Америкалық сарапшылар Елбасы сапарын жоғары бағалады

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың АҚШ-қа сапарын, соның ішінде Вашингтонда өткен келіссөздер мен кездесулердің қорытындысын, жалпы мән-маңызын сарапшылар қауымы да жоғары бағалап жатыр. 

Егемен Қазақстан
18.01.2018 6882
2 Фото: akorda.kz

Біз бүгін солардың бірқатарының, атап айтқанда «Мұра» қорының Дуглас пен Сара Эллисон атындағы сыртқы саясат орталығы мен Стратегиялық және халықаралық зерттеулер орталығы сарапшыларының пікірлерін назарларыңызға ұсынғанды жөн көрдік.

Дэниел РУНДЕ, Стратегиялық және халықаралық зерттеу орталығының жобалар жөніндегі директоры 

– Президент Назарбаевтың АҚШ-қа сапарының маңызы зор. Сапардың қорытындысы бойынша екі ел арасындағы байланыс одан әрі жетіле түседі.

Қазақстанды жеке ел ретінде емес, үлкен нарық ретінде қараған жөн. Өйткені ел арқылы Орталық Азиямен сауда-экономикалық байланыс жасауға мүмкіндік бар. Сондықтан, Қазақстанмен әріптестікті нығайту АҚШ үшін маңызды. Кеше Президент Назарбаев осы бағытта маңызды кездесулер өткізді.

АҚШ тарапы Қазақстанмен тауар айналымын әртараптандырып, инвестиция көлемін ұлғайту керек деп есептеймін. Қазақстан билігі де бұған маңыз беріп отырғаны белгілі. Бұдан бөлек, Қазақстанда білімді қоғам қалыптасты. Тіпті, әлемде ең білімді, денсаулығы мықты, бай елдердің қатарында деп айтар едім.

Қазақстанмен саяси және қауіпсіздік жөніндегі байланыстың да маңызы ерекше. Елдеріңіз Қытай және Ресеймен тығыз қарым-қатынас орнатқан. Осы тұрғыдан алғанда да АҚШ Қазақстанмен әріптестік орнатуға мүдделі. Бірнеше жыл бұрын сіздер Әлемдік сауда ұйымы қатарына ендіңіздер. Бұл ел экономикасына өте тиімді болғаны анық.

Екі елдің арасындағы байланысты нығайту үшін халықтың, бизнес өкілдерінің өзара қарым-қатынасы жолға қойылуы қажет.

Қазақстанда бизнеске жасалып жатқан қолайлы жағдайды ескерсек, кәсіп істеймін дегендерге энергетика, қазба жұмыстары, ауыл шаруашылығы, ғылым мен технология, білім салаларында мүмкіндік мол.

Президент Назарбаевтың сапары осы әріптестіктерді нығайтуға жасалған қадам.

Қазақстан тәуелсіздік алғалы бері таңғаларлық деңгейдегі экономикалық жетістікке қол жеткізді. Еуразияның қақ ортасында орналасуы Қазақстанға мол мүмкіншілік беріп, «Бір белдеу, бір жол» жобасының негізгі түйіскен тұсына айналдырды.

Люк КОФФИ, «Мұра» қоры Дуглас пен Сара Эллисон атындағы сыртқы саясат орталығының директоры 

– Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың Ақ үйде Дональд Трамппен өткізген кездесуін жоғары бағалаймын. Мұндай жоғарғы деңгейлі келіссөздер Қазақстан мен АҚШ арасындағы байланыстың жаңа белеске көтерілгенін көрсетеді. Қазақстан ‒ АҚШ-тың Орталық Азиядағы маңызды әріптесі. Екі елге ортақ сын-қатерлер жетерлік, бірақ ортақ мүмкіндіктеріміз одан да көп. Бұл сапар Қазақстан мен АҚШ-тың жаңа кезеңге шыққан, ұзаққа созылатын қарым-қатынасының алғашқы қадамы.

Екі ел әріптестігінің өрісі кең. Осы сапарда жалпы сомасы 7 миллиард долларды құрайтын жиырмадан астам келісімге қол қойылды. Бұл ‒ өте керемет жаңалық. Әсіресе, энергетика саласына қызығушылық ерекше. Келіссөздер Қазақстанның мұнайы мен газын жаңа нарыққа шығарып, ел экономикасын әртараптандыруға мүмкіндік береді. Бұдан бөлек, АҚШ-тың Еуропадағы одақтастары энергетиканың жаңа көзіне қол жеткізеді.

Қазақстан мен АҚШ қауіпсіздік мәселесінде де әріптестік орнатады. Әсіресе, ИЛИМ (ДАИШ) секілді террористік ұйымдармен күресте бірлесе әрекет етіп келеді. Сондай-ақ Ауғанстандағы жағдайдың оң шешімін табуға мүмкіндік мол. АҚШ-тағы әріптестерім қазіргі таңда Ауғанстанның тарихи, мәдени, географикалық тұрғыда Орталық Азияға тән екенін байқады. Елдің Орталық Азиямен экономикалық байланысы да тереңге кеткен. Осы орайда, өңірдегі көшбасшы мемлекет ретінде Қазақстан Ауғанстандағы экономикалық тұрақтылық пен қауіпсіздікті қалыптастыруға қол ұшын созады.

АҚШ үшін Қазақстанның көрші мемлекеттермен, өңірдегі елдермен достық қарым қатынаста болғаны тиімді. Жалпы Қазақстан кейінгі кездері көптеген дипломатиялық бастамалар көтеріп жүргені белгілі. Мысал ретінде Сирия жөніндегі Астана процесін айтуға болады. Келіссөздер біз күткеніміздей табысты болды.

Барак Обама террористермен соғыстың аяқталғаны жөнінде шешім қабылдаған соң, Орталық Азиямен байланысымыз баяулай бастады. Меніңше, Президент Трамп мүлде басқа саясат ұстанады. Мемлекеттік хатшы Рекс Тиллерсон өңірдегі жағдаймен жақсы таныс. Қорғаныс министрі Джеймс Мэттис те әскерде жүрген кезінен аймақтағы мәселелерді жан жақты біледі. Сондықтан, бізге ұзақ мерзімдік әріптес керек. Бұл тұрғыда Қазақстанның бәсі жоғары.

Абай АСАНКЕЛДІҰЛЫ,

«Егемен Қазақстан» ‒ ВАШИНГТОННАН

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.12.2018

Алматыда «Сиқырлы әуендер» киноконцерті өтті

18.12.2018

Ақтөбе облысында алпыс отбасы қоныс тойын тойлады

18.12.2018

Қарағандының 2018 жылғы аруы белгілі болды

18.12.2018

Қарағанды облысында спорт кешені пайдалануға берілді

18.12.2018

«Астана» велоклубының жаңа маусымдағы құрамы анықталды

18.12.2018

«Айка» фильмі «Оскар» жүлдесіне үмітті картиналар тізіміне енді

18.12.2018

Отырарда «Оқсыз» спорт кешені ашылды

18.12.2018

Үндістанда ауруханадағы өрттен 6 адам қаза тапты

18.12.2018

Бүгін Қазақстан аумағында ауа райы құбылмалы болады

17.12.2018

Алтын домбыра иесі анықталды

17.12.2018

Батыс Қазақстан облысында Тәуелсіздік құрбандарына ас берілді

17.12.2018

Чемпиондар Лигасының 1/8-ші финалының жеребе тарту рәсімі өтті

17.12.2018

Жамбыл өңірінде 28 нысан ашылды

17.12.2018

Атыраулықтар «Елбасы жолы» фильмін тамашалады

17.12.2018

Тәуелсіздік күні БҚО-да 37 бала дүниеге келді

17.12.2018

Гиннестің рекордтар кітабына енген Notre Dame de Paris мюзиклі қазақ тілінде қойылады 

17.12.2018

Татарстандағы қазақ студенттері Тәуелсіздік күнін атап өтті

17.12.2018

Солтүстік Қазақстанда допты хоккейден ел кубогы біріншілігі өтуде

17.12.2018

«Ырыс» Түркістан облысында 16 мыңнан астам жаңа жұмыс орнының ашылуына ықпал етті

17.12.2018

Солтүстік Қазақстанда 80-ге жуық  полицей марапатталды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Baılyq jasaýshy sala

Árbir adam óz úıiniń ishinde qandaı zattar bar ekendigin jáne onyń qaı jerde turǵandyǵyn, qaı shkaftyń ishinde qandaı zattyń jatqandyǵyn, jertólesinde qandaı azyq túrleriniń saqtalyp turǵandyǵyn jaqsy biledi. Sondyqtan eshnársesin shashaý qaldyrmaıdy. Qajetine qaraı paıdalanyp otyrady. Al ózimizdiń ortaq úıimiz – Qazaqstanda qandaı zattar bar ekendigin, ásirese, jerimizdiń astynda qandaı mıneraldyq shıkizat kózderiniń shoǵyrlanǵanyn jáne olardyń qory qandaı ekendigin bilemiz be?

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Nápaqa qaıdan tabylar?

  «Qul bazar» tek qazaqqa arnalǵan sıaqty, 100 paıyz qazaq, qazaqtan basqa ult joq qul bazarda jaldanyp turǵan», dep kújingen jazba oqydym áleýmettik jeliden. Nege? Onyń sebebiniń biri – qazaqtyń kásip ıgerýge kerenaýlyǵynda tárizdi.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу