацияға қатысты заң Елбасы алға қойған «Цифрлы Қазақстан» бағдарламасын жүзеге асыруға қажетті заңнамалық негіз болары анық. Ал бұл бағ­дарламаның табысты жүзеге асуы  экономиканың жеделдетілген технологиялық жаңғыртылуы туралы міндеттердің орындалуына жол ашады. Сондай-ақ Ұлт жоспарының, Жолдаудың және қолданыстағы бағдарламалардың орындалу барысын талқылауға арналған парламенттік тыңдаулар, дөңгелек үстелдер мен кездесулер ұйымдастырылып, қоғамда зор ықылас туғызды. Парламент Мемлекет басшысы сессия ашылуында алға қойған міндеттерді толығымен орындады.

– Жыл соңында өткенді қорытындылап, болашаққа жоспар құру қалыпты үрдіс. Парламенттің келесі жылғы қызметі, ұйымдастырылатын шаралар жоспарланып қойған болар?

– «Бүгінгі уақытпен өмір сүр, ертеңгі күнге үмітпен қара» дейтін қанатты сөз бар. Парламент халықтың бүгінгі өмірін реттейтін заңнамалар қабылдап, заман ағымынан озық қызмет етсе ғана еліміздің ертеңге деген үміті жарқын болмақ. Сондықтан да Елбасы биыл өз өкілеттігінің үлкен бөлігін Парламентке берді. Өкілеттігінің ұлғаюымен қатар қос Палатаның кемел келешекті жақындату жолында атқаратын жұмысы да, жауапкершілігі де еселене түскені анық. Палатаның 2018 жылға арналған Негізгі шаралар жоспары бекітілді.  Депутаттар алдағы жылы Президент Н.Ә.Назарбаевтың жыл сайынғы Қазақ­стан халқына Жолдауын іске асыруды заңнамалық тұрғыдан қамтамасыз ету жұмыстарын жал­ғастыратын болады. Сенатта халық денсаулығы кодексінің жүзе­ге асуы, банк секторының рөлі, «Цифрлы Қазақстанның» орын­далуы, сондай-ақ құқық қор­ғау қызметінің мәселелері, тағы да басқа халықты толғандыратын тақырыптарда парламенттік тыңдаулар ұйымдастыру жос­пар­ланған. Сондай-ақ биыл Се­нат­та өткен орта білім беру жүйе­сінің проблемаларына арнал­ған парламенттік тыңдаулар ұсы­ным­дарының орындалу барысы пы­сықталып, еліміздің «Жасыл экономикаға» көшу тұжырым­да­масының жүзеге асуы туралы үкіметтік сағат өткізілетін болады. Одан басқа, заңнаманы жетілдіру, мемлекеттік және жекелеген салаларды дамыту бағдарламаларын іске асыру мәселелері бойынша депу­тат­тардың мемлекеттік органдар мен басқа да ұйымдардың басшыларымен ондаған кездесулер мен дөңгелек үстелдер өткізу де жоспарланды. 

Сенат қызметінің маңызды бағытының бірі – халықаралық және парламентаралық ынты­мақ­тастықты нығайту жұмысы да жоспарлы түрде жүзеге асырылады. Сенаторлар парламентаралық ынтымақтастықтың көптарапты құрылымдарының отырыстары мен форумдарына қатысады және шет мемлекеттердің заң шығару органдарымен өзара іс-қимыл жөніндегі жұмыс топтарындағы жұмыстарды жалғастыратын болады.

Әлемдік және дәстүрлі діндер лидерлерінің VI Съезі келесі жылдағы ерекше шаралардың бірі. Президент Н.Назарбаевтың бастамашылдығымен дүниеге келген Съезд – Қазақстанның халықаралық аренадағы саяси салмағын одан әрі асқақтата түскен маңызды іс-шара болып табылады. Елбасы Съездерде көпұлтты және көпконфессиялы қоғамда дінаралық келісімді сақ­тау­дың қазақстандық үлгісі мен тәжі­рибесін әлемге паш етіп келеді. Келесі жылғы кезекті форумда да әлем алдында тұрған жалпы адамзатқа ортақ өзекті мәселелер көтеріледі. Діни көзқарастарға қа­тысты даулардың себептері мен салдары, дінаралық төзімділік пен ын­тымақ, әр ұлттың салт-дәс­түр­леріне құрметпен қарау, әлемдегі халықаралық шиеленістерді шешуге қатысты ұсыныстар беру, жаһандық қауіп-қатерлерге қарсы бірлесе үндеу қабылдау сияқты мәселелер талқыланады. 

Жыл аяқталды. Қазақстанды әлемде дамыған елдер қатарынан орын алуға ұмтылған амбициясымен, толеранттылығымен және бейбітшіл, бітімгер ел ретінде танытқан Тәуелсіздіктің 26-шы жылы Ұлы тарих қойнауына енгелі тұр. Елбасының «Ұлы тарих кемел келешекке жетелейді» деп айтқанындай, кемел келешекке қажетті заңнамаларды қабылдау қызметін Парламент жаңа жылда тың күш-жігермен жалғастыратын болады. 

Әңгімелескен 
Әділбек ҚАБА

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.12.2018

Ә.Жақсылықов: Тауарлы-сүт фермасын құрып, 100 бас сиыр ұстаудамыз

17.12.2018

Шортанды ауданында Абылай ханға ескерткіш орнатылды

17.12.2018

Көкшедегі тәуелсіздік тойы

17.12.2018

Қобда ауданының тұрғындары баспаналы болды

16.12.2018

Түркияда еліміздің тәуелсіздік күні мерекесі тойланды

16.12.2018

Тұңғыш Президенттің тариxи-мәдени орталығына Елбасы көлігі қойылды

16.12.2018

Шымкенттіктер «Елбасы жолы. Астана» көркем фильмін тамашалады

16.12.2018

Тәуелсіздікке тарту: Шымкенттің екі ауданында ашық ойын алаңшалары ел игілігіне берілді

16.12.2018

ШҚО-да тұрғындар үшін басын қатерге тіккен мемлекеттік қызметкер «Құрмет» орденін алды

16.12.2018

Өскеменде жер үсті көпірі жұмыс істей бастады

16.12.2018

Жетісу жұрты Тәуелсіздік күні қоныс тойын тойлады

16.12.2018

Семейде «Абай әлемі» кітап сериясының тұсаукесер рәсімі өтті

16.12.2018

Қарағандылықтар Тәуелсіздік күніне орай мемлекеттік наградалармен марапатталды

16.12.2018

Тәуелсіздік күні қарсаңында Атырауда мемлекеттік марапаттар тапсырылды

16.12.2018

Тарихшылар «Тәуелсіздік – басты құндылық» тақырыбында отырыс өткізді

16.12.2018

Солтүстік Қазақстанның халық қалаулысы үздік депутат атанды

16.12.2018

Ақтөбеде ақын Фариза Оңғарсынованың құрметіне ескерткіш тақта орнатылды

16.12.2018

Түркістанда Тәуелсіздік күніне орай жас мамандар баспаналы болды

16.12.2018

Оралда тәуелсіздік құрметіне жаңа мектеп пен 180 пәтерлік үй пайдалануға берілді

16.12.2018

Түркістан облысында саябақ, медициналық орталық және жастар сарайы ашылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Baılyq jasaýshy sala

Árbir adam óz úıiniń ishinde qandaı zattar bar ekendigin jáne onyń qaı jerde turǵandyǵyn, qaı shkaftyń ishinde qandaı zattyń jatqandyǵyn, jertólesinde qandaı azyq túrleriniń saqtalyp turǵandyǵyn jaqsy biledi. Sondyqtan eshnársesin shashaý qaldyrmaıdy. Qajetine qaraı paıdalanyp otyrady. Al ózimizdiń ortaq úıimiz – Qazaqstanda qandaı zattar bar ekendigin, ásirese, jerimizdiń astynda qandaı mıneraldyq shıkizat kózderiniń shoǵyrlanǵanyn jáne olardyń qory qandaı ekendigin bilemiz be?

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Nápaqa qaıdan tabylar?

  «Qul bazar» tek qazaqqa arnalǵan sıaqty, 100 paıyz qazaq, qazaqtan basqa ult joq qul bazarda jaldanyp turǵan», dep kújingen jazba oqydym áleýmettik jeliden. Nege? Onyń sebebiniń biri – qazaqtyń kásip ıgerýge kerenaýlyǵynda tárizdi.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу