Транзиттік әлеует көкжиегі

Қазіргі таңда әлем бойынша ло­гистика экономиканың ең табыс­ты салаларының бірі болып табы­­лады. Бүгінде әлемдік көлік-логис­ти­касының рыногы жа­һандық ІЖӨ-нің 7 пайыздан артығын, яғни, 2,7 триллион доллардан астамын құрайды. 

Егемен Қазақстан
16.01.2018 1157
2

Елбасының Қазақ­стан халқына ар­на­ған «Төртін­ші өнеркәсіптік революция жағ­дайындағы дамудың жаңа мүмкін­діктері» атты Жолдауында елі­міздің тран­­зиттік көлік-логистика инфра­құ­ры­лымын дамытуға басым­дық беруінің себе­бі де осында. Халық­аралық сарап­шы­лардың айтуынша, Қазақстан пост­кеңестік кеңістікте темір жол көлік-логистикасы бойынша аса ауқымды инфрақұрылымдық жобаны іс жүзіне асырған бірінші тәуелсіз ел болып табылады.

Мәселен, тәуелсіздік алған 25 жыл ішінде Қазақстан бүкіл ТМД мем­­­ле­­­кеттерін қосқандағыдан артық темір жол құрылысын салды. Елі­міз­­­дің төрт құбыласын байланыс­ты­ра жалғастырған жаңа темір жол то­рап­тарының ұзындығы 2558 шақы­рым­ға созылды. Ойлап қара­саңыз, 3 мың шақырымға жуық темір жол ма­гистралі! Баяғыда алып Кеңес Одағы ұзақ жылдар бойы тұрғызған БАМ-ның ұзындығы 4200 шақырымды құ­ра­ған болатын. Ендеше егемендік алған жылдар ішінде еліміз өз күшімен-ақ кіші БАМ құрылысын салып тастаған екен.

Тәуелсіздік алған жылдар ішінде еліміз транзиттік тұйық мемлекеттен қуатты транзиттік мемлекетке айналды. Бұл «Қазақстан темір жолы» ҰК» ак­ционерлік қоғамының жақында дәйек­телген 2017 жылғы жұмыс қоры­­тын­дысынан да айқын көрінеді. «Қа­зақ­стан темір жолы» ұлттық ком­паниясы өткен жылы транзиттік жүктерді тасымалдау көлемін 16 мил­лион тоннаға жеткізіп, 2016 жылмен салыстырғанда 23 пайызға арттыр­ды. Қытай – Еуропа – Қытай бағы­­тындағы контейнерлік тасымал екі есеге өсті. Сөйтіп 201 мың ЖФЭ (жиырма футтық эквивалент) жет­ті. 2018 жылы транзиттік тасы­мал көлемін 17,1 миллион тон­наға жет­кі­зу көзделіп отыр. Осы ретте 2018 жылы Қытай – Еуро­па – Қытай бағы­тын­дағы кон­тей­нерлік тасымалды шама­мен 340 мың ЖФЕ-ге жеткізу жос­пар­лан­ды. Соңғы кезде Құрық паром кешені мен Баку – Тбилиси – Карс темір жол торабының іске қосы­луы экспорттық контейнерлік тасымал­ды еселеп арттыруға мүмкіндік берді. Қа­зақ­станның жаһандық көлік желі­сіне ықпалдасуына «Қорғас – Шығыс қақпасы» еркін экономика­лық аймағына әлемдік ірі СOSCO Shipping компаниясының кіруі ма­ңыз­ды рөл атқарды. Сонымен бірге өт­кен жылы «Нұрлы жол» бағдар­ла­­масы аясында Алматы – Шу темір жол торабының екінші желісі іске қосылды. Осы­лай­ша, тораптың өткізу әлеуеті 4 есеге өсті. Жүрдек жо­­лау­­шылар пойы­зын өткізу 6 есеге жо­ға­ры­лады. Учаскелік жылдамдық са­ға­­тына 39,6 шақырымнан 44,5 шақы­­рым­ға артты. Құрық паром кеше­ні арқылы 1,5 миллион тонна жүк жө­нелтілді. Тестілік сынақ ретін­де ав­токөлік паром өткелі іске қосылды.

Бүгінде Мемлекет басшысы қазақстандық теміржолшылардың алдына еліміздің аумағы арқылы өте­тін тран­зиттік жүк тасымалын арт­тырумен бірге ауқымды сер­вис­тік қызмет және заманауи логистика жүйесін құру міндетін қойып отыр. Осыған байланысты Астана ЭКСПО-2017 халықаралық көрмесі қарсаңында Астанада «Нұрлы жол» вокзал кешені мен Астана ха­лық­аралық әуежайында жаңа жолаушылар терминалы іске қосылды. Жыл ішінде еліміздің темір жол торабы бойынша 779 шақырым жол жаңғыртылды. Соның нәтижесінде 489 шақырымда жолаушылар по­йыз­дарының, 402,5 шақырымда жүк пойыздарының жылдамдығы арттырылды. ЭКСПО-2017 көрмесі ке­зінде қосымша 14 бағытта пойыздар қатынаса, оның ішінде 7 пойыздық бағыт тұрақты кестеге көшірілді. Осы кезеңде 5 миллион 647 мың жолаушылар тасымалданды. Өткен жылы электронды билет сату 64 пайызға өссе, 2018 жылы оны 75 пайызға өсіру көзделіп отыр.

«Қазақстан темір жолы» ҰК» АҚ «Нұрлы жол» бағдарламасы аясында елімізді транзиттік-көліктік, сауда халықаралық деңгейдегі іскерлік хабына айналдырудағы Қазақстанның транзиттік әлеуетін дамытуға арналған ірі жобаларды іс жүзіне асырды. Осыған байланысты ұлттық компанияның табысы да артып отыр. Мәселен, өткен жылы ұлттық компанияның таза табысы 12 миллиард теңгені құрады. Жыл ішінде саланы дамытуға 255,9 миллиард теңге жұмсалды. Бұл қаржы «Нұрлы жол» бағдарламасы аясында темір жол инфрақұрылымын жаңғырту, жолдың үстіңгі қабатын жаңалау, қозғалыс қауіпсіздігін қамтамасыз ету, жылжымалы құрамды жаңғырту жөніндегі логистикалық міндеттерді жүзеге асыруға жұмсалды. «Өткен жылғы көрсеткіштеріміз жаман болған жоқ. Негізінен жүк тасымалында оң өзгерістер байқалды. Көлік-логистикалық инфрақұрылым саласындағы серпінді дамулардың арқасында біз өркениетті кешенді логистикалық талапқа сай қызмет көрсетуге қол жеткіздік. Биылғы жылы да біз қол жеткізер жетістіктерімізді биіктете беруіміз керек. 2018 жылы жүк айналымын 214 миллиард тонна-шақырымға, жолаушылар айналымын 15 миллиард жолаушы-шақырымға, операциялық табыс­ты 170 миллиард теңгеге жеткізу көзделіп отыр», – дейді «Қазақстан темір жолы» ҰК» акционерлік қоғамының басшысы Қанат Алпысбаев.

Дуалы ауыз сарапшылардың айтуынша, Қазақстанның транзиттік әлеуетін болжау қиын. Табиғат тартуымен Қазақстан Еуразия құрлығындағы төрт құбыланы байланыстыратын көпір іспеттес. Сонымен бірге Қазақстан Ресейдің өнеркәсіптік орта­лықтарын Қытайдың Шыңжаң-Ұйғыр автономиялы өңірімен және Орталық Азия мемлекеттерімен байланыстырады. Қазақстан Еуропалық одақ пен Қытайды байланыстыратын дәліз екендігі де даусыз. Соңғы жылдары еліміз Парсы шығанағы елдерімен де темір жол арқылы байланысу мүмкіндігіне ие болды.

Соңғы уақытта Елбасының «Нұрлы жол» бағдарламасы алып көршіміз Қытай Халық Республикасының «Бір белдеу – бір жол» халықаралық жобасымен нақты үйлесім тауып, Қазақстанның Еуразиядағы ірі іскерлік транзиттік хаб ретінде Шығыс пен Батыс арасындағы шынайы алтын көпірге айналуына ұтымды мүмкіндік жасап отыр. Бұл мегажобаға белсене қатысу арқылы Қазақстан 2020 жылға таман еліміздің аумағы арқылы өтетін транзиттік жүк көлемін екі есе арттырып, 50 миллион тоннаға жеткізуі тиіс. Бұл мемлекетіміздің қаржылық әлеуетін арттырып, транзиттік қуатын халықаралық биікке көтереді. Міне, осы кешенді міндеттерді саралай келіп, Елбасы өзінің биылғы Жолдауында «Транзиттен түсетін жыл сайынғы табысты 2020 жылы 5 миллиард долларға жеткізу міндетін» күн тәртібіне қойып отыр.

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.10.2018

Халықтың әл-ауқатын арттыру басты назарда

17.10.2018

Сенатор Б.Шелпеков Маңғыстау облысына іссапармен келді

17.10.2018

Финляндияның бірқатар компанияларымен контейнерлік тасымалды дамыту жөніндегі келісімге қол қойылды

17.10.2018

Агенттіктің аумақтық департаментінде өзгеше форматта кездесу өтті

17.10.2018

Йеменде 18 миллион адам азық-түлікке зәру

17.10.2018

Әміре Қашаубаев фестивалінің бас жүлде иегері 1 миллион теңге алады

17.10.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Карл Маннергейм бейіті мен «Батырлар кресі» ескерткішіне гүл шоғын қою рәсіміне қатысты

17.10.2018

Елбасы Финляндияға ресми сапарының қорытындысы бойынша БАҚ өкілдеріне брифинг өткізді

17.10.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Финляндия Республикасының Президенті Саули Ниинистёмен кездесті

17.10.2018

Дзюдодан ел чемпионаты Астанада өтеді

17.10.2018

Елеусінов Монте-Карлода жұдырықтасады

17.10.2018

Сенаторлар Түркістан облысының тұрғындарымен кездесті

17.10.2018

«Батыс» өңірлік қолбасшылығында армиялық қоян-қолтық ұрыстың үздік жауынгерлері анықталды

17.10.2018

«Егеменнің» тілшісі Хамит Есаман жүлдегер атанды

17.10.2018

Алматы облысында екі ауданға жаңа әкім тағайындалды

17.10.2018

Альварес Головкинмен қайта жұдырықтасуға қарсы емес

17.10.2018

Маңғыстауда Қарақия ауданының 45 жылдығы тойланды

17.10.2018

Мемлекет басшысының Финляндия Республикасына ресми сапары жалғасуда

17.10.2018

Kazakhstan Fashion Week сән апталығы басталды

17.10.2018

«Орда» бағдарламасы-әлеуметтік жағынан аз қорғалған отбасылардың үлкен үміті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Urpaq azsa – ultqa qater

J.Aımaýytov pen M.Áýezov keıbir qazaq mineziniń minin, sol mindi kórip ósken balanyń jamandyqqa salynatynyn 1917 jyly «Alash» gazetinde jarıalaǵan maqalasynda: «Ultym», – dep oqyp shyqqandar halyq arasyna kelse, qaraıa bastaıdy» dep, artynan: «Saıyp kelgende, qazaqta qalyp turǵan ózgeshe minezder: tili aıtqandy qoly qylmaıtyn – turaqsyzdyq, uıymsyzdyq, basynan aspaıtyn – ózimshildik, ezdik» depti. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Megapolıster múmkindigi

Elbasy «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty jańa Joldaýynda elimizdiń aýmaqtyq damýyna jańa tásilder engizýdi qamtamasyz etý qajet ekendigin aıta kele: «Búginde jetekshi elderdiń ekonomıkasy kóbine jahandyq qalalar nemese megapolıster arqyly tanylady.

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Izgilikke shaqyrý iriliktiń belgisi

Bıylǵy 10-11 qazan kúnderi Astanada ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń dástúrli siezi óziniń halyqaralyq aýqymdaǵy asa mańyzdy únqatysý alańy ekenin taǵy bir ret dáleldedi.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Jer emgender oza ma, toza ma?

Jalpy, bizdiń halyqtyń arman-maqsatynyń bir ushyǵy qashan da jermen baılanysty sıaqty. Jerdi keńeıtý, jerdi qorǵaý, jerdi óńdeý, jerdi qurmetteý... Mentalıtetimiz jerge jaqyn. Bul basqa halyqtarda olaı emes degen sózimiz emes, biraq bizdiń halyq úshin tym erekshe sıaqty. 

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdik vırýsy

О́tken ǵasyrdyń 80-jyldary rejısser R.Bykovtyń «Chýchelo» atty fılmi Odaq kólemindegi búkil eldi shýlatqan bolatyn. Kishkentaı ǵana 6 oqıtyn balalardyń boıynan sonshalyqty qatygezdikti kórgen qazaq qaýymy, bálesinen aýlaq, qalada ósken ózge ulttyń qatybastary ábden buzylyp ba­rady eken, bizdiń balalarymyzdan, keleshegimizden aýlaq dep shoshyǵan. Ol kezde mundaı zulymdyq qazaq balasynda kezdespeıtin jat qylyq sanalatyn. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу