«Нұрлы жолдан» үміт зор

Экономиканы нығайту, халық­тың әлеу­меттік жағдайын жақсарту ба­ғытында елі­міз­дегі табысты жү­зеге асып келе жатқан ір­ге­лі жо­ба­лардың бірі – «Нұрлы жол» бағ­дар­ламасы дер едік. 

Егемен Қазақстан
29.12.2017 244

Мемлекет осы бағдарламаны қа­былдап, іске асыру арқылы қа­зір­дің өзінде бір емес, бірнеше мә­селенің басын қайырып отыр. Бі­рін­шіден, бағдарлама аясында ав­токөлік жолдары, шойын жолдар, көпірлер салынуда және қайта жөнделуде. Олардың ел ішіндегі қатынасқа оң ықпалын тигізіп жатқаны түсінікті. 

Екіншіден, осы жолдарды салу ар­қылы халықтың үлкен бөлігі жұ­мыспен қамтылуда. 

Үшіншіден, салынған жол­дар­дың эко­но­ми­камызға тигізетін муль­типликативтік әсері де ора­сан зор болмақ. Мәселен, жол­ға кететін уақыт шығыны және жүк­тердің жеткізілуі мен оған кете­тін қаржы шы­­ғыны азаяды. Жол бойында тір­­шілік қайнай тү­седі. Қа­зақ­стан­­­да қазіргі салынып жат­қан ма­­­гистральдар тек ел ішін­де­гі ай­мақ­­тарды ғана емес, ел мен елді, жал­ғауға ықпал етеді. 

Міне, осы тұрғыдан келгенде «Нұрлы жол» бағдарламасы аясында қазіргі атқарылып жатқан жұ­мыстардың болашақ үшін пайдасы өте зор. Түбінде бұл іске бо­лашақ ұрпақтар да алғысын біл­діретін болады. Мәселен, кезін­де Қазақстанда Түрксіб темір жолы тар­тылған кезде қазіргі адам­дар­дың көпшілігі өмірге келмеген де еді. Ал біз оның қызығын әлі күн­ге дейін көріп келе жатырмыз, ба­ла­ларымыз, ұрпағымыз да көре бер­мек.
Ал енді сөз болып отырған «Нұрлы жол» бағдарламасының аясында қандай істер жүзеге асты? Осыған келейік. 

Бағдарлама аясында 2010 жылдан бері республикалық маңыздағы жолдардың 

5 мың шақырымы күрделі жөндеуден өткізіліп, қайта жаңғырды. Соның нәтижесінде аталған жолдардың 85 пайызының сапасы қанағаттанарлық деңгейге жеткізілді. Соның ішінде елімізде «Батыс Қытай – Батыс Еуропа» жолының салынғанын ерекше атап өтуіміз керек. 

Енді 2017-2020 жылдар ара­лы­ғында 4,4 мың шақырым жол қайта жаңғыртылатын болады. Осы мақсатта әзірленген 23 жоба­ның жалпы құны 1,7 трлн теңге тұрады. Бұл қаржының 356,2 млрд теңгесі биылғы жұмыстар үшін бөлінген еді. 1 қарашадағы мәлімет бойынша қаржының 223,6 млрд теңгесі игеріліпті. Игерілген қаржының тең жартысы Ұлттық қордан алынғандығын айтқан жөн. Сөйтіп «Астана – Қарағанды», «Орталық – Шығыс», «Бейнеу – Ақтау», «Орталық – Батыс», «Қапшағай – Талдықорған», «Петропавл – Ресей Федерациясының ше­ка­ра­­сы», «Орал – Каменка» бағытындағы жол­дар­­ды жаңғырту жұмыстары қызу жалға­сын тап­­ты. Нәтижесінде биылғы жылы жол­дар­дың 602 шақырымы пайдалануға беріліп, қоз­ғалыс ашылды.

Бағдарлама аясында өтіп бара жатқан 2017 жылы қолға алынған жаңа жұмыстар да аз емес. Атап айтсақ, республикалық бюджет пен халықаралық қаржы институттарынан бөлінген займдар есебінен бірқатар жаңа жобаларды жүзеге асыру басталды. Олардың қатарында «Бейнеу – Ақжігіт», «Шортанды – Зеренді», «Таскескен – Бақты», «Қандыағаш – Мақат», «Күрті – Бурылбайтал», «Меркі – Бурылбайтал», «Талдықорған – Өс­кемен», «Жетібай – Жаңаөзен», «Қал­батау – Майқапшағай», «Үшарал – Достық», «Ақтөбе – Қан­дыағаш», «Атырау – Астра­хань», «Ұзынағаш – Отар», «Қостанай – Денисовка», Астананы оңтүстік-батысынан айналып өту жолдары бар. Бұл жұмыстарға 100 мыңға дейін адам тартылып, осыншама отбасы жол жұмыстары арқылы нәпақасын айырды. 

Бұл – тек автокөлік саласындағы жүзеге асып жатқан шаруалар.

Енді, темір жол саласына келсек, «Алматы – Шу» бағытында ұзындығы 112,3 шақырым болатын жаңа жол салынуда. Оның құ­ны 38,4 млрд теңге тұрады. Бұл жолдың 53 шақырымы былтыр іске қосылса, 59 шақырымы биылғы жылы пайдалануға берілді. Жол толықтай іске қосылған кезде онымен қозғалатын пойыздар саны қазіргі 17-ден 68-ге, бір тәулікте тасымалданатын жүк көлемі 66 мың тоннадан 265 мың тоннаға, жолаушылар саны 36 мыңнан 45 мыңға артып, жолға кететін уақыт шығыны 1,5 есе қысқармақ. Осылайша мыңдаған адамның уақыты үнемделіп, жолда жүру жағдайы да жақсара түспек. 

Каспий теңізі арқылы жөнел­ті­летін жүк көлемін арттыру мақ­сатында Құрық теңіз портын да­мы­­­ту ісі жалғасуда. Осының нә­ти­жесінде бүгінгі күні Құрық по­­р­тына салынған жаңа темір жол­­­дың жаңа паром терминалында 1,2 миллион тоннадан астам жүк өңделді. Со­нымен қоса осы пор­­т­қа тартылған авто­кө­лік жо­лы­­­мен жеткі­зіл­ген жүктерді де ти­­еп-түсіретін жаңа тер­минал пай­да болды. Осы шаралардың нә­ти­жесінде порттың жылдық қу­аты таяудағы уақыттың өзінде 7 миллион тон­на­ға жеткізілмек. Ал 2020 жылы Қазақ­стан теңіз по­рт­та­рының жылдық жалпы қуат­ты­лы­ғы 27 миллион тоннаға өсетін бо­лады. 

Егер еліміздің экономикасын тірі ағзаға теңесек, инфра­құры­лым­дар дегеніміз қанды бү­кіл денеге та­рататын қан тамырлары се­кіл­ді. Ал енді экономикадағы сол қан та­­мыр­лардың дұрыс жұмыс істей бас­та­ған­ды­ғын Инвестициялар және даму мини­стрі Же­ңіс Қасымбек келтірген мына бір мәлі­мет­­тің өзінен айқын аңғаруға болатындай: «Елі­­міз­дегі транзиттік тасымалдан түсетін кі­ріс 2016 жылы 267 млрд теңгені құраса, бұл көрсеткіш 2020 жылға қарай 1,3 трлн теңге­ге жетпек. Сонда таяудағы үш-төрт жылдың өзін­де ғана 5 есе өспек» деген болатын мини­стр.
Жүзеге асырылу үстіндегі «Нұрлы жол» бағдарламасының бізге беретін пайдасы осындай. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.08.2018

Маңғыстауда мемлекеттік органдардағы кадр қызметінің сапасы қандай?

19.08.2018

Азиада-2018: Дмитрий Алексанин Қазақстан қоржынына алғашқы алтынды салды

19.08.2018

Өскеменде Құрбан айтта 300 адамға ет таратылады

19.08.2018

Австралияда орман өртенді

19.08.2018

Головкин - «Канело» рематчын британ телевидениесі көрсетеді

19.08.2018

Отгонцэцэг Галбадрах Еуропа кубогында чемпион атанды

19.08.2018

Экс-депутат жас мемлекеттік қызметшілерге дәріс оқыды

19.08.2018

«Алтын Тобылғы» әдебиет жүлдесіне өтініштерді қабылдау басталды

19.08.2018

Маңғыстаулық құрылысшылар төл мерекесін атап өтті

19.08.2018

Барлық жағдай жасалатын солтүстік аймаққа көбірек келіңіздер – Мемлекет басшысы

19.08.2018

Теміржолда сыбайлас жемқорлықты болдырмау жайы айтылды

19.08.2018

Астанада жол ақыны SMS арқылы төлеуге болады

19.08.2018

Зерендіде жастардың жазғы білім лагерінің екінші маусымы жұмысын жалғастыруда

19.08.2018

Азиада-2018: Бүгін қазақстандық спортшылар жарыс жолына шығады

19.08.2018

Елордада автобус жүргізушілері 400 мың теңгеге дейін жалақы алуы мүмкін

19.08.2018

Жакартада жанған жұлдыз

19.08.2018

Ауа райы болжамы: Ақмола облысы мен Астана аумағында дауыл тұрады

18.08.2018

Жакартада Жазғы Азия ойындарының ашылу салтанаты өтті

18.08.2018

БҰҰ-ның бұрынғы Бас хатшысы Кофи Аннан қайтыс болды

18.08.2018

Мемлекеттік хатшының қатысуымен Бұқар жыраудың 350 жылдық мерейтойы өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Тілтолғақ пен тілтұтқа

Әлеуметтік желіден «Астана қаласы­ның қаракөз балдырғандары қазақша сөй­лемейтіні несі?» деген сыңайдағы сұрау­лы сөйлем, қобалжулы пікірді көзіміз шалып ойланып қалдық, қапаландық. 

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Ертеңгі ұрпақтың да еншісі бар

Қойнауы құт қазақ жері тәуел­сіз­дігі­міздің ширек ғасырдан асқан шежіресінде ел экономикасын тұралап қалу қасіретінен сақтап келеді. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Мәдениетке мән берсек...

Үйіміздің жанындағы азық-түлік сататын дүңгіршекке соңғы кезде сатушы құтаймай-ақ қойды, жиі-жиі ауысады. Бұрын тіпті мұнда сатушы қыздардың Павлодардан қатынап істейтінін естіп-біліп жүретінбіз. «Екі апта Астанада сауда жасасақ, екі апта бала-шағамыздың қасында болғанға мәзбіз. Ауылдан қалаға қатынап істеудің азабы мен машақаты мұндайды бастан өткізген адамға ғана мәлім. 

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Арбамен қоянға жетер» күн қайда?

1998 жылы Kodak фирмасында 170 мың адам жұмыс істеген екен және әлем бойынша саудаланған фотоқағаздың 85 проценті дәл осы фирманың үлесіне тиген. Небәрі бірнеше жылдың ішінде олардың бизнес-моделі жойылып, фирма банкрот болған. Бұл нені білдіреді?

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Аграрлық саладағы болашақ мамандықтар

Сарапшылардың болжамдарына қарағанда, әлемдік аграрлық салада 15-20 жылдың ішінде революциялық өз­герістер жүзеге асырылады. Жаңа тех­нологиялардың шапшаң қарқынмен дамуы, ғарыш кеңістігін игеруге көптеген елдердің құлшыныс танытуы, гендік инженерия ықпалының күшеюі, азық-түлікке сұраныстың артуы, бос жатқан жерлердің азаюы секілді факторлар әлем бойынша жаңа технологиялармен қаруланған жаңа тұрпатты ауыл ша­руашылығын қалыптастырады. Сөйтіп ауыл шаруашылығы өзгерістерге барынша баяу бейімделетін ең консервативті сала деген бұрынғы түсініктің көбесі сөгіледі.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу