Раритеттерді көріп, риза болды

Қазақстан Республикасы Пре­зи­дентінің Архивінде Мем­ле­кет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың үстіміздегі жыл­д­ың қаңтар айындағы АҚШ-қа сапарына және Қазақстанның Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесіне төрағалық етуіне орай­лас­тырылған «Қазақстан және АҚШ: жасампаздық жолындағы ынтымақтастық» және «Қазақстан халықаралық аренада» тарихи-құжаттық көрмелерінің тұсау­ке­сері болып өтті. 

Егемен Қазақстан
17.01.2018 2211

Екі оқиға да биыл­­ғы жыл­ғы Қазақстанның сырт­қы саясатындағы маңыз­ды оқи­­ға­лардың бірі болып табыла­ды.

Осыдан 25 жыл бұрын бас­талған Қазақ­стан мен АҚШ ара­сындағы саяси-эконо­­микалық байланыстар туралы Прези­дент Архивінің директоры Борис Жапаров жан-жақты шолу жасады. Борис Әлікенұлы келтірген мәліметтерді тізбелеп, қайыра бір еске алсақ, 1992 жылдың 18-20 мамыры аралығында Қазақстан Президенті АҚШ-қа өзінің алғашқы ресми сапарын жасады. Сапар барысында Н.Ә.Назарбаевтың Дж.Бушпен, Мемлекеттік хатшы Дж.Бейкер­мен, бірқатар министр­лер, сенаторлар және кәсіп­­кер­­лермен кездесуі өтеді. 1992 жыл­дың 3 ақпанында Ал­маты қаласында АҚШ-тың, ал 19 қарашада Вашингтонда Қазақ­­станның елшілігі ашыла­ды. Осы уақыттан басталған Қазақ­стан мен АҚШ арасындағы сая­си-экономикалық қарым-қаты­настарды айқындайтын маңыз­ды құжаттар, Елбасының қазіргі күнге дейінгі АҚШ-қа ресми сапарлары барысындағы құжаттар мен фотосуреттер көрмеден молынан орын алған. «Мемлекет басшысы өзінің бір сұхбатында «Америка Құрама Штаттары – алғашқылардың бірі болып Қазақстанның Тәуел­сіздігін мойындаған және біздің республикамыздың «жетіс­тік­терінің тарихында» маңызды орны бар мемлекет» деп атап өткен еді. 1991 жылдың 25 жел­тоқ­санында АҚШ Қазақстан Рес­пуб­ликасының егемендігін мойындап, 26 желтоқсанда АҚШ Президенті Дж.Буш Қазақстан Президенті Н.Ә.Назарбаевтың атына Қазақстанның Тәуелсіздігін мойындау туралы хатын жолдады. Осы хаттың түп­нұс­қасы біздің Архивтің қорында сақ­тау­лы, ал оның көшірмесі аталған көрмеде көпшілік назарына ұсынылды», – деді Б.Жапаров.

Дипломатиялық өкілдер қа­тыс­қан жиында Елбасының «Тәуелсіздік дәуірі» атты жаңа кітабының маңызы туралы да әңгі­ме өрбіді. Себебі дәл осы ең­­бекте тәуелсіздіктің алғашқы жыл­­дарындағы екі мемлекет ара­сында енді басталған қарым-қа­ты­нас тарихы егжей-тегжейлі тар­қа­тылады. Мемлекет басшысы өзінің «Тәуелсіздік дәуірі» кіта­бында: «Қазақстанның көп­векторлы сыртқы саясатының басым бағыттарының бірі – Америка Құрама Штаттарымен екіжақты қарым-қатынас. 1992 жылдың мамыр айында мен Сауда байланыстары туралы келісімге, Қаржы салымдарын ынталандыру және өзара қорғау туралы келісімшартқа және екі елдің үкіметтері арасындағы өзара түсіністік туралы меморандумға қол қойылған АҚШ-қа алғашқы ресми сапарымды жасадым. Біз АҚШ президенті үлкен Джордж Бушпен көптеген саяси мәсе­лелерге байланысты ортақ пікір­ге келдік және осындай қа­рым-қатынас екеуара достық бай­ланыстарға ұласты. Сол жылы АҚШ президенті Қазақстанды Тәуелсіздігінің бір жылдығымен құттықтап, маған мынадай сөздер жолдады: «Өткен жылдарда Қазақстан халықаралық мойындалу тұрғысында және саяси-экономикалық реформаларды жүзеге асыруда үлкен прогрес­ке қол жеткізді. Сіз осынау қиын кезеңдегі жетістіктеріңізбен мақтана аласыз». 1994 жылдың ақпанында біз Американың жаңа басшысы Билл Клинтонмен Вашинг­тонда кездесіп, Демокра­тиялық әріптестік туралы хар­тияға қол қойдық. Жаңа тәуелсіз мемлекеттер арасында Қазақстан алғашқы болып Құрама Штаттар тарапынан теңқұқылы әріптес ретінде мойындалды» деп Қазақ­станның халықаралық қатынас­тардағы көп­векторлы саясатын атап өтеді (Н. Назарбаев. Тәуел­сіздік дәуірі. 2017. 93-94 бб.).

Бүгінгі күні тарихқа айналса да, кешегі күнді қаз-қалпында көз алдымызға әкелген Қазақ­стан мен АҚШ арасындағы дипло­матия­­лық қарым-қатынасты деректі хроно­ло­­гиямен баяндаған «Қазақстан және АҚШ: жасампаздық жолын­дағы ынты­мақ­тас­тық» көр­ме­сіндегі ресми құжаттар мен фото­­суреттерді шетелдік меймандар да, қазақ­стандық зиялылар да қызыға тамашалады.

«Қазақстан халықаралық аренада» көрмесінде Қазақстанның 1992 жылы БҰҰ-ның толық құ­қыққа ие мүшесі ретінде кіруі және одан арғы осы халықара­лық ұйым құрамындағы қыз­ме­ті­н­ің тарихи кезеңдері көр­сетіл­ген. Көрмеге жоғары мем­ле­кет­­тік органдардың, ха­лықара­лық және қоғамдық ұйым­дар­дың құжаттары, соны­мен қа­тар Қазақ­станның дипло­матия­лық қыз­метінің ардагері, Қазақстанның БҰҰ-дағы тұң­ғыш тұрақты өкілі Ақмарал Арыстан­бекованың материалдары қойылған.

Көрме экспозициясындағы құжат­тар­дың көпшілігі Қазақ­стан­ның Ұлттық архив қорының түпнұсқа раритеттері болып табылады. Көрмеге қатысушылар алдында АҚШ-тың Алматы қаласындағы бас консулы Марк Муди, БҰҰ жанындағы Қазақ­стан Республикасының бірінші тұрақты өкілі Властимил Самек, Алматыдағы ЮНЕСКО Кластерлік Бюросының директоры Криста Пиккат, Қазақстан Президенті жанындағы ҚСЗИ бас ғылыми қызметкері, тарих ғылымдарының докторы Л.Қаратаевалар да сөз алып, екі ел арасындағы сенімді саяси серіктестік туралы өз па­йымын білдірді.

Айгүл АХАНБАЙҚЫЗЫ,
«Егемен Қазақстан»

АЛМАТЫ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.08.2018

Джакартада Жазғы Азия ойындарының ашылу салтанаты өтті

18.08.2018

БҰҰ-ның бұрынғы Бас хатшысы Кофи Аннан қайтыс болды

18.08.2018

Мемлекеттік хатшының қатысуымен Бұқар жыраудың 350 жылдық мерейтойы өтті

18.08.2018

Пара алған әкімдердің қылмысы әшкере болды

18.08.2018

Елордада «Ұлы дала рухы» республикалық фестивалінің солтүстік аймақтық іріктеу жарыстары өтіп жатыр

18.08.2018

Астанада түркі тіл білімінің өзекті мәселелері талқылануда

18.08.2018

Бүгін ауыл жасөспірімдерінің республикалық II жазғы спорт ойындары басталады

18.08.2018

Допинг дауынан кейін «Канело» ресми түрде қайта рингке оралды

18.08.2018

Ыбырай Алтынсариннің отбасы қолданған жәдігерлер жұрт назарына ұсынылды (ВИДЕО)

18.08.2018

Астанада мемлекеттік қызметкерлер арасында спорттық сайыс өтіп жатыр

18.08.2018

Қаламгер Сұлтан Қалиұлы дүниеден озды

18.08.2018

Бүгін Азия ойындарының салтанатты ашылуы өтеді

18.08.2018

Мыңнан аса астаналық веложарысқа қатысуда

18.08.2018

ҚМДБ еліміз қалалары бойынша айт намазының уақытын жариялады

18.08.2018

Демалыс күндері елімізде ауа райы құбылмалы болады

17.08.2018

Қазақстан Президенті «Журавлевка 1» ауыл шаруашылығы кешенін аралап көрді

17.08.2018

Роман Григорчук «Астана» клубының бас бапкерлігінен уақытша кетті

17.08.2018

Қазақстандық велотрекші әлем чемпионатының қола жүлдегері атанды

17.08.2018

Тау туризмін дамыту қажет

17.08.2018

Еңбек ері – ұрпаққа үлгі

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Тілтолғақ пен тілтұтқа

Әлеуметтік желіден «Астана қаласы­ның қаракөз балдырғандары қазақша сөй­лемейтіні несі?» деген сыңайдағы сұрау­лы сөйлем, қобалжулы пікірді көзіміз шалып ойланып қалдық, қапаландық. 

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Ертеңгі ұрпақтың да еншісі бар

Қойнауы құт қазақ жері тәуел­сіз­дігі­міздің ширек ғасырдан асқан шежіресінде ел экономикасын тұралап қалу қасіретінен сақтап келеді. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Мәдениетке мән берсек...

Үйіміздің жанындағы азық-түлік сататын дүңгіршекке соңғы кезде сатушы құтаймай-ақ қойды, жиі-жиі ауысады. Бұрын тіпті мұнда сатушы қыздардың Павлодардан қатынап істейтінін естіп-біліп жүретінбіз. «Екі апта Астанада сауда жасасақ, екі апта бала-шағамыздың қасында болғанға мәзбіз. Ауылдан қалаға қатынап істеудің азабы мен машақаты мұндайды бастан өткізген адамға ғана мәлім. 

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Арбамен қоянға жетер» күн қайда?

1998 жылы Kodak фирмасында 170 мың адам жұмыс істеген екен және әлем бойынша саудаланған фотоқағаздың 85 проценті дәл осы фирманың үлесіне тиген. Небәрі бірнеше жылдың ішінде олардың бизнес-моделі жойылып, фирма банкрот болған. Бұл нені білдіреді?

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Аграрлық саладағы болашақ мамандықтар

Сарапшылардың болжамдарына қарағанда, әлемдік аграрлық салада 15-20 жылдың ішінде революциялық өз­герістер жүзеге асырылады. Жаңа тех­нологиялардың шапшаң қарқынмен дамуы, ғарыш кеңістігін игеруге көптеген елдердің құлшыныс танытуы, гендік инженерия ықпалының күшеюі, азық-түлікке сұраныстың артуы, бос жатқан жерлердің азаюы секілді факторлар әлем бойынша жаңа технологиялармен қаруланған жаңа тұрпатты ауыл ша­руашылығын қалыптастырады. Сөйтіп ауыл шаруашылығы өзгерістерге барынша баяу бейімделетін ең консервативті сала деген бұрынғы түсініктің көбесі сөгіледі.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу