Қостанайда «көшесі» бар Сәкеннің

Сәкен Сейфуллин – қазақ халқының дарынды перзенті, елінің бостандығы мен тәуелсіздігі жолында қажырлы еңбек етіп, бүкіл күш-жігерін, білімін сарт еткен абзал азамат. Сәкен қазақ-кеңес әдебиетінің негізін қалаушылардың бірі, көрнекті қоғам және мемлекет қайраткері. Қазақстан Кеңестерінің ІІІ съезінде (1922 ж.) Халық Комиссарлары Кеңесінің төрағасы болып сайланғаны да көпшілікке мәлім.

 
Егемен Қазақстан
05.01.2018 2897

Ақиық ақын, жазушы қазақ әде­биетінің қалыптасуы мен дамуы­на сүбелі үлес қосты. Ол өзінің дарыны мен өнерін халық мү­д­десіне, туған елінің жарқын бола­шағына арнады, жаңа заман­ның дауылпаз сайыпқыран ақыны атанды. Әттең «кінәсіз кінәлі» болып, 1938 жылы атылып кетті. Қазақ елінің тарихында елеулі орны бар Сәкеннің есімін халқы қас­терлеп, әркез құрмет тұтады. Рес­пуб­ликамызда көшелер, мектептер, театр мен жоғары оқу ор­ны Сәкен Сейфул­лин есімімен ата­­ла­­ды. Астана қала­сында С.Сей­­фул­лин мұра­жайы жұмыс істейді.

Дей тұрғанмен, осындай тари­х­и тұлға, абзал азаматқа Қос­та­най өңірінде лайықты құрмет көр­­се­тіл­мей отырғаны өкінішті-ақ. Рас, қостанайлықтар да оны ұмыт­қан жоқ. Қалада С.Сейфуллин атын­­да көше бар. Көше атауы бір «л» әрпімен «Сейфулин» деп қате жазылған. Әңгіме осы кө­ше­­нің атында емес, затында бо­лып тұр. Оны көше деп атау­ға ауыз бар­­­майды. Кезінде дүріл­де­ген мауы­ты-шұға комбинаты орн­а­­лас­қан шағын ауданға кіре бер­­генде оң жақ қапталда қала­­­тын, қал­тарыста тұрған бір­неше үйді Сей­фуллин көшесі деп атай сал­ған деп естігенбіз. Бұ­дан Қос­та­най қа­ла­лық кеңесі басшы­­лары­­ның іске немқұрайлы қараға­ны байқалады.

Біз сол көшені іздеуге шық­тық. Қасымда қарт педагог, ха­лық ағарту ісінің үздігі Елтай Шо­жанов жолдасым бар. Қалта­рыс­тау орналасқансын ба, әлде күн суық болғандықтан ба жүргін­шілер сирек. Алдымыздан 70-тен асқан әйел кезекті. Өзін Райса Ивановна деп таныстырған оған шаруамызды айтып, Сейфуллин көшесін сұрадық. Сөзге бейіл кісі екен, өзінің Спандияр Көбеев көшісінде тұратынын айтты. 

– Бүгінде көшелердің аты жиі өзгеріп жатыр ғой. Сейфуллин көшесі дегенді сіздерден бірінші рет естіп тұрмын, деді. 

Әрі қарай кеттік. Бір бойжет­кенді кезіктірдік, шамасы студент болса керек. Ол да ондай көшеден бейхабар. Сөз арасында «Сәкен Сейфуллиннің кім екенін біле­сің бе?» деп сұрағанбыз. «Жоқ, біл­меймін» деп кесіп айтты әлгі қыз. 

Енді не істейміз деп аңтары­лып тұрғанымызда, бала жетектеген, жасы 60-ты алқымдаған әйел кезікті. Оған да шаруамызды айтып, жөн сұрадық. 
– Анау бір үйде саққұлақ, көп нәрседен хабары бар кісі тұр­а­ды. Бір білсе сол кісі біледі, соған бар­­­ғ­а­н­­дарыңыз жөн болар,– деп кеңес берді. 
Ерінбей ол үйге де бардық. Есік алдында кезіккен қарт өзін Ана­­то­­лий Степанович деп таныс­тыр­­­ды. Жөнімізді білген соң қария:

– Тура келіпсіздер, біздің үй Сәкен Сейфуллин көшесінің бо­­йында орналасқан. Ал ағым­нан жарылып айтар болсам, бұл көше­нің басы қайда, аяғы қайда екенінен өзім де бейхабармын. Көріп тұрсыңдар ғой, сонау тұр­ған ескілеу екі үй, ана тұста бір үй, мына алты қабатты үй Сей­фул­лин көшесі саналады. Ұмыт­па­сам, Сейфуллин көшесі атал­ғанына қырық жылдай болып қалды-ау,– деп әңгімесін аяқтады. 

Тағы да олай-бұлай жүріп, бір бүйірде тұрған үш пәтерлі үйге бұрылдық. Жатағандау келген баспананың күншығыс жағын­дағы есігінен ішке ендік. Үй иесі алпыстан асқан кісі екен, оған да келгендегі шаруамызды айттық. 

– Иә, сіздер іздеген көшенің тұрғынымын. Өкінішке қарай, Сейфуллин атындағы көше туралы бәлендей ештеңе айта алмаймын, оны көше деуге де ауыз бармайды. Бір белгілісі, ана маң­дағы алты қабатты тұрғын үй де сол көшеге жатады. Үлкендеу үй, бір қауым ел ғой, жай-жапсарын солар білетін болар,– деп бізді шығарып салды. 

Әлгі кісінің сілтеуімен ире­лең­­деген жалғыз аяқ жолға тү­сіп алып, алты қабатты үйге де ат ба­сын тіредік. Ішке кіріп, екі-үш есік­ті қағып едік, ешкім жауап берме­ді. Әйтеуір, бір есікті үлкен кісі ашты.

– Үй таппай келмеген шығар­сыңдар, төрлетіңдер,– деп бәйек болып жатыр ақсақал. Танысып, жөн сұрасқаннан кейін оған да шаруамызды айттық. 
– Біздің бұл үйде тұрып жатқа­­нымызға үш жылдан асып барады. Мен бұл тұста көше көріп тұр­ғаным жоқ. Көршілері­міздің айтуынша, көше бар, 20 шақты үйден тұрады екен. Өткен ғасырдың 50-жылдары олардың басын біріктіріп, Герцен көшесінің 1-ші өтпесі деп атапты. Ал біз тұрып жатқан үй кейінірек ескірген соң, 80-жылдары күреліп тасталып, солардың орнына тұрғы­зы­лып­ты. Осы шағын аудан­­д­ағы 6 қа­бат­ты жалғыз үй осы ғана. Сәкен Сей­фул­лин сияқ­ты бір­туар асыл аза­матымыз­ға осын­дай көшені берген сол кез­дегі қала басшылығы, қалалық кеңестің депутаттары не ойлады екен?! Бұл Сәкеннің әруағын қорлау ғой, – деп қария біраз өкпе-назын ақтарды. 

Сонымен Сәкен Сейфуллин­нің атындағы көшенің оң жақ бетінде алты қабатты №2-үй, ал сол жақ бетінде 3, 5, 7, 13 нөмірлі үй­лер орналасыпты. №1, №9-үй­лер тозығы жеткен соң күреліп тасталса керек. 

Осыдан 50 жыл бұрынғы мына ақпаратқа назар аударайық. Об­лыстың мемлекеттік архивінің маманы Наталья Здоровец Қоста­най қаласының «Наша газета» апталығында «Что было, то было» деген айдармен апта сайын шаһар өмірінде болған айтулы оқиғалар жөнінде қысқа ақпараттар беріп тұрады. Газеттің 2009 жылғы 14 мамырдағы санында (№20) былай деп жазылған: «22 мая 1968 года в районе комбината хлебопродуктов в Кустанае переименован 1-й проезд Герцена в улицу Сейфуллина». 

Қайран Сәкен! Елім деп еңіре­ген атпал азаматқа Қоста­най­­да жөні түзу бір көшенің бұйыр­мағанын қайтерсің.

Қанапия МЫРЗАҒОЖИН, 
Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі, Әулиекөл ауданының құрметті азаматы
 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

16.10.2018

Мектеп түлектері жарты жыл бұрын оқуға түсе алады

16.10.2018

Маңғыстау облысы 2018 жылға 464 миллиард теңге инвестиция тартуды жоспарлап отыр

16.10.2018

Қазақстан Ардагерлер кеңесі Бурабайда бас қосты

16.10.2018

Спорттың жекпе-жек түрлері бойынша конфедерация кубогының іріктеу туры өтті

16.10.2018

Кашемирді күтіп киіңіз

16.10.2018

Қыз-келіншектерді маммологке тегін тексерілуге шақырады

16.10.2018

Жасанды сұлулық жан азабына айналмасын

16.10.2018

Балеттің балғын болашағы

16.10.2018

Кенен Әзірбаев атындағы Жамбыл облыстық филармониясына елу жыл толды

16.10.2018

Сауытбек Ұсаұлының «Ақбөпе» әні туралы

16.10.2018

Зылиха апай (әңгіме)

16.10.2018

Зиялы қауым өкілдері Жолдауға пікір білдірді

16.10.2018

Жерге жаңаша көзқарас пен қатаң бақылау қажет

16.10.2018

Қостанай облысында өнімді өңдеу секторы 53 проценттен асты

16.10.2018

Қазақстандық қамту: отандық өнімнің өрісі неге тар?

16.10.2018

Юлия Путинцева жарысты жеңіспен бастады

16.10.2018

Арман Сейітмамыт: Кино әлеміне «Ел Арнаны» барынша етене жақындастыру керек

16.10.2018

Павлодар облысында отырғызылған ағаштардың 70 пайызы өспей қалған

16.10.2018

Съезд – нақты іске көшудің мысалы

16.10.2018

Түркістан еңбек күші бар, бірқатар салаларды дамытуға қолайлы облыс

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Megapolıster múmkindigi

Elbasy «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty jańa Joldaýynda elimizdiń aýmaqtyq damýyna jańa tásilder engizýdi qamtamasyz etý qajet ekendigin aıta kele: «Búginde jetekshi elderdiń ekonomıkasy kóbine jahandyq qalalar nemese megapolıster arqyly tanylady.

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Izgilikke shaqyrý iriliktiń belgisi

Bıylǵy 10-11 qazan kúnderi Astanada ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń dástúrli siezi óziniń halyqaralyq aýqymdaǵy asa mańyzdy únqatysý alańy ekenin taǵy bir ret dáleldedi.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Jer emgender oza ma, toza ma?

Jalpy, bizdiń halyqtyń arman-maqsatynyń bir ushyǵy qashan da jermen baılanysty sıaqty. Jerdi keńeıtý, jerdi qorǵaý, jerdi óńdeý, jerdi qurmetteý... Mentalıtetimiz jerge jaqyn. Bul basqa halyqtarda olaı emes degen sózimiz emes, biraq bizdiń halyq úshin tym erekshe sıaqty. 

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdik vırýsy

О́tken ǵasyrdyń 80-jyldary rejısser R.Bykovtyń «Chýchelo» atty fılmi Odaq kólemindegi búkil eldi shýlatqan bolatyn. Kishkentaı ǵana 6 oqıtyn balalardyń boıynan sonshalyqty qatygezdikti kórgen qazaq qaýymy, bálesinen aýlaq, qalada ósken ózge ulttyń qatybastary ábden buzylyp ba­rady eken, bizdiń balalarymyzdan, keleshegimizden aýlaq dep shoshyǵan. Ol kezde mundaı zulymdyq qazaq balasynda kezdespeıtin jat qylyq sanalatyn. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

О́mir kúzetindegi meıirim

Otbasylyq jáne jeke basynyń jaǵdaıyna baılanysty Germanıadaǵy oqýynan eriksiz qol úzip, týǵan jerge oralǵan Ǵabıt Nurhanuly esimdi azamattyń feısbýktegi jazbasy kóńilge túrli oı saldy. Elimizdegi densaýlyq saqtaý salasyndaǵy kóptegen túıtkildi synaǵan avtor nemis halqynan kóp nárseni úırenýimiz kerek deıdi.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу