Қазақстанның жаңа саяси белестері

Өз кезегімен тарих қойнауына енгелі тұрған 2017 жыл еліміз үшін айтулы оқиғаларға толы болғаны белгілі. Солардың арасында елордада ұйымдастырылған ЭКСПО-2017 көрмесінен бөлек, ШЫҰ, ИЫҰ саммиттері мен Сирия дағдарысын реттеуге арналған Астана процесі аясында өткен келіссөздерді ерекше атап көрсеткіміз келеді. Осы орайда соңғы аталған шаралардың мән-маңызын ескере отырып, оларды тағы бір рет ой елегінен өткізуді жөн санадық.

Егемен Қазақстан
29.12.2017 272

Ауқымы кеңейген ұйым

Астанаға 2017 жылдың 8-9 маусым күндері Шанхай ынтымақтастық ұйы­мына (ШЫҰ) мүше мемлекеттер бас­шы­лары жиналды. Әлем на­зарын аудар­ған сол саммит барысын­да Үндіс­тан мен Пәкістан ұйым­ға то­лық­қанды мүше болып қабыл­данды. 

ЭКСПО-2017 көрмесінің ашылу күнімен орайластырыла өткі­зілген жиынға Қазақстан Президенті Нұр­сұлтан Назарбаев төрағалық етті. Ал­қалы жиынға ҚХР, Ресей, Өзбекстан, Қыр­ғызстан, Тәжікстан президенттері, ШЫҰ байқаушы мемлекеттері: Ауған­стан, Моңғолия, Беларусь елдерінің бас­шылары және Иран сыртқы істер ми­нистрінің орынбасары, сондай-ақ Үн­дістан мен Пәкістанның премьер-ми­нистрлері, БҰҰ, ШЫҰ бас хатшылары, АӨСШК атқарушы директоры және басқа да халықаралық ұйымдардың өкілдері қатысты.

Елбасы сол жиында ШЫҰ-ның ха­лық­аралық тұрғыдан мойындалып, көп са­лалы өзара іс-қимылдың тиімді құры­лымына айналғанын атап өтті. 
– Аймақтық қауіпсіздікті нығайту, елдеріміз арасындағы эконо­ми­калық өзара іс-қимылды ілгерілету және мәде­ни-гуманитарлық ынты­мақ­тастық­ты кеңейту жолында ауқымды жұмыс атқарылды. Шарттық-құқық­тық ба­за қалыптасты. Ұйымның берік инсти­туттық негізі жасалып, аймақ­тық және жа­һандық ықпалы артып келеді, – деді Нұрсұлтан Назарбаев.

Саммитте ҚХР төрағасы Си Цзинь­пин ШЫҰ жұмысын жоғары қар­қынмен жан-жақты дамытудағы Қазақ­станның сіңірген еңбегін жоғары баға­лай келіп, Қытай ұйым аясындағы бар­лық әріптестерімен тығыз қарым-қаты­нас орнатуға дайын екенін жеткізді. 

Ресей президенті Владимир Путин жиында ШЫҰ-ға Үндістан мен Пәкіс­тан­ның мүше болуы маңызды оқиға еке­нін, бұл қадам ұйымның экономикалық және гуманитарлық салалардағы қуаты мен ықпалының арта түсуіне мүм­кіндік беретінін сөз етті. Сон­дай-ақ В.Путин Сирия дағда­ры­сын рет­теуге қатысты Астана про­це­сіне жоғары баға берді. 

БҰҰ Бас хатшысы Антониу Гуттериш халықаралық қауіп­сіз­дік­ті қамтамасыз ету, террори­зм мен экстремизм сияқты қатер­лер­мен күресу бағытында ШЫҰ көп­те­ген жұмыстар атқарып отыр­ға­нын жеткізді.

Қорыта айтқанда, 2017 жылы Ас­танада өткен ШЫҰ-ның бұл са­м­миті әлемдік қоғамдастық ше­жі­ресіне өзіндік ерекше мазмұ­нымен жазылып қалды.

Ислам әлемін ұйыстыра түскен елеулі оқиға

Елордада 2017 жылдың 10-11 қазанында Ислам Ынтымақ­тас­тығы Ұйымының Ғылым және тех­нологиялар жөніндегі бірінші сам­миті өтті. Әлем назарын өзіне ау­дарған, Мемлекет басшы­сы Нұр­сұлтан Назарбаевтың баста­ма­­сымен өткен саммитке 15 мем­ле­кеттің басшылары ме­н үкімет басшылары, 37 елдің делегациясы, 30 халықаралық ұйым­ның басшылары мен өкіл­дері қатысты. 

Жиынның ашылу салтанатында сөз сөйлеген Нұрсұлтан Назарбаев еліміздің Ислам мен Батыс өркениеттері арасындағы дос­­тық диалогқа дәнекер болып отыр­ғанын айта келіп, қазіргі таң­да мұсылман үмбеті бетпе-бет келіп отырған сын-қатерлерге тоқталды. 

– Біріншіден, экстремистік жә­не террорлық ұйымдар ке­ңі­нен етек алуда. Олардың лаң­кестік әре­кет­терінің нәтиже­сінде, бірінші кезекте мұсылман әлемі елдерінің аза­маттары зардап шегіп отыр. Екі­н­шіден, исламофобиялық пі­кір қоғам ішінде кең таралуда. Ба­тыс елдерінде мұсылмандарға қар­­сы қылмыстық әрекеттер жыл сай­ын көбейіп барады, – де­ді Нұрсұлтан Назарбаев. Сон­дай-ақ Қазақстан Президенті 1,5  миллиардтан астам адам­ды бі­ріктіретін ислам әлемі бү­гінде ауыз­­бірлік таныта алмай отыр­ға­нын, мұсылмандар ара­сын­да­ғы бы­тыраңқылық пен кон­фес­­сия­ға бө­лінуді сыртқы күш­тер өз мүд­де­сіне сәтті пайдала­нып жү­р­генін сөз етті.

Жиын барысында саммиттің қо­рытынды құжаты – Астана дек­ларациясы қабылданды. ХХІ ғ­асырдағы қоғам өмірінде ғы­лы­мның ықпалының артуы бар­ша адам­­зат үшін маңызды еке­нін атап көрсеткен Елбасы Ас­та­на дек­­ларациясының қа­был­да­нуы сол бірлігіміздің дәлелі бо­лу­ға тиіс екенін жеткізді. Оты­рыс тү­й­інделер тұста Нұр­сұл­тан На­зар­­­баев Ислам Ын­ты­мақ­тас­тығы Ұй­­ымының Бас хатшысы­мен бір­­ге ислам елдерінің көр­нек­ті ға­­лымдарын Ғылым мен техно­ло­гия­­ларды дамытуға қосқан үле­сі үшін берілетін арнаулы сый­лық­пен марапаттады. 

Әлем мойындаған бастама

Елі­мізде 2017 жылы Сирия дағ­дарысын реттеуге байланыс­ты Астана процесі аясында мүдделі та­раптардың қатысуымен өткен ке­­ліссөздердің 8 раунды өз дең­гей­інде ұйымдастырылды. Жыл­дың айтулы оқиғаларының бірі ре­тінде аталған бұл шаралар өзі­нің оң нәтижесін беріп, ха­лық­ара­лық қоғамдастық тарапы­нан жо­ғары бағаға ие болды. Осы­нау сая­си мәні зор келіс­сөз­д­ер­дің өтуі Елбасы Нұрсұлтан На­зар­­баевтың бастамасы негі­зінде жү­зеге асты. 

Астана процесіне кепілгер мемлекеттер: Ресей, Иран, Түркия елдерінің, Сирия үкіметі мен қарулы оппозиция өкілдерінің, БҰҰ, АҚШ делегацияларының бел­сене қатысуы бұл шараның бе­делін арттырды. Сондай-ақ Си­рия жанжалына қатысты өзекті мә­се­л­елерді шешу мақсатындағы ке­ліс­­сөздерді жүргізу үшін ха­лық­­ара­­лық қоғамдастықтың Астана ала­ңын таңдауы әлем ел­дерінің елі­міз­ге деген құрметі мен сенімінің жоғары екенін анық аңғартты.

Қорыта айтқанда, Астана про­­ц­есінің нәтижесінде Сирия­дағы ахуал біршама тұрақталды. Сондықтан да біз 2017 жылы өткен Астана процесі шеңберіндегі келіссөздердің барлығын бейтарап Қазақстанның халықаралық жә­не аймақтық қауіпсіздікті ны­ғайтудағы маңызды рөлін көр­сеткен ірі саяси оқиға деп сеніммен айта аламыз. 

Жолдыбай БАЗАР,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.05.2018

Қостанай қаласы «мерейлі отбасын» таңдады

20.05.2018

Батыс Қазақстан мен Астана әріптестік туралы меморандумға қол қойды

20.05.2018

Каспий жағалауында суға шомылу маусымына байланысты үгіт-насихат жұмыстары жүргізілді

20.05.2018

Ақтөбе және Орынбор облыстары ресми делегацияларының кездесуі өтті

20.05.2018

Павлодарда партиялық жоба аясында IT-орталық ашылады

20.05.2018

Екібастұздағы «Шығыс» кенішіне «Liebherr R-976 Litronic» экскаваторы әкелінді

20.05.2018

Павлодарда Медиаторлардың республикалық форумы өтті

20.05.2018

Павлодарда ауыл шаруашылық жерлері электронды картаға түсіріледі

20.05.2018

Павлодарда жүргізушілердің төленбеген көлік салығы 670 миллион теңгеге жеткен

20.05.2018

Хорватия Астанада дипломатиялық өкілдік ашпақ

20.05.2018

Самал Еслямова Канн кинофестивалінде үздік актриса атанды

20.05.2018

20 мамырға арналған ауа райы

20.05.2018

ҚарМУ-да «Рухани жаңғыру» бағдарламасын жүзеге асыру барысын талқылады

19.05.2018

АЭФ-2018 аясында жаһандық трансформация жағдайындағы азаматтық қоғам институттарының рөлі талқыланды

19.05.2018

Қазақстандық сарапшылар ғаламдық дамудың басты бес мегатренді туралы пікір білдірді

19.05.2018

Н. Назарбаев атап өткен бес мегатренд АЭФ-2018 алаңдарында кеңінен талқылануда

19.05.2018

QazaqGeography «Қазақстандық ұлттық географиялық қоғамының» кезектен тыс съезі өз жұмысын бастады

19.05.2018

Қазақстан СІМ басшысы ИЫҰ-ның Ыстанбұлдағы саммитінде сөз сөйледі

19.05.2018

Елбасы Куба халқына көңіл айту жеделхатын жолдады

19.05.2018

Кубада ұшақ апатына байланысты ұлттық аза тұту күні жарияланды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Кешегінің жұрнағы, бүгінгінің көнесі 

Әдебиетке әркімнің-ақ таласы бар заман өтіп кеткенін мойындау қалай болған күнде ауыр. Нарық зама­нының елең-алаңында қолына қалам ұста­ған жігіттердің арасынан адамдар кітап­қа оралады әлі дегенді сеніммен айт­қандарына қарағанда әдебиеттің өмірдегі артықшылығына үміттері күшті болған-ау, шамасы. 

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Қолдан жасалған қасірет

Жылда мамырдың соңындағы Аза тұту күні жақындаған сайын мен қазақпын деген әрбір адамның жүрегі қарс айрылмауы, 30-шы жылдардағы саяси қуғын-сүргіннің, ғаламат ашаршылықтың құрбандарын еске алып күңіренбеуі мүмкін емес дер едік. 

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Оразаның нығметі

«Зор сүйінші айтайын, Мұсылман болып туғанға. Ислам дінін қуғанға...» деп Майлықожа бабамыз жырлағандай, исламды дінім, Мұхаммедті пайғамбарым деп таныған мүміндер үшін қасиетті рамазан айы туды. Аллаға бойұсынушы қауым бұл айды «Айлардың сұлтаны» деп ерекше әспет­тесе, үлкен сахаба Абдулла Аббас «күн­­дердің қайырлысы – жұма, айлардың қайыр­лысы – рамазан» деген екен.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Жол апатын азайту жүргізуші мәдениетіне байланысты

Өткенде екі көлік соқтығысып қал­ды. Олар көшенің бағдаршамы жоқ қиылысында бір-біріне жол бермеген. Содан екі жүргізуші бірін-бірі кінәлап жатыр. 

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Қазақ қызы осындай

Ұлттық дүниетаным ілімінде халық­тың гүлі қазақ қызының болмысына, әдеп-ілтипатына, сұлулық, ізеттілік қасиеттеріне қатысты «Қызда оттай ыстық мейір бар», «Қызда 40 періште бар», «Қызда 40 көліктік бақыт бар», «Қыздың қабағында құт бар», «Қыз назы 40 кісіні мас қылады», «Қыз 40 істің қисынын біледі», «Бұрынғының қыздары бармағының шұңқырындағы асқа тояды» дейтін сұлулықтың тұңғиық сырларын мәлімдейтін інжу-маржан ойлар, толғамдар, лала лебіздер бар.

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу