Қасым-Жомарт Тоқаев: Жаңғыртудың айқын бағдарламасы

Әлем адамзат үшін шын мәнінде бірегей мүмкіндіктер ашатын төртінші өнеркәсіптік революция қарсаңында тұр. Өмірге жаңа технологиялардың енуі экономикалық ұста­ным­ды, адамдардың өмір сүру салтын, жұмыс күші нарығын түбегейлі түрде өзгертпек. Цифрландыру тұтастай алғанда өркениетті қоғамды және әрбір адамның жеке ерекшеліктерін жаңа сапалық қа­лыпқа түсіреді. Сонымен қатар Төртінші өнеркәсіптік революция немесе Индустрия 4.0 деп аталып жүрген жаңғыру жаңа жаһандық сын-қатерлерді тудыратыны анық. 

Егемен Қазақстан
12.01.2018 2620

Кейбір сарапшылар болашақта әлемнің этностық және діни белгілер бойынша емес, технологиялық құрылымына қарай жіктелетіндігі жөнінде болжам жасауда. Алдыңғы қатарлы державалар күшті серпіліспен ілгері озуы мүмкін, бұл даму кезеңін кенжелетіп алған елдер үшін үнемі шетте қалу қаупін туғызатын болады. Бұл жағдай әлемнің саяси картасының трансформациялануына: өз кезегінде күтпеген альянстардың пайда болып, халықаралық қатынастар парадигмасын да өзгертеді. 

Президент Н.Назарбаев Қа­­зақ­­стан халқына жаңа Жолдау­ында мем­лекетіміздің дамуы­ның аса өзекті сауалдарына қатыс­ты толық­тай жауап берген. Орын алуы ық­тимал барлық сын-қатерлер мен қауіптерді еске­ре отырып, Пре­зидент Қазақ­стан халқын бола­шақтағы әлем­дік құрылымның іргелі түрде өз­геруіне жан-жақты дайын болуға шақырады. Бұл стратегиялық құжатта Төртінші өнеркәсіптік революцияның мүл­де жаңа жағдайында Қазақстанды жаңғыр­тудың нақты бағдарламасының ұсынылуы Жолдаудың басым тұсы болып табылады. Бұл ретте еліміздің жаңа бет-бейнесі жө­нін­де сөз болып отыр, ол қазіргі заманғы мемлекеттік институттарды, энергиясы тиімді эконо­миканы, цифрлы технологиялар­ды, интеллектуалды көлік инфра­құрылымын, «ақылды қалаларды» қамтиды. 

Елбасы Қазақстанның бүкіл дамыған ел­дердің қатарына қо­сылып, озық мемлекетке айналуы үшін аса қажетті 10 негізгі мін­детті нақтылап берді.
Президенттің ел экономика­сын индус­трияландыруға жә­не цифрландыруға қатысты тапсыр­маларының маңызын атап өту қажет. Расында да инновацияны ендірмей, IT саласын және ин­жи­нирингтік қызметтерді жетіл­дірмей, еліміздің өнеркәсібі ал­дың­­ғы қатарлы стандарттарға сай келетін және әлемнің нарық­тар­ын­да сұранысқа ие болатын өнім­дерді шығара алмайтыны анық. 

Цифрлы технологиялар дәуі­рінде елі­міз­дің ресурстық әлеуе­тіне қатысты үйреншікті көз­­қарасты қайта қарастырған жөн. Күн тәр­ті­бінде «жасыл» эконо­ми­каға көшу, энер­гия­лық тұрғыдан тиімді, экологиялық жағы­нан таза өндірістерді кеңінен ендіру, жаң­ғырмалы энергия көздеріне көшу мәселелері тұр. 

Жаңғырту аграрлық сектор­ды да қам­тиды. Жаңа техноло­гия­лардың, бизнес-мо­дельдердің, зияткерлік жүйелердің енгі­зілуі, агроөнеркәсіптік кешеннің барын­­ша ғылымға негізделуін ұлғай­ту бұл сала­ның өнімділігін бірне­ше есе арттыруға мүм­кін­дік береді. Тиімсіз субсидиялар­дан банк кре­диттерін арзан­дат­у­ға көшу арқылы саланы қар­жы­ландырудың жаңа сапалық дең­гейі қалыптасады. Мемле­кет басшысы 5 жыл ішінде агро­өнер­кәсіптік кешендегі ең­бек өнім­ділігін және өңделген ауыл ша­руа­шы­лығы өнімінің экспортын кем дегенде 2,5 есе ұлғайту туралы нақты міндет қойып отыр.
Мемлекеттің Төртінші өнер­кә­сіптік рево­люцияға дайындығы көлік инфра­құ­ры­лымының тиім­ділігімен тікелей байланысты. Логистикалық тізбектің бар­лық буындары зияткерлік бағ­дар­ла­ма­лар негізінде өзара тығыз қарым-қатынаста болуы тиіс. Құрылыс пен ком­му­налдық секторда заманауи технологияларды ендіру маңызды міндет болып табылады.

Экономиканың күре­тамыры саналатын қаржы секторын жаң­ғыртуға маңызды орын беріледі. Банк секторы мен Ұлттық банк­тің жұмысына әділ сын айтылып келеді. Мем­лекет басшысы қар­жылық реттеушіні негізді түрде сынай отырып, банк қоржынын «нашар» кредиттерден босатуды және қаражатты банктерден әке­туді тоқтатуды талап етті. Банк жүйесі экономикалық өсімді ынта­ландыруы тиіс, осыған байланысты экономика салаларының рента­бельділігін ескеретін нақты мө­л­шерлеме бойынша бизнесті ұзақ мерзімді кредитпен қамту жө­нін­де өзекті міндет қойылып отыр.
Жолдаудың ерекше құнды жағы – мем­лекеттің әлеуметтік мін­деттемелерді қол­дайтынын мә­лім­­деу. Адам капиталын дамыту стра­тегиялық тұрғыдан ма­ңыз­ды міндет болып саналады. Бұл мәселені шешу жолында білім беру жүйесін одан әрі жаң­ғыр­ту жөнінде кешенді шаралар көзделген. Мұғалім маманды­ғы­ның мәртебесін жоғарылату үшін педагогтардың еңбекақысы айтар­лықтай көбейтіледі. Бұл ша­раның қажеттігі туралы Сенатта да бірнеше мәрте айтылған болатын. 

Білім беру, мәдениет пен идео­логия ұлт­тың рухани әлеуе­тін нығайту үшін қызмет етуі тиіс. Осы орайда Мемлекет бас­шы­сының «Өзінің тарихын, тілін, мәдениетін білетін, сондай-ақ за­манына лайық, шет тілдерін меңгерген, озық әрі жаһандық көз­қарасы бар қазақстандық біз­дің қоғамымыздың идеалына айналуға тиіс», деген ойына назар аудару қажет. Бұл тұжырыммен келіспеуге болмайды. Өйткені Индустрия 4.0. дәуірінде біздің елі­мізді ілгерілететін дәл осындай лайықты тұл­ғалар.

Біз, қазақстандықтар, мемле­кетті бас­қа­рудың тиімді жүйесін құру, сыбайлас жем­қорлықты же­ңу және заңның үстемдігін кү­шей­­ту бойынша күрделі міндет­терді шешуге тиіспіз. Азамат­тар­дың конституциялық құқықтарын ны­ғайту жұмысы заңнамалық дең­гейде жалғасын табатын болады.
Елорданың дамуы Елбасының үнемі назарында. «Смарт Сити» немесе «ақылды қала» ретінде Астана бүкіл Қазақстанға үлгі болуы тиіс. Жақын болашақта жаңа технологиялардың дамуына, жасанды интеллектінің пайда болуына байланысты мемлекеттің дәстүрлі рөлінің өкілдік ету функциялары ығыстырылып, осы «ақылды қалалар» экономикалық және гуманитарлық тұрғыдан тартымды болатыны сөзсіз.

Жолдаудың негізгі мін­дет­терінің оңтайлы шешім табуы олардың заңнамалық жағынан қамтамасыз етілуіне тікелей байланысты. Бұл жерде әңгіме цифрлы технологияларды енгізуге, вен­чурлық қаржыландыру нары­ғының жұмыс істеуіне, бизнесті ынта­­ландыруға, «жасыл» технологияларды енгізуге байланысты мәселелерді реттеу, сондай-ақ ма­ңызды әлеуметтік мәселе­лерді шешу туралы болып отыр. Бұл ретте Пар­ламент Сенаты қа­жетті заңдарды уақтылы әрі сапалы қабылдау үшін барлық күш-жі­герін салуға дайын.

 Төртінші өнеркәсіптік революция жағ­дайындағы дамудың жаңа мүмкіндіктері туралы Жолдау – мәні мен маңызы жағынан, тың геосаяси, геоэкономикалық, гео­өркениеттік жағдайлардағы іс-қимыл бағ­дарламасы. Мәселе тө­тесінен қойылып отыр: Қазақстан осы жағдайларға толық дайын­дықпен бет бұрады немесе тарих көшіне ілесумен боламыз. Жауап айқын. Сондықтан Қазақстан Республикасының азаматтары ретінде біздің алдымызда бар күш-жігеріміз бен білімімізді аямай еңбек ету міндеті тұр. 

Қасым-Жомарт ТОҚАЕВ,

Парламент Сенатының Төрағасы:

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.04.2018

Қырғызстан үкіметіне сенімсіздік вотумы жарияланды: Премьер отставкаға кетеді

19.04.2018

БҚО Астананың мерейтойына Мәншүк Мәметованың ескерткішін сыйға тартады

19.04.2018

Студенттер «Әміре» фильмін тамашалады

19.04.2018

Алматыда 157 көше көріктене түседі

19.04.2018

Батыс Қазақстанда Ассамблеяның бастамасымен «National bookdating» акциясы өтті

19.04.2018

«Самұрық-Энергоның» І-тоқсандағы операциялық табысы 33%-ға өсті 

19.04.2018

ҚР АШМ Агроөнеркәсіп кешеніндегі мемлекеттік инспекция комитетінің төрайымы тағайындалды

19.04.2018

Сеулде Қазақстанға инвестиция салуға мүдделі Оңтүстік Кореяның кәсіпкерлерімен келіссөздер жүргізілді

19.04.2018

Мақтаралдықтар алғашқы 20 тонна қырыққабатты Атырау қаласына жөнелтті

19.04.2018

 «Қазақфильмнің» қысқа метрлі фильмдері Канн кинофестивалінде көрсетіледі

19.04.2018

Қостанай облысында  бала туу саны қысқарған

19.04.2018

Қостанай облысында 275 дәрігер жетпейді

19.04.2018

Павлодарда «Туған жерге тағзым»  мерекесі өтті

19.04.2018

Елдің намысы (ғибратнама)

19.04.2018

Атырау театры – Алматыда

19.04.2018

Көзмерген карикатурашы Айдарбек Ғазизұлы

19.04.2018

«Альпі Туры» велокөпкүндігінде «Астана» велокомандасы жеңіске жетті

19.04.2018

«Интер» алаңға ерекше жейдемен шығады

19.04.2018

Гассиев-Усик жекпе-жегі кейінге шегерілді

19.04.2018

Ең көп билетті Ресей жанкүйерлері сатып алды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Қайырымдылық көмектің қайыры болады

Табиғат апатына немесе соғыс, қарулы қақтығыс салдарынан күйзеліске ұшырап, аштыққа, босқыншылыққа тап болған елдерге қайырымдылық көмек көрсету – халықаралық қоғамдастықтың игі шарала­ры­ның бірі. БҰҰ-ның Халықаралық соты ондай көмектердің азық-түлік, киім, дәрі-дәрмек түрінде болуын, қару-жарақ түрінде берілмеуін қатаң бекіткен.       G M T     Определить языкАзербайджанскийАлбанскийАнглийскийАрабскийАрмянскийАфрикаансБаскскийБелорусскийБенгальскийБирманскийБолгарскийБоснийскийВаллийскийВенгерскийВьетнамскийГалисийскийГреческийГрузинскийГуджаратиДатскийЗулуИвритИгбоИдишИндонезийскийИрландскийИсландскийИспанскийИтальянскийЙорубаКазахскийКаннадаКаталанскийКитайский (Упр)Китайский (Трад)КорейскийКреольский (Гаити)КхмерскийЛаосскийЛатинскийЛатышскийЛитовскийМакедонскийМалагасийскийМалайскийМалайяламМальтийскийМаориМаратхиМонгольскийНемецкийНепалиНидерландскийНорвежскийПанджабиПерсидскийПольскийПортугальскийРумынскийРусскийСебуанскийСербскийСесотоСингальскийСловацкийСловенскийСомалиСуахилиСуданскийТагальскийТаджикскийТайскийТамильскийТелугуТурецкийУзбекскийУкраинскийУрдуФинскийФранцузскийХаусаХиндиХмонгХорватскийЧеваЧешскийШведскийЭсперантоЭстонскийЯванскийЯпонский   АзербайджанскийАлбанскийАнглийскийАрабскийАрмянскийАфрикаансБаскскийБелорусскийБенгальскийБирманскийБолгарскийБоснийскийВаллийскийВенгерскийВьетнамскийГалисийскийГреческийГрузинскийГуджаратиДатскийЗулуИвритИгбоИдишИндонезийскийИрландскийИсландскийИспанскийИтальянскийЙорубаКазахскийКаннадаКаталанскийКитайский (Упр)Китайский (Трад)КорейскийКреольский (Гаити)КхмерскийЛаосскийЛатинскийЛатышскийЛитовскийМакедонскийМалагасийскийМалайскийМалайяламМальтийскийМаориМаратхиМонгольскийНемецкийНепалиНидерландскийНорвежскийПанджабиПерсидскийПольскийПортугальскийРумынскийРусскийСебуанскийСербскийСесотоСингальскийСловацкийСловенскийСомалиСуахилиСуданскийТагальскийТаджикскийТайскийТамильскийТелугуТурецкийУзбекскийУкраинскийУрдуФинскийФранцузскийХаусаХиндиХмонгХорватскийЧеваЧешскийШведскийЭсперантоЭстонскийЯванскийЯпонский                     Звуковая функция ограничена 200 символами     Настройки : История : Обратная связь : Donate Закрыть

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Тағам сыры: аурудың алдын алу мүмкін бе?

«Ас – адамның арқауы» деп кішкен­тай­ымнан естіп өскен адам ретінде, та­мақ жемесе адамның күші болмайды, жұ­мыс істеуге, өмір сүруге энергиясы жетпейді деп ойлайтынмын.  Бірақ ас­тың да асы бар, оның пайдасы мен зияны туралы шы­найы да, өтірік те, ойдан құрас­ты­рыл­ған да әңгімелерді көп естіп, кейде білмегендіктен сеніп те қалып жүреміз.

Талғат СҮЙІНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Алматы: Шағын ауданның астарлы ақиқаты

Алматыда аты жоқ, бірақ, нөмір­­­лен­­ген 12 шағын аудан бар. Шын­туай­­тында, олар 12 емес, барлығын қос­­қанда – 13. Қала сәулетіне билік жүр­гізуші партия қызметкерлері, сірә, жобалау үстінде «шайтанның 12-сін» сес­ көрген-ау, ақырғы шағын ауданды – 10 «А» деп белгілепті. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Жаны ауырғанның жанын ұқсақ қой

Адам үшін денсаулықтан артық не бар?! Басың ауырып, балтырың сыздаған күні қу жаның қуырдақ болады. Емханаға барасың. Мөнді-мөнді болып дәрігердің алдында отырасың. Кейде сол дәрігерге жетудің өзі мұң.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Орта тап пен ұлттық код

Қазақ қоғамында ата, ру, жүз дегендердің билер құрылымы өміршең сипат алып отыр дегенге қанша сенбейін десең де, кейбір шаршы топтың алдын кеше туған баланың үйіріп әкетіп тұрғанын көресің. Ата көрген жол біліп, сөз қадіріне жететін кәріқұлаққа айналатын да түбі сондайлар. Ұлттық, ұстанымның бас­тау көзі әйтсе де томаға-тұйық ахуалдан биік тұрмаса – жалпыадам­зат үйлесіміне кірігу қиынға соғатынын аң­дайсың.

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу