Транзиттік әлеует көкжиегі

Қазіргі таңда әлем бойынша ло­гистика экономиканың ең табыс­ты салаларының бірі болып табы­­лады. Бүгінде әлемдік көлік-логис­ти­касының рыногы жа­һандық ІЖӨ-нің 7 пайыздан артығын, яғни, 2,7 триллион доллардан астамын құрайды. 

Егемен Қазақстан
16.01.2018 1025

Елбасының Қазақ­стан халқына ар­на­ған «Төртін­ші өнеркәсіптік революция жағ­дайындағы дамудың жаңа мүмкін­діктері» атты Жолдауында елі­міздің тран­­зиттік көлік-логистика инфра­құ­ры­лымын дамытуға басым­дық беруінің себе­бі де осында. Халық­аралық сарап­шы­лардың айтуынша, Қазақстан пост­кеңестік кеңістікте темір жол көлік-логистикасы бойынша аса ауқымды инфрақұрылымдық жобаны іс жүзіне асырған бірінші тәуелсіз ел болып табылады.

Мәселен, тәуелсіздік алған 25 жыл ішінде Қазақстан бүкіл ТМД мем­­­ле­­­кеттерін қосқандағыдан артық темір жол құрылысын салды. Елі­міз­­­дің төрт құбыласын байланыс­ты­ра жалғастырған жаңа темір жол то­рап­тарының ұзындығы 2558 шақы­рым­ға созылды. Ойлап қара­саңыз, 3 мың шақырымға жуық темір жол ма­гистралі! Баяғыда алып Кеңес Одағы ұзақ жылдар бойы тұрғызған БАМ-ның ұзындығы 4200 шақырымды құ­ра­ған болатын. Ендеше егемендік алған жылдар ішінде еліміз өз күшімен-ақ кіші БАМ құрылысын салып тастаған екен.

Тәуелсіздік алған жылдар ішінде еліміз транзиттік тұйық мемлекеттен қуатты транзиттік мемлекетке айналды. Бұл «Қазақстан темір жолы» ҰК» ак­ционерлік қоғамының жақында дәйек­телген 2017 жылғы жұмыс қоры­­тын­дысынан да айқын көрінеді. «Қа­зақ­стан темір жолы» ұлттық ком­паниясы өткен жылы транзиттік жүктерді тасымалдау көлемін 16 мил­лион тоннаға жеткізіп, 2016 жылмен салыстырғанда 23 пайызға арттыр­ды. Қытай – Еуропа – Қытай бағы­­тындағы контейнерлік тасымал екі есеге өсті. Сөйтіп 201 мың ЖФЭ (жиырма футтық эквивалент) жет­ті. 2018 жылы транзиттік тасы­мал көлемін 17,1 миллион тон­наға жет­кі­зу көзделіп отыр. Осы ретте 2018 жылы Қытай – Еуро­па – Қытай бағы­тын­дағы кон­тей­нерлік тасымалды шама­мен 340 мың ЖФЕ-ге жеткізу жос­пар­лан­ды. Соңғы кезде Құрық паром кешені мен Баку – Тбилиси – Карс темір жол торабының іске қосы­луы экспорттық контейнерлік тасымал­ды еселеп арттыруға мүмкіндік берді. Қа­зақ­станның жаһандық көлік желі­сіне ықпалдасуына «Қорғас – Шығыс қақпасы» еркін экономика­лық аймағына әлемдік ірі СOSCO Shipping компаниясының кіруі ма­ңыз­ды рөл атқарды. Сонымен бірге өт­кен жылы «Нұрлы жол» бағдар­ла­­масы аясында Алматы – Шу темір жол торабының екінші желісі іске қосылды. Осы­лай­ша, тораптың өткізу әлеуеті 4 есеге өсті. Жүрдек жо­­лау­­шылар пойы­зын өткізу 6 есеге жо­ға­ры­лады. Учаскелік жылдамдық са­ға­­тына 39,6 шақырымнан 44,5 шақы­­рым­ға артты. Құрық паром кеше­ні арқылы 1,5 миллион тонна жүк жө­нелтілді. Тестілік сынақ ретін­де ав­токөлік паром өткелі іске қосылды.

Бүгінде Мемлекет басшысы қазақстандық теміржолшылардың алдына еліміздің аумағы арқылы өте­тін тран­зиттік жүк тасымалын арт­тырумен бірге ауқымды сер­вис­тік қызмет және заманауи логистика жүйесін құру міндетін қойып отыр. Осыған байланысты Астана ЭКСПО-2017 халықаралық көрмесі қарсаңында Астанада «Нұрлы жол» вокзал кешені мен Астана ха­лық­аралық әуежайында жаңа жолаушылар терминалы іске қосылды. Жыл ішінде еліміздің темір жол торабы бойынша 779 шақырым жол жаңғыртылды. Соның нәтижесінде 489 шақырымда жолаушылар по­йыз­дарының, 402,5 шақырымда жүк пойыздарының жылдамдығы арттырылды. ЭКСПО-2017 көрмесі ке­зінде қосымша 14 бағытта пойыздар қатынаса, оның ішінде 7 пойыздық бағыт тұрақты кестеге көшірілді. Осы кезеңде 5 миллион 647 мың жолаушылар тасымалданды. Өткен жылы электронды билет сату 64 пайызға өссе, 2018 жылы оны 75 пайызға өсіру көзделіп отыр.

«Қазақстан темір жолы» ҰК» АҚ «Нұрлы жол» бағдарламасы аясында елімізді транзиттік-көліктік, сауда халықаралық деңгейдегі іскерлік хабына айналдырудағы Қазақстанның транзиттік әлеуетін дамытуға арналған ірі жобаларды іс жүзіне асырды. Осыған байланысты ұлттық компанияның табысы да артып отыр. Мәселен, өткен жылы ұлттық компанияның таза табысы 12 миллиард теңгені құрады. Жыл ішінде саланы дамытуға 255,9 миллиард теңге жұмсалды. Бұл қаржы «Нұрлы жол» бағдарламасы аясында темір жол инфрақұрылымын жаңғырту, жолдың үстіңгі қабатын жаңалау, қозғалыс қауіпсіздігін қамтамасыз ету, жылжымалы құрамды жаңғырту жөніндегі логистикалық міндеттерді жүзеге асыруға жұмсалды. «Өткен жылғы көрсеткіштеріміз жаман болған жоқ. Негізінен жүк тасымалында оң өзгерістер байқалды. Көлік-логистикалық инфрақұрылым саласындағы серпінді дамулардың арқасында біз өркениетті кешенді логистикалық талапқа сай қызмет көрсетуге қол жеткіздік. Биылғы жылы да біз қол жеткізер жетістіктерімізді биіктете беруіміз керек. 2018 жылы жүк айналымын 214 миллиард тонна-шақырымға, жолаушылар айналымын 15 миллиард жолаушы-шақырымға, операциялық табыс­ты 170 миллиард теңгеге жеткізу көзделіп отыр», – дейді «Қазақстан темір жолы» ҰК» акционерлік қоғамының басшысы Қанат Алпысбаев.

Дуалы ауыз сарапшылардың айтуынша, Қазақстанның транзиттік әлеуетін болжау қиын. Табиғат тартуымен Қазақстан Еуразия құрлығындағы төрт құбыланы байланыстыратын көпір іспеттес. Сонымен бірге Қазақстан Ресейдің өнеркәсіптік орта­лықтарын Қытайдың Шыңжаң-Ұйғыр автономиялы өңірімен және Орталық Азия мемлекеттерімен байланыстырады. Қазақстан Еуропалық одақ пен Қытайды байланыстыратын дәліз екендігі де даусыз. Соңғы жылдары еліміз Парсы шығанағы елдерімен де темір жол арқылы байланысу мүмкіндігіне ие болды.

Соңғы уақытта Елбасының «Нұрлы жол» бағдарламасы алып көршіміз Қытай Халық Республикасының «Бір белдеу – бір жол» халықаралық жобасымен нақты үйлесім тауып, Қазақстанның Еуразиядағы ірі іскерлік транзиттік хаб ретінде Шығыс пен Батыс арасындағы шынайы алтын көпірге айналуына ұтымды мүмкіндік жасап отыр. Бұл мегажобаға белсене қатысу арқылы Қазақстан 2020 жылға таман еліміздің аумағы арқылы өтетін транзиттік жүк көлемін екі есе арттырып, 50 миллион тоннаға жеткізуі тиіс. Бұл мемлекетіміздің қаржылық әлеуетін арттырып, транзиттік қуатын халықаралық биікке көтереді. Міне, осы кешенді міндеттерді саралай келіп, Елбасы өзінің биылғы Жолдауында «Транзиттен түсетін жыл сайынғы табысты 2020 жылы 5 миллиард долларға жеткізу міндетін» күн тәртібіне қойып отыр.

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.02.2018

Эфиопияда төтенше жағдай жарияланды

18.02.2018

18 ақпанға арналған ауа райы болжамы

18.02.2018

Өскеменнің әкімі грейдермен қар тазалады

17.02.2018

Асқар Жұмағалиев Шымкентте цифрландыру жобаларымен танысты

17.02.2018

Білім министрлігі балалардың әлеуметтік желілердегі белсендігін бақылауға шақырды

17.02.2018

Головкин - "Канело" екінші жекпе-жегіне арналған трейлер шықты

17.02.2018

Жанат Жақиянов кәсіби бокстағы карьерасын аяқтады

17.02.2018

Болгарияда Қазақстан туралы деректі фильмдер көрсетіледі

17.02.2018

Астанада тұңғыш рет инклюзивті спорт фестивалі өтеді

17.02.2018

Нұрсұлтан Назарбаевтың Қытайдың CCTV арнасына берген сұхбаты жарияланды (видео)

17.02.2018

Павлодарда Достық фестивалі өтті

17.02.2018

Мексиканың оңтүстігінде 7.2 балдық жер сілкінісі болды

17.02.2018

Белгілі жазушы-драматург Рахымжан Отарбаев дүниеден өтті

17.02.2018

Н.Назарбаев: Мемлекеттер арасындағы сенім мәселесі өте маңызды

17.02.2018

17 ақпанға арналған ауа райы болжамы

16.02.2018

Елбасы Қытайдың «Бір белдеу-бір жол» бастамасына қосылудың пайдасын түсіндірді

16.02.2018

Қазақстан халқы 1 қаңтарда 18 млн 157 мыңға жетті

16.02.2018

Астанада Тұңғыш Президент Қоры сыйақысының лауреаттары марапатталды

16.02.2018

Сенатта жол-көлік оқиғаларының алдын алу бойынша уәкілетті органдармен кездесу өтті

16.02.2018

Қызылорда облысы: Жаңақорған ауданында 5 агроиндустриялық аймақ құрылады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Пассионар

Гумилев анықтамасына жүгін­сек,­ пассионарлық – жұлдыздардың әсе­рімен, табиғат пен тарихаттың қи­лы­ дүмпулерімен қайталанып тұра­тын­ заңды құбылыс. Пассио­нарлар бой­­­ларында тасыған күш-қуат­ты, жү­рек­теріндегі жалын жі­гер­ді айнала тө­ңірегін, келе-келе күллі қауым-жұр­тын өзгерту ора­йын­дағы мақсатты жұ­мысқа жұм­сайды. Олай болса, пассио­нарларды қоғамдық қозғалыстың не­ғұрлым белсенді тегершіктері, жа­ңа­шылдар, жасампаздар десек те жа­раса­ды.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Айтушың қандай, ағайын?

«Айтушы ақылды болса, тыңдау­шы дана болады» дейді халық ма­қа­лы. Осы бір тәмсілдің өн бойында үл­кен ұлағат жатқанына шек кел­ті­ру­дің өзі күнә. 

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Блокчейн: сый мен сын

Таяуда Үкіметтің кеңейтілген отырысында Мемлекет басшысы Қаржы министріне қарата айтқан сөзінде блокчейн технологиясын са­лық жинау жүйесінде қолдануды құп­таған болатын. Бұл – бүкіл әлем­ге сыйы мен сынын қоса әкеле жат­қан төртінші өнеркәсіптік рево­лю­цияның бір жаңалығы.

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ұзаққа созылған келіссөз

Германия канцлері Ангела Меркель жетекшілік ететін Христиан демо­кра­­тиялық одағы және Христиан со­циа­лис­тік одағы Германия социал-демо­­кра­тиялық партиясымен ұзақ­қа созылған келіссөздерден соң, коали­ция­лық үкімет құру бойынша мәмілеге келді. Келіссөздер барысында, сондай-ақ ортақ бағдарлама да бекітілді. Ал Бундестаг (парламент) сайлауы 2017 жылдың 24 қыркүйегінде өткен болатын.

Дархан ӨМІРБЕК, «Егемен Қазақстан»

Қалтафондағы қауіпті қосымша

Бұған дейін хабарлағанымыздай, өткен аптаның соңында Ақпа­рат және коммуникациялар ми­нистр­лігі «Дербес деректер және олар­ды қорғау туралы» Заңға қай­шы келгені үшін GetContact мобильді қосымшасының еліміздегі қолданысына шектеу қой­ған еді. Бірер күн бұрын Әзер­бай­жан да қосымшаға тыйым салған бола­тын. Қазақстандық қалтафон қол­дану­шылары бар болғаны бір ғана күн пайдаланған бұл қосымша несімен қауіпті еді? Жеке ақпаратты саудалайтын мұндай қосымшаларға төтеп беруге бола ма?

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу